# زهو — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%87%D9%88/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%87%D9%88/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زهو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%87%D9%88.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: زهو

: ( و ( *!الزَّهْوُ : المَنْظَرُ الحَسَنُ ) . يقالُ : *!زُهِيَ الشيءُ بعَيْنَيْك ، كما في الصِّحاحِ ، وفي بعضِ النسخِ لعَيْنَيْك .

( و ) الزَّهْوُ : ( النَّباتُ النَّاضِرُ ) ؛ نَقَلَهُ ابنُ سِيدَه ، أَي الطَّرِيُّ .
( و ) الزَّهْوُ : ( نَوْرُ النَّبْتِ ) ؛ عن الليْثِ .
( وزَهرُه وإشْرَاقُه ) بأنْ يَحْمَرَّ أَو يَصْفَرَّ ؛ ( *!كالزُّهُوِّ ) ، كعُلُوَ ، ( *!والزَّهاءِ ) ، كسَحابٍ كما يَقْتَضِيه إطْلاقه ، ووُجِدَ في بعضِ النسخِ بالضمِّ .
( و ) *!الزَّهْوُ : ( الباطِلُ .
( و ) أَيْضاً : ( الكَذِبُ .
( قال الجوهرِيُّ : حكَاهُ بعضُهم ؛ وأَنْشَدَ لابنِ أَحْمر :
( ولا تَقُولَنَّ *!زَهْواً ما يُخَبِّرُنالم يَتْرُكِ الشَّيْب لي زَهْواً ولا الكِبْرُوفي ديوانِ ابنِ أَحْمر : ولا العَوَرُ .
( و ) أَيْضاً : ( الاسْتِخْفافُ ) ، أَي التَّهاوُنُ ؛ ( *!كالازْدِهاءِ ) ؛ وقد *!زَهاهُ *!زَهْواً *!وازْدَهاهُ : اسْتَخَفَّه وتَهاوَنَ به ؛ وأَنْشَدَ الجوهرِيُّ لعُمَر بنِ أَبي ربيعَةَ :
فلمَّا تَواقَفْنا وسَلَّمْتُ أَقْبَلَتْ
وجُوهٌ *!زَهاها الحُسْنُ أَنْ تَتَقَنَّعاومنه قوْلُهم : فلانٌ لا *!يُزْدَهَى بخَدِيعَةٍ .
( هَزَّ الِّريحُ النَّبِتَ غِبَّ النَّدَى . ) يقال : *!زَهَتْ *!تَزْهي . وفي الصّحاح : ورُبَّما قالوا : *!زَهَتِ الِّريحُ *!تَزْهَي : إذا هَزَّتْهُ .
( و ) *!الزّهْوُ : ( البُسْرُ المُلَوِّنُ ) ، والمُلَوِّن كمُحَدِّثٍ ، هكذا هو مَضْبوطٌ في النسخِ .
وكانَ في الصِّحاحِ كَذلِكَ ثم أُصْلِح بفتْحِ الواوِ ، يقالُ : إذا ظَهَرَتْ الحُمْرة والصُّفْرة في النَّخْلِ فقد ظَهَرَ فيه *!الزَّهْوُ .
( *!كالزُّهُوِّ ) ، كعُلُوَ ، هكذا وُجِدَ بخطِّ الأَزْهرِيّ في التَّهْذِيب .
وفي الصِّحاحِ : وأَهْلُ الحِجازِ يقولونَ : ظَهَرَ فيه *!الزُّهُوُّ بالضمِّ ، وقد *!زَها النَّخْلُ *!زهواً ؛ وفي بعضِ نسخِ

