# زمجر (ز-م-ج-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ز - م - ج - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الزَمْجَرَةُ: الصوتُ. يقال للرجل إذا أكثر الصَخَبَ والصِياحَ والزَجْرَ: سمعتُ لفلانٍ زَمْجَرَةً وغَذْمَرَةً، وفلان ذو زَماجرَ وزَماجيرَ.

##### Türkçe

**الزَمْجَرَةُ**: ses.

Erkek için, gürültüyü, bağırmayı ve **الزَجْرَ**’i çokça yaptığı zaman söylenir: “Falan kimse için bir **زَمْجَرَةً** ve **غَذْمَرَةً** işittim”; ve falan kimse **زَماجرَ** ve **زَماجيرَ** sahibidir.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ز م ج ر
سمعت لفلان زمجرة وصخباً وزجراً وهو ذو زماجر وزماجير ويجوز أن تكون ميمها مزيدة

##### Türkçe

ز م ج ر
Falancaya ait **زمجرة** ve gürültü ve **زجر** işittim; ve o, **زماجر** ve **زماجير** sahibidir; ve **ميم**’inin زائد olması caizdir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الزَّمْجَرَةُ: الصوتُ وخص بعضهم به الصوت من الجَوْفِ، ويقال للرجل إِذا أَكثر الصَّخَبَ والصياحَ والزَّجْرَ: سمعت لفلان زَمْجَرَةً وغَذْمَرَةً، وفلان زَماجِرَ وزَماجِيرَ؛ حكاه يعقوب. وزَمْجَرَ الرجل: سُمِعَ في صوته غِلَظٌ وجَفَاءٌ. وزَمْجَرَةُ الأَسد: زَئِيرٌ يُرَدِّدُه في نَحْرِه ولا يُفْصِحُ، وقيل: زَمْجَرَةُ كل شيء صوته. وسمع أَعرابيُّ هَدِيرَ طائِرٍ فقال: ما يَعْلَمُ زَمْجَرَتَهُ إِلاَّ اللهُ؛ قال أَبو حنيفة: الزَّماجِرُ من الصوت نحو الزَّمازِمِ، الواحد زَمْجَرَةٌ؛ فأَما ما أَنشده ابن الأَعرابي من قوله:
لها زِمَجْرٌ فوقها ذو صَدْحِ
فإِنه فسر الزَّمَجْرَ بأَنه الصوت؛ وقال ثعلب: إِنما أَراد زَمْجَرٌ فاحتاج فَحَوَّل البناء إِلى بناء آخر، وإِنما عنى ثعلب بالزَّمْجَرِ جمع زَمْجَرَةٍ من الصوت إِذ لا يعرف في الكلام زَمْجَرٌ إِلاَّ ذلك؛ قال ابن سيده: وعندي أَن الشاعر إِنما عنى بالزِّمَجْرِ المُزَمْجِرَ كأَنه رجل زِمَجْرٌ كسِبَطْرٍ، ابن الأَعرابي: الزَّماجِيرُ زَمَّاراتُ الرُّعْيانِ.

##### Türkçe

**الزَّمْجَرَةُ**: ses; ve bazısı onu, içten olan ses ile tahsis etti. Ve denilir
erkeğe, gürültüyü, bağırmayı ve azarlamayı çok ettiği zaman: “Falan için bir **زَمْجَرَةً**
ve bir **غَذْمَرَةً** işittim”; ve falan **زَماجِرَ** ve **زَماجِيرَ** (dir); bunu Ya‘kūb hikâye etti. Ve **زَمْجَرَ** adam:
sesinde bir kabalık ve bir katılık işitildi. Ve aslanın **زَمْجَرَةُ**si: boğazında onu
tekrarladığı, fakat açıkça ortaya koymadığı bir kükremedir. Ve denildi: her şeyin **زَمْجَرَةُ**si onun sesidir. Ve bir bedevî
bir kuşun uğultusunu işitti de dedi: “Onun **زَمْجَرَتَهُ**sini ancak Allah bilir.”; Ebû
Hanîfe dedi: **الزَّماجِرُ** sesten (olan)dır, **الزَّمازِمِ** gibi; teki **زَمْجَرَةٌ** (dir). Şu hâlde
İbnü’l-A‘râbî’nin şu sözünden inşâd ettiği şeye gelince:
لها زِمَجْرٌ فوقها ذو صَدْحِ
şüphesiz o, **الزَّمَجْرَ**i, onun ses olduğuna dair tefsir etti. Ve Sa‘leb dedi: ancak **زَمْجَرٌ**
kastetti; böylece ihtiyaç duydu da yapıyı başka bir yapıya çevirdi. Sa‘leb’in **الزَّمْجَرِ** ile kastettiği ancak,
sesten **زَمْجَرَةٍ**nin çoğuludur; zira sözde **زَمْجَرٌ** bundan başka bilinmez. İbn
Sîde dedi: ve benim yanımda şair, **الزِّمَجْرِ** ile ancak **المُزَمْجِرَ**i kastetti; sanki o,
**زِمَجْرٌ** bir adamdır, **سِبَطْرٍ** gibi. İbnü’l-A‘râbî: **الزَّماجِيرُ** çobanların
**زَمَّاراتُ**ıdır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الزمجر، كجعفر: السهم الدقيق، والصواب أنه الزمخر، بالخاء، وسيأتي. والزمجرة بهاء: الزمارة، ج زماجر وزماجير. قال ابن الأعرابي: الزماجير: زمارات الرعيان. والزمجر: صوتها، أي الزمارة، وهذا بناء على قولهم: زمجرة كل شيء: صوته. وسمع أعرابي هدير طائر فقال: ما يعلم زمجرته إلا الله. والزمجرة: كثرة الصياح والصخب والزجر، كالغذمرة. وفلان ذو زماجر وزماجير، حكاه يعقوب. والزمجرة: الصوت، وخص بعضهم به الصوت من الجوف. وقال أبو حنيفة: الزماجر من الصوت نحو الزمازم الواحدة زمجرة، كالزمجر، كسبطر، قاله ابن الأعرابي وأنشد:
  لها زمجر فوقها ذو صدح وفسره بالصوت، وقال ثعلب: إنما أراد زمجرا، فاحتاج فحول البناء إلى بناء آخر. وقال ابن سيده: إنما عنى الشاعر بالزمجر المزمجر، كأنه رجل زمجر، كسبطر. وازمجر، كاقشعر: صوت، أو سمع في صوته غلظ وجفاء، كزمجر. وزمجر الأسد وتزمجر: ردد الزئير في نحره ولم يفصح. وزمجار، بالكسر، د، وضبطه الصاغاني بالفتح. ومما يستدرك عليه: رجل زمجر: مانع حوزته، أورده شيخنا ونقل عن بعض أئمة الصرف زيادة ميم هذه المادة كالتي بعدها، وظاهر المصنف وجماعة أصالتها فتأمل. والمزمجر والمتزمجر: الأسد.

