# سأل (س-أ-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A3%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

“Sehl” ova demektir

- Harfler: س - أ - ل
- Kur'an'da: 129 geçiş · 118 ayet · 68 sîga
- 12 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: سءل

## Sîgalar (68)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [أَسْأَلُكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | أَفْعَلُكُمْ | Sizden isterim | 11 | 11 | [6:90](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/6:90.md) |
| [يَسْأَلُونَكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E%D9%83%D9%8E.md) | يَفْعَلُونَكَ | Sana sorarlar | 9 | 8 | [2:189](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:189.md) |
| [سَأَلْتَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%AA%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَعَلْتَهُمْ | Onlara sordun | 7 | 7 | [9:65](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/9:65.md) |
| [يَتَسَاءَلُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%AA%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D8%A1%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | يَتَفَاعَلُونَ | Birbirlerine sorarlar | 7 | 7 | [23:101](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/23:101.md) |
| [وَيَسْأَلُونَكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E%D9%83%D9%8E.md) | وَيَفْعَلُونَكَ | Sana sorarlar; Ve sana sorarlar | 6 | 6 | [2:219](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:219.md) |
| [تُسْأَلُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%AA%D9%8F%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | تُفْعَلُونَ | Size sorulur | 5 | 5 | [2:134](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:134.md) |
| [تَسْأَلُهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | تَفْعَلُهُمْ | Onlardan istersin | 4 | 4 | [12:104](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/12:104.md) |
| [مَسْئُولًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A6%D9%8F%D9%88%D9%84%D9%8B%D8%A7.md) | مَفْعُولًا | Sorulan | 4 | 4 | [17:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/17:34.md) |
| [تَسْأَلُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | تَفْعَلُوا | Sorarsınız; Sormayın | 3 | 2 | [2:108](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:108.md) |
| [يَسْأَلُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | يَفْعَلُونَ | Sorarlar | 3 | 3 | [2:273](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:273.md) |
| [يُسْأَلُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8F%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F.md) | يُفْعَلُ | Ona sorulur | 3 | 3 | [21:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/21:23.md) |
| [سَأَلْتُكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%AA%D9%8F%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَعَلْتُكُمْ | Size sordum | 2 | 2 | [10:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/10:72.md) |
| [فَاسْأَلُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | فَافْعَلُوا | Sorun | 2 | 2 | [16:43](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/16:43.md) |
| [فَاسْأَلِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%90.md) | فَافْعَلِ | Hemen sor; Öyleyse sor | 2 | 2 | [10:94](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/10:94.md) |
| [فَاسْأَلْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92.md) | فَافْعَلْ | Sor | 2 | 2 | [17:101](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/17:101.md) |
| [لَتُسْأَلُنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%84%D9%8E%D8%AA%D9%8F%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | لَتُفْعَلُنَّ | Kesinlikle size sorulacak | 2 | 2 | [16:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/16:56.md) |
| [لِلسَّائِلِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%84%D9%90%D9%84%D8%B3%D9%8E%D9%91%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%84%D9%90.md) | لِلْفَاعِلِ | İsteyen için | 2 | 2 | [51:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/51:19.md) |
| [لِلسَّائِلِينَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%84%D9%90%D9%84%D8%B3%D9%8E%D9%91%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%84%D9%90%D9%8A%D9%86%D9%8E.md) | لِلْفَاعِلِينَ | Soranlar için | 2 | 2 | [12:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/12:7.md) |
| [وَاسْأَلُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | وَافْعَلُوا | Ve isteyin; İsteyin | 2 | 2 | [4:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/4:32.md) |
| [يَسْأَلُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F.md) | يَفْعَلُ | Sorar | 2 | 2 | [70:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/70:10.md) |
| [يَسْأَلُكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%83%D9%8E.md) | يَفْعَلُكَ | Senden ister | 2 | 2 | [4:153](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/4:153.md) |
| [أَسْأَلَكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%8E.md) | أَفْعَلَكَ | Senden isterim | 1 | 1 | [11:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/11:47.md) |
| [السَّائِلَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8E%D9%91%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%84%D9%8E.md) | الْفَاعِلَ | İsteyen | 1 | 1 | [93:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/93:10.md) |
| [بِسُؤَالِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%A8%D9%90%D8%B3%D9%8F%D8%A4%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90.md) | بِفُعَالِ | İstediği için | 1 | 1 | [38:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/38:24.md) |
| [تَسَاءَلُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D8%A1%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | تَتَفَاعَلُونَ | Birbirinizden istersiniz | 1 | 1 | [4:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/4:1.md) |
| [تَسْأَلْنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D9%86%D9%90.md) | تَفْعَلْنِ | Benden isteme | 1 | 1 | [11:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/11:46.md) |
| [تَسْأَلْنِي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D9%86%D9%90%D9%8A.md) | تَفْعَلْنِي | Bana sorma | 1 | 1 | [18:70](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/18:70.md) |
| [تُسْأَلُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%AA%D9%8F%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F.md) | تُفْعَلُ | Sana sorulur | 1 | 1 | [2:119](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:119.md) |
| [سَأَلَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8E.md) | فَعَلَ | İstedi | 1 | 1 | [70:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/70:1.md) |
| [سَأَلَكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%8E.md) | فَعَلَكَ | Sana sordu | 1 | 1 | [2:186](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:186.md) |
| [سَأَلَهَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | فَعَلَهَا | Onu sordu | 1 | 1 | [5:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/5:102.md) |
| [سَأَلَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَعَلَهُمْ | Onlara sordu | 1 | 1 | [67:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/67:8.md) |
| [سَأَلُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | فَعَلُوا | İstediler | 1 | 1 | [4:153](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/4:153.md) |
| [سَأَلْتُكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%AA%D9%8F%D9%83%D9%8E.md) | فَعَلْتُكَ | Sana sordum | 1 | 1 | [18:76](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/18:76.md) |
| [سَأَلْتُمُوهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%AA%D9%8F%D9%85%D9%8F%D9%88%D9%87%D9%8F.md) | فَعَلْتُمُوهُ | Ondan istediniz | 1 | 1 | [14:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/14:34.md) |
| [سَأَلْتُمُوهُنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%AA%D9%8F%D9%85%D9%8F%D9%88%D9%87%D9%8F%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | فَعَلْتُمُوهُنَّ | Onlardan istediniz | 1 | 1 | [33:53](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/33:53.md) |
| [سَأَلْتُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%AA%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَعَلْتُمْ | İstediniz | 1 | 1 | [2:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:61.md) |
| [سَائِلٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%84%D9%8C.md) | فَاعِلٌ | İsteyen | 1 | 1 | [70:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/70:1.md) |
| [سَلْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D9%84%D9%92.md) | افْعَلْ | Sor | 1 | 1 | [2:211](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:211.md) |
| [سَلْهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8E%D9%84%D9%92%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | افْعَلْهُمْ | Onlara sor | 1 | 1 | [68:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/68:40.md) |
| [سُؤْلَكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8F%D8%A4%D9%92%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%8E.md) | فُعْلَكَ | Senin isteğin | 1 | 1 | [20:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/20:36.md) |
| [سُئِلَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8F%D8%A6%D9%90%D9%84%D9%8E.md) | فُعِلَ | Ona soruldu | 1 | 1 | [2:108](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:108.md) |
| [سُئِلَتْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8F%D8%A6%D9%90%D9%84%D9%8E%D8%AA%D9%92.md) | فُعِلَتْ | Ona soruldu | 1 | 1 | [81:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/81:8.md) |
| [سُئِلُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D8%B3%D9%8F%D8%A6%D9%90%D9%84%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | فُعِلُوا | Onlara soruldu | 1 | 1 | [33:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/33:14.md) |
| [فَاسْأَلُوهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَافْعَلُوهُمْ | Öyleyse onlara sorun | 1 | 1 | [21:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/21:63.md) |
| [فَاسْأَلُوهُنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%87%D9%8F%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | فَافْعَلُوهُنَّ | Öyleyse onlardan isteyin | 1 | 1 | [33:53](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/33:53.md) |
| [فَاسْأَلْهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D9%87%D9%8F.md) | فَافْعَلْهُ | Hemen ona sor | 1 | 1 | [12:50](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/12:50.md) |
| [فَلَنَسْأَلَنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%81%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%86%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | فَلَنَفْعَلَنَّ | Kesinlikle soracağız | 1 | 1 | [7:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/7:6.md) |
| [لَنَسْأَلَنَّهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%84%D9%8E%D9%86%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%86%D9%8E%D9%91%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | لَنَفْعَلَنَّهُمْ | Kesinlikle onlara soracağız | 1 | 1 | [15:92](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/15:92.md) |
| [لِيَتَسَاءَلُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%84%D9%90%D9%8A%D9%8E%D8%AA%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D8%A1%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | لِيَتَفَاعَلُوا | Birbirlerine sormaları için | 1 | 1 | [18:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/18:19.md) |
| [لِيَسْأَلَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%84%D9%90%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8E.md) | لِيَفْعَلَ | Sorması için | 1 | 1 | [33:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/33:8.md) |
| [مَسْئُولُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A6%D9%8F%D9%88%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | مَفْعُولُونَ | Sorulanlar | 1 | 1 | [37:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/37:24.md) |
| [نَسْأَلُكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%86%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%83%D9%8E.md) | نَفْعَلُكَ | Senden isteriz | 1 | 1 | [20:132](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/20:132.md) |
| [نُسْأَلُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%86%D9%8F%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F.md) | نُفْعَلُ | Bize sorulur | 1 | 1 | [34:25](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/34:25.md) |
| [وَاسْأَلِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%90.md) | وَافْعَلِ | Sor | 1 | 1 | [12:82](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/12:82.md) |
| [وَاسْأَلْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92.md) | وَافْعَلْ | Sor | 1 | 1 | [43:45](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/43:45.md) |
| [وَاسْأَلْهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | وَفْعَلْهُمْ | Onlara sor | 1 | 1 | [7:163](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/7:163.md) |
| [وَالسَّائِلِينَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8E%D9%91%D8%A7%D8%A6%D9%90%D9%84%D9%90%D9%8A%D9%86%D9%8E.md) | وَالْفَاعِلِينَ | Ve isteyenler | 1 | 1 | [2:177](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:177.md) |
| [وَلَتُسْأَلُنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D8%AA%D9%8F%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | وَلَتُفْعَلُنَّ | Kesinlikle size sorulacak | 1 | 1 | [16:93](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/16:93.md) |
| [وَلَنَسْأَلَنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%86%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | وَلَنَفْعَلَنَّ | Ve kesinlikle soracağız | 1 | 1 | [7:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/7:6.md) |
| [وَلَيُسْأَلُنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%8A%D9%8F%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | وَلَيُفْعَلُنَّ | Ve kesinlikle onlara sorulacak | 1 | 1 | [29:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/29:13.md) |
| [وَلْيَسْأَلُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%92%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | وَلْيَفْعَلُوا | Ve istesinler | 1 | 1 | [60:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/60:10.md) |
| [وَيُسْأَلُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D9%8A%D9%8F%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | وَيُفْعَلُونَ | Onlara sorulur | 1 | 1 | [43:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/43:19.md) |
| [يَسْأَلُكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | يَفْعَلُكُمْ | Sizden ister | 1 | 1 | [36:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/36:21.md) |
| [يَسْأَلُهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%87%D9%8F.md) | يَفْعَلُهُ | Ondan ister | 1 | 1 | [55:29](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/55:29.md) |
| [يَسْأَلْكُمُوهَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%8F%D9%88%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | يَفْعَلْكُمُوهَا | Sizden onu ister | 1 | 1 | [47:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/47:37.md) |
| [يَسْأَلْكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%92%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | يَفْعَلْكُمْ | Sizden ister | 1 | 1 | [47:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/47:36.md) |
| [يُسْأَلُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/siga/%D9%8A%D9%8F%D8%B3%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%84%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | يُفْعَلُونَ | Onlara sorulur | 1 | 1 | [21:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/21:23.md) |

## Mücavir kökler — 122 mücavir (382 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [أجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D8%B1.md) — 19 ortak ayet · G² 60 · (EaCR) “Acur” tuğla demektir
2. [حفي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 12 · İzleyici
3. [علم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%85.md) — 27 ortak ayet · G² 12 · Dağın sivri noktası demektir
4. [يتم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%AA%D9%85.md) — 4 ortak ayet · G² 12 · Tek başına bulunan ağaç ve cevher demektir
5. [ثقل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%82%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 10 · Terazinin karşı kefesine konan taş demektir
6. [بعض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%B6.md) — 7 ortak ayet · G² 10 · Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan…
7. [رسو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88.md) — 3 ortak ayet · G² 10 · Sıra dağlar
8. [قرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8.md) — 7 ortak ayet · G² 10 · Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir
9. [أتي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D9%8A.md) — 19 ortak ayet · G² 9 · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
10. [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) — 40 ortak ayet · G² 9 · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
11. [قبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D9%84.md) — 13 ortak ayet · G² 9 · Önce
12. [خلط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D8%B7.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · Bulanık su demektir
13. [غرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D9%85.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · Ödenemeyecek borç
14. [جهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 7 · Cehl fokurdayıp kaynayan kazan demektir
15. [مسك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D9%83.md) — 3 ortak ayet · G² 7 · Koku veren yağdır
16. [لبث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%AB.md) — 3 ortak ayet · G² 6 · Kaldınız
17. [نسو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D9%88.md) — 4 ortak ayet · G² 5 · Kadınlar
18. [مول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 5 · Onların malları
19. [عفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81%D9%88.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · Affetti
20. [وقت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D8%AA.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Belli zamanlarda buluşulan yer, buluşma zamanı demektir
21. [ليس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D8%B3.md) — 5 ortak ayet · G² 5 · Bu kelime “late”den dönüşmüştür
22. [عهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · Söz
23. [أهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%87%D9%84.md) — 6 ortak ayet · G² 4 · Hilal yeni ay demektir
24. [رجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 4 · Rical ayak demektir
25. [سكن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%83%D9%86.md) — 4 ortak ayet · G² 4 · “Sikkin” bıçak demektir
26. [بدل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AF%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · Bedr dolunay demektir
27. [طعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%B9%D9%85.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · Yiyecek demektir
28. [نكح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Nikah
29. [يوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%88%D9%85.md) — 14 ortak ayet · G² 4 · “Yemm” durgun akan su demektir
30. [رقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%82%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Rekabe Boyun demektir
31. [لعب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B9%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Oynarlar
32. [سوع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%B9.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir
33. [أذي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B0%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Başta saçlar arasında kepeklenmeyi yapan hastalığın adıdır
34. [خلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%82.md) — 8 ortak ayet · G² 3 · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir
35. [عدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · İdad toplayıcılık zamanında meyve toplayanların aşiret…
36. [طهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%87%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Akar temiz sudur
37. [نفق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D9%82.md) — 4 ortak ayet · G² 3 · İki yüzlüler
38. [خلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Haliy : Boş arı kovanıdır
39. [ودد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AF%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Vadi, bir ırmağın veya derenin içinde bulunduğu sahadır
40. [أفك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%81%D9%83.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Fek alt veya üst çene demektir
41. [بدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AF%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Açığa çıkarırsınız
42. [نصب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Dikili taş demektir
43. [فتن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D9%86.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir
44. [كثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1.md) — 6 ortak ayet · G² 2 · Kesr(sin ile) kırık demektir
45. [برر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Berr kara, burr buğday demektir
46. [سبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%84.md) — 6 ortak ayet · G² 2 · Biribirini kesen yoldur
47. [كسب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B3%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Kazandı
48. [موسى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89.md) — 5 ortak ayet · G² 2 · Musa
49. [أيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%8A.md) — 16 ortak ayet · G² 2 · Evye kuş yuvası demektir
50. [حين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · İna (Elif) sütün sağıldığı kap demektir
51. [قرن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · “Kevarir” kristal, “karun” mücevherci demektir
52. [سمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%88.md) — 9 ortak ayet · G² 2 · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır
53. [حسب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D8%A8.md) — 4 ortak ayet · G² 2 · Hisbe okun nişangah kısmına denir
54. [حدث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D8%AB.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Hadis : Kirlenmiş veya kapanmış şeyi parlattıktan sonra…
55. [ذنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%86%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Zenb : Kuyruk demektir
56. [ذكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%83%D8%B1.md) — 8 ortak ayet · G² 2 · Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır
57. [حرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%85.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Hiram keçe demektir
58. [كون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) — 27 ortak ayet · G² 2 · Kevn, tepe demektir
59. [رزق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B2%D9%82.md) — 4 ortak ayet · G² 1 · Üzüm demektir
60. [يسر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B3%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · “Yüsr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak…

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A3%D9%84/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سأل |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Hemzeli |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [طلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%A8.md), [دعا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B9%D8%A7.md), [بحث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AD%D8%AB.md) |
| Zıt Kök | [جوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%A8.md) |
| Çekirdek Özet 1 | İhtiyaç veya eksikliği gidermek üzere bir muhataba yönelerek bilgi, mal veya pay talep etme |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın gerekçeli soru ve hak talebi ile ilahi yargıda amellerinden hesaba çekilmesi ve mesul tutulması |
| Çekirdek Özet 3 | Muhataplı bilgi edinme, adil iktisadi paylaşım ve ontolojik hesaplaşmayı birbirine bağlayan sorumluluk ilkesi |
| Kritik Hata Riski | Kökün yalnızca basit bir merak sorusuna veya dilenciliğe indirgenip hesap verme ve mesuliyet boyutunun dışlanması |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سأ | Bir duruma doğru içsel yöneliş, meyil, dolma ve eşiğe varma; aynı çekirdeği taşıyan [سأم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%85.md) kökünde içsel doluluğun ve bezginliğin sınırına ulaşma anlamı belirgindir | ل | ل harfinin sağladığı iletme, bağlama ve muhataba yöneltme etkisiyle içsel arzu ve eksiklik hissi dışa vurulup belirli bir muhataptan bilgi veya nesne isteme eylemine dönüştürülmüştür |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek | Tutunma, dayanma ve eksikliği gidermek için dayanak arama hamlesi |
| أ | Öküz başı | Güç, öncülük ve talebi başlatan iradi hamle |
| ل | Çoban değneği | Yöneltme, sevk etme, muhatapla bağ kurma ve talep edilen nesneye uzanma |
| سأل | Dayanak ve eksiklik giderme arayışının iradi bir hamleyle muhataba doğru yöneltilmesi ve hedefe bağlanması | Harflerin birleşimi, kişinin içindeki ihtiyacı karşılamak üzere bilinçli bir yönelişle muhataba seslenip talep bağı kurması hareketini resmeder |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir kimseden maddi veya somut bir eksikliği gidermek için pay isteme; el açma, yönelme veya bilinmeyeni soruşturma |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Ebû Züeyb el-Hüzelî beytinde terk edilmiş yurt kalıntılarına hal sorma bağlamında geçer: أَساءَلْتَ رَسْمَ الدَّار، أَم لم تُسائِل / عن السَّكْنِ، أَم عن عَهْده بالأَوائِل؟ |
| Erken Arapça kullanım | Bedevi hayatında kabile, otlak, su ve yol sormak için yalın biçimde kullanılmış; emir kipi telaffuz kolaylığı için hemzesiz olarak سَلْ formunda yaygınlaşmıştır |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn.

### Sami etimolojik katman

Arapça سأل kökü, Sami dil ailesinin en kadim, kararlı ve yaygın semantik çekirdeklerinden birini temsil eder. Kökün İbranice karşılığı olan שָׁאַל (sha'al; sormak, istemek, talep etmek, ödünç almak), Süryanice ve Aramice karşılığı olan ܫܐܶܠ (š'el; sormak, soruşturmak, dilemek), Ugaritçe š'al ve Akadca šâlu(m) (sormak, danışmak, hesaba çekmek) formları tam bir fonetik ve anlamsal örtüşme gösterir. Bu kök, Sami dünyasında yalnızca zihinsel bir soru sorma eylemini değil; aynı zamanda bir hakkın talep edilmesi, borç/ödünç istenmesi ve yetkili makamın astlarını adli/ilahi teftişe tabi tutarak hesaba çekmesi alanlarını da kapsar. İbn Fâris'in belirttiği tek asıl ilkesi uyarınca kökün ilksel yapısı korunmuş; Arapça içindeki sehl (kolaylık) kelimesiyle fonetik çağrışım benzerliği kurulsa da kök harfleri (s-'-l) itibarıyla bağımsız ve köklü bir Sami miras olduğu sabittir.

Güven: Kesin

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD).

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | سأل ve tahfifli türevi سل | Soru sorma, bilgi isteme, maddi yardım talep etme ve sorgulama; emir ve muzaride hemzenin düşmesi fonetik kolaylaşmadır | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice sha'al, Süryanice š'el, Akadca šâlu(m) | İsteme, soru yöneltme ve adli/ilahi hesaba çekme anlamlarını bütünüyle paylaşan ortak ata miras | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik yöneliş benzerlikleri | Diğer kollarda morfolojik benzerlikler bulunsa da doğrudan ve kurallı soydaşlık formu tespit edilmemiştir | Muhtemel |

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, HALOT, CAD, David Cohen.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سأل | Anlamlı | İstemek, sormak, hesaba çekmek | Muhataptan bilgi veya nesne talep etmek ve bir fiilden ötürü sorumluluk yüklemek | Hedef kök; Kur'an'da 129 yerde geçer |
| [سلأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D8%A3.md) | Anlamlı | Sadeyağ yapmak, arındırmak | Tereyağını eritip tortusundan ve suyundan arındırarak saf yağ haline getirmek | Kur'an'da geçmez; tasfiye ve ayırma nüansı taşır |
| [أسل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B3%D9%84.md) | Anlamlı | İnce, düzgün ve sivri uçlu olmak | Diken, kargı ucu veya pürüzsüz uzuvlar gibi ince ve düzgün uzantılar | Kur'an'da geçmez; incelik ve uzama nüansı taşır |
| [ألس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D8%B3.md) | Anlamlı | Akıl karışıklığı, hile yapmak | Zihnin karışması, delilik veya aldatma yoluyla zihinsel tutarsızlık göstermek | Kur'an'da geçmez; zihni bulanıklık anlamı içerir |
| لسأ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |
| [لأس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A3%D8%B3.md) | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سأل | Merkez | İsteme ve sorma | Bilgi, hak veya nesneyi muhataptan doğrudan talep etme ve hesaba çekme | Hem istifhamı hem istid'ayı hem de mesuliyeti içinde barındırır |
| [طلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%A8.md) | Komşu | Arama ve peşine düşme | [طلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%A8.md) muhatap olmaksızın da bir şeyin peşine düşüp araştırmayı öne çıkarır; سأل ise daima bir muhataba yönelir | [طلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D8%A8.md) nesneye yönelen fiili eylemdir; سأل muhataplı iletişimsel taleptir |
| [دعا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B9%D8%A7.md) | Komşu | Çağırma ve yakarma | [دعا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B9%D8%A7.md) muhatabı çağırmak ve ona seslenmektir; سأل ise çağrılan merciden belirli bir talebi dile getirmektir | Dua yöneliş ve nidadır; sual duanın içindeki somut talep çekirdeğidir |
| [بحث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AD%D8%AB.md) | Komşu | Araştırma ve deşeleme | [بحث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AD%D8%AB.md) gizli olanı kazıp ortaya çıkarma çabasıdır; سأل ise muhatabın bilgisine başvurmaktır | [بحث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AD%D8%AB.md) doğrudan nesneyi inceler; سأل başkasının bildirimini talep eder |
| [جوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%A8.md) | Zıt | Karşılık verme ve cevaplama | Talebi karşılama, yöneltilen soruyu yanıtlama veya soruyla açılan boşluğu kapatma | Sual yöneltilen eksiklik iken, cevab bu eksikliği gideren karşı hamledir |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سأل | İstemek, sormak, hesaba çekmek | Bilgi talebini, maddi ihtiyacı ve sorgulamayı tek gövdede birleştirir | Kesin |
| Latince | rogare, interrogare, quaerere | Dilemek, sorgulamak, sormak | rogare dilek ve talep boyutunu, interrogare ve quaerere ise sorgu ve araştırma yönünü karşılar | Güçlü |
| İngilizce | to ask, to inquire, to hold accountable | Sormak, istemek, sorumlu tutmak | to ask genel suali verir; to inquire soruşturmayı, to hold accountable ise mesuliyet boyutunu karşılar | Güçlü |
| Almanca | fragen, bitten, fordern | Sormak, rica etmek, talep etmek | fragen soru sormayı, bitten istemeyi, fordern meşru hak arayışını ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | demander, interroger | İstemek, sormak, sorgulamak | demander hem soru sormayı hem bir şey istemeyi karşılayarak kökün iki ana yönünü taşır | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Wörterbuch, Dictionnaire Littré.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| İstifham ve bilgi talebi | Dini hükümleri, gaybı veya geçmiş ümmetleri öğrenme amaçlı soru sorma | Hz. Peygamber'e ruh, Zülkarneyn veya hilaller hakkında yöneltilen sorular bağlamında; ör. Bakara [2:189](https://lisan.digital/tr/ayet/2:189.md), İsrâ [17:85](https://lisan.digital/tr/ayet/17:85.md), Kehf [18:83](https://lisan.digital/tr/ayet/18:83.md) |
| İstid'â ve meşru pay talebi | Yoksulluk veya zaruret sebebiyle mal ve yardım isteme | İhtiyaç sahiplerinin istemesi veya iffetinden ötürü istemekten çekinmesi bağlamında; ör. Bakara [2:273](https://lisan.digital/tr/ayet/2:273.md), Meâric [70:25](https://lisan.digital/tr/ayet/70:25.md), Duhâ [93:10](https://lisan.digital/tr/ayet/93:10.md) |
| İstintak ve hesaba çekilme | Kıyamet günü amellerden, nimetlerden ve ahitlerden sorgulanma | İnsanın ve toplumların sorumlulukları sebebiyle yargılanması bağlamında; ör. Hicr [15:92](https://lisan.digital/tr/ayet/15:92.md), İsrâ [17:34](https://lisan.digital/tr/ayet/17:34.md), Tekvîr [81:8](https://lisan.digital/tr/ayet/81:8.md) |
| İltica ve dua | Kulun ihtiyacını yalnızca Allah'a arz etmesi ve lütuf dilemesi | İbadet ve yakarış esnasında Allah'tan talepte bulunulması bağlamında; ör. Bakara [2:186](https://lisan.digital/tr/ayet/2:186.md), Furkān [25:16](https://lisan.digital/tr/ayet/25:16.md) |
| Gayrimeşru ve haddi aşan talep | Bilgisi olunmayan veya hakkı bulunmayan şeyi istemekten menedilme | Hz. Nuh'un oğlu hakkında talepte bulunması üzerine yapılan ilahi uyarı bağlamında; ör. Hûd [11:46](https://lisan.digital/tr/ayet/11:46.md) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi adalet, insan iradesi ve kabir suali | Kulun eylemlerinden sorumlu (mesul) tutulması; Allah'ın yaptıklarından sorgulanamayacağı, kulların ise sorgulanacağı ilkesi (Enbiyâ [21:23](https://lisan.digital/tr/ayet/21:23.md)) | Mükellefiyet, ilahi sorgulama ve ontolojik hesap verme ekseninde yoğunlaşır |
| Fıkıh | İfta usulü ve sailin zekattaki hak sahipliği | Bilmeyenin ehl-i zikre sorma vecibesi (Nahl [16:43](https://lisan.digital/tr/ayet/16:43.md)); infak edilecek gruplardan sailin fıkhi tanımı ve dilenciliğin meşruiyet sınırları | Bilgi edinme mükellefiyeti ve iktisadi hak talebi yönünde daralır |
| Tefsir | Nüzul sebepleri ve Kur'an'ın istifham üslupları | Kur'an'da yer alan soru kalıplarının (يسألونك) teşrii değeri; tevkifi, takriri ve inkari soruların belagat boyutu | Vahyin muhatapla kurduğu diyalojik ilişki ve inşa edici cevaplar üzerinde toplanır |
| Hadis | İlim tahsilinde soru sorma adabı ve iffet | Lüzumsuz ve fitne doğuracak aşırı sorulardan sakınma; el açıp dilenmenin zilleti ve kabirde Münker-Nekir suali | İlimde edep, teslimiyet, iffetli olma ve ahiret sorgusu bağlamında derinleşir |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kul-Rab ilişkisi ve ahiret yargısı | Dua ve mesuliyet | İnsanın aczini itiraf edip istemesi ve ilahi huzurda eylemlerinin hesabını vermesi | Din, insanı hem dua ile talep eden hem de amellerinden sorgulanan bir fail kılar | Kesin |
| İlmi | Epistemoloji ve araştırma yöntemi | İstifham ve ilmi merak | Cehaletin giderilmesi ve bilinmeyenin bilenden talep edilmesi mekanizması | Bilgi üretimi doğru soru sormakla başlar; soru zihinsel eksikliği kapatma hamlesidir | Kesin |
| Siyasi | Yöneten-yönetilen ilişkisi ve denetim | Hesap verebilirlik | Yetki kullanan otoritenin toplum ve adalet mekanizması önünde mesul olması | Siyasi meşruiyet, keyfi idareyi dışlayıp iktidarın sorgulanabilir olmasını gerektirir | Güçlü |
| İktisadi | Servet dağılımı ve sosyal adalet | Sailin hakkı | Yoksul ve muhtaçların servet sahiplerinin malından meşru payını talep etmesi | Sailin talebi bir lütuf veya dilencilik değil, servetteki hak dengesinin tesisidir | Kesin |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Girdi-çıktı sorgusu (query) ve korunum denetimi | Bir sisteme parametre gönderilip yanıt alınması veya denklemdeki dengenin sağlanması için girdi talep edilmesi | Kesin |
| Beşeri bilimler | Hukuki sorumluluk ve hesap verebilirlik (accountability) | Bireyin veya kurumun eylemlerinden ötürü yetkili otorite önünde gerekçe sunma ve yargılanma zorunluluğu | Kesin |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün yalnızca sokakta para isteyen dilenciye (sail) veya basit bir merak cümlesine indirgenmesi |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök; bilginin kaynağına yönelme (istifham), servetteki meşru payı isteme (hak arayışı) ve varoluşsal hesap verme (mesuliyet) alanlarını birleştiren ahlaki bir bütündür |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Mesuliyet bilinci kaybolur; sail ayetleri basit bir sefalet folkloru gibi görülerek hak temelli infak düzeni lütuf ve minnete dönüştürülür |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın interaktif hitap tarzını (soru-cevap formunu), insanın epistemolojik yönelişini ve ahiretteki nihai adalet terazisini bu kök kurar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | «Sana soruyorlar» kalıbıyla başlayan teşrii ayetlerde, sail ve mahrumun hakkını bildiren infak emirlerinde ve kıyamet sorgusunu anlatan sahnelerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Soru sormayı şüphecilikle yaftalayan dogmatizmi düzeltir; ihtiyaç sahibinin talebini dilencilik zilletinden çıkarıp zenginin malındaki meşru bir hak arayışı olarak konumlandırır. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Bir ihtiyacı gidermek üzere bir kaynağa veya muhataba yönelerek sözlü veya fiili talepte bulunmak.
- Soyut anlam: Bilgisizlik, yoksulluk veya eylem sahipliğinden doğan boşluğun telafisi için bilgi isteme, hak talep etme ve amellerinden mesul tutulma hali.
- Sistematik karşılık: İletişim, mülkiyet ve hukuk düzeneklerinde girdinin muhataba yöneltilmesi, cevabın beklenmesi ve sistemin dengesini sağlayan çift yönlü hesaplaşma.
- LaTeX modeli: $$S(x, y) = d \implies R(y, x) = r$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $x$ talep eden veya eylemde bulunan faili, $y$ muhatap veya yetkili otoriteyi, $d$ talep edilen bilgiyi, ihtiyacı veya eylem girdisini temsil eder. $S(x, y)$ fonksiyonu bu talebin muhataba yöneltilmesini ifade eder. Bu yöneliş, muhatabın cevabını, iftasını, hakkı teslimini veya ilahi sorgu çerçevesinde hesap sormasını temsil eden $R(y, x) = r$ karşı fonksiyonunu zorunlu kılar.