الصحاحِ البُسْرُ بَدَلَ النَّخْل .
وفي المِصْباح : *!زَهَا النَّخلُ *!يَزْهُو *!زهواً ، والاسمُ *!الزَّهْوُ ، بالضمِّ ، ظَهَرَتِ الحُمْرَةُ والصُّفْرَةُ في ثَمَرِهِ .
وقالَ أَبو حاتِمٍ : وإنَّما يسمَّى زهواً إذا خلصَ لَوْنُ البُسْرَةِ في الحُمْرَةِ أَو الصُّفْرَةِ .
( و ) *!الزَّهْوُ : ( الكِبْرُ والتِّيهُ ) والعَظَمَةُ ( والفَخْرُ ) والظُّلْمُ ؛ وأَنْشَدَ الجوهرِيُّ لأبي المُثَلّم الهُذَليّ :
مَتَى ما أَشأْ غَيْر زَهْوِ المُلُو
كِ أَجْعَلْكَ رَهْطاً على حُيَّضِ ( وقد *!زُهِيَ ) الرَّجُلُ ، ( كعُنِيَ ) ، فهو *!مَزْهُوٌّ : أَي تَكَبَّرَ .
قالَ الجوهرِيُّ : وللعَرَبِ أَحْرفٌ لا يَتَكلَّمُونَ بها إلاَّ على سَبِيلِ المَفْعول به وإن كانَ بمعْنَى الفاعِلِ مِثْل قَوْلهم : *!زُهِيَ الرَّجُلُ وعُنِيَ بالأمْرِ ونُتِجَتِ الناقَةُ وأَشْباهها ، فإذا أَمَرْتَ منه قُلْتَ : لتُزْهَ يا رَجُلُ ، وكَذلِكَ الأَمْر مِن كلِّ فِعْل لم يُسَمَّ فاعِلُه ، لأنَّكَ إذا أَمَرْتَ منه فإنَّما تَأْمُرُ في التَّحْصِيل غَيْر الذي تُخاطِبُه أَنْ يُوقِعَ به ، وأَمْرُ الغائِبِ لا يكونُ إلاَّ باللامِ كقَوْلِكَ ليَقُمْ زَيْد ؛
قالَ : ( و ) فيه لُغَةٌ أُخْرَى حَكَاها ابنُ دُرَيْدٍ : ( *!زَها *!يَزْهُو *!زَهْواً ، ( كدَعا ) ، أَي تَكَبَّرَ ، وهي ( قَلِيلَةٌ ) ؛ ومنه قَوْلُهم : ما *!أَزْهاهُ ، ولَيسَ هذا مِن *!زُهِيَ لأنَّ ما لم يُسَمَّ فاعِلُه لا يُتَعَجَّبُ منه .
قالَ : وقُلْتُ لأعْرابيِّ مِن بَني سُلَيْم ما مَعْنى *!زُهِيَ الرَّجُلُ ؟ قالَ : أُعْجِبَ به ، قُلْتُ : أَتَقولُ زَها إذا افْتَخَرَ ؟ قالَ : أَمَّا نحنُ فلا نتكلَّمُ به .
( *!وأَزْهَى ) : إذا تَكَبَّرَ .
( *!وزَهاهُ الكِبْرُ ) : حَمَلَهُ واسْتَخَفَّ به .
( و ) قوْلُهم : ( *!زُهاءُ مِائةٍ ، بالضَّمِّ ) :

