# زوك — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%88%D9%83/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%88%D9%83/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زوك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%88%D9%83.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: زوك

الزَّوْكُ: مشي الغراب، وهو الخَطْوُ المتقارب في تحرّك جسد الإنسان الماشي. وزَاكَ في مشْيتِه يَزُوكُ زَوْكاً وزَوَكاناً: حَرَّكَ مَنكِبَيْهِ والْيَتَيْه وفَرّج بين رجليه؛ قال:
أَجْمَعْتُ أنك أنت الأمُ من مَشَى
في زَوْكِ فاسية، وزَهْوِ غُرابِ
وزَاكَ يَزُوكُ زَوْكاً وزَوَكاناً: تبختر واختال، وهو الزَّوَنَّكُ. والزَّوْكُ: مِشْيَةٌ في تقارب وفَحَجٍ؛ وأَنشد:
رأيتُ رجالاً حين يَمْشُونَ فحَّجُوا
وزَاكُوا، وما كانوا يَزُوكُونَ من قبلُ
وقد تقدم ما ذكره ابن بري وغيره من قول ابن السكيت وغيره في الزّوْك في زنك فلا حاجة لإعادته. والزَّوَنَّكُ: القصير لأنه يَزُوكُ في مِشْيته، وقيل: إنه رباعيّ. قال ابن جني: زَاكَ يَزُوكُ يدل على أَنه فَعَنَّلٌ. قال الفراء: رأَيتها مُوزكة وقد أَوْزَكَتْ وهو مشي قبيح من مشي القصيرة؛ وأَنشد المنذري لأبي حرام:
تَزَاوَكَ مُضْطَبِيءٌ آرِمٌ،
إذا ائْتَبَّه الإِدُّ لا يَفْطَؤُهْ
ابن السكيت: التَّزاوُكُ الإستحياء، والمُضْطَبئ المستَحِي، آرم: مُواصِل، ائتبه: تهيأ له، لا يفطؤه: لا يَقْهَرُه.

### Türkçe

**الزَّوْكُ**: karganın yürümesi; o, yürüyen insanın bedeninin hareketinde birbirine yakın adımlamadır. Ve yürüyüşünde **زَاكَ** eder, **يَزُوكُ** eder, **زَوْكاً** ve **زَوَكاناً**: iki omzunu ve iki kalçasını hareket ettirdi ve iki bacağı arasını açtı; dedi ki:

“Kesin olarak bildim ki sen, yürüyenlerin anasısın,
**زَوْكِ**’te (yürüyüşünde) gevşek; ve karganın böbürlenişinde.”

Ve **زَاكَ** eder, **يَزُوكُ** eder, **زَوْكاً** ve **زَوَكاناً**: salına salına yürüdü ve kibirlendi; o, **الزَّوَنَّكُ**’tur.

Ve **الزَّوْكُ**: yakınlık ve bacakları açma içinde bir yürüyüştür; ve inşad etti:

“Erkekler gördüm; yürüdükleri vakit bacaklarını açtılar
ve **زَاكُوا** ettiler; hâlbuki daha önce **يَزُوكُونَ** etmiyorlardı.”

İbn Berrî’nin ve başkasının, İbn es-Sikkît’in ve başkasının **الزّوْك** hakkında **زنك** içinde söylediği şey zikredilmişti; artık onu iade etmeye ihtiyaç yoktur. Ve **الزَّوَنَّكُ**: kısa boylu; çünkü yürüyüşünde **يَزُوكُ** eder. Ve denildi ki: o dörtlüdür. İbn Cinnî dedi: **زَاكَ يَزُوكُ** onun **فَعَنَّلٌ** olduğuna delâlet eder. Ferrâ dedi: Onu **مُوزكة** olarak gördüm; ve **أَوْزَكَتْ** etti; o, kısa boylunun yürüyüşünden çirkin bir yürüyüştür. Ve Münzirî, Ebû Harâm’a ait olarak inşad etti:

“**تَزَاوَكَ** eden, gizlenmiş bir **مُضْطَبِيءٌ** **آرِمٌ**,
**الإِدُّ** hazırlandığı vakit onu **يَفْطَؤُهْ** etmez.”

İbn es-Sikkît: **التَّزاوُكُ** utanmadır; ve **المُضْطَبئ** utanan kimsedir; **آرم**: bitiştiren; **ائتبه**: ona hazırlandı; **لا يفطؤه**: onu kahretmez.