## Geçtiği ayetler (118 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A3%D9%84/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:61.md) — سَأَلْتُمْ

وَإِذْ قُلْتُمْ يَامُوسَى لَنْ نَصْبِرَ عَلَى طَعَامٍ وَاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِهَا وَقِثَّائِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِي هُوَ أَدْنَى بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ اهْبِطُوا مِصْرًا فَإِنَّ لَكُمْ مَا سَأَلْتُمْ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُوا يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ذَلِكَ بِمَا عَصَوْا وَكَانُوا يَعْتَدُونَ

Meal (IK): Hani; siz, Ey Musa, biz bir çeşit yemeğe elbette dayanamayız. Rabbına dua et de bizim için yerde yetişen samısak, sebze, acur, mercimek ve soğan bitirsin, demiştiniz, Musa da; siz bayağı olan şeyle hayırlı olanı değiştirmek mi istiyorsunuz? Öyleyse bir şehre inin, istediğiniz şeyler vardır, demişti. Onların üstüne horluk ve yoksulluk vuruldu. Allah’ın gazabına uğradılar, şüphesiz ki bu; Allah’ın âyetlerini inkâr ettiklerinden, peygamberlerini de haksız yere öldürdüklerindendi. Bu, isyan ettiklerinden, aşırı gider olduklarındandı.

### [Bakara 2:108](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:108.md) — تَسْأَلُوا · سُئِلَ

أَمْ تُرِيدُونَ أَنْ تَسْأَلُوا رَسُولَكُمْ كَمَا سُئِلَ مُوسَى مِنْ قَبْلُ وَمَنْ يَتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ

Meal (IK): Yoksa daha önce Musa’ya sorulduğu gibi siz de peygamberinizi sorguya çekmek mi istiyorsunuz? Kim imanı küfürle değişirse dosdoğru yoldan sapıtmış olur.

### [Bakara 2:119](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:119.md) — تُسْأَلُ

إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَا تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ

Meal (IK): Şüphesiz ki biz seni müjdeleyici ve korkutucu olarak hak ile gönderdik. Cehennem ashabından sen mes’ul olacak değilsin.

### [Bakara 2:134](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:134.md) — تُسْأَلُونَ

تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَا كَسَبْتُمْ وَلَا تُسْأَلُونَ عَمَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Onlar bir ümmetti gelip geçti. Onların kazandıkları kendilerinin, sizin kazandığınız da sizin. Ve siz, onların yapmış olduklarından sorulmazsınız.

### [Bakara 2:141](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:141.md) — تُسْأَلُونَ

تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَا كَسَبْتُمْ وَلَا تُسْأَلُونَ عَمَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Onlar bir ümmetti gelip geçti. Onların kazandıkları kendilerine, sizin kazandıklarınız da sizedir. Ve siz onların yapmış olduklarından sorulmazsınız.

### [Bakara 2:177](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:177.md) — وَالسَّائِلِينَ

لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ

Meal (IK): Yüzlerinizi Doğu ve Batı tarafına çevirmeniz «bir» değildir. Lakin asıl «bir»; Allah’a, ahiret gününe, meleklere, kitablara, peygamberlere iman eden, malını seve seve yakınlarına, yetimlere, miskinlere, yolculara, dilenenlere, kölelere, esirlere veren, namazı kılan, zekatı veren, muahede yaptıklarında ahidlerini yerine getiren, sıkıntıda, hastalıkta ve şiddetli savaş anında sabredenlerinkidir. İşte sadık olanlar da onlardır ve müttakiler de onlardır.

### [Bakara 2:186](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:186.md) — سَأَلَكَ

وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ

Meal (IK): Kullarım, sana Beni sorarsa; şüphesiz ki Ben, çok yakınım. Bana dua edince Ben, o dua edenin duasına icabet ederim. Öyleyse onlar da Benim da’vetime icabet etsinler. Bana iman etsinler ki, doğru yola varmış olalar.

### [Bakara 2:189](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:189.md) — يَسْأَلُونَكَ

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَى وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

Meal (IK): Sana yeni doğan aylardan soruyorlar. De ki: Onlar insanların faydası ve hacc için birer vakit ölçüleridir. Evlere arka taraflarından girmeniz «bir» değildir. Ancak «bir»; müttaki olanınkidir. Evlere kapılarından gelin. Allah’dan korkun ki, felaha eresiniz.

### [Bakara 2:211](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:211.md) — سَلْ

سَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَمْ آتَيْنَاهُمْ مِنْ آيَةٍ بَيِّنَةٍ وَمَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

Meal (IK): Sor İsrailoğulları’na, onlara nice açık ayetler verdik. Kim, kendisine gelen Allah’ın nimetini değiştirirse, şüphesiz Allah’ın cezası pek şiddetlidir.

### [Bakara 2:215](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:215.md) — يَسْأَلُونَكَ

يَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلْ مَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ

Meal (IK): Sana, ne infak edeceklerini soruyorlar. De ki: Hayırdan her ne infak ederseniz, babanın, akrabanın, yetimlerin, yoksulların, yolcuların hakkıdır. Ve her ne hayır işlerseniz, şüphesiz ki Allah, onu bilir.

### [Bakara 2:217](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:217.md) — يَسْأَلُونَكَ

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Meal (IK): Sana haram aydan ve onda savaştan soruyorlar. De ki: O ayda savaşmak; büyük bir günahtır. Fakat insanları Allah yolundan alıkoymak ve O’nu inkar etmek, Mescid-i Haram’a gitmelerine engel olmak, onun ehlini oradan çıkarmak Allah katında daha büyük günahtır. Fitne, katilden de beterdir. Kafirlerin güçleri yetse, sizi dininizden döndürünceye kadar sizinle savaşa devam ederler. Sizden her kim dininden dönerde kafir olarak ölürse; onların yaptığı ameller dünyada da, ahirette de boşa gitmiştir. Ve onlar, cehennem ehlidirler. Orada temelli kalacaklardır.

### [Bakara 2:219](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:219.md) — يَسْأَلُونَكَ · وَيَسْأَلُونَكَ

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ

Meal (IK): Sana içkiden ve kumardan soruyorlar. De ki: İkisinde de hem büyük günah, hem de insanlar için faydalar vardır. Günahları ise faydalarından daha büyüktür. Ve sana ne infak edeceklerini soruyorlar. De ki: İhtiyaçlarınızdan artanı. Düşünesiniz diye Allah size ayetlerini böyle açıklıyor.

### [Bakara 2:220](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:220.md) — وَيَسْأَلُونَكَ

فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Meal (IK): Dünya ve ahiret konusunda. Ve sana yetimlerden soruyorlar. De ki: Onlar için islahta bulunmak hayırlıdır. Eğer kendileriyle bir arada yaşarsanız, onlar sizin kardeşlerinizdir. Allah; bozguncularla islahçı olanları bilir. Eğer Allah dileseydi; sizi muhakkak zahmete sokardı. Şüphe yok ki Allah, Aziz’dir. Hakim’dir.

### [Bakara 2:222](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:222.md) — وَيَسْأَلُونَكَ

وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ

Meal (IK): Sana adet halinden de soruyorlar. De ki: O, bir ezadır. Onun için adet halinde kadınlarınızdan ayrılın. Temizleninceye kadar onlara yaklaşmayın. İyice temizlendikleri vakit, Allah’ın size emrettiği yerden onlara varın. Şüphesiz ki Allah; hem çok tevbe edenleri sever, hem de çok temizlenenleri sever.

### [Bakara 2:273](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/2:273.md) — يَسْأَلُونَ

لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ

Meal (IK): Sadakalarınızı, kendilerini Allah yoluna vermiş olup da yeryüzünde dolaşmayan ve tanımayanların; hayalarından dolayı onları zengin zannettikleri yoksullara verin. Onları yüzlerinden tanırsın. Yüzsüzlük ederek insanlardan bir şey istemezler. Hayırdan ne infak ederseniz şüphesiz Allah onu bilir.

### [Nisa 4:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/4:1.md) — تَسَاءَلُونَ

يَاأَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا

Meal (IK): Ey insanlar; sizi bir tek nefisten yaratan, ondan eşini var eden ve ikisinden bir çok erkek ve kadın üreten Rabbınızdan korkun. Kendisi adına birbirinizden dilekte bulunduğunuz Allah’dan korkun da, akrabalık bağını kesmekten sakının. Muhakkak ki Allah; sizin üzerinizde tam bir gözeticidir.

### [Nisa 4:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/4:32.md) — وَاسْأَلُوا

وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا

Meal (IK): Allah’ın sizi birbirinizden üstün kıldığı şeyleri özlemeyin. Erkeklere kazandıklarından bir pay vardır. Kadınlara da kazandıklarından bir pay vardır. Allah’ın lütfundan isteyin. Muhakkak ki Allah; herşeyi bilici olandır.

### [Nisa 4:153](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/4:153.md) — يَسْأَلُكَ · سَأَلُوا

يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَابًا مِنَ السَّمَاءِ فَقَدْ سَأَلُوا مُوسَى أَكْبَرَ مِنْ ذَلِكَ فَقَالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذَلِكَ وَآتَيْنَا مُوسَى سُلْطَانًا مُبِينًا

Meal (IK): Kitab ehli senin kendilerine gökten bir kitab indirmeni isterler. Musa’ dan da bundan daha büyüğünü istemişlerdi. Ve; bize Allah’ı apaçık göster, demişlerdi. Zulümlerinden dolayı onları yıldırım çarpmıştı. Kendilerine bunca açık ayetler ve deliller geldikten sonra da buzağıya taptılar. Nihayet Biz, bunu affettik ve Musa’ya apaçık bir hüccet verdik.

### [Maide 5:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/5:4.md) — يَسْأَلُونَكَ

يَسْأَلُونَكَ مَاذَا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّهُ فَكُلُوا مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ

Meal (IK): Sana, kendilerine neyin helal kılındığını soruyorlar. De ki: Size bütün iyi ve temizler helal kılındı. Allah’ın size öğrettiği ile alıştırıp öğrettiğiniz avcı hayvanların sizin için tuttuklarını yeyin ve üzerine Allah’ın adını anın. Ve Allah’tan sakının, muhakkak ki Allah; hesabı çabuk görendir.

### [Maide 5:101](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/5:101.md) — تَسْأَلُوا

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ وَإِنْ تَسْأَلُوا عَنْهَا حِينَ يُنَزَّلُ الْقُرْآنُ تُبْدَ لَكُمْ عَفَا اللَّهُ عَنْهَا وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; size açıklanınca hoşunuza gitmeyecek olan şeyleri sormayın. Ku’ran indirilirken onları soracak olursanız, size açıklanır. Allah, bunları affetmiştir. Allah; Gafur’dur, Halim’dir.

### [Maide 5:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/5:102.md) — سَأَلَهَا

قَدْ سَأَلَهَا قَوْمٌ مِنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ أَصْبَحُوا بِهَا كَافِرِينَ

Meal (IK): Sizden önce bir kavim onları sormuştu da, sonra o sebeple kafirler olmuştu.

### [En'am 6:90](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/6:90.md) — أَسْأَلُكُمْ

أُولَئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرَى لِلْعَالَمِينَ

Meal (IK): İşte bunlar; Allah’ın hidayet ettikleridir. Öyleyse sen de onların hidayetine uy. De ki: Ben bunlara karşı sizden hiçbir ücret istemem. Bu, ancak alemler için bir öğüttür.

### [Araf 7:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/7:6.md) — فَلَنَسْأَلَنَّ · وَلَنَسْأَلَنَّ

فَلَنَسْأَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ

Meal (IK): Andolsun ki; kendilerine peygamber gönderilmiş olanlara da soracağız, peygamber olarak gönderilenlere de.

### [Araf 7:163](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/7:163.md) — وَاسْأَلْهُمْ

وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ لَا تَأْتِيهِمْ كَذَلِكَ نَبْلُوهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

Meal (IK): Onlara; denizin kıyısındaki o kasabanın durumunu sor. Hani onlar, cumartesi gününü ihlal ederek haddi aşmışlardı. Zira cumartesi günleri balıkları sürüyle geliyor, cumartesi tatili yapmayacakları gün ise gelmiyordu. İşte biz, fasıklık eder oldukları için onları böylece imtihan ediyorduk.

### [Araf 7:187](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/7:187.md) — يَسْأَلُونَكَ

يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّي لَا يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَا إِلَّا هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً يَسْأَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللَّهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Sana kıyametin ne zaman gelip çatacağını soruyorlar. De ki: Onun bilgisi, ancak Rabbımın katındadır. Onun vaktini kendisinden başkası açıklayamaz. Onun ağırlığını gökler de, yer de kaldıramaz. O, size ansızın gelir. Sen, onu biliyormuşsun gibi sana soruyorlar. De ki: Onun bilgisi ancak Allah katındadır. Fakat insanların çoğu bilmezler.

### [Enfal 8:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/8:1.md) — يَسْأَلُونَكَ

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفَالِ قُلِ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Sana ganimetlerden sorarlar. De ki: Ganimetler; Allah’ın ve Rasulünündür. Şu halde eğer mü’minler iseniz Allah’tan korkun, aranızı düzeltin, Allah’a ve peygamberlerine itaat edin.

### [Tevbe 9:65](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/9:65.md) — سَأَلْتَهُمْ

وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ

Meal (IK): Şayet onlara soracak olursan, diyeceklerdir ki: Andolsun ki biz, dalmış oyalanıyorduk. De ki: Allah ile, O’nun ayetleri ve peygamberleri ile mi alay ediyorsunuz?

### [Yunus 10:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/10:72.md) — سَأَلْتُكُمْ

فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ

Meal (IK): Yüz çevirirseniz; zaten ben sizden öğütlerimin karşılığı olarak bir ücret istemedim. Benim ücretim ancak Allah’a aittir. Ben, müslümanlardan olmakla emrolundum.

### [Yunus 10:94](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/10:94.md) — فَاسْأَلِ

فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ فَاسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكَ لَقَدْ جَاءَكَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ

Meal (IK): Sana indirdiklerimizden şüphe ediyorsan; senden önce indirdiğimiz kitabları okuyanlara sor. Andolsun ki; sana Rabbından hak gelmiştir. Sakın şüpheye düşenlerden olma.

### [Hud 11:29](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/11:29.md) — أَسْأَلُكُمْ

وَيَاقَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَلَكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ

Meal (IK): Ey kavmim: buna karşılık olarak sizden hiç bir mal istemiyorum. Benim ücretim yalnız Allah’a aittir. İnananları da kovacak değilim. Çünkü onlar, Rabblarına kavuşacaklardır. Ne var ki ben; sizi, cahil bir kavim olarak görüyorum.

### [Hud 11:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/11:46.md) — تَسْأَلْنِ

قَالَ يَانُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ فَلَا تَسْأَلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنِّي أَعِظُكَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ

Meal (IK): Buyurdu ki: Ey Nuh; o senin ailenden değildir. Çünkü kötü bir iş işlemiştir. Öyleyse bilmediğin şeyi Benden isteme. Cahillerden olmaman için sana öğüt veriyorum.

### [Hud 11:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/11:47.md) — أَسْأَلَكَ

قَالَ رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسْأَلَكَ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ وَإِلَّا تَغْفِرْ لِي وَتَرْحَمْنِي أَكُنْ مِنَ الْخَاسِرِينَ

Meal (IK): Rabbım; bilmediğim şeyi Senden istemekten Sana sığınırım. Beni bağışlamaz ve yarlıgamazsan; hüsrana uğrayanlardan olurum, dedi.

### [Hud 11:51](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/11:51.md) — أَسْأَلُكُمْ

يَاقَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي أَفَلَا تَعْقِلُونَ

Meal (IK): Ey kavmim; ben sizden bunun için bir ücret istemiyorum. Benim ücretim, yalnız beni yaratana aittir. Aklınız ermiyor mu?

### [Yusuf 12:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/12:7.md) — لِلسَّائِلِينَ

لَقَدْ كَانَ فِي يُوسُفَ وَإِخْوَتِهِ آيَاتٌ لِلسَّائِلِينَ

Meal (IK): Andolsun ki; Yusuf’da ve kardeşlerinde, soranlar için nice ayetler vardır.

### [Yusuf 12:50](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/12:50.md) — فَاسْأَلْهُ

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُونِي بِهِ فَلَمَّا جَاءَهُ الرَّسُولُ قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ اللَّاتِي قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ إِنَّ رَبِّي بِكَيْدِهِنَّ عَلِيمٌ

Meal (IK): Hükümdar dedi ki: Onu bana getirin. Bunun üzerine ona elçi gelince: Efendine dön ve ellerini kesen o kadınların zoru neydi kendisine sor. Şüphesiz ki benim Rabbım, onların düzenini bilir, dedi.

### [Yusuf 12:82](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/12:82.md) — وَاسْأَلِ

وَاسْأَلِ الْقَرْيَةَ الَّتِي كُنَّا فِيهَا وَالْعِيرَ الَّتِي أَقْبَلْنَا فِيهَا وَإِنَّا لَصَادِقُونَ

Meal (IK): Bulunduğumuz kasabanın halkına, aralarında geldiğimiz kervana da sor. Biz gerçekten sadıklarız.

### [Yusuf 12:104](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/12:104.md) — تَسْأَلُهُمْ

وَمَا تَسْأَلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ

Meal (IK): Halbuki sen, buna karşı onlardan hiç bir ücret de istemiyorsun. O, alemler içn bir öğütten başka bir şey değildir.

### [İbrahim 14:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/14:34.md) — سَأَلْتُمُوهُ

وَآتَاكُمْ مِنْ كُلِّ مَا سَأَلْتُمُوهُ وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا إِنَّ الْإِنْسَانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ

Meal (IK): O, size istediğiniz şeylerin hepsinden verdi. Allah’ın nimetini sayacak olsanız; bitiremezsiniz. Doğrusu insan, pek zalim ve nankördür.

### [Hicr 15:92](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/15:92.md) — لَنَسْأَلَنَّهُمْ

فَوَرَبِّكَ لَنَسْأَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ

Meal (IK): Rabbına andolsun ki; onların hepsine birden mutlaka soracağız;

### [Nahl 16:43](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/16:43.md) — فَاسْأَلُوا

وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Senden önce de ancak kendilerine vahyeder olduğumuz adamlar gönderdik. Öyleyse bilmiyorsanız zikir ehline sorun.

### [Nahl 16:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/16:56.md) — لَتُسْأَلُنَّ

وَيَجْعَلُونَ لِمَا لَا يَعْلَمُونَ نَصِيبًا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ تَاللَّهِ لَتُسْأَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَفْتَرُونَ

Meal (IK): Kendilerine verdiğimiz rızıktan, bilmediklerine pay ayırırlar. Allah’a andolsun ki; uydurup durduğunuz şeylerden muhakkak sorguya çekileceksiniz.

### [Nahl 16:93](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/16:93.md) — وَلَتُسْأَلُنَّ

وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَلَتُسْأَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Allah dileseydi; sizi bir tek ümmet yapardı. Ama O; istediğini saptırır, istediğini doğru yola iletir. İşlediklerinizden muhakkak sorumlu tutulacaksınız.

### [İsra 17:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/17:34.md) — مَسْئُولًا

وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا

Meal (IK): Erginlik çağına ulaşıncaya kadar, en güzel şeklin dışında yetimin malına yaklaşmayın. Ahdi yerine getirin. Muhakkak ki ahid, mes’uliyettir.

### [İsra 17:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/17:36.md) — مَسْئُولًا

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا

Meal (IK): Hakkında bilgin olmadığı şey üzerinde durma. Çünkü kulak da, göz de, kalb de bütün bunlar ondan sorumludurlar.

### [İsra 17:85](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/17:85.md) — وَيَسْأَلُونَكَ

وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا

Meal (IK): Sana ruhdan sorarlar. De ki: Ruh, Rabbımın emrindedir. Ve size bilgiden ancak, çok azı verilmiştir.

### [İsra 17:101](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/17:101.md) — فَاسْأَلْ

وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى تِسْعَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ فَاسْأَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُمْ فَقَالَ لَهُ فِرْعَوْنُ إِنِّي لَأَظُنُّكَ يَامُوسَى مَسْحُورًا

Meal (IK): Andolsun ki; Biz, Musa’ya dokuz tane apaçık ayet verdik. Sor, İsrailoğullarına, hani onlara gelmişti de Firavun ona şöyle demişti: Ey Musa, doğrusu ben, seni büyülenmiş zannediyorum.

### [Kehf 18:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/18:19.md) — لِيَتَسَاءَلُوا

وَكَذَلِكَ بَعَثْنَاهُمْ لِيَتَسَاءَلُوا بَيْنَهُمْ قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ قَالُوا لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ قَالُوا رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْ فَابْعَثُوا أَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هَذِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ فَلْيَنْظُرْ أَيُّهَا أَزْكَى طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا

Meal (IK): Böylece, birbirine sorsunlar diye onları uyandırdık. İçlerinden biri; ne kadar kaldınız? dedi. Bir gün veya daha az bir müddet kaldık, dediler. Ne kadar kaldığınızı Rabbınız daha iyi bilendir. Şimdi siz, birinizi paranızla şehre gönderin de yiyeceklere baksın, hangisi daha temiz ise ondan size getirsin. Orada nazik davransın da sakın sizi kimseye duyurmasın, dediler.

### [Kehf 18:70](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/18:70.md) — تَسْأَلْنِي

قَالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا

Meal (IK): O halde bana uyacaksan; ben sana anlatmadıkça herhangi bir şey hakkında soru sormayacaksın, dedi.

### [Kehf 18:76](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/18:76.md) — سَأَلْتُكَ

قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا

Meal (IK): Eğer bundan sonra sana bir şey sorarsam; benimle arkadaşlık etme. O zaman benim tarafımdan mazur sayılırsın, dedi.

### [Kehf 18:83](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/18:83.md) — وَيَسْأَلُونَكَ

وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ قُلْ سَأَتْلُو عَلَيْكُمْ مِنْهُ ذِكْرًا

Meal (IK): Sana Zülkarneyn’i sorarlar. Onu, size anlatacağım, de.

### [Taha 20:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/20:36.md) — سُؤْلَكَ

قَالَ قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَامُوسَى

Meal (IK): Buyurdu: Ey Musa; istediğin sana verilmiştir.

### [Taha 20:105](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/20:105.md) — وَيَسْأَلُونَكَ

وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّي نَسْفًا

Meal (IK): Ve sana dağlardan sorarlar. De ki: Rabbım, onları ufalayıp savuracak.

### [Taha 20:132](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/20:132.md) — نَسْأَلُكَ

وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى

Meal (IK): Ehline namazı emret. Kendin de onda devamlı ol. Biz senden rızık istemiyoruz. Sana Biz rızık veririz. Akibet takvadadır.

### [Enbiya 21:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/21:7.md) — فَاسْأَلُوا

وَمَا أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ إِلَّا رِجَالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Senden önce de, kendilerine vahyettiğimiz erkeklerden başkasını göndermedik. Eğer bilmiyorsanız; zikir ehline sorun.

### [Enbiya 21:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/21:13.md) — تُسْأَلُونَ

لَا تَرْكُضُوا وَارْجِعُوا إِلَى مَا أُتْرِفْتُمْ فِيهِ وَمَسَاكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْأَلُونَ

Meal (IK): Koşup kaçmayın, size nimet verilen yere, yurtlarınıza dönün. Elbette sorguya çekileceksiniz.

### [Enbiya 21:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/21:23.md) — يُسْأَلُ · يُسْأَلُونَ

لَا يُسْأَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْأَلُونَ

Meal (IK): O; yaptığından sorumlu değildir, fakat onlar sorumludurlar.

### [Enbiya 21:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/21:63.md) — فَاسْأَلُوهُمْ

قَالَ بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا فَاسْأَلُوهُمْ إِنْ كَانُوا يَنْطِقُونَ

Meal (IK): Dedi ki: Belki onu şu büyükleri yapmıştır. Konuşabiliyorsa onlara sorun.

### [Müminun 23:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/23:72.md) — تَسْأَلُهُمْ

أَمْ تَسْأَلُهُمْ خَرْجًا فَخَرَاجُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ

Meal (IK): Yoksa sen, onlardan bir ücret mi istiyorsun? Rabbının ecri daha hayırlıdır. Ve O, rızık verenlerin en hayırlısıdır.

### [Müminun 23:101](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/23:101.md) — يَتَسَاءَلُونَ

فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلَا أَنْسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَلَا يَتَسَاءَلُونَ

Meal (IK): Sur’a üflendiği zaman; o gün, artık aralarındaki soy yakınlığı fayda vermez. Birbirlerine bir şey de soramazlar.

### [Müminun 23:113](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/23:113.md) — فَاسْأَلِ

قَالُوا لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَاسْأَلِ الْعَادِّينَ

Meal (IK): Bir gün veya daha az bir süre kaldık, sayanlara sor, dediler.

### [Furkan 25:16](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/25:16.md) — مَسْئُولًا

لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاءُونَ خَالِدِينَ كَانَ عَلَى رَبِّكَ وَعْدًا مَسْئُولًا

Meal (IK): Onlar için orada diledikleri her şey var. Ve temelli kalırlar. Bu, Rabbının yerine getirilmesi istenen bir vaadidir.

### [Furkan 25:57](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/25:57.md) — أَسْأَلُكُمْ

قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَنْ شَاءَ أَنْ يَتَّخِذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا

Meal (IK): De ki: Buna karşılık ben, sizden bir ücret değil, sadece Rabbıma doğru bir yol tutmak isteyen kimseler olmanızı istiyorum.

### [Furkan 25:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/25:59.md) — فَاسْأَلْ

الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ الرَّحْمَنُ فَاسْأَلْ بِهِ خَبِيرًا

Meal (IK): Gökleri, yeri ve ikisinin arasındakileri altı günde yaratan, sonra da Arş’a hükmeden Rahman’dır. Bunu haberdar olana sor.

### [Şuara 26:109](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/26:109.md) — أَسْأَلُكُمْ

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum. Benim ücretim ancak alemlerin Rabbına aittir.

### [Şuara 26:127](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/26:127.md) — أَسْأَلُكُمْ

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum. Benim ücretim ancak alemlerin Rabbına aittir.

### [Şuara 26:145](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/26:145.md) — أَسْأَلُكُمْ

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum. Benim ücretim, ancak alemlerin Rabbına aittir.

### [Şuara 26:164](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/26:164.md) — أَسْأَلُكُمْ

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum. Benim ücretim, ancak alemlerin Rabbına aittir.

### [Şuara 26:180](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/26:180.md) — أَسْأَلُكُمْ

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum. Benim ücretim, ancak alemlerin Rabbına aittir.

### [Kasas 28:66](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/28:66.md) — يَتَسَاءَلُونَ

فَعَمِيَتْ عَلَيْهِمُ الْأَنْبَاءُ يَوْمَئِذٍ فَهُمْ لَا يَتَسَاءَلُونَ

Meal (IK): Ama o gün, onlara karşı bütün haberler kör olmuştur. Birbirlerine de soramazlar.

### [Kasas 28:78](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/28:78.md) — يُسْأَلُ

قَالَ إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَى عِلْمٍ عِنْدِي أَوَلَمْ يَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهِ مِنَ الْقُرُونِ مَنْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَأَكْثَرُ جَمْعًا وَلَا يُسْأَلُ عَنْ ذُنُوبِهِمُ الْمُجْرِمُونَ

Meal (IK): Dedi ki: Bu, bana; ancak bende olan bilgiden ötürü verilmiştir. Bilmez mi ki; Allah, önceleri ondan daha güçlü ve topladığı daha fazla olan nice nesilleri yok etmiştir. Suçlulardan günahları sorulmaz.