أَي ( قَدْرُه وحَزْرُه ) ، كذا في النُّسخِ والصَّوابُ قَدْرُها وحَزْرُها ، كما هو نَصُّ المُحْكَم .
ويقالُ : كم *!زُهاؤُهم ، أَي كم حزرُهُم .
وفي المِصْباح : أَي كم قَدْرُهم .
وقوْلُ النَّاسِ : هُم *!زُهاءٌ على مِائةٍ ليسَ بعَربيَ .
( *!وزَها النَّخْلُ ) ، وكذا النَّباتُ : ( طَالَ ) واكْتَهَلَ ؛ ( *!كأزْهَى ) ، لُغَةٌ حَكَاها أَبو زيْدٍ ولم يَعْرِفْها الأَصْمعيّ ، كما في الصِّحاحِ .
ومنهم مَنْ يقولُ : *!زَها النَّخْلُ إذا نَبَتَ ثَمَرُهُ ، *!وأَزْهَى إذا احمَرَّ واصْفَرَّ ، كما في المِصْباحِ .
وفي الحدِيثِ : ( نَهَى عن بَيْعِ الثَّمَرِ حتى *!يَزْهُو ) ، قيلَ لأنَسٍ : ما *!زَهْوُه ؟ قالَ : أن يَحْمَرَّ أَو يَصْفَرَّ . وفي رِوايَةِ ابنِ عُمَر : حتى *!يُزْهِيَ .
وقالَ أَبو الخطَّاب : لا يقالُ إلاَّ *!يُزْهي للنَّخْلِ ، ولا يقالُ *!يَزْهُو .
وقالَ الأصْمعيُّ : إذا ظَهَرَتْ فيه الحُمْرَةُ قيلَ *!أَزْهَى .
وقالَ الليْثُ : *!يَزْهُو في النَّخْلِ خَطَأ إنَّما هو *!يُزْهِي .
( و ) *!زَها ( البُسْرُ : تَلَوَّنَ ، *!كازَّهَى *!وزَهَّى ) *!تَزْهِيةً وشَقَّحَ وأَشْقَحَ وشَقَّحَ وأَفْضَحَ لا غَيْر ؛ عن ابنِ الأعْرابيِّ .
( و ) زَها ( الغُلامُ ) *!يَزْهُو *!زَهْواً : ( شَبَّ .
( و ) قالَ أَبو زيْدٍ : *!زَهَتِ ( الشَّاةُ ) *!تَزْهُو *!زَهْواً إذا ( أَضْرَعَتْ ) ودَنا وِلادُها ، نقلَهُ الجوهرِيُّ وابنُ سِيدَه .
( و ) زَهَتِ ( الإِبِلُ ) زَهْواً : ( سارَتْ بَعْدَ الوِرْدِ لَيْلَة أَو ليلتينِ ) .
وفي الصِّحاحِ : لَيْلَة أَو أَكْثَر ؛ حَكَاه أَبو عُبيدٍ .
وفي المُحْكَم : إذا وَرَدَتِ الإِبِلُ ثم سارَتْ بَعْد الوِرْدِ لَيْلة أَو أَكْثَر ولم تَرْعَ حَوْل الماءِ قيلَ زَهَتْ تَزْهُو *!زَهْواً .
( *!وزَهَوْتُها أَنا ) يتعدَّى ولا يتعدَّى .
( و ) قيلَ : زَهَتِ الإبِلُ ( مَرَّتْ ) ؛

