# زكن — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%83%D9%86/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%83%D9%86/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زكن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%83%D9%86.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: زكن

الكاف والزاي والنون معهما
ك ن ز، ن ك ز، ز ك ن، ز ن ك، ن ز ك مستعملات كنز: يقال: كَنزَ الإنسان مالاً يكْنِزُه.
والكَنْزُ: اسم للمال الذي يكنِزُه، ولما يحرز به المال.
وكَنَزْتُ البر في الجراب فاكتنز.
وشددت كَنْزَ القربة، أي: ملأتها جداً،عن أبي الدقيش.
ورجل مُكْتَنِزُ اللحم، وكنيزُ اللحم، ولا يكاد يقال الكناز إلا للناقة. ويعنى به المكتنزة اللحم.
والكَنيز: التمر الذي يُكْتَنَزُ للشتاء في قواصر وأوعية، والفعل: الاكتناز.
كناز: من أسماء الرجال.
نكز: الحية تنكز بأنفها. والنكز كالغرز بشيء محدد الطرف.
والنَّكّاز: ضرب من الحيات لا يعض بفيه، إنما يَنْكُزَ بأنفه، لا يكاد يعرف ذنبه من أنفه لدقة رأسه.
ونكَزَ البحر نُكُوزاً، أي: غاض. والبئر أيضاً، ونكَزْته أنا. قال:
فلا ناكزٌ بحري ولا هو غائض
والنَّكْزُ: طعن بطرف سنان الرمح.
زكن: الإِزكانُ: أن تُزْكِنَ شيئاً بالظن فتصيب. تقول: أزكنته إزكاناً.
وزَكِنْتُ منه إذا حسبت منه، يقال: زَكِنْتُ منه مثل الذي زَكِنَهُ مني.
زنك: الزَّوَنَّكُ والزَّوَنْزَكُ: القصير الدميم. قال:
ليس بوزواز ولا زَوَنَّكِ
نزك: النَّزْكُ: سوء القول، تقول: نَزَكَهُ بغير ما رأى فيه.
والنَّزْكُ: الطعن بالنَّيْزَك: وهو رمح قصير.
والنِّزْكُ: ذكر الضب. وللضب نِزْكانِ، أي: ذَكَرانِ، ونزَك الضب ضبته، أي: نزاها ففعل بها.

### Türkçe

**الكاف** ve **الزاي** ve **النون** birlikte

**ك ن ز**، **ن ك ز**، **ز ك ن**، **ز ن ك**، **ن ز ك** kullanımdadır. **كنز**: denir ki: insan bir malı **كَنزَ** eder; onu **يكْنِزُه**.
Ve **الكَنْزُ**: onun **يكنِزُه** olduğu mala isimdir; ve malla onu korunan şeye (de).
Ve ben torbada buğdayı **كَنَزْتُ** ettim; böylece o **فاكتنز** etti.
Ve kırbanın **كَنْزَ**’ını sıkılaştırdım; yani: onu pek çok doldurdum; Ebû’d-Dukayş’ten.
Ve bir adam **مُكْتَنِزُ اللحم**’dır, ve **كنيزُ اللحم**’dır; ve **الكناز** denmesi neredeyse ancak deve için olur. Ve onunla kastedilir: eti **المكتنزة** olan.
Ve **الكَنيز**: kış için **يُكْتَنَزُ** edilen hurmadır; **قواصر** ve kaplar içinde; fiil: **الاكتناز**.
**كناز**: erkek adlarındandır.

**نكز**: yılan burnuyla **تنكز** eder. Ve **النَّكز**: ucu sivri bir şeyle batırma gibidir.
Ve **النَّكّاز**: yılanlardan bir türdür; ağzıyla ısırmaz; ancak burnuyla **يَنْكُزَ** eder; başının inceliğinden dolayı kuyruğu burnundan neredeyse ayırt edilmez.
Ve deniz **نَكَزَ** eder, **نُكُوزاً**; yani: çekilir. Ve kuyu da (böyledir); ve ben onu **نَكَزْته** ettim. Dedi ki:
فلا ناكزٌ بحري ولا هو غائض
Ve **النَّكْزُ**: mızrak süngüsünün ucuyla saplamadır.

**زكن**: **الإِزكانُ**: bir şeyi zan ile **تُزْكِنَ** etmen ve isabet etmen. Dersin: onu **أزكنته** ettim, **إزكاناً**.
Ve ondan **زَكِنْتُ** ettim; ondan sandığım zaman; denir ki: ondan **زَكِنْتُ** ettim; benim ondan **زَكِنَهُ** ettiğim şeyin benzeri.

**زنك**: **الزَّوَنَّكُ** ve **الزَّوَنْزَكُ**: kısa, çirkin. Dedi ki:
ليس بوزواز ولا زَوَنَّكِ

**نزك**: **النَّزْكُ**: sözün kötüsüdür; dersin: onda gördüğü şeyin dışında bir şeyle onu **نَزَكَهُ** etti.
Ve **النَّزْكُ**: **النَّيْزَك** ile saplamadır; o da kısa bir mızraktır.
Ve **النِّزْكُ**: keler erkeği. Ve kelerin iki **نِزْكانِ**’ı vardır; yani: iki erkek. Ve keler, dişisini **نزَك** etti; yani: ona sıçradı da onunla yaptı.
