# زمت — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AA/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%85%D8%AA/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زمت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AA.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: زمت

زمت، ككرم، زماتة: وقر ورزن. وفي صفة النبي، صلى الله عليه وسلم،  أنه كان من أزمتهم في المجلس  أي: من أرزنهم وأوقرهم. كذا في الغريبين للهروي. ومن سجعات الأساس، وتقول: ما فيه زماتة، إنما فيه إماتة. والزميت، كأمير: الوقور في مجلسه، عن ابن الأعرابي. الزميت، كالسكيت: أوقر منه، وهو الحليم الساكن القليل الكلام، كالصميت. وقيل: الساكت، وقد تزمت. ورجل متزمت وزميت، وفيه زماتة، وهو من رجال زمتاء وفي الصحاح: وما أشد تزمته، عن الفراء؛ وقال الشاعر في الزميت بمعنى الساكن:
  والقبر صهر ضامن زميت
  ليس لمن ضمنه تـربـيت الزمت، كزمج، وفي نسخة: كسكر، وهذا أقرب للعامة: طائر أسود: أحمر الرجلين والمنقار يتلون في الشمس ألوانا، دون الغداف شيئا، وتدعوه العامة أبا قلمون. وقد ازمأت، يزمئت، ازمئتاتا، فهو مزمئت: إذا تلون ألوانا متغايرة ومثله في اللسان. وزمته، كمنعه: خنقه. وذكره ابن منظور في ترجمة: ذعت.

### Türkçe

**زمت**; **ككرم**; **زماتة**: vakar ve ağırlık. Nebî’nin, صلى الله عليه وسلم, sıfatında: onun mecliste onların **أزمتهم**’inden olduğu (yani: onların en ağırbaşlısı ve en vakurlusu olduğu). Böylece Herevî’nin **الغريبين**’inde. Ve **الأساس**’ın secili sözlerinden: ve dersin ki: onda **زماتة** yoktur; ancak onda **إماتة** vardır. Ve **الزميت**, **كأمير**: meclisinde vakur olan; İbnü’l-A‘râbî’den. **الزميت**, **كالسكيت**: ondan daha vakur; ve o, halîm, sakin, az sözlüdür; **كالصميت** gibi. Ve denildi: susan; ve **تزمت** etti. Ve **رجل متزمت وزميت**; onda **زماتة** vardır; ve o, **رجال زمتاء**’dandır. Ve **الصحاح**’ta: “Onun **تزمته**’si ne şiddetlidir”; Ferrâ’dan. Şair, **الزميت** hakkında “sakin” mânâsında dedi:
  Ve kabir, damat; kefil; **زميت**
  Onu kefil alan için **تـربـيت** yoktur

**الزمت**, **كزمج**; ve bir nüshada: **كسكر**; ve bu, avama daha yakındır: siyah bir kuş: ayakları ve gagası kırmızıdır; güneşte renk renk renklere bürünür; **الغداف**’tan biraz aşağıdır; ve avam ona **أبا قلمون** der. Ve **ازمأت** eder; **يزمئت**; **ازمئتاتا**; o hâlde o **مزمئت**’tir: birbirinden farklı renklere büründüğü zaman. Ve bunun benzeri **اللسان**’dadır. Ve **زمته**, **كمنعه**: onu boğdu. Onu İbn Manzûr, **ذعت** maddesinin tercümesinde zikretti.