كذا في النسخِ والصَّوابُ مَدَّتْ ، كما نَصُّ المُحْكَم ؛ ( في طَلَبِ المَرْعى بَعْدَ أن شَرِبَتْ ) ولا تَرْعَى حَوْل الماءِ .
( و ) زَها ( السِّراجَ ) *!يَزْهُوهُ *!زَهْواً : ( أَضاءَهُ .
( و ) زَها ( بالسَّيفِ : لَمَعَ به ) ، أَي أَشارَ .
( و ) زَها ( بالعَصا : ضَرَبَ ) به .
( و ) زَها فلاناً ( بمائِةِ رَطْلٍ ) مثلاً يَزْهاهُ : ( حَزَرَهُ ) ؛ نقلَهُ ابنُ سِيدَه .
( *!وزُها الُّدنيا ، كَهُدًى : زِينَتُها ) وزُخْرُفِها ( وإِيناقُها .
( ورجُلٌ *!إنْزَهْوٌ ، كقِنْدَأوٍ ) : أَي ( مُتَكَبِّرٌ ) ؛ ورِجالٌ *!إنْزَهْوُونَ : ذَوُو كبرٍ ؛ عن اللّحْيانيّ .
قال شيْخُنا : نونُه زائِدَةٌ كالهَمْزةِ .
قيلَ : ولا نَظِيرَ له إلا انْقَحْل مِن قَحل .
( و ) *!زُها ، ( كَهُدًى : ع بالحِجازِ ) .
وقالَ نَصْر : بَلَدٌ بالحِجازِ .
( *!وزَهْوَةُ : مولاةُ أَحْمدَ بنِ بدرٍ حَدَّثَتْ ) عن أَبي الغنائِمِ النرسي ، نقلَهُ الذهبيُّ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
رجُلٌ *!مَزْهُوٌّ : مُعْجَبٌ بنَفْسِه .
والسَّرابُ *!يَزْهى القُبُورَ والحُمُولَ : كأَنَّه يَرْفَعُها .
*!وزَهَتِ الريحُ : هَبَّتْ ؛ قالَ عبيد :
وَلَنِعْم أَيْسارُ الجَزورِ إذا زَهَتْ
رِيحُ الشِّتاءِ ومَأْلَف الجِيْرانَ *!وزَهَتِ الأمْواجُ السَّفَينَةَ : رَفَعَتْها .
*!وازْدَهَى بفلانٍ *!كازْدَهاهُ .
*!وزَها النَّبْتُ : نَبَتتْ ثَمَرَتُه ؛ وقيلَ : طَالَ .
*!وزَها الطَّلُّ النَّوْرَ : زادَهُ الحسن في المَنْظَرِ .
وإبل *!زاهِيَةٌ : إذا كانتْ لا تَرْعَى الحَمْضَ ؛ حكَاهُ ابنُ السِّكِّيت ؛ وهي الزَّواهِي .
*!وزاهِي اللَّوْن : مُشْرقُه .
*!والزَّهْوَةُ : بريقُ أَيِّ لَوْنٍ كانَ .
وهُم *!زِهاءُ مِائةٍ ، بالكسْرِ ، لُغَةٌ في

الضمِّ ، عن الفارَابِي كما في المِصْباحِ .
*!وزُهاءُ الشيءِ ، كغُرابٍ : شخْصُهُ .
*!والزُّهاءُ أَيْضاً : العَدَدُ الكثيرُ ؛ ومنه الحدِيثُ : ( إذا سَمِعْتُم بناسٍ يَأْتُون مِن قِبَلِ المَشْرِقِ أُولي *!زُهاءٍ يَعْجَبُ الناسُ من زيِّهِمْ فقد أَظَلَّتِ الساعَةُ ) ، أَي أُولي عددٍ كثيرٍ ؛ وقالَ الشاعِرُ :
تَقَلَّدْتَ إبْريقاً وعَلَّقْتَ جَعْبة
لتُهْلِكَ حَيّاً ذَا زُهاءِ وحَامِلِ *!وزَها المُرَوِّحُ المِرْوَحَة *!وزَهَّاها : حَرَّكَها .
*!وزَها الزَّرْعُ : زَكَا ونَمَا .

### Türkçe

: ( ve ( **الزَّهْوُ** : güzel görünüş ) . Denilir: **زُهِيَ** şey senin iki gözünde, **الصِّحاح**’ta olduğu gibi; bazı nüshalarda da “senin iki gözün için” (şeklinde).