### [Ankebut 29:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/29:13.md) — وَلَيُسْأَلُنَّ

وَلَيَحْمِلُنَّ أَثْقَالَهُمْ وَأَثْقَالًا مَعَ أَثْقَالِهِمْ وَلَيُسْأَلُنَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَمَّا كَانُوا يَفْتَرُونَ

Meal (IK): Gerçekten onlar; hem kendi yüklerini, hem de kendi yükleriyle beraber daha nice yükleri yüklenecekler ve uydurup durdukları şeylerden dolayı kıyamet günü elbette sorguya çekileceklerdir.

### [Ankebut 29:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/29:61.md) — سَأَلْتَهُمْ

وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّى يُؤْفَكُونَ

Meal (IK): Andolsun ki; onlara: Gökleri ve yeri yaratan, güneşi ve ayı müsahhar kılan kimdir? diye sorsan, elbette; Allah’tır, diyecekler. O halde neye, çevrilip döndürülüyorlar?

### [Ankebut 29:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/29:63.md) — سَأَلْتَهُمْ

وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ

Meal (IK): Andolsun ki; onlara: Gökten su indirip onunla ölümünden sonra yeri dirilten kimdir? diye sorarsan, elbette; Allah’tır diyecekler. De ki: Hamd Allah’adır. Ama onların çoğu akletmezler.

### [Lokman 31:25](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/31:25.md) — سَأَلْتَهُمْ

وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Andolsun ki onlara: Gökleri ve yeri kim yarattı? diye sorsan; muhakkak: Allah, derler. De ki: Hamd Allah’a mahsustur. Hayır onların çoğu bilmezler.

### [Ahzab 33:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/33:8.md) — لِيَسْأَلَ

لِيَسْأَلَ الصَّادِقِينَ عَنْ صِدْقِهِمْ وَأَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا أَلِيمًا

Meal (IK): Sadıklardan sadakatlarını sormak için. Ve O kafirlere elim bir azab hazırlamıştır.

### [Ahzab 33:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/33:14.md) — سُئِلُوا

وَلَوْ دُخِلَتْ عَلَيْهِمْ مِنْ أَقْطَارِهَا ثُمَّ سُئِلُوا الْفِتْنَةَ لَآتَوْهَا وَمَا تَلَبَّثُوا بِهَا إِلَّا يَسِيرًا

Meal (IK): Şayet onlara onun çevrelerinden varılmış olsaydı da fitne çıkarmaları istenseydi, hemen buna girişirler ve derhal yapmaktan geri durmazlardı.

### [Ahzab 33:15](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/33:15.md) — مَسْئُولًا

وَلَقَدْ كَانُوا عَاهَدُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ لَا يُوَلُّونَ الْأَدْبَارَ وَكَانَ عَهْدُ اللَّهِ مَسْئُولًا

Meal (IK): Andolsun ki; onlar, daha önceden sırt çevirip kaçmayacaklarına dair Allah’a söz vermişlerdi. Ve Allah’a verilen ahid, sorumluluktu.

### [Ahzab 33:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/33:20.md) — يَسْأَلُونَ

يَحْسَبُونَ الْأَحْزَابَ لَمْ يَذْهَبُوا وَإِنْ يَأْتِ الْأَحْزَابُ يَوَدُّوا لَوْ أَنَّهُمْ بَادُونَ فِي الْأَعْرَابِ يَسْأَلُونَ عَنْ أَنْبَائِكُمْ وَلَوْ كَانُوا فِيكُمْ مَا قَاتَلُوا إِلَّا قَلِيلًا

Meal (IK): Onlar, birliklerin gitmediğini sanıyorlardı. Birlikler gelmiş olsalardı, kendilerinin çöllerde bedevilerle bulunup sizin haberlerinizi oradan soruşturmayı isterlerdi. Aranızda bulunsalardı bu defa da çok az savaşırlardı.

### [Ahzab 33:53](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/33:53.md) — سَأَلْتُمُوهُنَّ · فَاسْأَلُوهُنَّ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلَى طَعَامٍ غَيْرَ نَاظِرِينَ إِنَاهُ وَلَكِنْ إِذَا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَلَا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيِي مِنْكُمْ وَاللَّهُ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ ذَلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَقُلُوبِهِنَّ وَمَا كَانَ لَكُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا أَنْ تَنْكِحُوا أَزْوَاجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَدًا إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمًا

Meal (IK): Ey iman edenler; Peygamber’in evlerine yemeğe çağrılmaksızın ve vakitli vakitsiz girmeyin. Ama davet olunursanız; girin ve yemeği yeyince de lafa dalmadan dağılın. Bu haliniz, Peygamber’i üzüyordu, o da size bir şey söylemeye çekiniyordu. Allah ise hakkı söylemekten çekinmez. Peygamber’in eşlerinden bir şey istediğinizde; onu perde arkasından isteyin. Bu; sizin kalbleriniz için de, onların kalbleri için de daha temizdir. Allah’ın Rasulünü üzmeniz ve ondan sonra eşlerini nikahlamak asla caiz değildir. Çünkü bu; Allah katında büyük bir günahtır.

### [Ahzab 33:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/33:63.md) — يَسْأَلُكَ

يَسْأَلُكَ النَّاسُ عَنِ السَّاعَةِ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللَّهِ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ تَكُونُ قَرِيبًا

Meal (IK): İnsanlar sana kıyametten sorarlar. De ki: Onun bilgisi ancak Allah katındadır. Ne bilirsin, belki de o saat yakında oluverir.

### [Sebe 34:25](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/34:25.md) — تُسْأَلُونَ · نُسْأَلُ

قُلْ لَا تُسْأَلُونَ عَمَّا أَجْرَمْنَا وَلَا نُسْأَلُ عَمَّا تَعْمَلُونَ

Meal (IK): De ki: Bizim işlediğimiz suçlardan siz sorumlu olmazsınız, biz de sizin yaptıklarınızdan sorumlu olmayız.

### [Sebe 34:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/34:47.md) — سَأَلْتُكُمْ

قُلْ مَا سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ

Meal (IK): De ki: Sizden bir ücret istersem eğer, o sizin olsun. Benim ücretim, ancak Allah’a aittir. Ve O, her şeye şahid’dir.

### [Yasin 36:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/36:21.md) — يَسْأَلُكُمْ

اتَّبِعُوا مَنْ لَا يَسْأَلُكُمْ أَجْرًا وَهُمْ مُهْتَدُونَ

Meal (IK): Sizden hiç bir ücret istemeyenlere uyun. Onlar, hidayete erdirilmişlerdir.

### [Saffat 37:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/37:24.md) — مَسْئُولُونَ

وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ

Meal (IK): Durdurun onları. Çünkü onlar sorumludurlar.

### [Saffat 37:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/37:27.md) — يَتَسَاءَلُونَ

وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ

Meal (IK): Bir kısmı bir kısmına dönerek soruştururlar.

### [Saffat 37:50](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/37:50.md) — يَتَسَاءَلُونَ

فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ

Meal (IK): Bir kısmı bir kısmına dönerek soruştururlar.

### [Sad 38:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/38:24.md) — بِسُؤَالِ

قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ إِلَى نِعَاجِهِ وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْخُلَطَاءِ لَيَبْغِي بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَقَلِيلٌ مَا هُمْ وَظَنَّ دَاوُدُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ

Meal (IK): O da dedi ki: Senin dişi koyununu, kendi dişi koyunlarına katmak için istemekle sana zulmetmiştir. Doğrusu ortakçıların çoğu birbirinin hakkına tecavüz eder. Ancak inanmış olup salih ameller işleyenler müstesnadır. Ama onlar pek azdır. Davud, kendisini imtihan ettiğimizi zannederek Rabbından mağfiret diledi. Rukua kapanarak Allah’a yöneldi.

### [Sad 38:86](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/38:86.md) — أَسْأَلُكُمْ

قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ

Meal (IK): De ki: Ben, buna karşı sizden bir ücret istemiyorum ve ben, kendiliğimden bir şey iddia edenlerden de değilim.

### [Zümer 39:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/39:38.md) — سَأَلْتَهُمْ

وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلْ أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ قُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ

Meal (IK): Andolsun ki; onlara: Gökleri ve yeri yaratan kimdir? diye sorsan; muhakkak, Allah’tır, diyecekler. De ki: Öyleyse söyleyin bakalım; Allah, bana bir zarar vermek istese, O’nu bırakıp da taptıklarınız O’nun verdiği zararı giderebilir mi? Yahut bana bir rahmet dilerse, O’nun rahmetini önleyebilir mi? De ki: Allah, bana yeter. Tevekkül edenler O’na tevekkül ederler.

### [Fussilet 41:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/41:10.md) — لِلسَّائِلِينَ

وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبَارَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاءً لِلسَّائِلِينَ

Meal (IK): O; yeryüzüne sabit dağlar yerleştirdi ve orada bereketler yarattı. Ve onda arayanlar için dört beşit gıdalar takdir etti.

### [Şura 42:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/42:23.md) — أَسْأَلُكُمْ

ذَلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ

Meal (IK): İşte Allah’ın iman edip salih ameller işleyen kullarına müjdelediği budur. De ki: Ben, sizden buna karşılık; akrabalıkta sevgiden başka bir ücret istemem. Kim, bir iyilik kazanırsa; Biz onun iyiliğini arttırırız. Muhakkak ki Allah; Gafur’dur, Şekur’dur.

### [Zuhruf 43:9](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/43:9.md) — سَأَلْتَهُمْ

وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ

Meal (IK): Andolsun ki; onlara: Gökleri ve yeri kim yarattı? diye sorsan, muhakkak: Onları Aziz, Alim yaratmıştır, diyeceklerdir.

### [Zuhruf 43:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/43:19.md) — وَيُسْأَلُونَ

وَجَعَلُوا الْمَلَائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبَادُ الرَّحْمَنِ إِنَاثًا أَشَهِدُوا خَلْقَهُمْ سَتُكْتَبُ شَهَادَتُهُمْ وَيُسْأَلُونَ

Meal (IK): Onlar; Rahman’ın kulları olan melekleri de dişi saydılar. Yaratılışlarını mı görmüşler. Onların şehadetleri yazılacak ve onlar sorguya çekileceklerdir.

### [Zuhruf 43:44](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/43:44.md) — تُسْأَلُونَ

وَإِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَلِقَوْمِكَ وَسَوْفَ تُسْأَلُونَ

Meal (IK): Doğrusu bu; sana ve kavmine bir öğüttür. Ondan sorguya çekileceksiniz.

### [Zuhruf 43:45](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/43:45.md) — وَاسْأَلْ

وَاسْأَلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رُسُلِنَا أَجَعَلْنَا مِنْ دُونِ الرَّحْمَنِ آلِهَةً يُعْبَدُونَ

Meal (IK): Senden önce gönderdiğimiz peygamberlerimize sor: Biz, Rahman’dan başka ibadet edecek tanrılar kılmış mıyız?

### [Zuhruf 43:87](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/43:87.md) — سَأَلْتَهُمْ

وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّى يُؤْفَكُونَ

Meal (IK): Andolsun ki; onlara, kendilerini kimin yarattığını sorsan elbette; Allah, diyeceklerdir. O halde neye çevriliyorlar?

### [Muhammed 47:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/47:36.md) — يَسْأَلْكُمْ

إِنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَلَا يَسْأَلْكُمْ أَمْوَالَكُمْ

Meal (IK): Muhakkak ki dünya hayatı, ancak bir oyun ve eğlencedir. Şayet iman eder ve sakınırsanız; O, size hem ecirlerinizi verir, hem de mallarınızı istemez.

### [Muhammed 47:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/47:37.md) — يَسْأَلْكُمُوهَا

إِنْ يَسْأَلْكُمُوهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوا وَيُخْرِجْ أَضْغَانَكُمْ

Meal (IK): Eğer sizden onları ister ve zorlarsa; cimrilik edeceksiniz. Ve bu da kinlerinizi ortaya çıkaracaktır.

### [Zariyat 51:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/51:12.md) — يَسْأَلُونَ

يَسْأَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ

Meal (IK): Din günü ne zaman? diye sorarlar.

### [Zariyat 51:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/51:19.md) — لِلسَّائِلِ

وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ

Meal (IK): Onların mallarında yoksullar ve muhtaçlar için de bir hak vardır.

### [Tur 52:25](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/52:25.md) — يَتَسَاءَلُونَ

وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ

Meal (IK): Birbirlerine dönüp sorarlar:

### [Tur 52:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/52:40.md) — تَسْأَلُهُمْ

أَمْ تَسْأَلُهُمْ أَجْرًا فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ

Meal (IK): Yoksa, sen, kendilerinden bir ücret istiyorsun da onlar ağır bir borç altında mı kalıyorlar?

### [Rahman 55:29](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/55:29.md) — يَسْأَلُهُ

يَسْأَلُهُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ

Meal (IK): Göklerde ve yerde kim varsa hepsi O’ndan ister. O; her gün bir şe’n üzeredir.

### [Rahman 55:39](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/55:39.md) — يُسْأَلُ

فَيَوْمَئِذٍ لَا يُسْأَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَلَا جَانٌّ

Meal (IK): İşte o gün; insana da, cinne de günahından sorulmaz.

### [Mümtehine 60:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/60:10.md) — وَاسْأَلُوا · وَلْيَسْأَلُوا

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لَا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَآتُوهُمْ مَا أَنْفَقُوا وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْأَلُوا مَا أَنْفَقُوا ذَلِكُمْ حُكْمُ اللَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; inanan kadınlar hicret ederek size gelirlerse, onları imtihan edin. Allah, onların imanlarını daha iyi bilir. Fakat siz de onların inanmış kadınlar olduklarını öğrenirseniz; artık onları kafirlere geri göndermeyin. Bunlar onlara helal değildir, onlar da bunlara helal olmazlar. Onların sarfettiklerini kendilerine geri verin. Mehirlerini verdiğiniz zaman onlarla evlenmenizde bir vebal yoktur. Kafir kadınları nikahınızda tutmayın, sarfettiğinizi isteyin. Onlar da sarfettiklerini istesinler. Allah’ın hükmü budur. Aranızda O hükmeder. Ve Allah; Alim’ dir, Hakim’dir.

### [Mülk 67:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/67:8.md) — سَأَلَهُمْ

تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّمَا أُلْقِيَ فِيهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ

Meal (IK): Nerede ise öfkesinden çatlayacak gibi olur. Her bir topluluk ona atıldığında, bekçileri onlara sorarlar: Size bir uyarıcı gelmedi mi?

### [Kalem 68:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/68:40.md) — سَلْهُمْ

سَلْهُمْ أَيُّهُمْ بِذَلِكَ زَعِيمٌ

Meal (IK): Sor onlara; hangisi bunu üzerine alacak?

### [Kalem 68:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/68:46.md) — تَسْأَلُهُمْ

أَمْ تَسْأَلُهُمْ أَجْرًا فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ

Meal (IK): Yoksa sen, onlardan bir ücret istiyorsun da ağır bir borç altında mı kalmışlardır?

### [Mearic 70:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/70:1.md) — سَأَلَ · سَائِلٌ

سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ

Meal (IK): İsteyen birisi, inecek azabı istedi.

### [Mearic 70:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/70:10.md) — يَسْأَلُ

وَلَا يَسْأَلُ حَمِيمٌ حَمِيمًا

Meal (IK): Hiç bir yakın bir yakınını sormaz.

### [Mearic 70:25](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/70:25.md) — لِلسَّائِلِ

لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ

Meal (IK): Dilenen ve yoksula.

### [Müddessir 74:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/74:40.md) — يَتَسَاءَلُونَ

فِي جَنَّاتٍ يَتَسَاءَلُونَ

Meal (IK): Cennetlerdedirler. Sorarlar,

### [Kıyamet 75:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/75:6.md) — يَسْأَلُ

يَسْأَلُ أَيَّانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ

Meal (IK): Kıyamet günü de ne zamanmış? diye sorar.

### [Nebe 78:1](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/78:1.md) — يَتَسَاءَلُونَ

عَمَّ يَتَسَاءَلُونَ

Meal (IK): Neyi soruşturuyorlar?

### [Naziat 79:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/79:42.md) — يَسْأَلُونَكَ

يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا

Meal (IK): Sana kıyametin ne zaman gelip çatacağını soruyorlar.

### [Tekvir 81:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/81:8.md) — سُئِلَتْ

وَإِذَا الْمَوْءُودَةُ سُئِلَتْ

Meal (IK): Diri diri gömülen kız çocuğuna sorulduğu zaman;

### [Duha 93:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/93:10.md) — السَّائِلَ

وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ

Meal (IK): Ve bir şey isteyeni azarlama.

### [Tekasür 102:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/ayet/102:8.md) — لَتُسْأَلُنَّ

ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ

Meal (IK): Sonra o gün, andolsun ki; nimetlerden sorulacaksınız.

## Sözlükler (12)

### ★ Akevler Sözlüğü

“Sehl” ova demektir. Kolayca yürünmesine benzetilerek kolaylık anlamında kullanılmıştır. Seele, “h”nin hemzeye  dönüşmesi ile oluşmuştur. Kolay kazandı yani topladı, dilendi veya kolay öğrendi anlamlarına gelmektedir.

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب السين واللام و و ا ي ء معهما
س ل و، س و ل، و س ل، و ل س، ل و س، س ل ي، س ي ل، ل ي س، س ل أ، س أ ل، أ س ل، أ ل س مستعملات
سلو:
سلا فلانٌ عن فلان يسلو سُلُوّاً، وفلان في سَلْوةٍ من عَيشه، أي: في رغد يسلّيه الهمّ.
والسُّلوان: ماءٌ من شَرِبه ذهب همُه، فيما يقال، قال:
لو أَشْربُ السُّلوانَ ما سَلِيتُ
ما بي غِنىً عنك وإنْ غنيتُ
ويُقالُ: السُّلوان: تُرابُ القَبر يُنقَع في ماءٍ يَشْرَبُهُ العاشق، فيتسلَّى به، قال أبو الدُّقَيْش: السّلوةُ: خَرَزَةٌ تُدْلَكُ على صَخْرةٍ فيخرج من بين ذلك ماء فيُسْقَى المهموم أو العاشق من ذلك الماء، فيسلو ويَنْسَى، قال:
فقلتُ له يا عمُّ حَكُّـكَ واجـبٌ		إنَ أنتَ شَفَيْتَ اليومَ يا عمُّ مابيا
فخاض شراباً بارداً في زُجاجةٍ		فخلّط فيه سلـوةً ودَنـا لِـيا
وتسلَّى فلان: تشبّه بالسّالين الذين قد سَلَوْا عن الشيء.
والسَّلْوى: طيرٌ أمثال السُّمانَي، الواحدةُ: سلوة، قال:
وإنّي لَتَعْروني لذكراكِ هـزّة		كما انتفض السَّلواة بلّله القَطرُ
ويُروَى: العُصفور.
والسَّلوى: العَسَل، قال:
وقاسمهما بالله جَهـداً لأنـتُـمُ		أَلَذُّ من السَّلْوَى إذا ما نَشُورُها
وبنو مُسلِية: حيٌّ من اليمن. ورجلٌ مُسْلِيٌّ: منسوبٌ إليهم.
سول:
سوَلتْ لفلانٍ نفسُه أمراً، وسوّل له الشّيطانُ، أي: زيّن وأراه إيّاه.
والأَسُول من النّبات: الذّي في أسفله استرخاء، وقد سَوِلَ يَسْوَلُ سَوَلاً.
وسل:

وسّلتُ إلى ربّي وَسِيلةً، أي: عَمِلْت عَمَلا أتقرّب به إليه. وتوسّلتُ إلى فلانٍ بكتابٍ أو قرابة، أي تقرّبت به إليه، قال لبيد:
أرى النّاسَ لا يدرونَ ما قَدْرُ أَمرِهم		بَلَى كلُّ ذي لُبٍّ إلى اللـهِ واسـلُ
لوس:
اللَّوْس: أن يتتبَّعَ الإنسانُ الحَلاَواتِ وغيرها فيأكلها لاس يلوس لوساً، وهو أَلْوَسُ.
ولس:
الوَلُوسُ: النّاقة التي تَلِسُ في سيرها وَلَساناً.
والإبلُ يوالِسُ بعضُها بعضاً، وهو ضربٌ من العَنَق.
والمُوالَسةُ: شِبْهُ المُداهنة في الأمر.
سلي:
السَّلَى: الجلدة الرّقيقة التي يكون فيها الولد، وهما: سَلَيان، وجمعه: أسلاء.
وسَلِيَ فلانٌ عن فلانٍ: ذُهِل عنه، وتناساه سَلِيته وسَلَوْتُ عنه. وهذا الشّيء يُسَلِّي هَمِّي تَسلِيةً قال:
عجبت لصاحبي يَحْيَ		يُسَلِّيني لأَسْـلاهـا
سيل:
السَّيْل: معروف، وجمعه: سُيُول. ومَسيلُ الماءِ، وجَمْعُه أَمْسِلة: وهي مياهُ الأمطار إذا سالت.
والسَّيّال: شَجَرٌ سَبْطُ الأغصان عليه شوك أبيض، أصوله أمثال ثنايا الجواري.
قال الأعشى:
باكرتها الأغراب في سِنَةِ النَّو		مِ فتجري خلالَ شوكِ السِّيالِ
والسِّيلانُ: سِنْخُ قائمِ السَّيْف والسِّكِّين ونحوهما.
ليس:
ليس: كلمة جُحود، قال الخليل: معناه: لا أيس، فطُرِحتِ الهمزةُ وأُلزِقَتِ اللاّم بالياء، ودليلُه: قولُ العَرَبِ: ائتني به من حيثُ أيس وليس، ومعناه: من حيثُ هو ولا هو.
واللّيس: مصدر الأليَس، وهو الشُّجاع الذي لا يَروعُه الحرب، قال:
أَلْيَسُ عن حَوْبائه سَخِيُّ
وقد لَيِسَ يَلْيَسُ.
والأَلْيَس: الرّجل الثّقيل الذي لا يَبْرَحُ مكانَه، وجَمْعُه: لِيسٌ. والأَليَسُ: الضّعيفُ الرّأيِ.
سلأ:
سَلأْتُ السَّمْنَ أَسْلَؤُهُ سَنلأ، وهو إذابةُ الزُّبد، والسِّلاء الاسم. والسّالئة: المرأة التّي تَسْلأُ السَّمْنَ، وتقول: هذا سَمْنٌ سِلاّء، وسمنُ السِّلاّء.
وسَلأَهُ مِئةَ سَوْط أي: ضربه.
والسُّلاّءُ: شَوْكُ النَّخْل، الواحدةُ بالهاء.
سأل:
سَأَلَ يَسْأَلُ سُؤالا ومَسأَلةً. والعَرَبُ قاطبةً تحذفُ همزةَ سَلْ، فإذا وُصِلَتْ بفاءٍ أو واوٍ هُمِزَتْ، كقولك: فاسأل، واسأل وجَمعُ المَسأَلة: مسائِل، فإذا حذفوا الهمزة، قالوا: مَسَلة. والفقير يُسمَّى: سائلاً.
أسل:
الأَسَلُ: نباتٌ لهُ أغصانُ كثيرةُ دِقاقُ، لا وَرَقَ له، ولا يكون أبداً وفي أصله ماء راكدٌ. يُتَّخَذُ منه الغرابيلُ بالعراق. الواحدة: أسَلة، ويُجْمَع الأَسَل بغير الهاء.
ويُسَمَّى القنا أَسَلاً تشبيهاً بطُولِهِ واستوائِهِ، قال:
تَعْدو المنايا على أسامةَ في الخِي		سِ عليه الطَّـرفـاءُ والأَسَـلُ
وأَسَلَةُ اللِّسان: طرف شَباته، أي: مُسْتَدقُّه وأَسَلَةُ الذِّراع: مُسْتَدقّ السّاعد ممّا يلي الكفّ، وكفُّ أَسِيلةُ الأَصابع: وهي اللّينة السَّبْطة وخدٌّ أسيلٌ: سَهْلٌ ليّن، وقد أَسُلَ أَسالةً ومَأْسَل: اسم جبل.
ألس:
الأَلس: الكَذِب.
والمَأْلُوس: الضَّعيف البخيل، شبه المخبّل، قال:
كأبي الزِّنادِ لئيمِ الأَصْلِ ذي أَبَنٍ		ولُبُّه ذاهبٌ والعَقل مألـوسُ

##### Türkçe

باب **السين** ve **اللام** ve **و** **ا** **ي** **ء** ile birlikte

**س ل و**، **س و ل**، **و س ل**، **و ل س**، **ل و س**، **س ل ي**، **س ي ل**، **ل ي س**، **س ل أ**، **س أ ل**، **أ س ل**، **أ ل س** kullanımdadır.

**سلو**:
**سلا** falan kimse falan kimseden **يسلو** **سُلُوّاً**; ve falan kimse, yaşayışından bir **سَلْوةٍ** içindedir; yani: bir bolluk içindedir; keder onu oyalayıp avutmaz.
Ve **السُّلوان**: içen kimsenin kederinin gittiği bir sudur, denildiğine göre. Dedi ki:
لو أَشْربُ **السُّلوانَ** ما سَلِيتُ
ما بي غِنىً عنك وإنْ غنيتُ
Ve denilir ki: **السُّلوان**: kabir toprağıdır; suya bastırılır; âşık onu içer; onunla oyalanıp avunur. Ebû’d-Dukayş dedi: **السّلوةُ**: bir boncuktur; bir kaya üzerinde ovulur; o aradan bir su çıkar; kederliye yahut âşığa o sudan içirilir; böylece avunur ve unutur. Dedi ki:
فقلتُ له يا عمُّ حَكُّـكَ واجـبٌ		إنَ أنتَ شَفَيْتَ اليومَ يا عمُّ مابيا
فخاض شراباً بارداً في زُجاجةٍ		فخلّط فيه **سلـوةً** ودَنـا لِـيا
Ve **تسلَّى** falan kimse: bir şeyden **سَلَوْا** olan **السّالين**e benzemeye çalıştı.
Ve **السَّلْوى**: **السُّمانَي** benzeri bir kuştur; teki: **سلوة**. Dedi ki:
وإنّي لَتَعْروني لذكراكِ هـزّة		كما انتفض **السَّلواة** بلّله القَطرُ
Ve rivayet olunur: **العُصفور**.
Ve **السَّلوى**: baldır. Dedi ki:
وقاسمهما بالله جَهـداً لأنـتُـمُ		أَلَذُّ من **السَّلْوَى** إذا ما نَشُورُها
Ve **بنو مُسلِية**: Yemen’den bir kabiledir. Ve **مُسْلِيٌّ** bir adam: onlara nispet edilendir.

**سول**:
**سوَلتْ** falan kimseye nefsi bir işi; ve şeytan ona **سوّل**; yani: süsledi ve onu ona gösterdi.
Ve bitkiden **الأَسُول**: alt tarafında gevşeklik olan şeydir; ve **سَوِلَ** **يَسْوَلُ** **سَوَلاً**.

**وسل**:

Rabbime bir **وَسِيلةً** **وسّلتُ**; yani: onunla ona yaklaşacağım bir amel işledim. Ve falan kimseye bir kitapla yahut akrabalıkla **توسّلتُ**; yani onunla ona yaklaştım. Lebîd dedi:
أرى النّاسَ لا يدرونَ ما قَدْرُ أَمرِهم		بَلَى كلُّ ذي لُبٍّ إلى اللـهِ **واسـلُ**

**لوس**:
**اللَّوْس**: insanın tatlıları ve başkalarını takip edip yemesidir; **لاس** **يلوس** **لوساً**; ve o **أَلْوَسُ**tur.

**ولس**:
**الوَلُوسُ**: yürüyüşünde **تَلِسُ** eden deve; **وَلَساناً**.
Ve develer birbirini **يوالِسُ** eder; bu, **العَنَق**tan bir türdür.
Ve **المُوالَسةُ**: işte **المُداهنة**ye benzer bir şeydir.

**سلي**:
**السَّلَى**: yavrunun içinde bulunduğu ince deridir; ikisi: **سَلَيان**; çoğulu: **أسلاء**.
Ve falan kimse falan kimseden **سَلِيَ**: ondan gaflete düştü ve onu unuttu; **سَلِيته** ve ondan **سَلَوْتُ**. Ve bu şey, kederimi **تَسلِيةً** **يُسَلِّي** eder. Dedi ki:
عجبت لصاحبي يَحْيَ		يُسَلِّيني لأَسْـلاهـا

**سيل**:
**السَّيْل**: bilinen şeydir; çoğulu: **سُيُول**. Ve suyun akış yeri **مَسيلُ الماءِ**; çoğulu **أَمْسِلة**: o, aktığı zaman yağmur sularıdır.
Ve **السَّيّال**: dalları düz (pürüzsüz) bir ağaçtır; üzerinde beyaz diken vardır; kökleri, cariyelerin ön dişleri gibidir.
A‘şâ dedi:
باكرتها الأغراب في سِنَةِ النَّو		مِ فتجري خلالَ شوكِ **السِّيالِ**
Ve **السِّيلانُ**: kılıç ve bıçak ve benzerlerinin sapının dik kısmının köküdür.

**ليس**:
**ليس**: inkâr kelimesidir. Halîl dedi: manası: **لا أيس**tir; hemze atıldı ve **اللام** **الياء**a yapıştırıldı. Delili: Arapların sözü: “Onu bana **أيس** ve **ليس** olan yerden getir”; manası: “olduğu yerden ve olmadığı yerden.”
Ve **اللّيس**: **الأليَس**in mastarıdır; o, savaşın kendisini korkutmadığı yiğittir. Dedi ki:
**أَلْيَسُ** عن حَوْبائه سَخِيُّ
Ve **لَيِسَ** **يَلْيَسُ**.
Ve **الأَلْيَس**: yerinden ayrılmayan ağır adamdır; çoğulu: **لِيسٌ**. Ve **الأَليَسُ**: görüşü zayıf olandır.

