# زمجر — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زمجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: زمجر

الزَّمْجَرَةُ: الصوتُ وخص بعضهم به الصوت من الجَوْفِ، ويقال للرجل إِذا أَكثر الصَّخَبَ والصياحَ والزَّجْرَ: سمعت لفلان زَمْجَرَةً وغَذْمَرَةً، وفلان زَماجِرَ وزَماجِيرَ؛ حكاه يعقوب. وزَمْجَرَ الرجل: سُمِعَ في صوته غِلَظٌ وجَفَاءٌ. وزَمْجَرَةُ الأَسد: زَئِيرٌ يُرَدِّدُه في نَحْرِه ولا يُفْصِحُ، وقيل: زَمْجَرَةُ كل شيء صوته. وسمع أَعرابيُّ هَدِيرَ طائِرٍ فقال: ما يَعْلَمُ زَمْجَرَتَهُ إِلاَّ اللهُ؛ قال أَبو حنيفة: الزَّماجِرُ من الصوت نحو الزَّمازِمِ، الواحد زَمْجَرَةٌ؛ فأَما ما أَنشده ابن الأَعرابي من قوله:
لها زِمَجْرٌ فوقها ذو صَدْحِ
فإِنه فسر الزَّمَجْرَ بأَنه الصوت؛ وقال ثعلب: إِنما أَراد زَمْجَرٌ فاحتاج فَحَوَّل البناء إِلى بناء آخر، وإِنما عنى ثعلب بالزَّمْجَرِ جمع زَمْجَرَةٍ من الصوت إِذ لا يعرف في الكلام زَمْجَرٌ إِلاَّ ذلك؛ قال ابن سيده: وعندي أَن الشاعر إِنما عنى بالزِّمَجْرِ المُزَمْجِرَ كأَنه رجل زِمَجْرٌ كسِبَطْرٍ، ابن الأَعرابي: الزَّماجِيرُ زَمَّاراتُ الرُّعْيانِ.

### Türkçe

**الزَّمْجَرَةُ**: ses; ve bazısı onu, içten olan ses ile tahsis etti. Ve denilir
erkeğe, gürültüyü, bağırmayı ve azarlamayı çok ettiği zaman: “Falan için bir **زَمْجَرَةً**
ve bir **غَذْمَرَةً** işittim”; ve falan **زَماجِرَ** ve **زَماجِيرَ** (dir); bunu Ya‘kūb hikâye etti. Ve **زَمْجَرَ** adam:
sesinde bir kabalık ve bir katılık işitildi. Ve aslanın **زَمْجَرَةُ**si: boğazında onu
tekrarladığı, fakat açıkça ortaya koymadığı bir kükremedir. Ve denildi: her şeyin **زَمْجَرَةُ**si onun sesidir. Ve bir bedevî
bir kuşun uğultusunu işitti de dedi: “Onun **زَمْجَرَتَهُ**sini ancak Allah bilir.”; Ebû
Hanîfe dedi: **الزَّماجِرُ** sesten (olan)dır, **الزَّمازِمِ** gibi; teki **زَمْجَرَةٌ** (dir). Şu hâlde
İbnü’l-A‘râbî’nin şu sözünden inşâd ettiği şeye gelince:
لها زِمَجْرٌ فوقها ذو صَدْحِ
şüphesiz o, **الزَّمَجْرَ**i, onun ses olduğuna dair tefsir etti. Ve Sa‘leb dedi: ancak **زَمْجَرٌ**
kastetti; böylece ihtiyaç duydu da yapıyı başka bir yapıya çevirdi. Sa‘leb’in **الزَّمْجَرِ** ile kastettiği ancak,
sesten **زَمْجَرَةٍ**nin çoğuludur; zira sözde **زَمْجَرٌ** bundan başka bilinmez. İbn
Sîde dedi: ve benim yanımda şair, **الزِّمَجْرِ** ile ancak **المُزَمْجِرَ**i kastetti; sanki o,
**زِمَجْرٌ** bir adamdır, **سِبَطْرٍ** gibi. İbnü’l-A‘râbî: **الزَّماجِيرُ** çobanların
**زَمَّاراتُ**ıdır.