( ve ) **الزَّهْوُ** : ( taze bitki ) ; bunu İbn Sîde nakletti; yani yumuşak (taze).
( ve ) **الزَّهْوُ** : ( bitkinin çiçeği ) ; Leys’ten.
( ve onun çiçeği ve parlaması ) kırarması yahut sararmasıyla; ( **كالزُّهُوِّ** ) , **عُلُوَ** gibi, ( **والزَّهاءِ** ) , **سَحابٍ** gibi, onu mutlak kullanımı gerektirdiği üzere; bazı nüshalarda da zamme ile bulundu.
( ve ) **الزَّهْوُ** : ( bâtıl.
( ve ) ayrıca: ( yalan.
Cevherî dedi: Bazıları onu rivayet etti; ve İbn Ahmer’den şu beyti okudu:
( Ve sakın **زَهْواً** deme; bize haber veren (şey)
Bana ne ak saç **زَهْواً** bıraktı ne de ihtiyarlık )
İbn Ahmer’in divanında: “ve ne de körlük.”
( ve ) ayrıca: ( hafife alma ) , yani önemsememe; ( **كالازْدِهاءِ** ) ; ve onu **زَهاهُ** **زَهْواً** ve **ازْدَهاهُ**: onu hafife aldı ve onu önemsemedi; Cevherî, Ömer b. Ebî Rebîa’dan şu beyti okudu:
Derken duruşup (karşılaşınca) ve selâm verince yüz çevirdi
Yüzler; güzellik onları **زَهاها** (öyle yaptı ki) örtünmeye (yüzlerini örtmeye)
Ve ondan onların sözü: Falan kimse bir hile ile **يُزْدَهَى** (aldatılmaz).
( Rüzgâr, çiği takiben bitkiyi salladı. ) Denilir: **زَهَتْ** **تَزْهي**. **الصّحاح**’ta: Bazen derler: **زَهَتِ** rüzgâr **تَزْهَي**: onu salladığı zaman.
( ve ) **الزّهْوُ** : ( renklenmiş hurma koruğu ) , ve **المُلَوِّن** “**مُحَدِّثٍ**” gibi; nüshalarda böyle ضبط edilmiştir.
Ve **الصِّحاح**’ta da böyle idi, sonra vavın fethasıyla düzeltildi; denilir: Hurma ağacında kırmızılık ve sarılık göründüğünde onda **الزَّهْوُ** görünmüştür.
( **كالزُّهُوِّ** ) , **عُلُوَ** gibi; **التَّهْذِيب**’de Ezherî’nin hattıyla böyle bulundu.
**الصِّحاح**’ta: Hicaz ehli der ki: onda **الزُّهُوُّ** (zamme ile) göründü; ve hurma ağacı **زَها** **زهواً**; **الصِّحاح**’ın bazı nüshalarında **البُسْرُ** hurma ağacı yerine (geçer).
**المِصْباح**’ta: Hurma ağacı **زَهَا** **يَزْهُو** **زهواً**; isim **الزَّهْوُ** (zamme ile): meyvesinde kırmızılık ve sarılık göründü.
Ebû Hâtim dedi: Ancak, koruğun rengi kırmızılıkta yahut sarılıkta saflaştığı zaman “**زهواً**” diye adlandırılır.
( ve ) **الزَّهْوُ** : ( kibir ve böbürlenme ) ve büyüklük ( ve övünme ) ve zulüm; Cevherî, Ebû’l-Müsellem el-Hüzelî’ye şu beyti okudu:
Ne zaman istersem, kralların böbürlenmesi dışında
Seni, hayızlılar üzerine bir topluluk yaparım
( ve **زُهِيَ** ) adam, ( **كعُنِيَ** ) gibi; o **مَزْهُوٌّ**dur: yani kibirlendi.
Cevherî dedi: Arapların, ancak mef‘ûl yoluyla konuştukları harfler (kalıplar) vardır; fail mânasında olsa bile; onların sözü gibi: **زُهِيَ** adam ve işe **عُنِيَ** ve deve doğurtuldu (**نُتِجَتِ** الناقة) ve benzerleri; ondan emir verdiğinde şöyle dersin: “Erkek, **لتُزْهَ**”; ve aynı şekilde, faili adlandırılmamış her fiilden emir böyledir; çünkü ondan emir verdiğinde, tahsilde (gerçekte) muhatap olduğun kimsenin değil, ona (muhataba) bunu gerçekleştirmesini emrettiğin başka birinin onu ona uygulamasını emredersin; gaibin emri ancak lâm ile olur; senin “Zeyd kalksın: **لِيَقُمْ** زيد” demen gibi;