**سلأ**:
**سَلأْتُ** yağı **أَسْلَؤُهُ** **سَنلأ**; bu, tereyağını eritmedir; isim **السِّلاء**dır. Ve **السّالئة**: yağı **تَسْلأُ** eden kadındır; ve der ki: bu **سَمْنٌ سِلاّء**dır; ve **سمنُ السِّلاّء**.
Ve onu yüz kırbaç **سَلأَهُ**; yani: onu dövdü.
Ve **السُّلاّءُ**: hurma ağacının dikenidir; teki **الهاء** iledir.

**سأل**:
**سَأَلَ** **يَسْأَلُ** **سُؤالا** ve **مَسأَلةً**. Ve Arapların tümü **سَلْ**in hemzesini düşürür; eğer bir **فاء** yahut **واو** ile birleştirilirse hemzelenir; senin sözün gibi: **فاسأل** ve **واسأل**. Ve **المَسأَلة**nin çoğulu: **مسائِل**dir; hemzeyi düşürdüklerinde **مَسَلة** derler. Ve fakire: **سائلاً** denir.

**أسل**:
**الأَسَلُ**: çok ince çok dalları olan bir bitkidir; yaprağı yoktur; ve aslında durgun su bulunmaksızın asla olmaz. Irak’ta ondan elekler yapılır. Teki: **أسَلة**; ve **الأَسَل** **الهاء**sız toplanır.
Ve kamışa, uzunluğu ve düzgünlüğü sebebiyle benzetilerek **أَسَلاً** denir. Dedi ki:
تَعْدو المنايا على أسامةَ في الخِي		سِ عليه الطَّـرفـاءُ و**الأَسَـلُ**
Ve **أَسَلَةُ اللِّسان**: dilin ucudur; yani: onun incelmiş olanı. Ve **أَسَلَةُ الذِّراع**: el ayasına yakın taraftan önkolun incelmiş olanıdır. Ve parmakları **أَسِيلةُ** bir avuç: o, yumuşak düz olandır. Ve **أسيلٌ** bir yanak: kolay (düz) yumuşaktır. Ve **أَسُلَ** **أَسالةً**; ve **مَأْسَل**: bir dağın adıdır.

**ألس**:
**الأَلس**: yalandır.
Ve **المَأْلُوس**: zayıf cimri; bunamışa benzer. Dedi ki:
كأبي الزِّنادِ لئيمِ الأَصْلِ ذي أَبَنٍ		ولُبُّه ذاهبٌ والعَقل **مألـوسُ**

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

السُؤْلُ: ما يسأله الإنسان. وقرئ "أُوتيتَ سُؤلَكَ يا موسى" بالهمز وبغير الهمز. وَسَأَلْتُهُ الشيءَ وسَأَلْتُهُ عن الشيء سُؤَالاً ومَسألةً. وقوله تعالى: "سَألَ سَائِلٌ بعذابٍ واقِعٍ" أي عن عذابٍ. قال الأخفش: يقال خرجنا نسأل عن فلانٍ وبفلانٍ. وقد تخفَّف همزته فيقال: سالَ يَسْالُ. وقال:
ومُرْهَقٍ سالَ إمْتَاعاً بأُصْـدَتِـهِلم يَسْتَعِنْ وحَوامي الموتِ تَغْشاهُ
والأمر منه سَلْ بحركة الحرف الثاني من المستقبَل، ومن الأوّل: اسْأَلْ. ورجلٌ سُؤَلَة: كثيرُ السؤال. وتَساءَلوا، أي سَأَلَ بعضهم بعضاً. وأَسْأَلْتَهُ سُؤْلَتَهُ ومسأَلَتَهُ، أي قضيتُ حاجته.

##### Türkçe

**السُؤْلُ**: insanın sorduğu şey. Ve “**أُوتيتَ سُؤلَكَ يا موسى**” hemzeli ve hemzesiz olarak okundu. Ve onu bir şeyi sordum ve onu bir şey hakkında **سُؤَالاً** ve **مَسألةً** olarak sordum. Ve Yüce sözü: “**سَألَ سَائِلٌ بعذابٍ واقِعٍ**” yani bir azap hakkında. **الأخفش** dedi: “Falan hakkında ve falan ile (ilgili olarak) sormak üzere çıktık” denir. Ve hemzesi hafifletilebilir; böylece: **سالَ يَسْالُ** denir. Ve dedi:

ومُرْهَقٍ سالَ إمْتَاعاً بأُصْـدَتِـهِلم يَسْتَعِنْ وحَوامي الموتِ تَغْشاهُ

Ve onun emri: gelecek zamandan ikinci harfin harekesiyle **سَلْ**; ve birinciden: **اسْأَلْ**. Ve bir adam **سُؤَلَة**: çok soru soran. Ve **تَساءَلوا**; yani onların bazısı bazısına sordu. Ve onu, onun **سُؤْلَتَهُ**’sini ve onun **مسأَلَتَهُ**’sini **أَسْأَلْتَهُ**; yani onun ihtiyacını giderdim.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب السين والهمزة وما يثلثهما)
(سأب) السين والهمزة والباء ليس أصلاً يتفرّع، لكنّهم يقولون سأبَهُ سأْبا، إذاخَنَقَه. والسأب: السِّقاء، وكذلك المِسْأَبُ.
فأمَّا التاء([1]) فيقولون أيضاً سأتَهُ إذا خَنَقه. وفي جميع ذلك نظر.
(سأد) السين والهمزة والدال كلمتان لا ينقاسان. فالإسْآد: دأَب السَّير بالليل.
والكلمة الأخرى السَّأَد: انتقاض الجُرح. وأنشد:
فبتُّ مِن ذاك ساهراً أرِقاً *** ألقى لِقاءَ اللاقي من السَّأَدِ([2])وربما قالوا: سأدتِ الإِبلُ الماءَ: عافَتْه.
(سأل) السين والهمزة واللام كلمةٌ واحدةٌ. يقال سأل يسأل سؤالاً ومَسْأَلةً. ورجل سُؤَلةٌ: كثير السؤال.
(سأو) السين والهمزة والواو كلمةٌ مختلَفٌ في معناها. قال قوم: السّأو: الوطن. وقال قوم: السَّأو: الهمّة. قال:
كأنّني من هَوَى خَرْقاءَ مُطَّرَفٌ *** دامِي الأَظَلِّ بعيدُ السَّأوِ مَهيُومُ([3])والله أعلم بالصواب.
--------------ـــــ
([1])ولم يعقد لهذه الكلمة مادة، وهي (سأت).
([2]) البيت في المجمل واللسان (سأد).
([3]) المهيوم: الذي أصابه الهيام، وهو داء يصيب الإبل من ماء تشربه. وفي الأصل: "مهموم"، صوابه من ديوان ذي الرّمة 569 واللسان (سأى).

ـ

##### Türkçe

(سîn ve hemze ve onları üçleyen şeyler bâbı)
(سأب) **السين** ve **الهمزة** ve **الباء** dallanıp budaklanan bir asl değildir; fakat onlar “**سأبَهُ** **سأْبا**” derler, onu boğduğu zaman. Ve **السأب**: kırba; ve yine **المِسْأَبُ**.

أما **التاء**([1]) ise, onlar ayrıca “**سأتَهُ**” derler, onu boğduğu zaman. Ve bütün bunlarda bir nazar vardır.
(سأد) **السين** ve **الهمزة** ve **الدال** iki kelimedir; kıyas olunmazlar. Şu hâlde **الإسْآد**: geceleyin yürüyüşün sürekliliğidir.
Ve diğer kelime **السَّأَد**: yaranın bozulmasıdır. Ve inşâd etti:
فبتُّ مِن ذاك ساهراً أرِقاً *** ألقى لِقاءَ اللاقي من **السَّأَدِ**([2])
Ve bazen derler: “**سأدتِ الإِبلُ الماءَ**”: ondan tiksindi.
(سأل) **السين** ve **الهمزة** ve **اللام** bir tek kelimedir. Denir: **سأل** **يسأل** **سؤالاً** ve **مَسْأَلةً**. Ve **رجل سُؤَلةٌ**: çok soru soran.
(سأو) **السين** ve **الهمزة** ve **الواو** manasında ihtilâf olunan bir kelimedir. Bir kavim dedi: **السّأو**: vatan. Ve bir kavim dedi: **السَّأو**: himmet. Dedi:
كأنّني من هَوَى خَرْقاءَ مُطَّرَفٌ *** دامِي الأَظَلِّ بعيدُ **السَّأوِ** مَهيُومُ([3])
Ve Allah doğruyu daha iyi bilendir.
--------------ـــــ
([1])Ve bu kelime için bir madde akdetmedi; ve o (**سأت**)tir.
([2]) Beyit **المجمل** ve **اللسان**’da (**سأد**)dedir.
([3]) **المهيوم**: kendisine **الهيام** isabet eden; ve o, içtiği sudan develere isabet eden bir hastalıktır. Ve asılda: “مهموم”; doğrusu **ديوان ذي الرّمة** 569’dan ve **اللسان** (**سأى**)dendir.

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- السؤال: استدعاء معرفة، أو ما يؤدي إلى المعرفة، واستدعاء مال، أو ما يؤدي إلى المال، فاستدعاء المعرفة جوابه على اللسان، واليد خليفة له بالكتابة، أو الإشارة، واستدعاء المال جوابه على اليد، واللسان خليفة لها إما بوعد، أو برد. إن قيل: كيف يصح أن يقال السؤال يكون للمعرفة، ومعلوم أن الله تعالى: يسأل عباده نحو: ﴿وإذ قال الله يا عيسى ابن مريم﴾ [المائدة/116] ؟ قيل: إن ذلك سؤال لتعريف القوم، وتبكيتهم لا لتعريف الله تعالى، فإنه علام الغيوب، فليس يخرج عن كونه سؤالا عن المعرفة، والسؤال للمعرفة يكون تارة للاستعلام، وتارة للتبكيت، كقوله تعالى: ﴿وإذا الموءودة سئلت﴾ [التكوير/8]، ولتعرف المسؤول. والسؤال إذا كان للتعريف تعدى إلى المفعول الثاني تارة بنفسه، وتارة بالجار، تقول: سألته كذا، وسألته عن كذا، وبكذا، وبعن أكثر، ﴿ويسألونك عن الروح﴾ [الإسراء/85]، ﴿ويسألونك عن ذي القرنين﴾ [الكهف/83]، ﴿يسألونك عن الأنفال﴾ [الأنفال/1] وقال تعالى: ﴿وإذا سألك عبادي عني﴾ [البقرة/186]، وقال: ﴿سأل سائل بعذاب واقع﴾ [المعارج/1]، وإذا كان السؤال لاستدعاء مال فإنه يتعدى بنفسه أو بمن، نحو: ﴿وإذا سألتموهن متاعا فاسألوهن من وراء حجاب﴾ [الأحزاب /53]، ﴿واسألوا ما أنفقتم وليسألوا ما أنفقوا﴾ [الممتحنة/10]، وقال: ﴿واسألوا الله من فضله﴾ [النساء/32]، ويعبر عن الفقير إذا كان مستدعيا لشيء بالسائل، نحو: ﴿وأما السائل فلا تنهر﴾ [الضحى/10]، وقوله: ﴿للسائل والمحروم﴾ [الذاريات/19].

##### Türkçe

- **السؤال**: bir bilgi isteme; yahut bilgiye götüren şey; ve bir mal isteme; yahut mala götüren şey. Bilgi istemenin cevabı dil üzerindedir; el de yazı ile yahut işaret ile onun halefidir. Mal istemenin cevabı el üzerindedir; dil de onun halefidir: ya bir vaad ile yahut bir geri çevirme ile. Eğer denilirse: “Nasıl sahih olur ki **السؤال**ın bilgi için olduğu söylensin; hâlbuki Allah Teâlâ’nın kullarına sorduğu malumdur; şu gibi: ﴿وإذ قال الله يا عيسى ابن مريم﴾ [المائدة/116]?” Denilir ki: Bu, kavmi tanıtmak ve onları azarlamak için bir sorudur; Allah Teâlâ’yı tanıtmak için değildir; çünkü O, gayıpları bilendir. Böylece, bilgi hakkında soru olma vasfından çıkmaz. Bilgi için **السؤال** bazen bilgi edinmek içindir, bazen de azarlamak içindir; Allah Teâlâ’nın sözü gibi: ﴿وإذا الموءودة سئلت﴾ [التكوير/8]; ve sorulanı tanımak içindir. **السؤال** tanıtmak için olduğunda, ikinci mef’ûle bazen bizzat kendisiyle, bazen de cer harfiyle geçişli olur. Dersin ki: “Sordum onu şu şeyi” (**سألته كذا**), ve “Sordum onu şu şey hakkında” (**سألته عن كذا**), ve “şu şey ile” (**وبكذا**), ve “ve hakkında ile” (**وبعن**) daha çoktur: ﴿ويسألونك عن الروح﴾ [الإسراء/85]، ﴿ويسألونك عن ذي القرنين﴾ [الكهف/83]، ﴿يسألونك عن الأنفال﴾ [الأنفال/1]. Ve dedi: ﴿وإذا سألك عبادي عني﴾ [البقرة/186]. Ve dedi: ﴿سأل سائل بعذاب واقع﴾ [المعارج/1]. **السؤال** mal istemek için olduğunda ise, bizzat kendisiyle yahut **من** ile geçişli olur; şu gibi: ﴿وإذا سألتموهن متاعا فاسألوهن من وراء حجاب﴾ [الأحزاب /53]، ﴿واسألوا ما أنفقتم وليسألوا ما أنفقوا﴾ [الممتحنة/10]. Ve dedi: ﴿واسألوا الله من فضله﴾ [النساء/32]. Ve fakir, bir şey isteyici olduğunda **السائل** ile ifade edilir; şu gibi: ﴿وأما السائل فلا تنهر﴾ [الضحى/10]. Ve O’nun sözü: ﴿للسائل والمحروم﴾ [الذاريات/19].

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

س أ ل
هو سآل وسؤول وسؤلة‏.‏
وقوم سألة وسؤّال‏.‏
وسألته عن كذا سؤالاً ومسألة وساءلته عنه مساءلة وتساءلوا عنه وسألته حاجة‏.‏
وأصبت منه سؤلي‏:‏ طلبتي فعل بمعنى مفعول كعرف ونكر‏.‏
ومن المجاز‏:‏ هو سألتي من الدنيا‏.‏
واللهم أعطنا سألاتنا‏.‏
وقال‏:‏ وناديـت يا رباه أول سألتي إليك سليمى ثم أنت حسيبهـا وتعلمت مسئلة ومسائل استعير المصدر للمفعول فيه‏.‏

##### Türkçe

س أ ل
O, **سآل** ve **سؤول** ve **سؤلة**’dir.‏
Ve bir kavim **سألة** ve **سؤّال**’dır.‏
Ve onu şundan **سؤالاً** ve **مسألة** olarak sordum; ve onu ondan **مساءلة** olarak sorguladım; ve onun hakkında birbirlerine sordular; ve ondan bir ihtiyaç istedim.‏
Ve ondan **سؤلي**’mi elde ettim: talebim; “yapılmış” (kalıbı) “yapılan” (mânâsında)dır; **عرف** ve **نكر** gibi.‏
Ve mecazdan: O, dünyadan benim **سألتي**’mdir.‏
Ve “Allah’ım, bize **سألاتنا**’mızı ver” (denir).‏
Ve dedi:
“Ve seslendim: ey Rabbim! Sana ilk **سألتي**’m Selîmâ’dır; sonra Sen onun hesabını göreceksin ve (onu) bildin.”
Ve **مسئلة** ve **مسائل** öğrendim; masdar, “içinde olunan mef‘ûl” için ödünç alınmıştır.‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

سَأَلَ يَسْأَلُ سُؤَالاً وسَآلَةً ومَسْأَلةً وتَسْآلاً وسَأَلَةً (* قوله «وسأله» ضبط في الأصل بالتحريك وهو كذلك في القاموس وشرحه؛ وقوله قال أبو ذؤيب: أساءلت، كذا في الأصل، وفي شرح القاموس: وساءله مساءلة، قال أبو ذؤيب إلخ) قال أَبو ذؤيب:
أَساءَلْتَ رَسْمَ الدَّار، أَم لم تُسائِل
عن السَّكْنِ، أَم عن عَهْده بالأَوائِل؟
وسَأَلْتُ أَسْأَل وسَلْتُ أَسَلُ، والرَّجُلانِ يَتَساءَلانِ ويَتَسايَلانِ، وجمع المَسْأَلة مَسائِلُ بالهمز، فإِذا حذفوا الهمزة قالوا مَسَلَةٌ. وتَساءلوا: سَأَل بعضُهم بعضاً. وفي التنزيل العزيز: واتَّقُوا الله الذي تَسَّاءََلون به والأَرحام، وقرئ: تَساءَلُون به، فمن قرأَ تَسَّاءَلون فالأَصل تَتَساءَلون قلبت التاء سيناً لقرب هذه من هذه ثم أُذغمت فيها، قال: ومن قرأَ تَسَاءَلون فأَصله أَيضاً تَتَساءَلون حذفت التاء الثانية كراهية للإِعادة، ومعناه تَطْلُبون حقوقَكم به. وقوله تعالى: كان على ربك وَعْداً مَسْؤولاً؛ أَراد قولَ الملائكة: رَبَّنا وأَدْخِلْهُم جَنَّات عَدْنٍ التي وعَدْتَهم (الآية)؛ وقال ثعلب: معناه وَعْداً مسؤولاً إِنْجازُه، يقولون ربنا قد وعَدْتَنا فأَنْجِزْ لنا وعدَك. وقوله عز وجل: وقَدَّر فيها أَقواتَها في أَربعة أَيام سَواءً للسائلين؛ قال الزجاج: إِنما قال سَواءً للسائلين لأَن كُلاًّ يطلب القُوتَ ويَسْأَله، وقد يجوز أَن يكون للسائلين لمن سَأَل في كم خُلِقَت السمواتُ والأَرضُ، فقيل خلقت الأَرض في أَربعة أَيام سواءً لا زيادة ولا نقصان، جواباً لمن سَأَل. وقوله عز وجل: وسوف تُسأَلون؛ معناه سوف تُسأَلون عن شكر ما خلقه الله لكم من الشرف والذكر، وهما يَتَساءلان. قال: فأَما ما حكاه أَبو علي عن أَبي زيد من قولهم اللهم أَعْطنا سَأَلاتِنا، فإِنما ذلك على وَضْع المصدر موضَع الاسم، ولذلك جُمِع، وقد يخفف على البدل فيقولون سَال يَسال، وهما يَتَساوَلانِ، وقرأَ نافع وابن عمر سال، غير مَهموز، سائلٌ، وقيل: معناه بغير همز: سال والدٍ بعذاب واقع، وقرأَ ابن كثير وأَبو عمرو والكوفيون: سَأَل سائلٌ، مهموز على معنى دَعا داعٍ. الجوهري: سَأَلَ سائِلٌ بعذاب واقع؛ أَي عن عذاب واقع. قال الأَخفش: يقال خَرَجْنا نَسْأَل عن فلان وبفلان، وقد يخفف فيقال سالَ يَسال؛ قال الشاعر:
ومُرْهَقٍ، سالَ إِمْتاعاً بأُصْدتِه،
لم يَسْتَعِنْ وحَوامي الموتِ تَغْشاهُ
والأَمر منه سَلْ بحركة الحرف الثاني من المستقبل، ومن الأَول اسْأَل؛ قال ابن سيده: والعرب قاطبة تحذف الهمز منه في الأَمر، فإِذا وصلوا بالفاء أَو الواو هَمَزوا كقولك فاسْأَلْ واسْأَلْ؛ قال: وحكى الفارسي أَن أَبا عثمان سَمع من يقول إِسَلْ، يريد اسْأَلْ، فيحذف الهمزة ويُلقى حركتها على ما قبلها، ثم يأْتي بأَلف الوصل لأَن هذه السين وإِن كانت متحرّكة فهي في نية السكون، وهذا كقول بعض العرب الاحْمَر فيخفف الهمزة بأَن يحذفها ويلقي حركتها على اللام قبلها؛ فأَما قول بلال بن جرير:
إِذا ضِفْتَهُم أَو سايَلْتَهُمْ،
وجَدْتَ بهم عِلَّةً حاضِرَه
فإِن أَحمد بن يحيى لم يَعْرِفْه، فلما فَهِم قال: هذا جَمْعٌ بين اللغتين، فالهمزة في هذا هي الأَصل، وهي التي في قولك سأَلْت زيداً، والياء هي العوض والفرع، وهي التي في قولك سايَلْت زيداً، فقد تراه كيف جمع بينهما في قوله سايَلْتَهم قال: فوزنه على هذا فَعايَلْتَهم، قال: وهذا مثال لا يُعْرَف له في اللغة نظير. وقوله عز وجل: وَقِفُوهم إِنهم مسؤولون؛ قال الزجاج: سُؤَالُهم سُؤَالُ توبيخ وتقرير لإِيجاب الحجة عليهم لأَن الله جل ثناؤه عالم بأَعمالهم. وقوله: فيومئذ لا يُسْأَل عن ذنبه إِنس ولا جانٌّ؛ أَي لا يُسْأَل ليُعْلم ذلك منه لأَن الله قد علم أَعمالهم. والسُّول: ما سأَلَتْه. وفي التنزيل العزيز: قال قد أُوتِيتَ سُؤْلَك يا موسى؛ أَي أُعْطِيت أُمْنِيَّتك التي سَأَلْتها، قرئ بالهمز وغير الهمز. وأَسْأَلْته سُولَتَه ومَسْأَلته أَي قَضَيت حاجته؛ والسُّولة: كالسُّول؛ عن ابن جني، وأَصل السُّول الهمز عند العرب، اسْتَثْقَلوا ضَغْطَة الهمزة فيه فتكلموا به على تخفيف الهمزة، وسنذكره في سول، وسَأَلْته الشيءَ وسَأَلْته عن الشيء سُؤالاً ومَسْأَلة؛ قال ابن بري: سَأَلته الشيءَ بمعنى اسْتَعْطَيته إِياه، قال الله تعالى: ولا يَسْأَلْكم أَمْوالكم. وسأَلْته عن الشيء: استخبرته، قال: ومن لم يهمز جعله مثل خاف، يقول: سِلْته أَسْالُه فهو مَسُولٌ مثلِ خِفْتُه أَخافه فهو مَخُوف، قال: وأَصله الواو بدليل قولهم في هذ اللغة هما يَتَساولان. وفي الحديث: أَعْظَمُ المسلمين في المسلمين جُرْماً من سَأَلَ عن أَمر لم يُحَرَّم فحُرِّم على الناس من أَجل مَسْأَلته؛ قال ابن الأَثير: السؤال في كتاب الله والحديث نوعان: أَحدهما ما كان على وجه التبيين والتعلم مما تَمَسُّ الحاجة إِليه فهو مباح أَو مندوب أَو مأْمور به، والآخر ما كان على طريق التكلف والتعنُّت فهو مكروه ومَنْهِيٌّ عنه، فكل ما كان من هذا الوجه ووقع السكوت عن جوابه فإِنما هو رَدْعٌ وزَجْرٌ للسائل، وإِن وقع الجواب عنه فهو عقوبة وتغليظ. وفي الحديث: كَرِه المسائلَ وعابَها؛ أَراد المسائل الدقيقة التي لا يُحتاج إِليها. وفي حديث المُلاعَنة: لما سأَله عاصم عن أَمر من يجد مع أَهله رَجُلاً فأَظْهَر النبيُّ، صلى الله عليه وسلم، الكراهة في ذلك إِيثاراً لستر العورة وكراهة لهَتْك الحُرْمة. وفي الحديث: أَنه نهى عن كثرة السُّؤال؛ قيل: هو من هذا، وقيل: هو سُؤال الناس أَموالهم من غير حاجة.
ورجُلٌ سُؤَلةٌ: كثير السُّؤال. والفقير يسمى سائلاً، وجَمْعُ السائل (*
قوله «وجمع السائل إلخ» عبارة شرح القاموس: وجمع السائل سألة ككاتب وكتبة وسؤال كرمّان) الفقير سُؤّال. وفي الحديث: للسائِل حَقٌّ وإِن جاء على فَرَس؛ السائل: الطالب، معناه الأَمر بحُسْن الظن بالسائل إِذا تَعَرَّض لك، وأَن لا تجيبه
(* قوله «وأن لا تجيبه» هكذا في الأصل، وفي النهاية:
وأن لا تجيبه) بالتكذيب والردِّ مع إِمكان الصدق أَي لا تُخَيِّب السائلَ وإِن رابَك مَنْظَرُه وجاء راكباً على فرس، فإِنه قد يكون له فرس ووراءه عائلة أَو دَيْن يجوز معه أَخذ الصَّدَقة، أَو يكون من الغُزاة أَو من الغارمين وله في الصدقة سَهْم.

##### Türkçe

**سَأَلَ** **يَسْأَلُ** **سُؤَالاً** ve **سَآلَةً** ve **مَسْأَلةً** ve **تَسْآلاً** ve **سَأَلَةً**
(* onun sözü «**وسأله**» asılda hareke ile ضبط edilmiştir ve o, **القاموس**’ta ve onun şerhinde de böyledir;
ve onun sözü: Ebû Züeyb dedi: **أساءلت**; asılda böyle, **شرح القاموس**’ta ise: **وساءله مساءلة**; Ebû Züeyb dedi ilh.) Ebû Züeyb dedi:
**أَساءَلْتَ رَسْمَ الدَّار، أَم لم تُسائِل**
**عن السَّكْنِ، أَم عن عَهْده بالأَوائِل؟**

Ve **سَأَلْتُ** **أَسْأَل** ve **سَلْتُ** **أَسَلُ**; ve iki adam **يَتَساءَلانِ**
ve **يَتَسايَلانِ**; ve **المَسْأَلة**’nin çoğulu hemze ile **مَسائِلُ**’dür; hemzeyi hazfettiklerinde **مَسَلَةٌ** derler. Ve **تَساءلوا**: onların bazısı bazısını sordu. Ve aziz tenzilde: “Ve Allah’tan sakının, kendisiyle **تَسَّاءََلون** ettiğiniz ve akrabalık bağlarından”; ve “**تَساءَلُون** به” diye de okunmuştur. Kim **تَسَّاءَلون** okursa, aslî şekil **تَتَساءَلون**’dur; bu, bunun buna yakınlığından dolayı **التاء** **سين**’e çevrilmiştir, sonra onun içine idğam edilmiştir. Dedi ki: Kim **تَسَاءَلون** okursa, onun aslı da yine **تَتَساءَلون**’dur; iadenin kerih görülmesinden dolayı ikinci **التاء** hazfedilmiştir. Manası: onunla haklarınızı talep ediyorsunuz. Ve onun sözü (yüce): “Rabbin üzerine **وَعْداً مَسْؤولاً** idi”; meleklerin sözünü kastetti: “Rabbimiz, onları, kendilerine vaad ettiğin Adn cennetlerine sok” (âyet); ve Sa‘leb dedi: manası, yerine getirilmesi istenen bir vaaddir; “Rabbimiz, bize vaad ettin; öyleyse bize vaadini yerine getir” derler. Ve onun sözü (yüce): “Ve onda rızıklarını dört günde takdir etti; **سَواءً للسائلين**”; Zeccâc dedi: ancak “**سَواءً للسائلين**” dedi; çünkü herkes rızkı ister ve onu sorar. Ve caizdir ki “**للسائلين**”, “gökler ve yer kaç günde yaratıldı?” diye soran kimse içindir; böylece “yer dört günde yaratıldı; eşit olarak, ne artma ne eksilme” denmiştir; sorana cevap olarak. Ve onun sözü (yüce): “Ve elbette **تُسأَلون**”; manası: Allah’ın size yarattığı şeref ve zikrin şükrü hakkında elbette sorulacaksınız; ve ikisi **يَتَساءلان**. Dedi ki: Ebû Ali’nin, Ebû Zeyd’den naklettiği “Allah’ım, bize **سَأَلاتِنا** ver” sözüne gelince; bu ancak masdarın isim yerine konulması üzerinedir; bu yüzden çoğul yapılmıştır. Ve bedel üzere tahfif edilebilir; böylece **سَالَ** **يَسال** derler; ve ikisi **يَتَساوَلانِ**. Nâfi‘ ve İbn Ömer **سال** okudu; hemzesiz: **سائلٌ**. Ve “hemzesiz” manası için denildi: “**سال** bir isteyen, vuku bulan bir azap hakkında”; İbn Kesîr, Ebû Amr ve Kûfeliler ise “**سَأَل** **سائلٌ**” okudular; “bir çağıran çağırdı” manası üzere hemzeli. Cevherî: “**سَأَلَ سائِلٌ بعذاب واقع**”; yani vuku bulan bir azap hakkında. Ahfeş dedi: “Falan hakkında ve falan ile ilgili sormak üzere çıktık” denir; ve tahfif edilerek **سالَ** **يَسال** denir; şair dedi:
**ومُرْهَقٍ، سالَ إِمْتاعاً بأُصْدتِه،**
**لم يَسْتَعِنْ وحَوامي الموتِ تَغْشاهُ**

Ve ondan emir: muzari‘in ikinci harfinin harekesiyle **سَلْ**’dir; birinciden ise **اسْأَل**. İbn Sîde dedi: Arapların tamamı, emir kipinde ondan hemzeyi hazfeder; fakat **الفاء** veya **الواو** ile vasl ettiklerinde hemzelerler; senin “**فاسْأَلْ**” ve “**واسْأَلْ**” demen gibi. Dedi ki: Fârisî, Ebû Osman’ın “**إِسَلْ**” diyen birini işittiğini nakletti; **اسْأَلْ**’i kasteder; hemzeyi hazfeder ve onun harekesini öncesine atar; sonra bu **سين** her ne kadar harekeli ise de sükûn niyetinde olduğundan **أَلف الوصل** getirir. Bu, bazı Arapların “**الاحْمَر**” demesi gibidir; hemzeyi, onu hazfedip harekesini ondan önceki **اللام**’a atmak suretiyle tahfif eder. Bilâl b. Cerîr’in sözüne gelince:
**إِذا ضِفْتَهُم أَو سايَلْتَهُمْ،**
**وجَدْتَ بهم عِلَّةً حاضِرَه**

Ahmed b. Yahyâ onu tanımadı; anlayınca dedi ki: Bu, iki lugat arasında bir toplamadır. Bu sözdeki hemze asıldır; senin “**سأَلْت** زيداً” sözündeki gibidir. **الياء** ise ivaz ve fer‘dir; senin “**سايَلْت** زيداً” sözündeki gibidir. Onun “**سايَلْتَهم**” sözünde ikisini nasıl birleştirdiğini görürsün. Dedi ki: Buna göre onun vezni **فَعايَلْتَهم**’dir. Dedi ki: Bu, dilde benzeri bilinmeyen bir misaldir. Ve onun sözü (yüce): “Onları durdurun; şüphesiz onlar **مسؤولون**”; Zeccâc dedi: onların **سُؤَالُ**’u, Allah (cellet senâuhu) amellerini bilici olduğu hâlde, delili üzerlerine vacip kılmak için bir azarlama ve ikrar ettirme sorusudur. Ve onun sözü: “O gün ne bir insan ne bir cin günahı hakkında **يُسْأَل**”; yani ondan bunun bilinmesi için sorulmaz; çünkü Allah onların amellerini bilmiştir. Ve **السُّول**: onun istediği şeydir. Ve aziz tenzilde: “Dedi: Ey Mûsâ, sana **سُؤْلَك** verilmiştir”; yani sorduğun temennin verilmiştir; hemzeli ve hemzesiz okunmuştur. Ve **أَسْأَلْته** onun **سُولَتَه**’sini ve **مَسْأَلته**’sini; yani ihtiyacını giderdim. Ve **السُّولة**: **السُّول** gibidir; İbn Cinnî’den. Ve **السُّول**’ün aslı Araplar yanında hemzedir; onda hemzenin baskısını ağır buldular da hemzenin tahfifi üzere onunla konuştular; onu **سول** maddesinde zikredeceğiz. Ve “ona şeyi sordum” ve “ona şey hakkında sordum”: **سُؤالاً** ve **مَسْأَلة** olarak. İbn Berrî dedi: “ona şeyi sordum” manası: onu kendisinden bağış olarak istedim. Allah Teâlâ dedi: “Ve sizden mallarınızı istemez.” Ve “ona şey hakkında sordum”: ondan haber aldım. Dedi ki: Kim hemze yapmazsa onu **خاف** gibi yapar; “**سِلْته** **أَسْالُه**; o hâlde o **مَسُولٌ**’dür” der; “**خِفْتُه** **أَخافه**; o hâlde o **مَخُوف**” gibi. Dedi ki: Onun aslı **الواو**’dur; bu lugatta “ikisi **يَتَساولان**” demeleri delilidir. Ve hadiste: “Müslümanlar içinde, Müslümanlara karşı günahça en büyük olan, haram kılınmamış bir iş hakkında sorup da, onun **مَسْأَلته** sebebiyle insanlara haram kılınan kimsedir.” İbnü’l-Esîr dedi: Allah’ın kitabında ve hadiste soru iki türdür: birincisi, ihtiyaç duyulan şeylerden açıklama ve öğrenme vechi üzere olan; bu mubahtır yahut menduptur yahut onunla emrolunmuştur. İkincisi, tekellüf ve inat yolu üzere olan; bu mekruhtur ve ondan nehyedilmiştir. Bu vechten olan her şeyde, cevabından sükût vaki olursa bu ancak soranı men ve azarlamadır; cevabı vaki olursa bu bir ceza ve ağırlaştırmadır. Ve hadiste: “Soruları kerih gördü ve ayıpladı”; ihtiyaç duyulmayan ince soruları kastetti. Ve **المُلاعَنة** hadîsinde: Âsım ona, ehliyle beraber bir adam bulan kimse hakkında sorunca, Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) avreti örtmeyi tercih ederek ve hürmeti yırtmayı kerih görerek bunda kerihliği izhar etti. Ve hadiste: “Çokça **السُّؤال**’dan nehyetti”; denildi ki: bu, bundandır; ve denildi ki: ihtiyaç olmaksızın insanların mallarını sormaktır.