##### Türkçe

**الزمجر**، كـ**جعفر**: ince ok; ve doğrusu onun **الزمخر** olduğu, **الخاء** ile, ve gelecektir. Ve **الزمجرة** **بهاء** ile: **الزمارة**; çoğulu **زماجر** ve **زماجير**. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الزماجير**: çobanların **زمارات**’ı. Ve **الزمجر**: onun sesi, yani **الزمارة**; ve bu, onların “**زمجرة** her şeyin: onun sesi” demeleri üzerine bir binadır. Bir bedevî bir kuşun uğultusunu işitti de dedi: “Onun **زمجرته**’sini ancak Allah bilir.” Ve **الزمجرة**: bağırışın, gürültünün ve azarlamanın çokluğu; **الغذمرة** gibi. Ve falan kimse **زماجر** ve **زماجير** sahibidir; bunu Ya‘kūb hikâye etti. Ve **الزمجرة**: sestir; bazısı onu karından gelen sesle tahsis etti. Ebû Hanîfe dedi: **الزماجر** sesten olup **الزمازم** gibidir; bir tanesi **زمجرة**’dir; **الزمجر** gibi; **سبطر** gibi; bunu İbnü’l-A‘râbî söyledi ve şu beyti okudu:
  لها **زمجر** فوقها ذو صدح
ve onu ses ile tefsir etti. Sa‘leb dedi: O ancak **زمجرا**yı kastetti; böylece bina fuhûlü, başka bir binaya ihtiyaç duydu. İbn Sîde dedi: Şair **الزمجر** ile ancak **المزمجر**’i kastetti; sanki o, **زمجر** bir adamdır; **سبطر** gibi. Ve **ازمجر**، كـ**اقشعر**: bir sestir; yahut onun sesinde kalınlık ve kabalık işitildi; **زمجر** gibi. Aslan **زمجر** etti ve **تزمجر** etti: kükremeyi gırtlağında tekrarladı ve açıkça ortaya koymadı. Ve **زمجار**، kesre ile, bir yer adıdır; Sâgānî onu fetha ile ضبط etti. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **رجل زمجر**: kendi havzasını engelleyendir; bunu şeyhimiz nakletti ve sarf imamlarından bazısından bu maddenin **ميم**’inin, ondan sonraki gibi, ziyade olduğunu aktardı; musannifin ve bir cemaatin zahiri ise onun aslîliğidir; öyleyse düşün. Ve **المزمجر** ve **المتزمجر**: aslandır.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

زَمْجَرَ
زَمْجَرَ
a.  Stormed, raged, roared.

زَمْجَرَة
زَمْجَرَة 51t , ( pl. زَمَاْجِرُ 47 ),
a.  Flute; sound of a flute.

b.  Din, uproar.

##### Türkçe

زَمْجَرَ
زَمْجَرَ
a. Fırtınalaştı, kudurdu, kükredi.

زَمْجَرَة
زَمْجَرَة 51t , ( çoğ. **زَمَاْجِرُ** 47 ),
a. Ney; neyin sesi.

b. Gürültü, kargaşa.
