# سأب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A3%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سأب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: سأب

سأبه كمنعه يسأبه سأبا: خنقه، أو سأبه: خنقه حتى قتله، وعبارة الجوهري: حتى يموت. وفي حديث المبعث فأخذ جبريل بحلقي فسأبني حتى أجهشت بالبكاء. أراد خنقني. وقال ابن الأثير: الثأب: العصر في الحلق كالخنق، وسيأتي في سأت. سأب من الشراب يسأب سأبا: روي كسئب كفرح سأبا. وسأب السقاء: وسعه. والسأب: الزق أي زق الخمر، أو العظيم منه، وقيل: هو الزق أيا كان، أو هو وعاء من أدم يوضع فيه الزق، ج سؤوب. وقوله:
  إذا ذقت فاها قلت علق مدمس                      أريد به قيل فغودر في ساب إنما هو في سأب فأبدل الهمزة إبدالا صحيحا لإقامة الردف. كالمسأب في الكل، كمنبر قال ساعدة بن جؤية:
  معه سقاء لا يفرط حـمـلـه                      صفن وأخراص يلحن ومسأب أو هو سقاء العسل كما في الصحاح. وقال شمر: المسأب أيضا: وعاء يجعل فيه العسل. وفي شعر أبي ذؤيب الهذلي يصف مشتار العسل:
  تأبط خافة فيها مـسـاب                      فأصبح يقتري مسدا بشيق مساب ككتاب. أراد مسأبا فخفف الهمزة على قولهم فيما حكاه بعضهم، وأراد شيقا بمسد فقلب. وقول شيخنا: فكأنه يقول إنه صحفه وهو بعيد ليس بظاهر كما لا يخفى. المسأب كمنبر: الرجل الكثير الشرب للماء كما يقال من قئب مقأب. يقال :إنه لسوبان مال بالضم أي إزاؤه أي في حواليه. والمعنى أي حسن والحفظ له والقيام عليه، كما حكاه ابن جنى، وقال: هو فعلان من السأب الذي هو الزق؛ لأن الزق إنما وضع لحفظ ما فيه. كذا في لسان العرب.

### Türkçe

**سأبه**; **كمنعه** **يسأبه** **سأبا**: onu boğdu; yahut **سأبه**: onu boğdu, ta ki onu öldürene kadar; ve Cevherî’nin ibaresi: ta ki ölene kadar. Ve meb‘as hadîsinde: “Cebrâîl boğazımdan tuttu da beni **سأب** etti, ta ki ağlamayla hıçkıra hıçkıra oluncaya kadar.” Muradı: beni boğmak istedi. İbnü’l-Esîr dedi: **الثأب**: boğazda sıkma, boğma gibi; ve **سأت**’te gelecektir.

**سأب** **من الشراب** **يسأب** **سأبا**: **سئب** gibi rivayet olundu; **كفرح** **سأبا**. Ve **سأب السقاء**: onu genişletti. Ve **السأب**: tulum, yani şarap tulumu; yahut onun büyüğü; ve denildi ki: o, her ne olursa olsun tulumdur; yahut o, içine tulum konulan deriden bir kaptır; çoğulu **سؤوب**. Ve onun sözü:

  “Eğer ağzını tatsam derim ki: katranlı bir ‘علق’”
Bununla murad edilen denildi ki: o, **ساب**’da bırakıldı; o ancak **سأب**’dedir; hemzeyi, redîfi ikame etmek için sahih bir ibdâl ile değiştirdi. **كالمسأب**’de de böyledir; **كمنبر**. Sâ‘ide b. Cüveyye dedi:

  “Onunla birlikte bir kırba vardır, yükü aşırıya kaçmaz;
  **صفن** ve **أخراص** (vardır), nağme yaparlar; ve **مسأب**.”
Yahut o, Sıhâh’ta olduğu üzere bal kırbasıdır. Şemmer dedi: **المسأب** de: içine bal konulan bir kaptır. Ebû Züeyb el-Hüzelî’nin, bal sağanı vasfettiği şiirinde:

  “Koltuğunun altına bir **خافة** aldı, içinde **مـسـاب** vardır;
  Derken sabahladı, **شيق** ile bir **مسد**’i katık edinir.”
**مساب**; **ككتاب**. Muradı **مسأبا** idi; hemzeyi, bazılarının hikâye ettiği üzere onların sözünde hafifletti; ve **شيقا**’yı **بمسد** ile murad etti de ters çevirdi. Şeyhimizin sözü: “Sanki o, bunun tashîf olduğunu söylüyor; o ise uzaktır, gizli değildir, bilindiği üzere.”

**المسأب**; **كمنبر**: suyu çok içen adam; nitekim **قئب**’den **مقأب** denildiği gibi. Denilir: “Şüphesiz o, **لسوبان مال**’dır”; **بالضم**; yani onun hizası, yani onun çevrelerinde. Mânâ: yani ona güzelce bakmak, onu muhafaza etmek ve onun üzerine kalkıp durmak; İbn Cinnî’nin hikâye ettiği üzere. Ve dedi: o, **فعلان**’dır; **السأب**’den ki o tulumdur; çünkü tulum ancak içindekini muhafaza etmek için konulmuştur. Lisânü’l-‘Arab’da böyledir.