Ve bir adam **سُؤَلةٌ**: çok soru soran. Ve fakire **سائلاً** denir; ve fakir olan **السائل**’in çoğulu
(* onun sözü «وجمع السائل إلخ» **شرح القاموس** ibaresi: ve **السائل**’in çoğulu, **سألة** (kâtib ve ketebe gibi) ve **سؤال** (rummân gibi)) **سُؤّال**’dır. Ve hadiste: “**للسائِل** bir hak vardır, isterse bir at üzerinde gelsin”; **السائل**: talep eden. Manası: sana yöneldiğinde **السائل** hakkında hüsnüzan ile emretmek ve onu
(* onun sözü «وأن لا تجيبه» asılda böyle; **النهاية**’de: “ve onu” ) yalanlama ve redd ile, doğruluk mümkün iken, cevaplamamandır; yani **السائل**’i boş çevirmeyesin; görünüşü seni şüphelendirse ve bir at üzerinde binici olarak gelse bile. Çünkü onun bir atı olabilir ve arkasında bir aile yahut bir borç bulunabilir; bununla sadaka alması caiz olur. Yahut o gazilerden yahut borçlular (الغارمين)dan olur; sadakada onun için bir pay vardır.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* س أ ل * * السُؤْلُ * ما يسأله الإنسان وقرئ ﴿أوتيت سُؤْلك يا موسى﴾ بالهمز وبغيره و * سَألَهُ * الشيء وسأله عن الشيء * سُؤَالاً * و * مَسْأَلةً * وقوله تعالى ﴿سأل سائل بعذاب واقع﴾ أي عن عذاب واقع قال الأخفش يقال خرجنا نسأل عن فلان وبفلان وقد تخفف همزته فيقال سأل يسأل والأمر منه سل ومن الأول اسأل ورجل * سُؤَلَةٌ * بوزن همزة كثير * السُؤَال * و * تَسَاءَلُوا * سأل بعضهم بعضا

##### Türkçe

* س أ ل * * **السُؤْلُ** * insanın sorduğu şeydir; ve ﴿**أوتيت سُؤْلك يا موسى**﴾ (ayetinde) hemzeli ve hemzesiz olarak okunmuştur. Ve * **سَألَهُ** * şeyi; ve ondan şey hakkında sordu; * **سُؤَالاً** * ve * **مَسْأَلةً** * (olarak). Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿**سأل سائل بعذاب واقع**﴾ yani vuku bulacak bir azap hakkında. el-Ahfeş dedi: “**خرجنا نسأل عن فلان وبفلان**” denir. Hemzesi hafifletilebilir de “**سأل يسأل**” denir; bunun emri **سل**’dir; ve birinciden (yani hemzeli olandan) **اسأل**’dir. Ve * **سُؤَلَةٌ** * (olan) bir adam, **همزة** vezninde, çokça * **السُؤَال** * (eden)dir. Ve * **تَسَاءَلُوا** *: bazısı bazısına sordu.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

سأله كذا، وعن كذا، وبكذا: بمعنى واحد، يقال: سأله الشيء، وعن الشيء، وقال الأخفش: يقال خرجنا نسأل عن فلان، وبفلان. وفي استعماله متعديا بنفسه، وبهذه الحروف، بمعنى واحد - كما هو ظاهر كلامه، وهو الذي ذهب إليه الأخفش - اختلاف، في شرح خطبة الشفاء للخفاجي، أنه يتعدى بنفسه، وبعن، ومن، وفي، إذا كان بمعنى الرجاء لا الاستعطاف، وفي تعليق الفرائد على تسهيل الفوائد للبدر الدماميني، أثناء أفعال القلوب، أن سأل يتعدى للمال بنفسه، ولغيره بالجار، وفي شفاء الغليل للشهاب، أنه يتعدى إلى المسئول عنه بنفسه، وقد تدخل عن على السائل، وقد تدخل على المسئول عنه، قال شيخنا: ودخولها على السائل لغة بني عامر، وقال ابن بري: سألته الشيء، بمعنى استعطيته إياه، وسألته عن الشيء: استخبرته. قلت: وللراغب في مفرداته تحفيق حسن، قال: السؤال استدعاء معرفة، أو ما يؤدي إلى المعرفة، واستدعاء المعرفة جوابه على اللسان، واليد خليفة له بالكتابة أو الإشارة، واستدعاء المال جوابه على اليد، واللسان خليفة لها، إما برد، أو بوعد، أو بر، والسؤال للمعرفة قد يكون للاستعلام، وقد يكون للتبكيت قوله:  وإذا الموءودة سئلت  ، والسؤال إذا كان للتعريف يعدى إلى المفعول الثاني، تارة بنفسه، وتارة بالجار، تقول سألته كذا، وعن كذا وبكذا، وبعضن أكثر، وإذا كان لاستدعاء مال، فإنه يعدى بنفسه، أو بمن، انتهى.
 وفي المحكم: سأل، يسأل، سؤالا، كغراب، وسألة، بالمد، ومسألة، كمرحلة، وقد تحذف منه الهمزة، فيقال: مسلة، وتسآلا، بالفتح والمد، وسألة، محركة، والأمر من سال، كخاف: سل، بحركة الحرف الثاني من المستقبل، ومن سأل، كجأر: اسأل، قال ابن سيده: والعرب قاطبة تحذف الهمز منه في الأمر، فإذا وصلوا بالفاء، أو الواو، همزوا، كقولك: فاسأل، واسأل، يقال، على التخفيف البدلي: سال يسال، كخاف يخاف، وهي لغة هذيل، والعين من هذه اللغة واو، لما حكاه أبو زيد من قولهم: هما يتساولان، كقولك: يتقاومان، ويتقاولان، وبه قرأ أبو جعفر، ونافع، وابن كثير، وابن عمر:  سال سائل بعذاب واقع  ، وقيل: معناه بغير همز: سال واد بعذاب واقع، وقرأ ابن كثير، وأبو عمرو، والكوفيون:  سأل سائل  ، مهموزا، على معنى: دعا داع، وقال الجوهري:  سأل سائل بعذاب، أي عن عذاب. قال الأخفش: وقد يخفف، فيقال: سال يسال، قال الشاعر:
  ومرهق سال إمتاعا بأصـدتـه                      لم يستعن وحوامي الموت تغشاه

  والسؤال، بالضم مهموزا، والسؤلة، بالهاء، وهذه عن ابن جني، ويترك همزهما، وبهما قرئ قوله تعالى:  قد أوتيت سؤلك يا موسى، أي ما سألته، أي أعطيت أمنيتك التي سألتها. وقال الزمخشري: السؤل فعل بمعنى مفعول، كعرف ونكر، وقال ابن جني: أصل السول الهمز عند العرب، استثقلوا ضغطة الهمزة فيه، فتكلموا به على تخفيف الهمزة، وسيأتي في س و ل. وسؤلة، كهمزة: الكثير السؤال من الناس، بالهمز وبغير الهمز، كما سيأتي في س و ل. وأسأله سؤله، وسؤلته، ومسألته: أي قضى حاجته، كذا في العباب، واللسان، وأما قول بلال ابن جرير:
  إذا ضفتهم أو سآيلتـهـم                      وجدت بهم علة حاضره فجمع بين اللغتين، كما قاله أحمد ابن يحيى، وذلك حين فهم، وقبل ذلك فإنه لم يعرفه، وهما الهمزة التي في سألته، وهي الأصل، والياء التي في سايلته، وهي العوض والفرع، فقد تراه كيف جمع بينهما في قوله: سآيلتهم، قال: ووزنه على هذا فعالتهم، قال: وهذا مثال لا نظير يعرف له في اللغة. وتساءلوا: سأل بعضهم بعضا، وهما يتساءلان، ويتسايلان، وقوله تعالى:  واتقوا الله الذي تساءلون به والأرحام، وقرئ:  تساءلون به  ، فمن قرأ  تساءلون  ، فالأصل: تتساءلون، قلبت التاء سينا، لقرب هذه من هذه، ثم أدغمت فيها، ومن قرأ  تساءلون  ، فاصله أيضا: تتساءلون، حذفت التاء الثانية، كراهية للإعادة، ومعناه: تطلبون حقوقكم به. تنبشيه: قال ابن الأثير: السؤال في كتاب الله والحديث نوعان: أحدهما ما كان على وجه التبيين والتعليم، مما تمس الحاجة إليه، فهو مباح، أو مندوب، أو مأمور به، والآخر ما كان على طريق التكلف والتعنت، فهو مكروه، ومنهي عنه، فكل ما كان من هذا الوجه، ووقع السكوت عن جوابه، فإنما هو ردع وزجر للسائل، وإن وقع الجواب عنه، فهو عقوبة وتغليظ، وفي الحديث: كره المسائل وعابها، أراد المسائل الدقيقة، التي لا يحتاج إليها، وفي حديث آخر: أنه نهى عن كثرة السؤال، قيل: هو من هذا، وقيل: هو سؤال الناس أموالهم من غير حاجة. ومما يستدرك عليه: رجل سئال، كشداد، وسؤول، كصبور: كثير السؤال. وقوم سألة، جمع سائلن ككاتب، وكتبة، وسؤال، كرمان. وساءلته مساءلة، قال أبو ذؤيب:
  أساءلت رسم الدار أم لم تسـائل                      عن السكن أم عن عهده بالأوائل وجمع المسألة: مسائل، بالهمز، وتعلمت مسألة ومسائل: استعير المصدر للمفعول، وهو مجاز، قاله الزمخشري، وحكى أبو علي عن أبي زيد قولهم: اللهم أعطنا سألاتنا، وضع المصدر موضع الاسم، ولذلك جمع. والفقير يسمى سائلا، إذا كان مستدعيا لشيء، قاله الراغب، وبه فسر قوله تعالى:  وأما السائل فلا تنهر  ، وفسره الحسن بطالب العلم.

  في كتاب الشذوذ لابن جني، قراءة الحسن:  ثم سولوا الفتنة  ، مرفوعة السين، قال ابن مجاهد: ولا يجعل فيها ياء، ولا يمدها. قال ابن جني: سأل يسأل وسال يسال: لغتان، وإذا أسند الفعل إلى المفعول، فالأقيس فيه أن يقال: سيلوا، كعيدوا، ولغة ثانية هنا، وهي إشمام كسرة الفاء ضمة، فيقال: سولوا، كقولهم: قول، وبوع، وقد سور به، وهو على إخلاص ضمة فعل، إلا أنه أقل اللغات، فهذا أحد الوجهين، وهو كالساذج، وفيه وجه آخر فيه الصنعة، وهو أن يكون أراد سئلوا، فخفف الهمزة، فجعلها بين بين، أي بين الهمزة والياء، لأنها مكسورة، فصارت: سيلوا، فلما قاربت الياء، وضعفت فيها الكسرة شابهت الياء الساكنة وقبلها ضمة، فانتحى بها نحو قوله: بوع، فإما أخلصها في اللفظ واوا لانضمام ما قبلها، على رأي أبي الحسن في تخفيف الهمزة المكسورة إذا انضم ما قبلها، وإما بقاها على روائح الهمز الذي فيها، فجعلها بين بين، فخفيت الكسرة فيها، فشابهت لانضمام ما قبلها الواو. انتهى.

##### Türkçe

**سأله** şöyle, ve şöyle hakkında, ve şöyle ile: tek bir mânâdadır; denir ki: **سأله الشيء** ve **عن الشيء**. **الأخفش** dedi: denir ki: “Biz **عن فلان** ve **بفلان** hakkında sorarız diye çıktık.” Onun, bizzat kendisiyle geçişli olarak ve bu harflerle, tek bir mânâda kullanılışında —sözünün zâhir olduğu üzere, ve **الأخفش**’in gittiği şey de budur— ihtilâf vardır: **الخفاجي**’nin **شرح خطبة الشفاء**’sında, onun bizzat kendisiyle, ve **عن** ile, ve **من** ile, ve **في** ile geçişli olduğu; eğer **الرجاء** mânâsında ise, **الاستعطاف** değilse. Ve **البدر الدماميني**’nin **تعليق الفرائد على تسهيل الفوائد**’unda, **أفعال القلوب** sırasında: **سأل**’in mal için bizzat kendisiyle, başkası için cer harfiyle geçişli olduğu. Ve **الشهاب**’ın **شفاء الغليل**’inde: onun, sorulan şey hakkında bizzat kendisiyle geçişli olduğu; ve **عن**’ın sorana girebildiği; ve sorulan şeyin üzerine girebildiği. Şeyhimiz dedi: onun sorana girişi **بني عامر** dili(nde)dir. **ابن بري** dedi: **سألته الشيء**: “Onu kendisinden istedim” mânâsındadır; ve **سألته عن الشيء**: “Ondan haber aldım.” Dedim: **الراغب**’in **مفرداته**’nde güzel bir tahkiki vardır; dedi: **السؤال** bilgi istemektir, yahut bilgiye götüren şeyi (istemektir); bilginin istenmesi, onun cevabı dil üzerinedir; el onun halefidir: yazı ile yahut işaret ile. Malın istenmesi, onun cevabı el üzerinedir; dil onun halefidir: ya redd ile, ya vaad ile, ya iyilik ile. Bilgi için olan soru, istifham için olabilir, ve azarlama için olabilir; onun sözü: **وإذا الموءودة سئلت**. Soru, tanıtma için olduğunda, ikinci mef‘ûle geçişli kılınır; bazen bizzat kendisiyle, bazen cer harfiyle; dersin: **سألته كذا** ve **عن كذا** ve **بكذا**; ve bazıları daha çoktur. Mal istemek için olduğunda ise, bizzat kendisiyle, yahut **من** ile geçişli kılınır. Bitti.

Ve **المحكم**’de: **سأل، يسأل، سؤالا**; **كغراب**; ve **سألة** (med ile); ve **مسألة**; **كمرحلة**; ve ondan hemze hazfedilebilir; denir ki: **مسلة**; ve **تسآلا** (fetha ve med ile); ve **سألة** (harekeli). Emir, **سال**’dan, **كخاف**: **سل**; muzâri‘in ikinci harfinin harekesiyle. Ve **سأل**’den, **كجأر**: **اسأل**. **ابن سيده** dedi: Arapların tamamı, emir kipinde ondan hemzeyi hazfeder; fakat **الفاء** ile yahut **الواو** ile vasl ettiklerinde hemzelerler; senin sözün gibi: **فاسأل** ve **واسأل**. Denir ki, بدلî hafifletme üzere: **سال يسال**; **كخاف يخاف**; bu **هذيل** dili(nde)dir. Bu dilde **العين** vâvdur; **أبو زيد**’in onların sözünden naklettiği üzere: “Onlar ikisi **يتساولان** (derler)”; senin sözün gibi: **يتقاومان** ve **يتقاولان**. Ve bununla **أبو جعفر** ve **نافع** ve **ابن كثير** ve **ابن عمر** okudu: **سال سائل بعذاب واقع**. Ve denildi: hemzesiz mânâsı: “Bir vadi, vâki olacak bir azap ile aktı.” Ve **ابن كثير** ve **أبو عمرو** ve Kûfeliler okudu: **سأل سائل**; hemzeli; mânâsı üzere: “Bir çağıran çağırdı.” **الجوهري** dedi: **سأل سائل بعذاب**: yani bir azap hakkında. **الأخفش** dedi: ve hafifletilebilir; denir ki: **سال يسال**. Şair dedi:

**ومرهق سال إمتاعا بأصـدتـه
لم يستعن وحوامي الموت تغشاه**

Ve **السؤال** (damme ile) hemzelidir; ve **السؤلة** (ه ile); bu, **ابن جني**’dendir. Ve ikisinin hemzesi terk edilir; ve bununla şu yüce söz okundu: **قد أوتيت سؤلك يا موسى**; yani: “Senin sorduğun şey”; yani: “Senin sorduğun temennin sana verildi.” **الزمخشري** dedi: **السؤل** fiildir, mef‘ûl mânâsında; **كعرف ونكر**. **ابن جني** dedi: **السول**’ün aslı Araplar yanında hemzedir; onda hemzenin baskısını ağır buldular; hemzeyi hafifletme üzere onunla konuştular; ve **س و ل**’de gelecektir. Ve **سؤلة**; **كهمزة**: insanlardan çok soru soran; hemze ile ve hemzesiz; **س و ل**’de geleceği üzere. Ve **أسأله سؤله** ve **سؤلته** ve **مسألته**: yani onun ihtiyacını giderdi; **العباب** ve **اللسان**’da böyledir. Ama **بلال ابن جرير**’in sözü:

**إذا ضفتهم أو سآيلتـهـم
وجدت بهم علة حاضره**

iki dili birleştirdi; **أحمد ابن يحيى**’nın dediği gibi. Bu, anladığı zamandır; ondan önce onu bilmezdi. Ve onlar, **سألته**’deki hemzedir; o asıldır; ve **سايلته**’deki yâ’dır; o bedel ve fer‘dir. Onu görürsün: onun sözünde ikisini nasıl birleştirdi: **سآيلتهم**. Dedi: bunun vezni üzere **فعالتهم**’dir. Dedi: bu, dilde kendisine benzeri bilinen bir misal değildir. Ve **تساءلوا**: birbirlerine sordular; ve onlar ikisi **يتساءلان** ve **يتسايلان**. Ve yüce sözü: **واتقوا الله الذي تساءلون به والأرحام**. Ve şöyle de okundu: **تساءلون به**. Kim **تساءلون** okursa, aslı: **تتساءلون**’dur; bu buna yakın olduğundan **التاء** **سينا**ya çevrildi; sonra onun içine idğam edildi. Kim **تساءلون** okursa, aslı da: **تتساءلون**’dur; ikinci **التاء** tekrar hoş görülmediğinden hazfedildi. Mânâsı: onunla haklarınızı talep ediyorsunuz. **تنبيشيه**: **ابن الأثير** dedi: Allah’ın kitabında ve hadiste soru iki türdür: birincisi, açıklama ve öğretme yoluyla olan; ihtiyaç duyulan şeylerdendir; o mubahtır, yahut menduptur, yahut onunla emrolunmuştur. İkincisi, külfet ve inat yolu üzere olan; o mekruhtur ve ondan nehyolunmuştur. Bu yönden olan her şeyde, cevabından sükût vâki olursa, bu ancak sorana engelleme ve azarlamadır; ve eğer cevap vâki olursa, o bir ceza ve ağırlaştırmadır. Hadiste: “Soruları kerih gördü ve onları ayıpladı”; muradı, ihtiyaç duyulmayan ince sorulardır. Başka bir hadiste: “Çok soru sormaktan nehyetti”; denildi: bu bundandır; ve denildi: bu, ihtiyaç olmaksızın insanların mallarını sormaktır. Ve ona ilâve edilip telâfi edilenlerdendir: **رجل سئال**; **كشداد**; ve **سؤول**; **كصبور**: çok soru soran. Ve **قوم سألة**: **سائل**’in cem‘i; **ككاتب** ve **كتبة**; ve **سؤال**; **كرمان**. Ve **ساءلته مساءلة**. **أبو ذؤيب** dedi:

**أساءلت رسم الدار أم لم تسـائل
عن السكن أم عن عهده بالأوائل**

Ve **المسألة**’nin cem‘i: **مسائل**; hemze ile. Ve “Bir **مسألة** ve **مسائل** öğrendim”: mef‘ûl için masdar ödünç alındı; bu mecazdır; **الزمخشري** söyledi. **أبو علي** **أبو زيد**’den onların sözünü nakletti: “Allah’ım, bize **سألاتنا** ver”; masdar isim yerine kondu; bu yüzden cem‘ yapıldı. Fakire, bir şeyi isteyen olduğunda **سائلا** denir; **الراغب** söyledi. Ve bununla yüce sözü tefsir edildi: **وأما السائل فلا تنهر**; ve **الحسن** onu ilim talibi ile tefsir etti.

**ابن جني**’nin **كتاب الشذوذ**’unda, **الحسن**’in kıraati: **ثم سولوا الفتنة**; **السين** merfû‘. **ابن مجاهد** dedi: onda yâ yapılmaz, ve med edilmez. **ابن جني** dedi: **سأل يسأل** ve **سال يسال**: iki dildir. Fiil mef‘ûle isnad edildiğinde, onda en kıyaslı olan, **عيدوا** gibi: **سيلوا** denmesidir. Ve burada ikinci bir dil vardır: **الفاء**’nın kesresine damme işmâmı; denir ki: **سولوا**; onların sözü gibi: **قول** ve **بوع**; ve onunla **سور** edildi; o, **فعل** dammesinin hâlis kılınması üzerinedir; ancak o dillerin en azıdır. Bu iki vecihten biridir; o, sade gibidir. Ve onda başka bir vecih vardır; onda sanat vardır: o, **سئلوا** murad etmiş olsun; sonra hemzeyi hafifletti; onu “iki arası” yaptı; yani hemze ile yâ arasında; çünkü o kesrelidir; böylece **سيلوا** oldu. Yâ’ya yaklaştığında ve onda kesre zayıfladığında, sâkin yâ’ya benzedi ve öncesinde damme (bulundu); böylece onu **بوع** sözüne doğru yöneltti. Ya onu lafızda vâv olarak hâlis kıldı; öncesinin dammeli oluşundan dolayı; **أبو الحسن**’in, öncesi dammeli olduğunda kesreli hemzenin hafifletilmesi hakkındaki görüşüne göre; yahut onu, içindeki hemzenin kokuları üzere bıraktı; onu iki arası yaptı; böylece kesre onda gizlendi; öncesinin dammeli oluşundan dolayı vâva benzedi. Bitti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

سَأَلَهُ
1 سَأَلَهُ ذ (S, M, K) with كَذَا following it, and سَأَلَهُ عَنْ كَذَا and بِكَذَا, (S, * K,) aor. يَسْأَلُ, (M,) inf. n. سُؤَالٌ and مَسْأَلَةٌ, (S, M, K,) which latter is also pronounced مَسَلَةٌ, without the hemzeh, (TA,) and تَسْآلٌ and سَآلَةٌ, (M, K,) and سَأَلَةٌ or سَأْلَةٌ, (accord. to different copies of the K, the former of these two accord. to the TA, [and it appears from a statement that will be found below, voce سُؤْلٌ, that one of these is correct, but in an excel-lent copy of the M, in the place thereof, I find, and ↓ سَآءَلَهُ, as a verb, doubly trans., first thus by itself, and secondly by means of عَنْ, as shown by an ex. in a verse cited below, (see 3,) and this also is correct,]) all [sometimes] signify the same, (S, * K,) i. e. He asked him such a thing; or asked him, interrogated him, questioned him, or inquired of him, respecting such a thing: but عن كذا is more common than بكذا: when سَأَلَ means the asking, or demanding, of property, it is trans. [only] by itself or by means of مِنْ [so that you say سَأَلَهُ كَذَا and سَأَلَ مِنْهُ كَذَا meaning he asked, or demanded, of him such a thing]: (Er-Rághib, TA:) and one says also سَالَ, aor. يَسَالُ, (Akh, S, M, Msb, K,) like خَافَ, aor. يَخَافُ; (Msb, K;) which is of the dial. of Hudheyl; the medial letter of this being originally و, as is shown by the phrase, mentioned by AZ, هُمَا يَتَسَاوَلَانِ: (TA:) [respecting this dial. var., see what follows:] the imperative (S, Msb, K, TA;) of سَأَلَ (S, Msb, TA) is اِسْأَلْ; (S, M, Msb, K, TA;) and (S, K, &c.) that of سَالَ, (S, Msb, TA,) سَلْ, (S, Msb, K, TA,) dual. سَلَا, and pl. سَلُوا, [these two being] irregular; (Msb;) and AAF mentions that Aboo-'Othmán heard one say اِسَلْ, [a form omitted in some copies of the K, but mentioned in the CK,] meaning اِسْأَلْ, suppressing the ء, and transferring its vowel to the preceding letter, like as some of the Arabs said لَحْمَرُ for الأَحْمَرُ [as many do in the present day]: (M:) accord. to ISd, (TA,) the Arabs universally suppress the ء in the imperative except when they prefix to it فَ or وَ; (M, TA;) saying فَاسْأَلْ and وَاسْأَلْ: (TA:) or when وَ [or فَ] is prefixed, it is allowable to pronounce the ء and also to suppress it, as in saying وَاسْأَلُوا and وَسَلُوا: (Msb:) and for the pass. سُئِلَ, one may say سِيلَ, and سُيِلَ, in this instance making the kesreh to partake of the sound of dammeh, and سُولَ; and also سُيِلَ, in which the middle letter is pronounced with a sound between that of ء and that of ى, or resembling that of و. (IJ, TA.) As Er-Rághib says, سُؤَالٌ signifies The asking, or demanding, knowledge, or information, or what leads thereto: and the asking, or demanding, property, or what leads thereto. (TA.) سَأَلْتُهُ عَنِ الشَّىْءِ means I asked of him information respecting the thing: (IB, TA: [and the like is said in the Msb:]) and سَأَلْتُهُ الشَّىْءَ [is sometimes used in the same sense, as has been shown above, but generally] means I asked him to give me the thing: (IB, TA:) you say, سَأَلَهُ مَالًا He asked, demanded, or begged, of him property, and in like manner, سَأَلَ مِنْهُ and سَأَلَ اـِلَيْهِ [followed by مَالًا]: (MA:) and سَأَلْتُ اللّٰهَ العَافِيَةَ, inf. n. سُؤَالٌ and مَسْأَلَةٌ, I begged, or sought, of God health, or freedom from disease, &c. (Msb.) The saying in the Kur [lxx. 1], سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ means عَنْ عَذَابٍ [i. e. An asker asked respecting a falling punishment]: (S:) [for] one says, خَرَجْنَا نَسْأَلُ عَنْ فُلَانٍ and بِفُلَانٍ [meaning We went forth asking respecting such a one]: (Akh, S:) or the phrase in the Kur means a caller called [for a falling punishment]: (TA:) and some read سَالَ سَائِلٌ بعذاب واقع, (Bd, TA,) [likewise] from السُّؤَالُ: (Bd:) or this means سَالَ وَادٍ بعذاب واقع [i. e. a valley flowed with a falling punishment]; (Bd, TA;) so some say; (TA;) from السَّيَلَانُ. (Bd.) The saying, in a trad., نَهَى عَنْ كَثْرَةِ السَّؤَالِ [He (Mohammad) forbade much questioning or inquiring] is said to relate to subtile questions or inquiries, that are needless; like another trad., mentioned below, voce, مَسْأَلَةٌ: or to the begging, of men, their property needlessly. (TA.)