Dedi: ( ve ) onda başka bir lügat vardır; İbn Düreyd’in rivayet ettiği: ( **زَها** **يَزْهُو** **زَهْواً** , ( **كدَعا** ) gibi, yani kibirlendi; ve o ( azdır ) ; ve ondan onların sözü: “Onu ne kadar **أَزْهاهُ**”; bu, **زُهِيَ**’den değildir; çünkü faili adlandırılmamış olandan taaccüb edilmez.
Dedi: Ben Benî Süleym’den bir bedevîye “**زُهِيَ** adam”ın mânası nedir? dedim. Dedi: Kendisiyle övünüldü (kendisi beğenildi). Dedim: Övündüğünde “**زَها**” der misin? Dedi: Biz ise onunla konuşmayız.
( **وأَزْهَى** ) : kibirlendiği zaman.
( **وزَهاهُ الكِبْرُ** ) : onu taşıdı ve onu hafife aldı.
( ve ) onların sözü: ( **زُهاءُ** yüz, zamme ile ) :
yani ( onun miktarı ve tahmini ) ; nüshalarda böyle; doğrusu “onun miktarı ve tahmini”dir, **المُحْكَم**’ın nassı olduğu üzere.
Ve denilir: “Onların **زُهاؤُهم** ne kadar?” yani onların tahmini ne kadar.
**المِصْباح**’ta: yani onların miktarı ne kadar.
İnsanların sözü: “Onlar yüzün üzerinde **زُهاءٌ**” Arapça değildir.
( **وزَها النَّخْلُ** ) , ve aynı şekilde bitki: ( uzadı ) ve olgunlaştı; ( **كأزْهَى** ) ; Ebû Zeyd’in rivayet ettiği bir lügattir; Asmaî onu bilmedi, **الصِّحاح**’ta olduğu gibi.
Onlardan kimi der: Hurma ağacı **زَها** (oldu) meyvesi bittiği zaman; **وأَزْهَى** (oldu) kızarıp sarardığı zaman; **المِصْباح**’ta olduğu gibi.
Hadiste: ( Meyvenin satımını, **يَزْهُو** oluncaya kadar yasakladı ); Enes’e denildi: Onun **زَهْوُه** nedir? Dedi: Kızarması yahut sararması. İbn Ömer rivayetinde: **يُزْهِيَ** oluncaya kadar.
Ebû’l-Hattâb dedi: Hurma ağacı için ancak **يُزْهي** denir; **يَزْهُو** denmez.
Asmaî dedi: Onda kırmızılık göründüğünde **أَزْهَى** denir.
Leys dedi: Hurma ağacı hakkında **يَزْهُو** hatadır; ancak o **يُزْهِي**’dir.
( ve ) **زَها** ( koruk: renklendi, **كازَّهَى** ve **زَهَّى** ) **تَزْهِيةً**; ve “şakkaḥa” ve “eşqaḥa” ve “şakkaḥa” ve “efḍaḥa” başka değil; İbnü’l-A‘râbî’den.
( ve ) **زَها** ( oğlan ) **يَزْهُو** **زَهْواً**: ( büyüdü.
( ve ) Ebû Zeyd dedi: **زَهَتِ** ( koyun ) **تَزْهُو** **زَهْواً**; ( memeleri sütle doldu ) ve doğumu yaklaştığı zaman; bunu Cevherî ve İbn Sîde nakletti.
( ve ) **زَهَتِ** ( develer ) **زَهْواً**: ( suya varıştan sonra bir gece yahut iki gece yürüdü ) .
**الصِّحاح**’ta: bir gece yahut daha fazla; Ebû Ubeyd onu rivayet etti.
**المُحْكَم**’da: Develer suya varıp sonra suya varıştan sonra bir gece yahut daha fazla yürür ve su çevresinde otlamazsa “**زَهَتْ** **تَزْهُو** **زَهْواً**” denir.
( **وزَهَوْتُها أَنا** ) geçişli olur ve geçişsiz olur.
( ve ) denildi: Develer **زَهَتِ** ( geçti ) ;

