# سأد — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D8%AF/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A3%D8%AF/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سأد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D8%AF.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: سأد

الإسآد كالإكرام: الإغذاذ في السير، وسيأتي أغذ، في المعجمة. أو الإسآد: سير الليل كله بلا تعريس فيه، كما أن التأويب سير النهار لا تعريج فيه. قلت: هو قول المبرد. قال الجوهري وهو أكثر ما يستعمل، وأنشد قول لبيد:
  يسئد السير عليهـا راكـب                      رابط الجأش على كل وجل ومن سجعات الأساس: أسعد يومه إسعادا، من أسأد ليلته إسآدا. أو الإسآد: سير الإبل الليل مع النهار: وهو قول أبي عمرو. وسئد كفرح: شرب، عن الصاغاني.
 وسئد جرحه: انتقض، يسأد سأدا فهو سئد، عن أبي عمرو. وأنشد:
  فبت من ذاك ساهرا أرقـا                      ألقى لقأء اللاقي من السأد وسأده، كمنعه سأدا، يفتح فسكون، على القياس وسأدا، محركة على غير قياس: خنقه. ويقال للمرأة: إن بها أي فيها سؤدة، بالضم، أي بقية من الشباب والقوة.
 وففي الصحاج: المسأد، كمنبر: نحي السمن والعسل، يهمز ولا يهمز، فيقال: مساد، فإذا همز فهو مفعل، وإذا لم يهمز فهو فعال. وقال الأحمر: المسأد من الزقاق أصغر من الحميت. وقال شمر: الذي سمعناه المسأب، بالباء: الزق العظيم. وبعير به سؤاد، كغراب: داء يأخذ الإنسان، هكذا في النسخ، وفي بعض الأمهات: الناس ?، وهو الصواب. والإبل والغنم من شرب وفي بعض الأمهات: على الماء الملح وقد سئد، كعني، فهو مسؤود، إذا أصابه ذلك الداء. ولم يذكر المصنف السأد، وهو المشي، قال رؤبة:
  من نضو أورام تمشت سأدا وقال الشماخ:
  حرف صموت السرى إلا تلفتها                      بالليل في سأد منها وإطـراق وأساد، السير: أدابه. أنشد اللحياني:
  لم تلق خيل قبلها ما لقـيت                      من غب هاجرة وسير مسأد

### Türkçe

**الإسآد** **كالإكرام**: yürüyüşte **الإغذاذ**; ve **أغذ** gelecek, **المعجمة**’de. Veya **الإسآد**: içinde hiç **تعريس** olmaksızın gecenin tamamını yürümek; nitekim **التأويب** de içinde hiç **تعريج** olmaksızın gündüz yürüyüşüdür. Dedim: o, **المبرد**’in sözüdür. **الجوهري** dedi: ve o, daha çok kullanılanıdır; ve **لبيد**’in sözünü şahit getirdi:
  onun üzerinde bir binekli, yürüyüşü **يسئد** eder                      her korku üzerine yüreği bağlı (metin)
Ve **الأساس**’ın seci’lerinden: gününü **أسعد** etti, **إسعادا**; gecesini **أسأد** etti, **إسآدا**’dan. Veya **الإسآد**: develerin gece ile gündüz yürüyüşü; ve o, **أبي عمرو**’nun sözüdür. Ve **سئد** **كفرح**: içti; **الصاغاني**’den.

Ve **سئد** yarası: bozuldu; **يسأد** **سأدا**; o hâlde o **سئد**’dir; **أبي عمرو**’dan. Ve şahit getirdi:
  bundan dolayı uykusuz, uykusuzlukla geceleyin kaldım                      **السأد**’den, karşılaşanın karşılaşmasını karşılarım
Ve onu **سأده**; **كمنعه** **سأدا**; kıyasa göre (ilk harfi) fetha sonra sükûn; ve **سأدا** (harekeli), kıyas dışı: onu boğdu. Ve kadına denir: onda, yani onun içinde **سؤدة** vardır, zamme ile; yani gençlik ve kuvvetten bir kalıntı.

Ve **الصحاج**’da: **المسأد** **كمنبر**: içyağı ve bal kabı; hemzeli de olur hemzesiz de; böylece **مساد** denir; eğer hemzelenirse o **مفعل**’dir, eğer hemzelenmezse o **فعال**’dır. Ve **الأحمر** dedi: **المسأد** tulumlardan, **الحميت**’ten daha küçüktür. Ve **شمر** dedi: işittiğimiz **المسأب**’dır, **ب** ile: büyük tulum. Ve bir deve ki onda **سؤاد** vardır, **كغراب**: insana gelen bir hastalık; nüshalarda böyle; bazı ana kaynaklarda: insanlar?; ve doğru olan odur. Ve develer ve koyunlar, içmeden dolayı; bazı ana kaynaklarda: tuzlu su üzerinde; ve **سئد** etti, **كعني**; o hâlde o **مسؤود**’dur; o hastalık ona isabet ettiğinde. Müellif **السأد**’i zikretmedi; ve o, yürüyüştür. **رؤبة** dedi:
  şişliklerin zayıf biniti, **سأدا** yürüdü
Ve **الشماخ** dedi:
  gece yürüyüşünün sessiz (bir) kenarı; ancak onu                      gecede ondan **سأد** ve baş eğme içinde yıpratır
Ve **أساد** (etti), yürüyüşü: onu alıştırdı. **اللحياني** şahit getirdi:
  ondan önce hiçbir at, karşılaştığımı karşılamadı                      öğle sıcağının ardından ve **مسأد** yürüyüşten
