# زور — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%88%D8%B1/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%88%D8%B1/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%88%D8%B1.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: زور

- الزور: أعلى الصدر، وزرت فلانا تلقيته بزوري، أو قصدت زوره، نحو: وجهته، ورجل زائر، وقوم زور، نحو سافر وسفر، وقد يقال: رجل زور، فيكون مصدرا موصوفا به نحو: ضيف، والزور: ميل في الزور، والأزور: المائل الزور، وقوله: ﴿تزاور عن كهفهم﴾ [الكهف/17]، أي: تميل، قرئ بتخفيف الزاي وتشديده (قرأ بالتشديد ﴿تزور﴾ ابن عامر ويعقوب، وقرأ: ﴿تزاور﴾ نافع وأبو جعفر وابن كثير وأبو عمرو. وقرأ بالتخفيف ﴿تزاور﴾ عاصم وحمزة والكسائي وخلف. انظر: الإتحاف 288) وقرئ: ﴿تزور﴾ (قرأ بالتشديد ﴿تزور﴾ ابن عامر ويعقوب، وقرأ: ﴿تزاور﴾ نافع وأبو جعفر وابن كثير وأبو عمرو. وقرأ بالتخفيف ﴿تزاور﴾ عاصم وحمزة والكسائي وخلف. انظر: الإتحاف 288). قال أبو الحسن: لا معنى لتزور ههنا؛ لأن الازورار الانقباض، يقال: تزاور عنه، وازور عنه، ورجل أزور، وقوم زورن وبئر زوراء: مائلة الحفر وقيل للكذب: زور، لكونه مائلا عن جهته، قال: ﴿ظلما وزورا﴾ [الفرقان/4]، و ﴿قول الزور﴾ [الحج/30]، ﴿من القول وزورا﴾ [المجادلة/2]، ﴿لا يشهدون الزور﴾ [الفرقان/72]، ويسمى الصنم زورا في قول الشاعر:
*جاءوا بزوريهم وجئنا بالأصم*
(الرجز ينسب للأغلب العجلي، وقيل: ليحيى بن منصور، والأول أصح لوجود الأبيات في ديوانه العجلي كما ذكره الجوهري.
وأول الرجز:
*إن سرك العز فجخجخ بجثم ** أهل البناة والعديد والكرم*
*جاؤوا بزوريهم وجئنا بالأصم ** شيخ لنا كالليث من باقي إرم*
وهو في ديوانه ص 175؛ واللسان (زور) ؛ والمؤتلف والمختلف ص 23)
لكون ذلك كذبا وميلا عن الحق.

### Türkçe

- **الزور**: göğsün üst kısmı; “**وزرت** falancayı” (demek): onu **بزوري** ile karşıladım; yahut onun **زوره**’unu kastettim; şu misal üzere: “**وجهته**”; ve **زائر** adam; ve **زور** kavim; “**سافر**” ve “**سفر**” misali üzere; ve bazen denir ki: **زور** adam; böylece “**ضيف**” gibi, onunla nitelenmiş bir mastar olur; ve **الزور**: **الزور**’da bir meyil; ve **الأزور**: **الزور**’u meyilli olan; ve O’nun sözü: **﴿تزاور عن كهفهم﴾** [el-Kehf/17], yani: meyleder; **الزاي**’ın hafifletilmesi ve şeddelenmesiyle okunmuştur (şedde ile **﴿تزور﴾** İbn Âmir ve Ya‘kūb okudu; ve **﴿تزاور﴾** Nâfi‘ ve Ebû Ca‘fer ve İbn Kesîr ve Ebû ‘Amr okudu. Ve hafifletme ile **﴿تزاور﴾** ‘Âsım ve Hamza ve el-Kisâî ve Halef okudu. Bak: el-İthâf 288); ve **﴿تزور﴾** okunmuştur (şedde ile **﴿تزور﴾** İbn Âmir ve Ya‘kūb okudu; ve **﴿تزاور﴾** Nâfi‘ ve Ebû Ca‘fer ve İbn Kesîr ve Ebû ‘Amr okudu. Ve hafifletme ile **﴿تزاور﴾** ‘Âsım ve Hamza ve el-Kisâî ve Halef okudu. Bak: el-İthâf 288). Ebû’l-Hasen dedi: burada **تزور**’un bir mânâsı yoktur; çünkü **الازورار** içe çekilmedir; denir ki: ondan **تزاور** etti, ve ondan **ازور** etti; ve **أزور** adam; ve **زورن** kavim; ve **زوراء** kuyu: kazısı meyilli; ve yalana **زور** denildi; onun cihetinden meyilli olmasından dolayı; dedi ki: **﴿ظلما وزورا﴾** [el-Furkân/4], ve **﴿قول الزور﴾** [el-Hacc/30], **﴿من القول وزورا﴾** [el-Mücâdele/2], **﴿لا يشهدون الزور﴾** [el-Furkân/72]; ve şairin sözünde puta **زورا** adı verilir:

*جاءوا بزوريهم وجئنا بالأصم*

(Recez el-Ağleb el-‘Aclî’ye nisbet edilir; ve “Yahyâ b. Mansûr’undur” denildi; ve birincisi daha sahihtir; el-Cevherî’nin zikrettiği üzere, beyitlerin onun ‘Aclî dîvânında bulunmasından dolayı.
Ve recezin başı:
*إن سرك العز فجخجخ بجثم ** أهل البناة والعديد والكرم*
*جاؤوا بزوريهم وجئنا بالأصم ** شيخ لنا كالليث من باقي إرم*
Ve o, onun dîvânında s. 175’tedir; ve Lisân (**زور**)’da; ve el-Mu’telef ve’l-Muhtelif s. 23’te)

Bunun, yalan ve haktan bir meyil olmasından dolayı.