Böylece nüshalarda; doğru olan **مَدَّتْ**’tir; **المُحْكَم**’ın nassı gibi: (otlağı istemede, içtikten sonra) ve suyun çevresinde otlamaz.

( Ve ) **زَها** (kandili) **يَزْهُوهُ** **زَهْواً**: (onu aydınlattı).

( Ve ) **زَها** (kılıçla: onunla parladı), yani işaret etti.

( Ve ) **زَها** (asayla: vurdu) onunla.

( Ve ) falanı **زَها** (meselâ yüz ratl ile) **يَزْهاهُ**: (onu takdir etti); bunu İbn Sîde nakletti.

( **وزُها الُّدنيا** , **كَهُدًى**: onun ziyneti) ve süsü (ve göz alıcılığı).

( Ve bir adam **إنْزَهْوٌ** , **كقِنْدَأوٍ**): yani (kibirli); ve adamlar **إنْزَهْوُونَ**: kibir sahipleri; el-Lihyânî’den.

Şeyhimiz dedi: onun **نون**’u, **الهَمْزة** gibi ziyadedir.

Denildi: ona benzer yoktur; ancak **انْقَحْل** ( **قَحل**’den) müstesna.

( Ve ) **زُها** , (**كَهُدًى**: Hicaz’da bir yer adı).

Nasr dedi: Hicaz’da bir belde.

( **وزَهْوَةُ**: Ahmed b. Bedr’in mevlâsı; rivayet etti) Ebü’l-Ğanâim en-Nersî’den; bunu Zehebî nakletti.

Ve ona istidrâk olunanlardandır:

Bir adam **مَزْهُوٌّ**: kendinden hoşnut.

Ve serap **يَزْهى** kabirleri ve yükleri: sanki onları yükseltiyor.

**وزَهَتِ** rüzgâr: esti; Ubeyd dedi:
وَلَنِعْم أَيْسارُ الجَزورِ إذا زَهَتْ
رِيحُ الشِّتاءِ ومَأْلَف الجِيْرانَ

Ve **زَهَتِ** dalgalar gemiyi: onu yükseltti.

Ve **ازْدَهَى** falanla: **ازْدَهاهُ** gibi.

Ve **زَها** bitki: meyvesi bitti; denildi: uzadı.

Ve **زَها** çiy çiçeği: görünüşteki güzelliği ona artırdı.

Ve **زاهِيَةٌ** develer: **الحَمْضَ** otlamaz olduklarında; bunu İbnü’s-Sikkît hikâye etti; onlar **الزَّواهِي**’dir.

**وزاهِي** renk: onun parlak olanı.

Ve **الزَّهْوَةُ**: hangi renk olursa olsun, parıltısı.

Ve onlar **زِهاءُ** yüz (kesre ile): damme’deki (kullanıma) bir lugat; el-Fârâbî’den, **المِصْباح**’ta olduğu gibi.

**وزُهاءُ** şey, **كغُرابٍ**: onun şahsı.

Ve **الزُّهاءُ** ayrıca: çok sayı; ondan hadis: (Doğu tarafından gelen, **زُهاءٍ** sahipleri olan kimseleri işittiğinizde—insanlar onların giyiminden hayrete düşer—artık kıyamet gölgelemiştir), yani çok sayı sahipleri; şair dedi:
تَقَلَّدْتَ إبْريقاً وعَلَّقْتَ جَعْبة
لتُهْلِكَ حَيّاً ذَا زُهاءِ وحَامِلِ

Ve **زَها** yelpaze sallayan, yelpazeyi; ve **زَهَّاها**: onu hareket ettirdi.

Ve **زَها** ekin: gelişti ve büyüdü.
