# زمجر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زمجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%85%D8%AC%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: زمجر

الزمجر، كجعفر: السهم الدقيق، والصواب أنه الزمخر، بالخاء، وسيأتي. والزمجرة بهاء: الزمارة، ج زماجر وزماجير. قال ابن الأعرابي: الزماجير: زمارات الرعيان. والزمجر: صوتها، أي الزمارة، وهذا بناء على قولهم: زمجرة كل شيء: صوته. وسمع أعرابي هدير طائر فقال: ما يعلم زمجرته إلا الله. والزمجرة: كثرة الصياح والصخب والزجر، كالغذمرة. وفلان ذو زماجر وزماجير، حكاه يعقوب. والزمجرة: الصوت، وخص بعضهم به الصوت من الجوف. وقال أبو حنيفة: الزماجر من الصوت نحو الزمازم الواحدة زمجرة، كالزمجر، كسبطر، قاله ابن الأعرابي وأنشد:
  لها زمجر فوقها ذو صدح وفسره بالصوت، وقال ثعلب: إنما أراد زمجرا، فاحتاج فحول البناء إلى بناء آخر. وقال ابن سيده: إنما عنى الشاعر بالزمجر المزمجر، كأنه رجل زمجر، كسبطر. وازمجر، كاقشعر: صوت، أو سمع في صوته غلظ وجفاء، كزمجر. وزمجر الأسد وتزمجر: ردد الزئير في نحره ولم يفصح. وزمجار، بالكسر، د، وضبطه الصاغاني بالفتح. ومما يستدرك عليه: رجل زمجر: مانع حوزته، أورده شيخنا ونقل عن بعض أئمة الصرف زيادة ميم هذه المادة كالتي بعدها، وظاهر المصنف وجماعة أصالتها فتأمل. والمزمجر والمتزمجر: الأسد.

### Türkçe

**الزمجر**، كـ**جعفر**: ince ok; ve doğrusu onun **الزمخر** olduğu, **الخاء** ile, ve gelecektir. Ve **الزمجرة** **بهاء** ile: **الزمارة**; çoğulu **زماجر** ve **زماجير**. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الزماجير**: çobanların **زمارات**’ı. Ve **الزمجر**: onun sesi, yani **الزمارة**; ve bu, onların “**زمجرة** her şeyin: onun sesi” demeleri üzerine bir binadır. Bir bedevî bir kuşun uğultusunu işitti de dedi: “Onun **زمجرته**’sini ancak Allah bilir.” Ve **الزمجرة**: bağırışın, gürültünün ve azarlamanın çokluğu; **الغذمرة** gibi. Ve falan kimse **زماجر** ve **زماجير** sahibidir; bunu Ya‘kūb hikâye etti. Ve **الزمجرة**: sestir; bazısı onu karından gelen sesle tahsis etti. Ebû Hanîfe dedi: **الزماجر** sesten olup **الزمازم** gibidir; bir tanesi **زمجرة**’dir; **الزمجر** gibi; **سبطر** gibi; bunu İbnü’l-A‘râbî söyledi ve şu beyti okudu:
  لها **زمجر** فوقها ذو صدح
ve onu ses ile tefsir etti. Sa‘leb dedi: O ancak **زمجرا**yı kastetti; böylece bina fuhûlü, başka bir binaya ihtiyaç duydu. İbn Sîde dedi: Şair **الزمجر** ile ancak **المزمجر**’i kastetti; sanki o, **زمجر** bir adamdır; **سبطر** gibi. Ve **ازمجر**، كـ**اقشعر**: bir sestir; yahut onun sesinde kalınlık ve kabalık işitildi; **زمجر** gibi. Aslan **زمجر** etti ve **تزمجر** etti: kükremeyi gırtlağında tekrarladı ve açıkça ortaya koymadı. Ve **زمجار**، kesre ile, bir yer adıdır; Sâgānî onu fetha ile ضبط etti. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **رجل زمجر**: kendi havzasını engelleyendir; bunu şeyhimiz nakletti ve sarf imamlarından bazısından bu maddenin **ميم**’inin, ondan sonraki gibi, ziyade olduğunu aktardı; musannifin ve bir cemaatin zahiri ise onun aslîliğidir; öyleyse düşün. Ve **المزمجر** ve **المتزمجر**: aslandır.