سَآءَلَهُ
3 سَآءَلَهُ ذ , (M, TA,) inf. n. مُسَآءَلَةٌ: (TA:) see 1, first sentence. Aboo-Dhu-eyb says,
أَسَآءَلْتَ رَسْمَ الدَّارِ أَمْ لَمْ تُسَائِلِ
عَنِ السَّكْنِ أَمْ عَنْ عَهْدِهِ بِالأَوَائِلِ
[Didst thou ask the remains of the dwelling, or didst thou not ask, respecting the inhabitants, or respecting their knowledge of the former occupants?]. (M, TA.) ― -b2- In the saying of Bilál Ibn-Jereer,
وَجَدْتَ بِهِمْ عِلَّةً حَاضِرَهْ
اـِذَا ضِفْتَهُمْ أَوْ سَآيَلْتَهُمْ
[When thou becomest their guest, or askest of them, thou findest with them a ready excuse], سَآيَلْتَهُمْ is a combination of two dial. vars.; the ء being in the original phrase سَآءَلْتُ زَيْدًا, and the ى being a substitute in the phrase سَايَلْتُ زَيْدًا; the measure of سَآيَلْتَهُمْ being فَعَايَلْتَهُمْ: (M, K: *) so said Ahmad Ibn-Yahyà, [i. e. Th,] who had at first ignored the expression: (M:) and it is an instance of which we know not a parallel in the language. (M, K. *) ― -b3- [Accord. to analogy, سَآءَلَهَ also signifies He asked him, &c., being asked by him, &c. ― -b4- And Freytag states that Reiske has explained سَآءَلَ as meaning He always demanded that another should express wishes for his health: but I know not any instance of its being used in this sense.]

4 أَسْاََ ↓ أَسْأَلَهُ سُؤْلَهُ, (K,) or ↓ سُؤْلَتَهُ, (S,) and ↓ مَسْأَلَتَهُ, (S, K,) He accomplished for him his want. (S, K.)

تسأّل
5 تسأّل ذ , in the modern language, signifies He begged, or asked alms; as also تَسَوَّلَ: both probably post-classical.]

تَسَآءَلُوا
6 تَسَآءَلُوا ذ They asked, or begged, one another. (S, Msb, K.) You say, هُمَا يَتَسَآءَلَانِ, (M,) and also يَتَسَاوَلَانِ, (M, Msb, K,) and يَتَسَايَلَانِ. (TA.) In the Kur [iv. 1], some read وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِى تَسَّآءَلُونَ بِهِ; and others, تَسَآءَلُونَ بِهِ: in each case, originally تَتَسَآءَلُونَ: the meaning is, [And fear ye God,] by Whom ye demand [one of another] your rights, or dues: (M:) or by Whom ye ask, or demand, one of another; (Bd, Jel;) saying, I ask thee, or beg thee, by God; and I beseech thee, or adjure thee, by God. (Jel.) ― -b2- One says also تَسَآءَلُوا القَوْمَ, meaning They [together] asked, or begged, the people. (Mgh in art. نقض.)

سُؤْلٌ
سُؤْلٌ ذ , (S, M, K;) also pronounced سُولٌ, without ء, (S, K,) [A petition; or a request; meaning] a thing that people ask or beg; (S;) or a thing that one has asked or begged; (M, K;) as also ↓ سُؤْلَةٌ, (IJ, M, K,) which is likewise pronounced سُولَةٌ, without ء; (K;) and ↓ سُؤُولٌ; (Har p. 422; [or this is app. pl. of سُؤْلٌ, like as بُرُوجٌ is of بُرْجٌ, and بُرُودٌ of بُرْدٌ, &c.;]) [and ↓ سَأْلَةٌ or سَأَلَةٌ, as will be shown by what follows;] and ↓ مَسْؤُولٌ; (Msb;) [and ↓ مَسْأَلَةٌ:] see 4: the first of these said by Z to be of the measure فُعْلٌ in the sense of the measure مَفْعُولٌ; like عُرْفٌ and نُكْرٌ. (TA.) Thus in the Kur [xx. 36], قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَى Thou hast been granted thy petition, or the thing that thou hast asked, O Moses. (S, M, TA.) In the saying ↓ اَللّٰهُمَّ أَعْطِنَا سَأَلَاتِنَا [O God, grant Thou us our petitions], mentioned by Aboo- 'Alee on the authority of AZ, the inf. n. is used as a subst., properly so termed, and is therefore pluralized. (M.)

سَأْلَةٌ
سَأْلَةٌ ذ or سَأَلَةٌ; pl. سَأَلَاتٌ: see the next preceding paragraph, in two places.

سُؤْلَةٌ
سُؤْلَةٌ ذ : see 4: and see also سْؤْلٌ.

سُؤَلَةٌ
سُؤَلَةٌ ذ , (S, K,) also pronounced سُوَلَةٌ, (TA,) A man (S) who asks, or begs, much; (S, K;) as also ↓ سَأّلٌ, and ↓ سَؤُولٌ: (TA:) such is improperly termed ↓ سَائِلٌ. (Durrat el-Ghowwás, in De Sacy's Anthol. Gramm. Ar., p. 47 of the Ar. text.)

سُؤَالٌ
سُؤَالٌ ذ an inf. n. of 1. (S, M, K, &c.) ― -b2- [It is often used as a subst. properly so called; like مَسْأَلَةٌ; meaning A question; an interrogation; correlative of جَوَابٌ: and a demand, or petition: and as such has a pl., سُؤَالَاتٌ; perhaps postclassical.]

سَؤُولٌ
سَؤُولٌ ذ : see سُؤَلَةٌ.

سُؤُولٌ
سُؤُولٌ ذ : see سُؤْلٌ [of which it is app. pl.].

سَأّلٌ
سَأّلٌ ذ : see سُؤَلَةٌ.

سَائِلٌ
سَائِلٌ ذ [i. e. Asking; meaning interrogating, questioning, or inquiring; and demanding, or begging;] has for its pl. سَأَلَةٌ and سُؤَّالٌ. (TA.) See سُؤَلَةٌ. ― -b2- It also means [A beggar; i. e.] a poor man asking, or begging, a thing. (Er-Rághib, TA.) So it has been expl. as used in the Kur [xciii. 10], where it is said, وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ [And as for the beggar, thou shalt not chide him, or address him with rough speech]: or, accord. to El-Hasan, it here means the seeker of knowledge. (TA.)

مَسْأَلَةٌ
مَسْأَلَةٌ ذ , an inf. n. of 1, is tropically used in the sense of a pass. part. n. [with the noun qualified by it understood; meaning (tropical:) A thing asked; i. e. a question; a problem, or proposition; a matter, or an affair, proposed for decision or determination]: (TA:) and the pl. is مَسَائِلُ. (Msb, TA.) So in the saying, تَعَلَّمْتُ مَسْأَلَةً (tropical:) [I learned a question, or problem, &c.]. (TA.) The saying, in a trad., كَرِهَ المَسَائِلَ وَعَابَهَا means (assumed tropical:) [He (Mohammad) disliked and discommended] subtile questions, such as are needless. (TA.) ― -b2- See also سُؤْلٌ: ― -b3- and see 4.

مَسْؤُولٌ
مَسْؤُولٌ ذ [pass. part. n. of 1: and used as a subst.]: see سُؤْلٌ.

##### Türkçe

**سَأَلَهُ**
1 **سَأَلَهُ** ذ (S, M, K) ardından **كَذَا** gelmek üzere; ve **سَأَلَهُ عَنْ كَذَا** ve **بِكَذَا**, (S, * K,) muzâri‘i **يَسْأَلُ**, (M,) mastarı **سُؤَالٌ** ve **مَسْأَلَةٌ**, (S, M, K,) ki bu ikincisi ayrıca hemzesiz olarak **مَسَلَةٌ** diye de telaffuz edilir, (TA,) ve **تَسْآلٌ** ve **سَآلَةٌ**, (M, K,) ve **سَأَلَةٌ** yahut **سَأْلَةٌ**, (K’nın farklı nüshalarına göre; bu ikisinden birincisi TA’ya göre; [ve aşağıda **سُؤْلٌ** maddesinde bulunacak bir ifadeden, bunlardan birinin doğru olduğu anlaşılır; fakat M’nin mükemmel bir nüshasında bunun yerinde şunu buluyorum: ve ↓ **سَآءَلَهُ**, fiil olarak, iki mef‘ûllü; birincisi böyle tek başına, ikincisi **عَنْ** vasıtasıyla; aşağıda zikredilen bir beyitte getirilen bir örnekle gösterildiği üzere, (bk. 3,) ve bu da doğrudur,]) bunların hepsi [bazen] aynı mânaya gelir, (S, * K,) yani: Ona şöyle bir şeyi sordu; yahut ona sordu, onu istifham etti, onu sorguladı, yahut ondan, şöyle bir şey hakkında, bilgi edindi: fakat **عن كذا** kullanımı **بكذا**dan daha yaygındır: **سَأَلَ** mal istemek yahut talep etmek mânasında olduğunda, [yalnızca] tek başına yahut **مِنْ** vasıtasıyla geçişli olur [öyle ki **سَأَلَهُ كَذَا** ve **سَأَلَ مِنْهُ كَذَا** dersin; mânası: ondan şöyle bir şeyi istedi yahut talep etti]: (Er-Râgıb, TA:) ve ayrıca **سَالَ** denir; muzâri‘i **يَسَالُ**, (Akh, S, M, Msb, K,) **خَافَ** gibi, muzâri‘i **يَخَافُ**; (Msb, K;) bu, Huzeyl lehçesindendir; bunun orta harfi aslında **و** idi; AZ tarafından zikredilen şu ibare bunu gösterir: **هُمَا يَتَسَاوَلَانِ**: (TA:) [bu lehçe varyantı hakkında, aşağıda gelenlere bak:] **سَأَلَ**’in (S, Msb, K, TA;) (S, Msb, TA) emri **اِسْأَلْ**’dir; (S, M, Msb, K, TA;) ve (S, K, vb.) **سَالَ**’in (S, Msb, TA) emri **سَلْ**’dir, (S, Msb, K, TA,) tesniyesi **سَلَا**, ve cemi **سَلُوا**, [bu ikisi] kural dışıdır; (Msb;) ve AAF, Ebû-‘Osmân’ın birinin **اِسَلْ** dediğini işittiğini zikreder; [K’nın bazı nüshalarında düşürülmüş bir şekildir; fakat CK’da zikredilmiştir;] mânası **اِسْأَلْ**’dir; **ء**’yi düşürerek ve onun harekesini önceki harfe naklederek; tıpkı Araplardan bazılarının **الأَحْمَرُ** yerine **لَحْمَرُ** demesi gibi [bugün de birçok kimsenin yaptığı üzere]: (M:) ISd’ye göre, (TA,) Araplar emirde **ء**’yi, başına **فَ** yahut **وَ** getirmeleri hâli müstesna, umûmen düşürürler; (M, TA;) **فَاسْأَلْ** ve **وَاسْأَلْ** derler: (TA:) yahut başına **وَ** [veya **فَ**] getirildiğinde, **ء**’yi telaffuz etmek de onu düşürmek de câizdir; **وَاسْأَلُوا** ve **وَسَلُوا** demekte olduğu gibi: (Msb:) ve meçhul için **سُئِلَ** yerine **سِيلَ** ve **سُيِلَ** denebilir; bu durumda kesreyi dammenin sesine yaklaştırır; ve **سُولَ**; ve ayrıca **سُيِلَ**; bunda orta harf, **ء** sesi ile **ى** sesi arasında bir sesle, yahut **و** sesine benzer şekilde telaffuz edilir. (IJ, TA.) Er-Râgıb’ın dediği üzere, **سُؤَالٌ** şu mânaya gelir: Bilgiyi yahut malûmatı, yahut ona götüren şeyi istemek yahut talep etmek; ve malı, yahut ona götüren şeyi istemek yahut talep etmek. (TA.) **سَأَلْتُهُ عَنِ الشَّىْءِ** demek: Şey hakkında ondan bilgi istedim demektir: (IB, TA: [ve benzeri Msb’de de söylenir:]) ve **سَأَلْتُهُ الشَّىْءَ** [bazen yukarıda gösterildiği üzere aynı mânada kullanılır; fakat genellikle] ona şeyi bana vermesini istedim demektir: (IB, TA:) **سَأَلَهُ مَالًا** dersin: Ondan mal istedi, talep etti yahut dilendi; ve aynı şekilde **سَأَلَ مِنْهُ** ve **سَأَلَ اـِلَيْهِ** [ardından **مَالًا** gelmek üzere]: (MA:) ve **سَأَلْتُ اللّٰهَ العَافِيَةَ**, mastarı **سُؤَالٌ** ve **مَسْأَلَةٌ**, Allah’tan afiyet, yahut hastalıktan kurtuluş vb. diledim: (Msb.) Kur’ân’daki [lxx. 1] **سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ** sözü **عَنْ عَذَابٍ** mânasınadır [yani: Düşen bir azap hakkında bir soran sordu]: (S:) [çünkü] **خَرَجْنَا نَسْأَلُ عَنْ فُلَانٍ** ve **بِفُلَانٍ** denir [mânası: Falanca hakkında sorarak dışarı çıktık]: (Akh, S:) yahut Kur’ân’daki ibare: Bir çağıran, düşen bir azabı çağırdı demektir: (TA:) ve bazıları **سَالَ سَائِلٌ بعذاب واقع** diye okur, (Bd, TA,) [yine] **السُّؤَالُ**’dan: (Bd:) yahut bu, **سَالَ وَادٍ بعذاب واقع** demektir [yani: Bir vadi düşen bir azapla aktı]; (Bd, TA;) bazıları böyle der; (TA;) **السَّيَلَانُ**’dan. (Bd.) Bir hadisteki **نَهَى عَنْ كَثْرَةِ السَّؤَالِ** sözü [O (Muhammed) çok soru sormayı yahut araştırmayı yasakladı], gereksiz olan ince sorulara yahut araştırmalara hamledilir; aşağıda **مَسْأَلَةٌ** maddesinde zikredilen başka bir hadis gibi: yahut gereksiz yere insanların mallarını dilenmeye. (TA.)

**سَآءَلَهُ**
3 **سَآءَلَهُ** ذ, (M, TA,) mastarı **مُسَآءَلَةٌ**: (TA:) 1’in ilk cümlesine bak. Ebû-Ḏu-eyb der ki,
أَسَآءَلْتَ رَسْمَ الدَّارِ أَمْ لَمْ تُسَائِلِ
عَنِ السَّكْنِ أَمْ عَنْ عَهْدِهِ بِالأَوَائِلِ
[Meskenin kalıntılarına sordun mu, yoksa sormadın mı; sakinler hakkında mı, yahut onların önceki oturanları bilmesi hakkında mı?]. (M, TA.) ― -b2- Bilâl İbn-Cerîr’in şu sözünde,
وَجَدْتَ بِهِمْ عِلَّةً حَاضِرَهْ
اـِذَا ضِفْتَهُمْ أَوْ سَآيَلْتَهُمْ
[Onlara misafir olduğunda yahut onlardan sorduğunda, onların yanında hazır bir mazeret bulursun], **سَآيَلْتَهُمْ** iki lehçe varyantının birleşimidir; **ء** asıl ibare olan **سَآءَلْتُ زَيْدًا**’dadır; **ى** ise **سَايَلْتُ زَيْدًا** ibaresinde bir bedeldir; **سَآيَلْتَهُمْ**’ün vezni **فَعَايَلْتَهُمْ**’dür: (M, K: *) bunu Ahmed İbn-Yahyâ söylemiştir; [yani Th;] başlangıçta bu ifadeyi tanımamıştı: (M:) ve dilde benzerini bilmediğimiz bir örnektir. (M, K. *) ― -b3- [Kıyasa göre, **سَآءَلَهَ** ayrıca: Ona sordu vb.; onun tarafından soruldu vb. mânasına da gelir. ― -b4- Ve Freytag, Reiske’nin **سَآءَلَ**’ı, bir başkasının kendi sağlığı için temennide bulunmasını daima talep etti mânasında açıkladığını nakleder: fakat bunun bu mânada kullanıldığına dair hiçbir örnek bilmiyorum.]

4 **أَسْأَلَهُ** **سُؤْلَهُ**, (K,) yahut ↓ **سُؤْلَتَهُ**, (S,) ve ↓ **مَسْأَلَتَهُ**, (S, K,) onun ihtiyacını onun için yerine getirdi. (S, K.)

**تسأّل**
5 **تسأّل** ذ, modern dilde, dilendi yahut sadaka istedi mânasına gelir; **تَسَوَّلَ** da böyledir: ikisi de muhtemelen klasik sonrası.]

**تَسَآءَلُوا**
6 **تَسَآءَلُوا** ذ Birbirlerine sordular yahut birbirlerinden dilendiler. (S, Msb, K.) **هُمَا يَتَسَآءَلَانِ**, (M,) ve ayrıca **يَتَسَاوَلَانِ**, (M, Msb, K,) ve **يَتَسَايَلَانِ** dersin. (TA.) Kur’ân’da [iv. 1], bazıları **وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِى تَسَّآءَلُونَ بِهِ** diye okur; diğerleri **تَسَآءَلُونَ بِهِ**: her iki durumda da aslı **تَتَسَآءَلُونَ**’dur: mânası: [Allah’tan sakının,] O’nunla birbirinizden haklarınızı yahut alacaklarınızı talep ettiğiniz (Zât) ile: (M:) yahut O’nunla birbirinizden sorduğunuz yahut talep ettiğiniz; (Bd, Jel;) “Senden Allah adına istiyorum” ve “Senden Allah adına yalvarıyorum” ve “Seni Allah adına yemin ettiriyorum” diyerek. (Jel.) ― -b2- Ayrıca **تَسَآءَلُوا القَوْمَ** denir; mânası: Onlar [birlikte] kavimden sordular yahut kavimden dilendiler. (Mgh, **نقض** maddesinde.)

**سُؤْلٌ**
**سُؤْلٌ** ذ, (S, M, K;) ayrıca **ء** olmaksızın **سُولٌ** diye de telaffuz edilir, (S, K,) [Bir dilek; yahut bir istek; mânası] insanların sordukları yahut dilendikleri bir şey; (S;) yahut kişinin sorduğu yahut dilendiği bir şey; (M, K;) ve ayrıca ↓ **سُؤْلَةٌ**, (IJ, M, K,) ki bu da **ء** olmaksızın **سُولَةٌ** diye telaffuz edilir; (K;) ve ↓ **سُؤُولٌ**; (Har s. 422; [yahut bu, **سُؤْلٌ**’ün görünüşte cem‘idir; tıpkı **بُرُوجٌ**’un **بُرْجٌ**’ün, ve **بُرُودٌ**’un **بُرْدٌ**’ün olması gibi, vb.;]) [ve ↓ **سَأْلَةٌ** yahut **سَأَلَةٌ**, aşağıda gelecek olanın göstereceği üzere;] ve ↓ **مَسْؤُولٌ**; (Msb;) [ve ↓ **مَسْأَلَةٌ:**] 4’e bak: bunların birincisi, Z tarafından, **مَفْعُولٌ** vezninin mânasında **فُعْلٌ** vezninde olduğu söylenmiştir; **عُرْفٌ** ve **نُكْرٌ** gibi. (TA.) Böylece Kur’ân’da [xx. 36], **قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَى**: Ey Mûsâ, dileğin, yahut istediğin şey sana verilmiştir. (S, M, TA.) AZ’den rivayetle Ebû-‘Alî’nin zikrettiği **اَللّٰهُمَّ أَعْطِنَا سَأَلَاتِنَا** sözünde [Ey Allah, dileklerimizi bize ver], mastar isim yerine kullanılmıştır; terimce “isim” diye adlandırılan şekilde; bu sebeple çoğul yapılmıştır. (M.)

**سَأْلَةٌ**
**سَأْلَةٌ** ذ yahut **سَأَلَةٌ**; çoğulu **سَأَلَاتٌ**: bir önceki paragrafın iki yerinde geçene bak.

**سُؤْلَةٌ**
**سُؤْلَةٌ** ذ: 4’e bak: ayrıca **سْؤْلٌ**’e de bak.

**سُؤَلَةٌ**
**سُؤَلَةٌ** ذ, (S, K,) ayrıca **سُوَلَةٌ** diye de telaffuz edilir, (TA,) çokça isteyen yahut dilenen bir adam; (S, K;) ve ayrıca ↓ **سَأّلٌ**, ve ↓ **سَؤُولٌ**: (TA:) böyle birine, yerinde olmayan şekilde, ↓ **سَائِلٌ** denir. (Durrat el-Ghowwás, De Sacy’nin Anthol. Gramm. Ar.’ında, Arapça metnin s. 47’si.)

**سُؤَالٌ**
**سُؤَالٌ** ذ 1’in mastarıdır. (S, M, K, vb.) ― -b2- [Çoğu kez, **مَسْأَلَةٌ** gibi, hakiki isim olarak kullanılır; mânası: Bir soru; bir istifham; **جَوَابٌ**’un karşılığı; ve bir talep yahut dilek: ve bu hâliyle bir çoğulu vardır: **سُؤَالَاتٌ**; muhtemelen klasik sonrası.]

**سَؤُولٌ**
**سَؤُولٌ** ذ: **سُؤَلَةٌ**’ye bak.

**سُؤُولٌ**
**سُؤُولٌ** ذ: **سُؤْلٌ**’e bak [görünüşte onun çoğuludur].

**سَأّلٌ**
**سَأّلٌ** ذ: **سُؤَلَةٌ**’ye bak.

**سَائِلٌ**
**سَائِلٌ** ذ [yani: Soran; mânası: istifham eden, sorgulayan, araştıran; ve talep eden yahut dilenen;] bunun çoğulu **سَأَلَةٌ** ve **سُؤَّالٌ**’dır. (TA.) **سُؤَلَةٌ**’ye bak. ― -b2- Ayrıca [bir dilenci; yani] bir şeyi isteyen yahut dilenen fakir adam mânasına gelir. (Er-Râgıb, TA.) Kur’ân’da [xciii. 10] geçtiği yerde bu şekilde açıklanmıştır; orada şöyle denir: **وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ** [Dilenciye gelince, onu azarlama yahut ona sert söz söyleme]: yahut El-Hasan’a göre burada ilim talibi mânasındadır. (TA.)

**مَسْأَلَةٌ**
**مَسْأَلَةٌ** ذ, 1’in mastarıdır; mecazen meçhul ism-i mef‘ûl mânasında kullanılır [onunla nitelenen isim takdir edilerek; mânası (mecazen:) Sorulan şey; yani bir soru; bir mesele yahut önerme; hükme bağlanmak yahut belirlenmek üzere ortaya konulan bir iş yahut bir durum]: (TA:) çoğulu **مَسَائِلُ**’dir. (Msb, TA.) Böylece **تَعَلَّمْتُ مَسْأَلَةً** sözünde (mecazen:) [Bir soru yahut mesele vb. öğrendim]. (TA.) Bir hadisteki **كَرِهَ المَسَائِلَ وَعَابَهَا** sözü (varsayılan mecazla): [O (Muhammed) gereksiz olan ince soruları hoş görmedi ve ayıpladı] demektir. (TA.) ― -b2- **سُؤْلٌ**’e de bak: ― -b3- ve 4’e de bak.

**مَسْؤُولٌ**
**مَسْؤُولٌ** ذ [1’in meçhul ism-i mef‘ûlü; ve isim olarak kullanılır]: **سُؤْلٌ**’e bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: سءل

سَأَلَ
سَأَلَ A ( n. ac. مَسْأَلَة [ 17t ] ,  سُؤَال [ 24 ] ,  تَسْآل [ 62 ] )
a.  [ acc. &  'An or Bi ], Questioned, asked, interrogated about, upon.

b.  Asked of; asked for.

سَاْءَلَ
سَاْءَلَ III ,
a.  see I (a) .

أَسْءَلَ
أَسْءَلَ IV ,
a.  Granted ( the request of ).

تَسَأَّلَ
تَسَأَّلَ V ,
a.  Begged, asked for charity.

تَسَاْءَلَ
تَسَاْءَلَ VI ,
a.  Begged, asked one another.

سُؤْل
سُؤْل [ 3 ] ,  سُؤْلَة [ 3t ] ,
a.  Request, petition.

مَسْأَلة
مَسْأَلة [ 17t ] , ( pl. مَسَائِل [ 44 ] ),
a.  Question; problem, proposition.

b.  see 3 .

سَائِل
سَائِل [ 21 ] , ( pl. سَأَلَة [ 4t ] ,  suw~^al [ 11 ] ,  suw~^aAl [ 29 ] &  reg. ),
a.  Questioning; asking: questioner, interrogator, enquirer.

b.  Beggar, mendicant.

سُؤَال
سُؤَال [ 24 ],
a.  Question; enquiry; query.

b.  Request; demand; petition.

سُؤُوْل
سُؤُوْل [ 27 ],
a.  see 3 .

مَسْئُوْل
مَسْئُوْل [ N. P.
a.  I], Petition, request.

b.  Responsible.

مَسْئُوْلِيَّة
مَسْئُوْلِيَّة
a.  Responsibility.

##### Türkçe

سَأَلَ
**سَأَلَ** A ( n. ac. **مَسْأَلَة** [ 17t ] ,  **سُؤَال** [ 24 ] ,  **تَسْآل** [ 62 ] )
a.  [ acc. &  'An or Bi ], sordu, hakkında/üzerine sorguladı, istifham etti.

b.  -den istedi; -i istedi.

سَاْءَلَ
**سَاْءَلَ** III ,
a.  I (a)’ya bak.

أَسْءَلَ
**أَسْءَلَ** IV ,
a.  (isteğini) verdi (talebi yerine getirdi).

تَسَأَّلَ
**تَسَأَّلَ** V ,
a.  dilendi, sadaka istedi.

تَسَاْءَلَ
**تَسَاْءَلَ** VI ,
a.  dilendi, birbirlerinden istedi.

سُؤْل
**سُؤْل** [ 3 ] ,  **سُؤْلَة** [ 3t ] ,
a.  istek, dilekçe.

مَسْأَلة
**مَسْأَلة** [ 17t ] , ( pl. **مَسَائِل** [ 44 ] ),
a.  soru; mesele, önerme.

b.  3’e bak.

سَائِل
**سَائِل** [ 21 ] , ( pl. **سَأَلَة** [ 4t ] ,  suw~^al [ 11 ] ,  suw~^aAl [ 29 ] &  reg. ),
a.  soran; soru sorucu, sorgulayıcı, soran.

b.  dilenci, miskin.

سُؤَال
**سُؤَال** [ 24 ],
a.  soru; soruşturma; sual.

b.  istek; talep; dilekçe.

سُؤُوْل
**سُؤُوْل** [ 27 ],
a.  3’e bak.

مَسْئُوْل
**مَسْئُوْل** [ N. P.
a.  I], dilekçe, istek.

b.  sorumlu.

