# سأب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A3%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سأب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: سأب

سَـأَبه يَسْـأَبُه سَـأْباً: خَنَقَه؛ وقيل: سَـأَبه خَنَقَه حتى قَتَلَه. وفي حديث الـمَبْعَثِ: فأَخذ جبريلُ بحَلْقِـي، فسأَبَني حتى أَجْهَشْتُ بالبكاءِ؛
\<ص:455>
 أَراد خَنَقَني؛ يقال سأَبْتُه وسَـأَتُّه إِذا خَنَقْتَهُ. قال ابن الأَثير: السَّـأْبُ: العَصْر في الـحَلْق، كالخَنْق؛ وسَئِبْتُ من الشراب.
وسَـأَبَ من الشراب يَسْـأَبُ سَـأْباً، وسَئِبَ سَـأَباً: كلاهما رَويَ. والسَّـأْبُ: زِقُّ الخَمْر، وقيل: هو العظيم منها؛ وقيل: هو الزِّقُّ أَيّاً كان؛ وقيل: هو وعاءٌ من أَدمٍ، يُوضع فيه الزِّقُّ، والجمع سُـؤُوبٌ؛ وقوله:
إِذا ذُقْتَ فاها، قلتَ: عِلْقٌ مُدَمَّسٌ، *  أُريدَ به قَيْلٌ، فغُودِرَ في ساب إِنما هو في سَـأْبٍ، فأَبدل الهمزة إِبدالاً صحيحاً، لإِقامة الرِّدْف. والـمِسْـأَبُ: الزِّقُّ، كالسَّـأْب؛ قال ساعدة بن جؤية الهذلي: معه سِقاءٌ، لا يُفَرِّطُ حَمْلَه، *  صُفْنٌ، وأَخراصٌ يَلُحْنَ، ومِسْـأَبُ صُفْنٌ بدلٌ، وأَخراصٌ معطوف على سِقاء؛ وقيل: هو سِقاءُ العسل. قال شمر: الـمِسْـأَب أَيضاً وِعاءٌ يُجْعَل فيه العسلُ. وفي الصحاح: الـمِسْـأَبُ سِقاءُ العسل؛ وقول أَبي ذؤيب، يصف مُشْتار العَسَل: تأَبـَّطَ خافةً، فيها مِسابٌ، *  فأَصْبَحَ يَقْتَري مَسَداً بشِـيقِ أَراد مِسْـأَباً، بالهمز، فخفف الهمزة على قولهم فيما حكاه صاحب الكتاب: المراةُ والكَماة؛ وأَراد شِـيقاً بمَسَدٍ، فقَلب. والشِّيقُ: الجَبَل.وسأَبْتُ السِّقاءَ: وسَّعْتُه. وإِنه لَسُـؤْبانُ مالٍ أَي حَسَنُ الرِّعْية والـحِفْظ له والقيام عليه؛ هكذا حكاه ابن جني، قال: وهو فُعْلانٌ، من السَّـأْبِ الذي هو الزِّقُّ، لأَن الزِّقَّ إِنما وضع لـحِفْظِ ما فيه.

### Türkçe

**سَأَبَه** **يَسْأَبُه** **سَأْباً**: Onu boğdu; ve denildi: **سَأَبَه** onu boğdu, ta ki onu öldürene kadar. **الـمَبْعَثِ** hadîsinde: “Cebrâil boğazımdan tuttu da beni **سَأَبَ** etti, ta ki ağlamakla hıçkıra hıçkıra ağlayıncaya kadar”;
\<ص:455>
boğmak istedi; “**سَأَبْتُه** ve **سَأَتُّه**” denir, onu boğduğum zaman.

İbnü’l-Esîr dedi: **السَّأْبُ**: boğazda sıkma, boğma gibi; ve ben içkiden **سَئِبْتُ** oldum.

Ve içkiden **سَأَبَ** eder, **يَسْأَبُ** **سَأْباً**; ve **سَئِبَ** **سَأَباً**: ikisi de rivayet edilmiştir.

Ve **السَّأْبُ**: şarap tulumu; ve denildi: ondan büyük olanıdır; ve denildi: her ne olursa olsun tulumdur; ve denildi: deriden bir kaptır, içine tulum konur; çoğulu **سُؤُوبٌ**’dur; ve onun sözü:
“Ne zaman onun ağzını tatsan, dersin: ‘Baharatlanmış bir et parçası’, * onunla **قَيْلٌ** kastedildi, derken **ساب** içinde bırakıldı”
aslında **سَأْبٍ** hakkındadır; hemzeyi sahih bir ibdâl ile değiştirdi, redîfi ikame etmek için.

Ve **الـمِسْأَبُ**: tulumdur, **السَّأْب** gibi; Sâide b. Cüveyye el-Hüzelî dedi:
“Onunla bir kırba vardır; yükünü eksiltmez, * **صُفْنٌ** ve **أَخراصٌ** (vardır) parıldarlar, ve **مِسْأَبُ**”
**صُفْنٌ** bedeldir; **أَخراصٌ** ise **سِقاء** üzerine atfedilmiştir; ve denildi: o, bal kırbasıdır. Şemmer dedi: **الـمِسْأَب** ayrıca içine bal konulan bir kaptır. **الصحاح**’ta: **الـمِسْأَبُ** bal kırbasıdır; ve Ebû Züeyb’in sözü, bal toplayanı vasfederken:
“Bir korkuyla koltuğunun altına aldı, içinde **مِسابٌ** vardır, * derken sabahladı, **شِـيقِ** ile bir **مَسَداً** topluyor”
**مِسْأَباً** (hemzeli) kastetti; hemzeyi, kitap sahibinin hikâye ettiği “**المراةُ** ve **الكَماة**” sözlerinde olduğu üzere hafifletti; ve **شِـيقاً**’ı **مَسَدٍ** ile kastetti, sonra çevirdi. Ve **الشِّيقُ**: dağdır. Ve **سأَبْتُ** **السِّقاءَ**: onu genişlettim.

Ve şüphesiz o, malın **لَسُـؤْبانُ**’ıdır; yani ona güzel riayet ve onu koruma ve onun üzerine kıyamdır; bunu İbn Cinnî böyle hikâye etti; dedi: ve o, **فُعْلانٌ** veznindedir, **السَّـأْبِ**’den ki o tulumdur; çünkü tulum ancak içindekini korumak için konulmuştur.
