# زنجبل — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A8%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A8%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زنجبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A8%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: زنجبل

الزنجبيل، هنا ذكره الجوهري، وصاحب اللسان، وأورده الصاغاني في زجبل، قال ابن سيده: زعم قوم أن الخمر يسمى زنجبيلا، قال:
  وزنجبيل عاتق مطيب وقال الأزهري: ذكر الله عز وجل الزنجبيل في كتابه العزيز، فقال:  كان مزاجها زنجبيلا، عينا فيها تسمى سلسبيلا  ، أي يجمع طعم الزنجبيل، والعرب تصف الزنجبيل بالطيب، وهو مستطاب عندهم جدا، قال الأعشى:
  كأن جنيا من الزنـجـبـي                      ل خالط فاها وأريا مشورا

  قال: فجائز أن يكو الزنجبيل في خمر الجنة، وجائز أن يكون مزاجها، ولا غائلة له، وجائز أن يكون اسما للعين التي تؤخذ منها هذه الخمر، واسمه السلسبيل أيضا. وقال أبو حنيفة: الزنجبيل مما ينبت في بلاد العرب بأرض عمان. قلت: وبأرض اليمن أيضا، وهو عروق تسري في الأرض حرفة تحذي اللسان، ونباته كالقصب والبردي، والراسن، وليس منه شيء بريا، وليس بشجر يؤكل رطبا، كما يؤكل البقل، ويستعمل يابسا، ومرباه أجود ما يؤتى به من بلاد الزنج والصين، له قوة مسخنة هاضمة ملينة يسيرا باهية، جالية للبلغم، مذكية للعقل، مفرحة للنفس، وإن خلط برطوبة كبد المعز، وجفف، وسحق، واكتحل به، أزال الغشاوة وظلمة البصر، عن تجربة. وزنجبيل الكلاب: بقلة ورقها كالخلاف، وقضبانه حمر، يجلو الكلف والنمش، ويقتل الكلاب، ولذا نسبت إليهم. وزنجبيل العجم: هو الإشترغارز، وزنجبيل الشام: هو الراسن.

### Türkçe

**الزنجبيل**: burada onu el-Cevherî ve Lisân’ın sahibi zikretti; es-Sağânî de onu **زجبل** maddesinde getirdi. İbn Sîde dedi ki: Bir topluluk, şarabın **زنجبيلا** diye adlandırıldığını iddia etti. Dedi ki:
  “Ve **زنجبيل**: yıllanmış, hoş kokulu.”

el-Ezherî dedi ki: Allah عز وجل, Aziz kitabında **الزنجبيل**’i zikretti; şöyle buyurdu: **كان مزاجها زنجبيلا، عينا فيها تسمى سلسبيلا**; yani **الزنجبيل** tadını toplar (bir araya getirir). Araplar **الزنجبيل**’i hoşlukla niteler; o, onların yanında pek beğenilendir. el-A‘şâ dedi ki:
  “Sanki **الزنـجـبـي**’den bir cin,
  ağzına ve işaret edilmiş bir kokuya karışmış.”

Dedi ki: Öyleyse, **الزنجبيل**’in cennet şarabında olması caizdir; onun karışımı olması da caizdir; onda bir zarar yoktur. Bu şarabın alındığı pınarın adı olması da caizdir; onun adı ayrıca **السلسبيل**’dir. Ebû Hanîfe dedi ki: **الزنجبيل**, Arap beldelerinde Umân toprağında bitenlerdendir. Ben dedim ki: Yemen toprağında da. O, toprakta yürüyen köklerdir; dili yakan bir keskinliktir. Bitkisi kamış, saz, ve **الراسن** gibidir. Ondan hiçbir şey yabani değildir. Yaş olarak yenilen bir ağaç da değildir; tıpkı sebzenin yenildiği gibi. Kuru olarak kullanılır. Reçeli, Zenc ve Çin beldelerinden getirilenin en iyisidir. Isıtıcı, hazmettiren, azca yumuşatıcı, cinsel gücü artırıcı; balgamı giderici; aklı keskinleştirici; nefsi ferahlatıcı bir kuvveti vardır. Eğer keçi ciğerinin rutubetiyle karıştırılır, kurutulur, dövülür ve onunla sürme çekilirse, tecrübe ile, perdeyi ve görmenin karanlığını giderir.

**زنجبيل الكلاب**: yaprağı **الخلاف** gibi olan bir ottur; çubukları kırmızıdır. Çil ve benekleri giderir; köpekleri öldürür; bu yüzden onlara nispet edilmiştir.

**زنجبيل العجم**: o, **الإشترغارز**’dır.

**زنجبيل الشام**: o, **الراسن**’dir.