مَسْئُوْلِيَّة
**مَسْئُوْلِيَّة**
a.  sorumluluk.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

#### Madde başı: سءل

سءل
سَأَلَ - يَسْأَلُ، سُئلَ - يُسْأَلُ - سَائِل - سَائِلِيْن - سُؤْل - تَسَاءَل - يَتَسَاءَلُ
سَأَلَ - يَسْأَلُ + كائن + كائناً + شيئاً: فعل متعدي لمفعولين من غير حرف الجر " عن ": طلب برجاء وخضوع استحضار وتحصيل وحيازة  شيء مادي من آخر: طلب استحضار (تحصيل وحيازة) شيء مادي من موقع إلى موقع
سَأَلَ - يَسْأَلُ + كائن + كائناً + عن شيء: طلب برجاء وخضوع استحضار وتحصيل وحيازة  معلومة عن شيء
سَأَلَ - يَسْأَلُ + كائن + بـِ شيء: يسأل شيئاً مستخدما ومصطحباً شيئاً آخر ومستعيناً به:كناية عن سؤاله وطلبه لشيء هو حاصل عليه: أي يسأل شيئاً مفروغاً منه وتحصيل حاصل
﴿سأل سائل بعذاب واقع﴾
سُئلَ - يُسْأَلُ: مبني للمجهول من " سَأَلَ - يَسْأَلُ  "
سَائِل: اسم فاعل " سَأَلَ - يَسْأَلُ " بمعنييه: السؤال بطلب الحصول على شيء مادي أو طلب الحصول على معلومة عن شيء
سَائِلين: جمع " سَائِل"
سُؤْل - سؤلك: على وزن " فـُعـْل": اسم فعل بمعنى مفعول من " سَأَلَ - يَسْأَلُ ": الشيء المادي أو المعلومة التي يطلب استحضارها (تحصيلها وحيازتها) من موقع إلى موقع
تَسَاءَل - يَتَسَاءَلُ: على وزن " تفاعل "من " سَأَلَ - يَسْأَلُ ": يتبادل فعل " سَأَلَ - يَسْأَلُ " مع آخر بدافع ذاتي: يسأل كل فرد الآخر عن شيء يهمه
تَسَاءَل - يَتَسَاءَلُ + كائنان أو أكثر + شيئاً + بـِ شيء أو كائن: يسأل كل منهم الآخر شيئاً بوساطة الشيء أو الكائن
﴿واتقوا الله الذي تتساءلون به والأرحام﴾: يسأل كل منهم الآخر شيئاً، مصطحباً و مستعيناً بصلة الرحم
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الكلام بالتوجه لآخر بالسؤال والدعاء والطلب"، وهي:
ضَرَع َ - يَضْرَعُ، بَهَلَ - يَبْهَلُ، دَعَا - يَدْعُوْ، سَأَلَ - يَسْأَلُ، خَطَبَ - يَخْطُبُ، نَدِيَ - يَنْدَى
(1) سأل كائن كائناً شيئاً : فعل متعدي لمفعولين من غير حرف الجر " عن ": طلب استحضار (تحصيل وحيازة): السؤال بطلب  استحضار وحيازة شيء مادي من موقع إلى موقع
السؤال بمعنى طلب الحصول على شيء مادي من الله :
 	﴿قال يانوح إنه ليس من أهلك إنه عمل غير صالح فلا تسألني ما ليس لك به علم إني أعظك أن تكون من الجاهلين (46)﴾ هود ﴿قال رب إني أعوذ بك أن أسألك ما ليس لي به علم وإلا تغفر لي وترحمني أكن من الخاسرين(47)﴾ هود
 	﴿يسأله من في السماوات والأرض كل يوم هو في شأن(29)﴾ الرحمن ﴿وآتاكم من كل ما سألتموه وإن تعدوا نعمة الله لا تحصوها إن الإنسان لظلوم كفار(34)﴾ إبراهيم ﴿ولا تتمنوا ما فضل الله به بعضكم على بعض للرجال نصيب مما اكتسبوا وللنساء نصيب مما اكتسبن واسألوا الله من فضله إن الله كان بكل شيء عليما(32)﴾ النساء
 	﴿وأمر أهلك بالصلاة واصطبر عليها لا نسألك رزقا نحن نرزقك والعاقبة للتقوى(132)﴾ طه
 	﴿إنما الحياة الدنيا لعب ولهو وإن تؤمنوا وتتقوا يؤتكم أجوركم ولا يسألكم أموالكم (36)﴾ محمد ﴿إن يسألكموها فيحفكم تبخلوا ويخرج أضغانكم(37)﴾ محمد
من الناس
 ﴿ولا يسأل حميم حميما(10)﴾ المعارج
 	﴿يود الذين كفروا من أهل الكتاب ولا المشركين أن ينزل عليكم من خير من ربكم والله يختص برحمته من يشاء والله ذو الفضل العظيم(105)ما ننسخ من آية أو ننسها نأت بخير منها أو مثلها ألم تعلم أن الله على كل شيء قدير(106)ألم تعلم أن الله له ملك السماوات والأرض وما لكم من دون الله من ولي ولا نصير(107) أم تريدون أن تسألوا رسولكم كما سئل موسى من قبل ومن يتبدل الكفر بالإيمان فقد ضل سواء السبيل(108)﴾ البقرة ﴿يسألك أهل الكتاب أن تنزل عليهم كتابا من السماء فقد سألوا موسى أكبر من ذلك فقالوا أرنا الله جهرة فأخذتهم الصاعقة بظلمهم ثم اتخذوا العجل من بعد ما جاءتهم البينات فعفونا عن ذلك وآتينا موسى سلطانا مبينا(153)﴾ النساء
الفتنة من المنافقين	﴿ولو دخلت عليهم من أقطارها ثم سئلوا الفتنة لآتوها وما تلبثوا بها إلا يسيرا(14)﴾ الأحزاب
	﴿سأل سائل بعذاب واقع (1)﴾ المعارج
أجر	﴿وما أسألكم عليه من أجر إن أجري إلا على رب العالمين (109)﴾ الشعراء ﴿وما أسألكم عليه من أجر إن أجري إلا على رب العالمين (127)﴾ الشعراء ﴿وما أسألكم عليه من أجر إن أجري إلا على رب العالمين(145)﴾ الشعراء ﴿وما أسألكم عليه من أجر إن أجري إلا على رب العالمين(164)﴾ الشعراء ﴿وما أسألكم عليه من أجر إن أجري إلا على رب العالمين(180)﴾ الشعراء ﴿وما تسألهم عليه من أجر إن هو إلا ذكر للعالمين(104)﴾ يوسف
 	﴿قل ما أسألكم عليه من أجر إلا من شاء أن يتخذ إلى ربه سبيلا(57)﴾ الفرقان ﴿قل ما أسألكم عليه من أجر وما أنا من المتكلفين(86)﴾ ص
 	﴿وياقوم لا أسألكم عليه مالا إن أجري إلا على الله وما أنا بطارد الذين آمنوا إنهم ملاقو ربهم ولكني أراكم قوما تجهلون(29)﴾ هود ﴿ياقوم لا أسألكم عليه أجرا إن أجري إلا على الذي فطرني أفلا تعقلون(51)﴾ هود
 	﴿ذلك الذي يبشر الله عباده الذين آمنوا وعملوا الصالحات قل لا أسألكم عليه أجرا إلا المودة في القربى ومن يقترف حسنة نزد له فيها حسنا إن الله غفور شكور(23)﴾ الشورى ﴿أولئك الذين هدى الله فبهداهم اقتده قل لا أسألكم عليه أجرا إن هو إلا ذكرى للعالمين (90)﴾ الأنعام
 	﴿فإن توليتم فما سألتكم من أجر إن أجري إلا على الله وأمرت أن أكون من المسلمين(72)﴾ يونس ﴿قل ما سألتكم من أجر فهو لكم إن أجري إلا على الله وهو على كل شيء شهيد(47)﴾ سبأ
 	﴿أم تسألهم أجرا فهم من مغرم مثقلون(40)﴾ الطور ﴿أم تسألهم أجرا فهم من مغرم مثقلون(46)﴾ القلم
 	﴿اتبعوا من لا يسألكم أجرا وهم مهتدون (21)﴾ يس ﴿وما تسألهم عليه من أجر إن هو إلا ذكر للعالمين(104)﴾ يوسف
خراج	﴿أم تسألهم خرجا فخراج ربك خير وهو خير الرازقين(72)﴾ المؤمنون
النفقة	﴿ياأيها الذين آمنوا إذا جاءكم المؤمنات مهاجرات فامتحنوهن الله أعلم بإيمانهن فإن علمتموهن مؤمنات فلا ترجعوهن إلى الكفار لا هن حل لهم ولا هم يحلون لهن وآتوهم ما أنفقوا ولا جناح عليكم أن تنكحوهن إذا آتيتموهن أجورهن ولا تمسكوا بعصم الكوافر واسألوا ما أنفقتم وليسألوا ما أنفقوا ذلكم حكم الله يحكم بينكم والله عليم حكيم(10)﴾ الممتحنة
الطعام        	﴿وإذ قلتم ياموسى لن نصبر على طعام واحد فادع لنا ربك يخرج لنا مما تنبت الأرض من بقلها وقثائها وفومها وعدسها وبصلها قال أتستبدلون الذي هو أدنى بالذي هو خير اهبطوا مصرا فإن لكم ما سألتم وضربت عليهم الذلة والمسكنة وباءوا بغضب من الله ذلك بأنهم كانوا يكفرون بآيات الله ويقتلون النبيين بغير الحق ذلك بما عصوا وكانوا يعتدون(61)﴾ البقرة
النعجة	﴿قال لقد ظلمك بسؤال نعجتك إلى نعاجه وإن كثيرا من الخلطاء ليبغي بعضهم على بعض إلا الذين آمنوا وعملوا الصالحات وقليل ما هم وظن داوود أنما فتناه فاستغفر ربه وخر راكعا وأناب(24)﴾ ص
متاع	﴿ياأيها الذين آمنوا لا تدخلوا بيوت النبي إلا أن يؤذن لكم إلى طعام غير ناظرين إناه ولكن إذا دعيتم فادخلوا فإذا طعمتم فانتشروا ولا مستأنسين لحديث إن ذلكم كان يؤذي النبي فيستحي منكم والله لا يستحي من الحق وإذا سألتموهن متاعا فاسألوهن من وراء حجاب ذلكم أطهر لقلوبكم وقلوبهن وما كان لكم أن تؤذوا رسول الله ولا أن تنكحوا أزواجه من بعده أبدا إن ذلكم كان عند الله عظيما(53)﴾ الأحزاب
شؤون دنيوية	﴿قال رب اشرح لي صدري(25)ويسر لي أمري(26)واحلل عقدة من لساني(27)يفقهوا قولي(28)واجعل لي وزيرا من أهلي(29)هارون أخي(30)اشدد به أزري(31)وأشركه في أمري(32)كي نسبحك كثيرا(33)ونذكرك كثيرا(34)إنك كنت بنا بصيرا(35) قال قد أوتيت سؤلك ياموسى (36)﴾ طه
(2) سأل + عن : سأل كائن كائناُ عن شيء: طلب استحضار (تحصيل وحيازة) معلومة عن شيء
1 - الله عز وجل يَسْأل أو لا يُسْأل
 ﴿لا يسأل عما يفعل وهم يسألون(23)﴾ الأنبياء
الله عز وجل  يسأل : (يسألون : أثناء الحساب)
 ﴿فلنسألن الذين أرسل إليهم ولنسألن المرسلين(6)﴾ الأعراف ﴿فوربك لنسألنهم أجمعين(92) عما كانوا يعملون(93)﴾ الحجر
 	﴿ليسأل الصادقين عن صدقهم وأعد للكافرين عذابا أليما(8)﴾ الأحزاب ﴿وقفوهم إنهم مسئولون (24)﴾ الصافات ﴿وجعلوا الملائكة الذين هم عباد الرحمان إناثا أشهدوا خلقهم ستكتب شهادتهم ويسألون (19)﴾ الزخرف
 	﴿ليسأل الصادقين عن صدقهم وأعد للكافرين عذابا أليما(8)﴾ الأحزاب ﴿ثم لتسألن يومئذ عن النعيم (8)﴾ التكاثر
 	﴿ويجعلون لما لا يعلمون نصيبا مما رزقناهم تالله لتسألن عما كنتم تفترون(56)﴾ النحل ﴿وليحملن أثقالهم وأثقالا مع أثقالهم وليسألن يوم القيامة عما كانوا يفترون(13)﴾ العنكبوت
 	﴿ولو شاء الله لجعلكم أمة واحدة ولكن يضل من يشاء ويهدي من يشاء ولتسألن عما كنتم تعملون(93)﴾ النحل ﴿وإنه لذكر لك ولقومك وسوف تسألون(44)﴾ الزخرف

 ﴿ولا تقربوا مال اليتيم إلا بالتي هي أحسن حتى يبلغ أشده وأوفوا بالعهد إن العهد كان مسئولا (34)﴾ الإسراء ﴿ولا تقف ما ليس لك به علم إن السمع والبصر والفؤاد كل أولئك كان عنه مسئولا(36)﴾ الإسراء
 	﴿ولقد كانوا عاهدوا الله من قبل لا يولون الأدبار وكان عهد الله مسئولا(15)﴾ الأحزاب ﴿لهم فيها ما يشاءون خالدين كان على ربك وعدا مسئولا(16)﴾ الفرقان
2 - الذين لا يسألون :أثناء التجمع للحساب
 ﴿قال إنما أوتيته على علم عندي أولم يعلم أن الله قد أهلك من قبله من القرون من هو أشد منه قوة وأكثر جمعا ولا يسأل عن ذنوبهم المجرمون(78)﴾ القصص ﴿فيومئذ لا يسأل عن ذنبه إنس ولا جان(39)﴾ الرحمن
 	﴿قل لا تسألون عما أجرمنا ولا نسأل عما تعملون(25)﴾ سبأ
 	﴿إنا أرسلناك بالحق بشيرا ونذيرا ولا تسأل عن أصحاب الجحيم(119)﴾ البقرة
 	﴿تلك أمة قد خلت لها ما كسبت ولكم ما كسبتم ولا تسألون عما كانوا يعملون(134)﴾ البقرة ﴿تلك أمة قد خلت لها ما كسبت ولكم ما كسبتم ولا تسألون عما كانوا يعملون(141)﴾ البقرة
2 - الناس يسألون
(1) الناس يسألون الله
 ﴿ياأيها الذين آمنوا لا تسألوا عن أشياء إن تبد لكم تسؤكم وإن تسألوا عنها حين ينزل القرآن تبد لكم عفا الله عنها والله غفور حليم(101)﴾ المائدة ﴿قد سألها قوم من قبلكم ثم أصبحوا بها كافرين(102)﴾ المائدة
(2)  الناس يسألون الرسول محد (ص) عن معلومة
عن الغيب الذي يمكن معرفته : الروح الجبال ذي القرنين﴿ويسألونك عن الروح قل الروح من أمر ربي وما أوتيتم من العلم إلا قليلا(85)﴾ اإسراء ﴿ويسألونك عن الجبال فقل ينسفها ربي نسفا (105)﴾ طه ﴿ويسألونك عن ذي القرنين قل سأتلو عليكم منه ذكرا (83)﴾ الكهف ﴿وإذا سألك عبادي عني فإني قريب أجيب دعوة الداعي إذا دعاني فليستجيبوا لي وليؤمنوا بي لعلهم يرشدون(186)﴾ البقرة
عن الغيب الذي لايمكن معرفته : الساعة	﴿يسألونك عن الساعة أيان مرساها قل إنما علمها عند ربي لا يجليها لوقتها إلا هو ثقلت في السماوات والأرض لا تأتيكم إلا بغتة يسألونك كأنك حفي عنها قل إنما علمها عند الله ولكن أكثر الناس لا يعلمون(187)﴾ الأعراف ﴿يسألونك عن الساعة أيان مرساها(42)﴾ النازعات ﴿يسألك الناس عن الساعة قل إنما علمها عند الله وما يدريك لعل الساعة تكون قريبا(63)﴾ الأحزاب
عن أمور تشريعية المواقيت	﴿يسألونك عن الأهلة قل هي مواقيت للناس والحج وليس البر بأن تأتوا البيوت من ظهورها ولكن البر من اتقى وأتوا البيوت من أبوابها واتقوا الله لعلكم تفلحون(189)﴾ البقرة ﴿يسألونك عن الشهر الحرام قتال فيه قل قتال فيه كبير وصد عن سبيل الله وكفر به والمسجد الحرام وإخراج أهله منه أكبر عند الله والفتنة أكبر من القتل ولا يزالون يقاتلونكم حتى يردوكم عن دينكم إن استطاعوا ومن يرتدد منكم عن دينه فيمت وهو كافر فأولئك حبطت أعمالهم في الدنيا والآخرة وأولئك أصحاب النار هم فيها خالدون(217)﴾ البقرة
النساء	﴿في الدنيا والآخرة ويسألونك عن اليتامى قل إصلاح لهم خير وإن تخالطوهم فإخوانكم والله يعلم المفسد من المصلح ولو شاء الله لأعنتكم إن الله عزيز حكيم(220)﴾ البقرة ﴿ويسألونك عن المحيض قل هو أذى فاعتزلوا النساء في المحيض ولا تقربوهن حتى طهرن فإذا تطهرن فأتوهن من حيث أمركم الله إن الله يحب التوابين ويحب المتطهرين (222)﴾ البقرة
الأنفال	﴿يسألونك عن الأنفال قل الأنفال لله والرسول فاتقوا الله وأصلحوا ذات بينكم وأطيعوا الله ورسوله إن كنتم مؤمنين(1)﴾ الأنفال
الطعام	﴿يسألونك ماذا أحل لهم قل أحل لكم الطيبات وما علمتم من الجوارح مكلبين تعلمونهن مما علمكم الله فكلوا مما أمسكن عليكم واذكروا اسم الله عليه واتقوا الله إن الله سريع الحساب(4)﴾ المائدة ﴿يسألونك عن الخمر والميسر قل فيهما إثم كبير ومنافع للناس وإثمهما أكبر من نفعهما ويسألونك ماذا ينفقون قل العفو كذلك يبين الله لكم الآيات لعلكم تتفكرون(219)﴾ البقرة
المال	﴿يسألونك عن الخمر والميسر قل فيهما إثم كبير ومنافع للناس وإثمهما أكبر من نفعهما ويسألونك ماذا ينفقون قل العفو كذلك يبين الله لكم الآيات لعلكم تتفكرون(219)﴾ البقرة ﴿يسألونك ماذا ينفقون قل ما أنفقتم من خير فللوالدين والأقربين واليتامى والمساكين وابن السبيل وما تفعلوا من خير فإن الله به عليم(215)﴾ البقرة
الرسول محمد يسأل
- المؤمنين
خبيراً   من أرسلنا من قبلك﴿الذي خلق السماوات والأرض وما بينهما في ستة أيام ثم استوى على العرش الرحمان فاسأل به خبيرا(59)﴾ الفرقان ﴿واسأل من أرسلنا من قبلك من رسلنا أجعلنا من دون الرحمان آلهة يعبدون(45)﴾ الزخرف
الذين يقرءون الكتاب من قبلك	﴿فإن كنت في شك مما أنزلنا إليك فاسأل الذين يقرءون الكتاب من قبلك لقد جاءك الحق من ربك فلا تكونن من الممترين(94)﴾ يونس ﴿أم لكم كتاب فيه تدرسون (37) إن لكم فيه لما يتخيرون (38) أم لكم أيمان علينا بالغة إلى يوم القيامة إن لكم لما تحكمون (39) سلهم أيهم بذلك زعيم (40)﴾ القلم
سل بني إسرائيل	﴿سل بني إسرائيل كم آتيناهم من آية بينة ومن يبدل نعمة الله من بعد ما جاءته فإن الله شديد العقاب(211)﴾ البقرة ﴿ولقد آتينا موسى تسع آيات بينات فاسأل بني إسرائيل إذ جاءهم فقال له فرعون إني لأظنك ياموسى مسحورا (101)﴾ الإسراء
 	﴿واسألهم عن القرية التي كانت حاضرة البحر إذ يعدون في السبت إذ تأتيهم حيتانهم يوم سبتهم شرعا ويوم لا يسبتون لا تأتيهم كذلك نبلوهم بما كانوا يفسقون(163)﴾ الأعراف
الرسول والمؤمنون يسألون
فاسألوا أهل الذكر إن كنتم لا تعلمون﴿وما أرسلنا قبلك إلا رجالا نوحي إليهم فاسألوا أهل الذكر إن كنتم لا تعلمون(7)﴾ الأنبياء { وما أرسلنا من قبلك إلا رجالا نوحي إليهم فاسألوا أهل الذكر إن كنتم لا تعلمون(43)  النحل
الناس عموماً يسألون أو لا يسألون بعضهم بعضاً ( يتساءلون)
السؤال عن معلومة
عن تفسير حدث غامض﴿قال فإن اتبعتني فلا تسألني عن شيء حتى أحدث لك منه ذكرا (70)﴾ الكهف ﴿قال إن سألتك عن شيء بعدها فلا تصاحبني قد بلغت من لدني عذرا (76)﴾ الكهف
عن المدة الزمنية	﴿وكذلك بعثناهم ليتساءلوا بينهم قال قائل منهم كم لبثتم قالوا لبثنا يوما أو بعض يوم قالوا ربكم أعلم بما لبثتم فابعثوا أحدكم بورقكم هذه إلى المدينة فلينظر أيها أزكى طعاما فليأتكم برزق منه وليتلطف ولا يشعرن بكم أحدا(19)﴾ الكهف ﴿قالوا لبثنا يوما أو بعض يوم فاسأل العادين(113)﴾ المؤمنون
عن تفاصيل حدث ما	﴿وقال الملك ائتوني به فلما جاءه الرسول قال ارجع إلى ربك فاسأله ما بال النسوة اللاتي قطعن أيديهن إن ربي بكيدهن عليم(50)﴾ يوسف ﴿واسأل القرية التي كنا فيها والعير التي أقبلنا فيها وإنا لصادقون(82)﴾ يوسف
عن أنباء	﴿يحسبون الأحزاب لم يذهبوا وإن يأت الأحزاب يودوا لو أنهم بادون في الأعراب يسألون عن أنبائكم ولو كانوا فيكم ما قاتلوا إلا قليلا(20)﴾ الأحزاب ﴿لا تركضوا وارجعوا إلى ما أترفتم فيه ومساكنكم لعلكم تسألون(13)﴾ الأنبياء
عن فاعل فعل ما	﴿قال بل فعله كبيرهم هذا فاسألوهم إن كانوا ينطقون(63)﴾ الأنبياء
 	﴿وإذا الموءودة سئلت (8)﴾ التكوير
الرسول محمد يسأل
- غير المؤمنين
(1) عن معلومة من خلقهم﴿ولئن سألتهم من خلقهم ليقولن الله فأنى يؤفكون (87)﴾ الزخرف ﴿ولئن سألتهم من خلق السماوات والأرض وسخر الشمس والقمر ليقولن الله فأنا يؤفكون(61)﴾ العنكبوت
من خلق السموات والأرض	﴿ولئن سألتهم من خلق السماوات والأرض ليقولن الله قل الحمد لله بل أكثرهم لا يعلمون(25)﴾ لقمان ﴿ولئن سألتهم من خلق السماوات والأرض ليقولن الله قل أفرأيتم ما تدعون من دون الله إن أرادني الله بضر هل هن كاشفات ضره أو أرادني برحمة هل هن ممسكات رحمته قل حسبي الله عليه يتوكل المتوكلون(38)﴾ الزمر
من خلق وسخر الشمس والقمر	﴿ولئن سألتهم من خلق السماوات والأرض وسخر الشمس والقمر ليقولن الله فأنا يؤفكون(61)﴾ العنكبوت ﴿ولئن سألتهم من خلق السماوات والأرض ليقولن الله قل الحمد لله بل أكثرهم لا يعلمون(25)﴾ لقمان ﴿ولئن سألتهم من خلق السماوات والأرض ليقولن خلقهن العزيز العليم(9)﴾ الزخرف
من نزل من السماء ماء	﴿ولئن سألتهم من نزل من السماء ماء فأحيا به الأرض من بعد موتها ليقولن الله قل الحمد لله بل أكثرهم لا يعقلون(63)﴾ العنكبوت
(2) عن تفسير  	﴿ولئن سألتهم ليقولن إنما كنا نخوض ونلعب قل أبالله وآياته ورسوله كنتم تستهزئون(65)﴾ التوبة
يتساءل
يتساءلون (في الدنيا)
﴿عم يتساءلون(1)﴾ النبأ ﴿سأل سائل بعذاب واقع (1)﴾ المعارج
	{ يسأل أيان يوم القيامة(6) ؤ القيامة ﴿يسألون أيان يوم الدين(12)﴾ الذاريات
خزنة النار يسألون : سألهم خزنتها ( في النار )
 ﴿تكاد تميز من الغيظ كلما ألقي فيها فوج سألهم خزنتها ألم يأتكم نذير(8)﴾ الملك
السائل :
(1) طالب الحصول على شيء مادي
(2) طالب الحصول على معلومة
(1) طالب الحصول على شيء مادي
 ﴿وفي أموالهم حق للسائل والمحروم(19)﴾ الذاريات ﴿والذين في أموالهم حق معلوم(24) للسائل والمحروم(25)﴾ المعارج
 	﴿ليس البر أن تولوا وجوهكم قبل المشرق والمغرب ولكن البر من آمن بالله واليوم الآخر والملائكة والكتاب والنبيين وآتى المال على حبه ذوي القربى واليتامى والمساكين وابن السبيل والسائلين وفي الرقاب وأقام الصلاة وآتى الزكاة والموفون بعهدهم إذا عاهدوا والصابرين في البأساء والضراء وحين البأس أولئك الذين صدقوا وأولئك هم المتقون(177)﴾ البقرة ﴿للفقراء الذين أحصروا في سبيل الله لا يستطيعون ضربا في الأرض يحسبهم الجاهل أغنياء من التعفف تعرفهم بسيماهم لا يسألون الناس إلحافا وما تنفقوا من خير فإن الله به عليم(273)﴾ البقرة ﴿وأما السائل فلا تنهر(10)﴾ الضحى
(2) طالب الحصول على معلومة
﴿وجعل فيها رواسي من فوقها وبارك فيها وقدر فيها أقواتها في أربعة أيام سواء للسائلين (10)﴾ فصلت
	﴿لقد كان في يوسف وإخوته آيات للسائلين(7)﴾ يوسف
لا يتساءلون ( يوم البعث والنشور )
 ﴿فإذا نفخ في الصور فلا أنساب بينهم يومئذ ولا يتساءلون(101)﴾ المؤمنون ﴿فعميت عليهم الأنباء يومئذ فهم لا يتساءلون(66)﴾ القصص
يتساءلون (في الجنة والنار بعد الحساب والسوق)
 ﴿وأقبل بعضهم على بعض يتساءلون (25) قالوا إنا كنا قبل في أهلنا مشفقين(26) فمن الله علينا ووقانا عذاب السموم(27)﴾ الطور ﴿فأقبل بعضهم على بعض يتساءلون(50) قال قائل منهم إني كان لي قرين(51)يقول أئنك لمن المصدقين(52)أئذا متنا وكنا ترابا وعظاما أئنا لمدينون(53)قال هل أنتم مطلعون(54)فاطلع فرآه في سواء الجحيم(55)﴾ الصافات ﴿وأقبل بعضهم على بعض يتساءلون (27) قالوا إنكم كنتم تأتوننا عن اليمين(28)قالوا بل لم تكونوا مؤمنين(29)﴾ الصافات ﴿إلا أصحاب اليمين (39) في جنات يتساءلون (40) عن المجرمين (41) ما سلككم في سقر (42) قالوا لم نك من المصلين(43)﴾المدثر
 	﴿عم يتساءلون(1)﴾ النبأ
طلب الأمور المادية من الآخرين باستخدام جاه الله	﴿ياأيها الناس اتقوا ربكم الذي خلقكم من نفس واحدة وخلق منها زوجها وبث منهما رجالا كثيرا ونساء واتقوا الله الذي تتساءلون به والأرحام إن الله كان عليكم رقيبا(1)﴾ النساء

تصنيف موضوعي
الرسول يجيب على الأسئلة
الناس يسألون الرسول محد (ص)
أ - عن معلومة
عن الكتب السابقة﴿يود الذين كفروا من أهل الكتاب ولا المشركين أن ينزل عليكم من خير من ربكم والله يختص برحمته من يشاء والله ذو الفضل العظيم(105)ما ننسخ من آية أو ننسها نأت بخير منها أو مثلها ألم تعلم أن الله على كل شيء قدير(106)ألم تعلم أن الله له ملك السماوات والأرض وما لكم من دون الله من ولي ولا نصير(107) أم تريدون أن تسألوا رسولكم كما سئل موسى من قبل ومن يتبدل الكفر بالإيمان فقد ضل سواء السبيل(108)﴾ البقرة ﴿يسألك أهل الكتاب أن تنزل عليهم كتابا من السماء فقد سألوا موسى أكبر من ذلك فقالوا أرنا الله جهرة فأخذتهم الصاعقة بظلمهم ثم اتخذوا العجل من بعد ما جاءتهم البينات فعفونا عن ذلك وآتينا موسى سلطانا مبينا(153)﴾ النساء
عن الغيب الذي يمكن معرفته : الروح الجبال ذي القرنين	﴿ويسألونك عن الروح قل الروح من أمر ربي وما أوتيتم من العلم إلا قليلا(85)﴾ اإسراء ﴿ويسألونك عن الجبال فقل ينسفها ربي نسفا (105)﴾ طه ﴿ويسألونك عن ذي القرنين قل سأتلو عليكم منه ذكرا (83)﴾ الكهف ﴿وإذا سألك عبادي عني فإني قريب أجيب دعوة الداعي إذا دعاني فليستجيبوا لي وليؤمنوا بي لعلهم يرشدون(186)﴾ البقرة
عن الغيب الذي لايمكن معرفته : الساعة	﴿يسألونك عن الساعة أيان مرساها قل إنما علمها عند ربي لا يجليها لوقتها إلا هو ثقلت في السماوات والأرض لا تأتيكم إلا بغتة يسألونك كأنك حفي عنها قل إنما علمها عند الله ولكن أكثر الناس لا يعلمون(187)﴾ الأعراف ﴿يسألونك عن الساعة أيان مرساها(42)﴾ النازعات ﴿يسألك الناس عن الساعة قل إنما علمها عند الله وما يدريك لعل الساعة تكون قريبا(63)﴾ الأحزاب
عن أمور تشريعية المواقيت	﴿يسألونك عن الأهلة قل هي مواقيت للناس والحج وليس البر بأن تأتوا البيوت من ظهورها ولكن البر من اتقى وأتوا البيوت من أبوابها واتقوا الله لعلكم تفلحون(189)﴾ البقرة ﴿يسألونك عن الشهر الحرام قتال فيه قل قتال فيه كبير وصد عن سبيل الله وكفر به والمسجد الحرام وإخراج أهله منه أكبر عند الله والفتنة أكبر من القتل ولا يزالون يقاتلونكم حتى يردوكم عن دينكم إن استطاعوا ومن يرتدد منكم عن دينه فيمت وهو كافر فأولئك حبطت أعمالهم في الدنيا والآخرة وأولئك أصحاب النار هم فيها خالدون(217)﴾ البقرة
النساء	﴿في الدنيا والآخرة ويسألونك عن اليتامى قل إصلاح لهم خير وإن تخالطوهم فإخوانكم والله يعلم المفسد من المصلح ولو شاء الله لأعنتكم إن الله عزيز حكيم(220)﴾ البقرة ﴿ويسألونك عن المحيض قل هو أذى فاعتزلوا النساء في المحيض ولا تقربوهن حتى طهرن فإذا تطهرن فأتوهن من حيث أمركم الله إن الله يحب التوابين ويحب المتطهرين (222)﴾ البقرة
الأنفال	﴿يسألونك عن الأنفال قل الأنفال لله والرسول فاتقوا الله وأصلحوا ذات بينكم وأطيعوا الله ورسوله إن كنتم مؤمنين(1)﴾ الأنفال
الطعام	﴿يسألونك ماذا أحل لهم قل أحل لكم الطيبات وما علمتم من الجوارح مكلبين تعلمونهن مما علمكم الله فكلوا مما أمسكن عليكم واذكروا اسم الله عليه واتقوا الله إن الله سريع الحساب(4)﴾ المائدة ﴿يسألونك عن الخمر والميسر قل فيهما إثم كبير ومنافع للناس وإثمهما أكبر من نفعهما ويسألونك ماذا ينفقون قل العفو كذلك يبين الله لكم الآيات لعلكم تتفكرون(219)﴾ البقرة
المال	﴿يسألونك عن الخمر والميسر قل فيهما إثم كبير ومنافع للناس وإثمهما أكبر من نفعهما ويسألونك ماذا ينفقون قل العفو كذلك يبين الله لكم الآيات لعلكم تتفكرون(219)﴾ البقرة ﴿يسألونك ماذا ينفقون قل ما أنفقتم من خير فللوالدين والأقربين واليتامى والمساكين وابن السبيل وما تفعلوا من خير فإن الله به عليم(215)﴾ البقرة
مختار الصحاح
● [سأل] س أ ل: السُؤْلُ ما يسأله الإنسان وقرئ ﴿أوتيت سُؤْلك يا موسى﴾ بالهمز وبغيره و سَألَهُ الشيء وسأله عن الشيء سُؤَالاً و مَسْأَلةً وقوله تعالى ﴿سأل سائل بعذاب واقع﴾ أي عن عذاب واقع قال الأخفش يقال خرجنا نسأل عن فلان وبفلان وقد تخفف همزته فيقال سأل يسأل والأمر منه سل ومن الأول اسأل ورجل سُؤَلَةٌ بوزن همزة كثير السُؤَال و تَسَاءَلُوا سأل بعضهم بعضا
الراغب
سأل
- السؤال: استدعاء معرفة، أو ما يؤدي إلى المعرفة، واستدعاء مال، أو ما يؤدي إلى المال، فاستدعاء المعرفة جوابه على اللسان، واليد خليفة له بالكتابة، أو الإشارة، واستدعاء المال جوابه على اليد، واللسان خليفة لها إما بوعد، أو برد. إن قيل: كيف يصح أن يقال السؤال يكون للمعرفة، ومعلوم أن الله تعالى: يسأل عباده نحو: }وإذ قال الله يا عيسى ابن مريم﴿[المائدة/116] ؟ قيل: إن ذلك سؤال لتعريف القوم، وتبكيتهم لا لتعريف الله تعالى، فإنه علام الغيوب، فليس يخرج عن كونه سؤالا عن المعرفة، والسؤال للمعرفة يكون تارة للاستعلام، وتارة للتبكيت، كقوله تعالى:﴾وإذا الموءودة سئلت﴿[التكوير/8]، ولتعرف المسؤول. والسؤال إذا كان للتعريف تعدى إلى المفعول الثاني تارة بنفسه، وتارة بالجار، تقول: سألته كذا، وسألته عن كذا، وبكذا، وبعن أكثر،﴾ويسألونك عن الروح﴿[الإسراء/85]،﴾ويسألونك عن ذي القرنين﴿[الكهف/83]،﴾يسألونك عن الأنفال﴿[الأنفال/1] وقال تعالى:﴾وإذا سألك عبادي عني﴿[البقرة/186]، وقال:﴾سأل سائل بعذاب واقع﴿[المعارج/1]، وإذا كان السؤال لاستدعاء مال فإنه يتعدى بنفسه أو بمن، نحو:﴾وإذا سألتموهن متاعا فاسألوهن من وراء حجاب﴿[الأحزاب /53]،﴾واسألوا ما أنفقتم وليسألوا ما أنفقوا﴿[الممتحنة/10]، وقال:﴾واسألوا الله من فضله﴿[النساء/32]، ويعبر عن الفقير إذا كان مستدعيا لشيء بالسائل، نحو:﴾وأما السائل فلا تنهر﴿[الضحى/10]، وقوله:﴾للسائل والمحروم{ [الذاريات/19].
ملخص اللسان
1.     سَأَلَ يَسْأَلُ سُؤَالاً وسَآلَةً ومَسْأَلةً وتَسْآلاً وسَأَلَةً ،وتَساءلوا: سَأَل بعضُهم بعضاً. والسُّول:ما سأَلَتْه.
2.     وأَسْأَلْته سُولَتَه ومَسْأَلته أَي قَضَيت حاجته؛
3.     سَأَلته الشيءَ بمعنى اسْتَعْطَيته إِياه،
4.     وسأَلْته عن الشيء: استخبرته،
5.     ورجُلٌ سُؤَلةٌ: كثير السُّؤال.
6.     والفقير يسمى سائلاً،
7.     السائل: الطالب،
لسان العرب
● - سأل: سَأَلَ يَسْأَلُ سُؤَالاً وسَآلَةً ومَسْأَلةً وتَسْآلاً وسَأَلَةً     (* قوله «وسأله» ضبط في الأصل بالتحريك وهو كذلك في القاموس وشرحه؛     وقوله قال أبو ذؤيب: أساءلت، كذا في الأصل، وفي شرح القاموس: وساءله مساءلة،     قال أبو ذؤيب إلخ) قال أَبو ذؤيب:     أَساءَلْتَ رَسْمَ الدَّار، أَم لم تُسائِل     عن السَّكْنِ، أَم عن عَهْده بالأَوائِل؟     وسَأَلْتُ أَسْأَل وسَلْتُ أَسَلُ، والرَّجُلانِ يَتَساءَلانِ     ويَتَسايَلانِ، وجمع المَسْأَلة مَسائِلُ بالهمز، فإِذا حذفوا الهمزة قالوا     مَسَلَةٌ. وتَساءلوا: سَأَل بعضُهم بعضاً. وفي التنزيل العزيز: واتَّقُوا الله     الذي تَسَّاءََلون به والأَرحام، وقرئ: تَساءَلُون به، فمن قرأَ     تَسَّاءَلون فالأَصل تَتَساءَلون قلبت التاء سيناً لقرب هذه من هذه ثم أُذغمت     فيها، قال: ومن قرأَ تَسَاءَلون فأَصله أَيضاً تَتَساءَلون حذفت التاء     الثانية كراهية للإِعادة، ومعناه تَطْلُبون حقوقَكم به. وقوله تعالى: كان على     ربك وَعْداً مَسْؤولاً؛ أَراد قولَ الملائكة: رَبَّنا وأَدْخِلْهُم     جَنَّات عَدْنٍ التي وعَدْتَهم (الآية)؛ وقال ثعلب: معناه وَعْداً مسؤولاً     إِنْجازُه، يقولون ربنا قد وعَدْتَنا فأَنْجِزْ لنا وعدَك. وقوله عز وجل:     وقَدَّر فيها أَقواتَها في أَربعة أَيام سَواءً للسائلين؛ قال الزجاج:     إِنما قال سَواءً للسائلين لأَن كُلاًّ يطلب القُوتَ ويَسْأَله، وقد يجوز     أَن يكون للسائلين لمن سَأَل في كم خُلِقَت السمواتُ والأَرضُ، فقيل خلقت     الأَرض في أَربعة أَيام سواءً لا زيادة ولا نقصان، جواباً لمن سَأَل.     وقوله عز وجل: وسوف تُسأَلون؛ معناه سوف تُسأَلون عن شكر ما خلقه الله لكم من     الشرف والذكر، وهما يَتَساءلان. قال: فأَما ما حكاه أَبو علي عن أَبي     زيد من قولهم اللهم أَعْطنا سَأَلاتِنا، فإِنما ذلك على وَضْع المصدر موضَع     الاسم، ولذلك جُمِع، وقد يخفف على البدل فيقولون سَال يَسال، وهما     يَتَساوَلانِ، وقرأَ نافع وابن عمر سال، غير مَهموز، سائلٌ، وقيل: معناه بغير     همز: سال والدٍ بعذاب واقع، وقرأَ ابن كثير وأَبو عمرو والكوفيون: سَأَل     سائلٌ، مهموز على معنى دَعا داعٍ. الجوهري: سَأَلَ سائِلٌ بعذاب واقع؛     أَي عن عذاب واقع. قال الأَخفش: يقال خَرَجْنا نَسْأَل عن فلان وبفلان، وقد     يخفف فيقال سالَ يَسال؛ قال الشاعر:     ومُرْهَقٍ، سالَ إِمْتاعاً بأُصْدتِه،     لم يَسْتَعِنْ وحَوامي الموتِ تَغْشاهُ     والأَمر منه سَلْ بحركة الحرف الثاني من المستقبل، ومن الأَول اسْأَل؛     قال ابن سيده: والعرب قاطبة تحذف الهمز منه في الأَمر، فإِذا وصلوا بالفاء     أَو الواو هَمَزوا كقولك فاسْأَلْ واسْأَلْ؛ قال: وحكى الفارسي أَن أَبا     عثمان سَمع من يقول إِسَلْ، يريد اسْأَلْ، فيحذف الهمزة ويُلقى حركتها     على ما قبلها، ثم يأْتي بأَلف الوصل لأَن هذه السين وإِن كانت متحرّكة فهي     في نية السكون، وهذا كقول بعض العرب الاحْمَر فيخفف الهمزة بأَن يحذفها     ويلقي حركتها على اللام قبلها؛ فأَما قول بلال بن جرير:     إِذا ضِفْتَهُم أَو سايَلْتَهُمْ،     وجَدْتَ بهم عِلَّةً حاضِرَه     فإِن أَحمد بن يحيى لم يَعْرِفْه، فلما فَهِم قال: هذا جَمْعٌ بين     اللغتين، فالهمزة في هذا هي الأَصل، وهي التي في قولك سأَلْت زيداً، والياء هي     العوض والفرع، وهي التي في قولك سايَلْت زيداً، فقد تراه كيف جمع بينهما     في قوله سايَلْتَهم قال: فوزنه على هذا فَعايَلْتَهم، قال: وهذا مثال لا     يُعْرَف له في اللغة نظير. وقوله عز وجل: وَقِفُوهم إِنهم مسؤولون؛ قال     الزجاج: سُؤَالُهم سُؤَالُ توبيخ وتقرير لإِيجاب الحجة عليهم لأَن الله     جل ثناؤه عالم بأَعمالهم. وقوله: فيومئذ لا يُسْأَل عن ذنبه إِنس ولا     جانٌّ؛ أَي لا يُسْأَل ليُعْلم ذلك منه لأَن الله قد علم أَعمالهم. والسُّول:     ما سأَلَتْه. وفي التنزيل العزيز: قال قد أُوتِيتَ سُؤْلَك يا موسى؛ أَي     أُعْطِيت أُمْنِيَّتك التي سَأَلْتها، قرئ بالهمز وغير الهمز.     وأَسْأَلْته سُولَتَه ومَسْأَلته أَي قَضَيت حاجته؛ والسُّولة: كالسُّول؛ عن ابن     جني، وأَصل السُّول الهمز عند العرب، اسْتَثْقَلوا ضَغْطَة الهمزة فيه     فتكلموا به على تخفيف الهمزة، وسنذكره في سول، وسَأَلْته الشيءَ وسَأَلْته     عن الشيء سُؤالاً ومَسْأَلة؛ قال ابن بري: سَأَلته الشيءَ بمعنى     اسْتَعْطَيته إِياه، قال الله تعالى: ولا يَسْأَلْكم أَمْوالكم. وسأَلْته عن     الشيء: استخبرته، قال: ومن لم يهمز جعله مثل خاف، يقول: سِلْته أَسْالُه فهو     مَسُولٌ مثلِ خِفْتُه أَخافه فهو مَخُوف، قال: وأَصله الواو بدليل قولهم     في هذ اللغة هما يَتَساولان. وفي الحديث: أَعْظَمُ المسلمين في المسلمين     جُرْماً من سَأَلَ عن أَمر لم يُحَرَّم فحُرِّم على الناس من أَجل     مَسْأَلته؛ قال ابن الأَثير: السؤال في كتاب الله والحديث نوعان: أَحدهما ما     كان على وجه التبيين والتعلم مما تَمَسُّ الحاجة إِليه فهو مباح أَو مندوب     أَو مأْمور به، والآخر ما كان على طريق التكلف والتعنُّت فهو مكروه     ومَنْهِيٌّ عنه، فكل ما كان من هذا الوجه ووقع السكوت عن جوابه فإِنما هو     رَدْعٌ وزَجْرٌ للسائل، وإِن وقع الجواب عنه فهو عقوبة وتغليظ. وفي الحديث:     كَرِه المسائلَ وعابَها؛ أَراد المسائل الدقيقة التي لا يُحتاج إِليها.     وفي حديث المُلاعَنة: لما سأَله عاصم عن أَمر من يجد مع أَهله رَجُلاً     فأَظْهَر النبيُّ، صلى الله عليه وسلم، الكراهة في ذلك إِيثاراً لستر العورة     وكراهة لهَتْك الحُرْمة. وفي الحديث: أَنه نهى عن كثرة السُّؤال؛ قيل: هو     من هذا، وقيل: هو سُؤال الناس أَموالهم من غير حاجة.     ورجُلٌ سُؤَلةٌ: كثير السُّؤال. والفقير يسمى سائلاً، وجَمْعُ السائل     (*     قوله «وجمع السائل إلخ» عبارة شرح القاموس: وجمع السائل سألة ككاتب     وكتبة وسؤال كرمّان) الفقير سُؤّال. وفي الحديث: للسائِل حَقٌّ وإِن جاء على     فَرَس؛ السائل: الطالب، معناه الأَمر بحُسْن الظن بالسائل إِذا تَعَرَّض     لك، وأَن لا تجيبه     (* قوله «وأن لا تجيبه» هكذا في الأصل، وفي النهاية:     وأن لا تجيبه) بالتكذيب والردِّ مع إِمكان الصدق أَي لا تُخَيِّب السائلَ     وإِن رابَك مَنْظَرُه وجاء راكباً على فرس، فإِنه قد يكون له فرس ووراءه     عائلة أَو دَيْن يجوز معه أَخذ الصَّدَقة، أَو يكون من الغُزاة أَو من     الغارمين وله في الصدقة سَهْم.
مقاييس اللغة:
(سأل) السين والهمزة واللام كلمةٌ واحدةٌ. يقال سأل يسأل سؤالاً ومَسْأَلةً. ورجل سُؤَلةٌ: كثير السؤال.
القاموس المحيط:
سألَهُ كذا، وعن كذا، وبكَذا، بمعنىً، سُؤالاً وسَآلةً ومَسْأَلَةً وتَسْآلاً وسَألَةً. والأمر سَلْ، واسْألْ، ويقالُ سالَ يَسالُ، كخافَ يَخافُ، وهُما يَتَساوَلانِ. والسُّؤْلُ والسُّؤْلَةُ، ويُتْرَكُ هَمْزُهُما ما سَألْتَهُ. وكهُمَزَةٍ الكثيرُ السُّؤالِ. وأسْألَهُ سُؤْلَهُ ومَسْأَلَتَهُ قَضَى حاجَتَهُ. وأمَّا قولُ بِلالِ بنِ جريرٍ
إذا ضِفْتَهُمْ أو سآيَلْتَهُمْ ... وجَدْتَ بهم عِلَّةً حاضِرَهْ
فَجَمْعٌ بينَ اللُّغَتَيْنِ، الهَمْزَةُ التي في سَألْتُه، والياءُ التي في سايَلْتُه، ووَزْنُه فَعايَلْتَهُم، وهذا مِثالٌ لا نَظيرَ له. وتَساءَلوا: سَألَ بعضُهم بعضاً.
تاج العروس:
س أ ل
سَأَلَهُ كذا وعن كَذا وبِكَذا : بِمَعْنىً واحِدٍ يُقالُ : سَأَلَهُ الشَّيْءُ وعَنِ الشَّيْءِ وقالَ الأَخْفَشُ : يُقالُ خَرَجْنَا نَسْأَلُ عَن فُلانٍ وبِفُلاَنٍ . وفي اسْتِعْمالِهِ مُتَعَدِّياً بِنَفْسِهِ وبهذِهِ الحُرُوفِ بمَعْنىً واحِدٍ - كما هو ظَاهِرُ كَلامِهِ وهو الذي ذَهَبَ إِليهِ الأَخْفَشُ - اخْتِلاَفٌ في شَرْحِ خُطْبَةِ الشِّفاءِ لِلْخَفاجِيِّ أَنَّهُ يَتَعَدَّى بِنَفْسِهِ وبعَن ومِنْ وفي إِذا كان بمَعْنَى الرَّجاءِ لا الاسْتِعْطافِ وفي تَعْلِيقِ الفَرَائِدِ على تَسْهِيلِ الفَوائِدِ للبدْرِ الدَّمامِينِيِّ أَثْنَاءَ أَفْعَالِ القُلُوبِ أَنَّ سَأَلَ يَتَعَدَّى لِلْمالِ بِنَفْسِهِ ولغيرِهِ بالْجارِّ وفي شِفَاءِ الْغَلِيلِ للشِّهابِ أَنَّهُ يَتَعَدَّى إلى المَسْئُولِ عنه بِنَفْسِهِ وقد تَدْخُلُ عن عَلى السائِلِ وقد تَدْخُلُ عَلى المَسْئُولِ عنه قالَ شيخُنا : ودُخُولُها عَلى السَّائِلِ لُغَةُ بَنِي عَامِرٍ وقالَ ابنُ بَرِّيٍّ : سَأَلْتُهُ الشَّيْءَ بِمَعْنَى اسْتَعْطَيْتُهُ إِيَّاهُ وسَأَلْتُهُ عن الشَّيْءِ : اسْتَخْبَرْتُهُ . قُلْتُ : وللرَّاغِبِ في مُفْرَداتِهِ تَحْفِيقٌ حَسَنٌ قالَ : السُّؤالُ اسْتِدْعاءُ مَعْرِفَةٍ أو ما يُؤَدِّي إلى المَعْرِفَةِ واسْتِدْعاءُ الْمَعْرِفةِ جَوابهُ عَلى اللِّسانِ والْيَدُ خَلِيفَةٌ لهُ بالكِتابَةِ أو الإِشَارَةِ واسْتِدْعاءُ المالِ جَوابُهُ على الْيَدِ واللِّسانُ خَلِيفَةٌ لَها إِمَّا بِرَدٍّ أو بِوَعْدٍ أو بِرٍّ والسُّؤالُ لِلْمَعْرِفةِ قد يكونُ لِلاسْتِعلاَمِ وقد يكونُ لِلتَبْكِيتِ قَوْلُهُ : " وإِذَا الْمَوءُودَةُ سُئِلَتْ " والسُّؤَالُ إِذا كانَ لِلتَّعْرِيفِ يُعَدَّى إلى المَفْعُولِ الثَّانِي تَارَةً بِنَفْسِهِ وتَارَةً بِالْجَارِّ تَقولُ سَأَلْتُهُ كَذا وعن كذا وبِكَذا وبِعضن أَكْثَرَ وإِذا كانَ لاسْتِدْعاءِ مالٍ فإِنَّهُ يُعَدَّى بنَفْسِهِ أو بِمِنْ انْتَهَى
وفي المُحْكَمِ : سَأَلَ يَسْأَلُ سُؤَالاً كغُرَابٍ وسَأَلَةً بالمَدِّ ومَسْأَلَةً كمَرْحَلَةٍ وقد تُحْذَفُ منهُ الهَمْزَةُ فيُقالُ : مَسَلَةٌ وتَسْآلاً بالفَتْحِ والْمَدِّ وسَأَلَةً مُحَرَّكَةً والأَمْرُ مِن سَالَ كخَافَ : سَلْ بِحَرَكَةِ الحَرْفِ الثَّانِي مِنَ المُسْتَقْبَلِ ومِن سَأَلَ كجَأَرَ : اسْألْ قالَ ابنُ سِيدَه : والعَرَبُ قاطبَةً تَحْذِفُ الهَمْزَ منهُ في الأَمْرِ فإِذا وَصَلُوا بالْفاءِ أو الواوِ هَمَزُوا كقولِكَ : فاسْأَلْ واسْأَلْ يُقالُ على التَّخْفِيفِ البَدَلِيِّ : سالَ يَسالُ كخَافَ يَخافُ وهي لُغَةُ هُذِيْلٍ والعَيْنُ من هذه اللُّغَةِ واوٌ لِمَا حَكاهُ أبو زَيْدٍ مِن قَوْلِهِم : هُما يَتَساوَلانِ كقولِكَ : يَتَقَاوَمَانِ ويَتَقَاوَلانِ وبه قَرَأَ أَبُو جَعْفَرٍ ونافِعٌ وابنُ كَثِيرٍ وابنُ عُمَرَ : " سَالَ سَائِلٌ بِعَذابٍ وَاقِعٍ " وقيلَ : مَعْناهُ بغيرِ هَمْزٍ : سَالَ وَادٍ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ وقَرَأَ ابنُ كَثِيرٍ وأبو عَمْرٍو والكُوفِيُّونَ : " سَأَلَ سَائِلٌ " مَهْمُوزاً عَلى مَعْنَى : دَعا دَاعٍ وقالَ الجَوْهَرِيُّ : " سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذابٍ أي عَن عَذابٍ . قال الأَخْفَشُ : وقد يُخَفَّفُ فَيُقالُ : سَالَ يَسالُ قالَ الشَّاعِرُ :
ومُرْهَقٍ سالَ إِمْتاعاً بِأُصْدَتِهِ ... لم يَسْتَعِنْ وحَوَامِي الْمَوْت تَغْشاهُ
والسُّؤْالُ بالضَّمِّ مَهْموزاً والسُّؤْلَةُ بالهاءِ وهذه عن ابنِ جِنِّيٍّ ويُتْرَكُ هَمْزُهُما وبِهِما قُرِئَ قَوْلُهُ تعالى : " قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَى أي ما سأَلْتَهُ أي أُعْطِيتَ أُمْنِيَتَكَ التي سأَلْتَها . وقالَ الزَّمَخْشرِيُّ : السُّؤْلُ فِعْلٌ بِمَعْنَى مَفْعُول كعُرْفٍ ونُكْرٍ وقال ابنُ جِنِّيٍ : أَصْلُ السُّولِ الهَمْزُ عندَ العَرَبِ اسْتَثْقَلُوا ضَغْطَةَ الهَمْزَةِ فيه فَتَكَلَّمُوا به عَلى تَخْفِيفِ الهَمْزَةِ وسيأَتِي في س و ل . وسُؤَلَةٌ كهُمَزَةٍ : الْكَثِيرُ السُّؤَالِ مِنَ النَّاسِ بالهَمْزِ وبِغَيْرِ الهَمْزِ كما سيأْتِي في س و ل . وأَسْأَلَهُ سُؤْلَهُ وسُؤْلَتَهُ ومَسْأَلَتَهُ : أي قَضَى حَاجَتَهُ كذا في العُبابِ واللِّسانِ وأَمَّا قَوْلُ بِلالِ ابنِ جَرِيرٍ :
إذَا ضِفْتَهُمْ أو سَآيَلْتَهُمْ ... وَجَدْتَ بهم عِلَّةً حاضِرَهْ فجَمْعٌ بَيْنَ اللُّغَتَيْنِ كَما قَالَهُ أَحْمَدُ ابنُ يحيى وذلكَ حينَ فَهِمَ وقبْلَ ذلكَ فَإِنَّهُ لَمْ يَعْرِفْهُ وهما الهَمْزَةُ التي في سَأْلْتُهُ وهي الأَصْلُ والياءُ التي في سَايَلْتُهُ وهي العِوَضُ والفَرْعُ فقد تَراهُ كيفَ جَمَعَ بيْنَهُما في قَوْلِهِ : سَآيَلْتَهُمْ قال : ووَزْنُهُ عَلى هذا فَعَاَلْتَهُمْ قالَ : وهذا مِثالٌ لا نَظِيرَ يُعْرَفُ له في اللُّغَةِ . وتَساءَلُوا : سَأَلَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً وهما يَتَساءَلاَنِ ويَتَسَايَلاَنِ وقولُه تَعالى : " واتَّقُوا اللهَ الَّذِي تَسَّاءَلُونَ بهِ والأَرْحَامَ وقُرِئَ : " تَسَاءَلُونَ بِهِ " فَمَنْ قَرَأَ " تَسَّاءَلُونَ " فالأَصْلُ : تَتَساءَلُونَ قُلِبَتِ التَّاءُ سِيناً لِقُرْبِ هذهِ مِن هذهِ ثمَّ أُدْغِمَتْ فيها ومَن قَرَأَ " تَسَاءَلُونَ " فَاَصْلُهُ أيضاً : تَتَساءَلُونَ حُذِفَتِ التَّاءُ الثَّانِيَةُ كَراهِيَةً لِلإعَادَةِ ومَعْناهُ : تَطْلُبونَ حُقُوقَكُمْ به . تَنْبشيهٌ : قالَ ابنُ الأَثِيرِ : السُّؤَالُ في كتابِ اللهِ والحديثِ نَوْعانِ : أَحَدُهما ما كانَ على وَجْهِ التَّبْيِينِ والتَّعْلِيم مِمَّا تَمَسُّ الْحَاجَةُ إِلَيْهِ فهوَ مُبَاحٌ أو مَنْدُوبٌ أو مَأْمُورٌ به والآخَرُ ما كانَ على طَرِيقِ التَّكْلِّفِ والتَّعَنُّتِ فهوَ مَكْرُوهٌ ومَنْهِيٌّ عَنْهُ فَكُلُّ ما كانَ مِن هذا الوَجْهِ ووَقَعَ السُّكُوتُ عَنْ جَوابِهِ فَإِنَّما هو رَدْعٌ وزَجْرٌ للسَّائِلِ وإِنْ وَقَعَ الْجَوابُ عنه فهو عُقُوبَةٌ وتغْلِيظٌ وفي الحديثِ : كَرِهَ الْمَسائِلَ وعابَها أرادَ الْمَسائِلَ الدَّقيقَةَ التي لا يُحْتاجُ إليها وفي حديثٍ آخَرَ : أَنَّهُ نَهَى عن كَثْرَةِ السُّؤالِ قيلَ : هو مِن هذا وقيلَ : هو سُؤَالُ النَّاسِ أَمْوالَهُم مِن غَيْرِ حاجَةٍ . وممّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْهِ : رَجُلٌ سَئَّالٌ كشَدَّادٍ وسُؤُولٌ كصَبُورٍ : كثيرُ السُّؤَالِ . وقَوْمٌ سَأَلَةٌ جمعُ سائِلٍن ككَاتِبٍ وكَتَبَةٍ وسُؤَّالٌ كرُمَّانٍ . وساءَلْتُهُ مُسَاءَلَةً قالَ أبو ذُؤَيْبٍ :
أَسَاءَلْتَ رَسْمَ الدَّارِ أم لم تُسائِلِ ... عن السَّكْنِ أَم عَن عَهْدِهِ بالأَوائِلِ وجَمْعُ المَسْأَلَةِ : مَسائِلُ بالهَمْزِ وتَعَلَّمْتُ مَسْأَلةً ومَسائِلَ : اسْتُعِيرَ المَصْدَرُ للمَفْعُولِ وهو مَجازٌ قالَهُ الزَّمَخْشَرِيُّ وحَكى أبو عَلِيٍّ عن أبي زَيْدٍ قَوْلَهم : اللَهُمَّ أَعْطِنا سَأَلاَتِنَا وُضِعَ المَصْدَرُ مَوْضِعَ الاِسْمِ ولذلك جُمِعَ . والْفَقِيرِ يُسَمَّى سَائِلاً إذا كانَ مُسْتَدْعِياً لِشَيْءٍ قالَهُ الرَّاغِبُ وبهِ فُسِّرَ قَوْلُهُ تَعالى : " وأمَّا السَّائِلَ فَلا تَنْهَرْ " وفَسَّرَهُ الحَسَنُ بِطَالِبِ العِلْمِ
في كتابِ الشُّذُوذِ لابنِ جِنِّيٍّ قِراءَةُ الحَسَنِ : " ثُمَّ سُولُوا الْفِتْنَةَ " مَرْفُوعَةَ السِّينِ قال ابنُ مُجَاهِدٍ : ولا يَجْعَلُ فيها يَاءً ولا يَمُدُّها . قال ابنُ جِنِّيٍّ : سَأَلَ يَسْألُ وسَالَ يَسَالُ : لُغَتَانِ وإِذا أُسْنِدَ الفِعْلُ إلى المَفْعُولِ فالأَقْيَسُ فيهِ أنْ يُقالَ : سِيلُوا كعِيدُوا ولُغَةٌ ثانِيَةٌ هنا وهي إشْمامُ كَسْرَةِ الْفَاءِ ضَمَّةً فيُقالُ : سُولُوا كقُوْلِهِم : قُولَ وبُوعَ وقد سُورَ به وهو على إِخلاصِ ضَمَّةِ فُعْل إلاَّ أنَّهُ أَقَلُّ اللُّغاتِ فهذا أَحَدُ الوَجْهَيْنِ وهو كالسَّاذِجِ وفيهِ وَجْهٌ آخَرُ فيهِ الصَّنْعَةُ وهو أنْ يَكُونَ أرادَ سُئِلُوا فخَفَّفَ الهَمْزَةَ فجَعَلَها بَيْنَ بَيْنَ أي بينَ الهَمْزَةِ والْيَاءِ لأَنَّها مَكْسُورَةٌ فصَارَتْ : سُيْلُوا فلَمَّا قارَبَتِ الياءَ وضَعُفَتْ فيها الكَسْرَةُ شابَهَتِ الْياءَ السَّاكِنَةَ وقَبْلَها ضَمَّةٌ فانْتَحَى بها نَحْوَ قَوْلِهِ : بُوعَ فإِمَّا أَخْلَصَها في اللَّفْظِ واواً لاِنْضِمام ما قَبْلها على رَأْي أبي الحَسَنِ في تَخْفِيفِ الهَمْزَةِ المَكْسُورَةِ إذا انْضَمَّ ما قَبْلَها وإِمَّا بَقَّاها على رَوائِحِ الهَمْزِ الذي فيها فَجَعَلَها بَيْنَ بَيْنَ فخَفِيَتِ الكَسْرَةُ فيها فشَابَهَتْ لانْضِمَامِ ما قَبْلَها الوَاوَ . انْتَهَى

_Türkçe çeviri henüz yok_
