# سأل — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A3%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سأل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سأل

سَأَلَهُ
1 سَأَلَهُ ذ (S, M, K) with كَذَا following it, and سَأَلَهُ عَنْ كَذَا and بِكَذَا, (S, * K,) aor. يَسْأَلُ, (M,) inf. n. سُؤَالٌ and مَسْأَلَةٌ, (S, M, K,) which latter is also pronounced مَسَلَةٌ, without the hemzeh, (TA,) and تَسْآلٌ and سَآلَةٌ, (M, K,) and سَأَلَةٌ or سَأْلَةٌ, (accord. to different copies of the K, the former of these two accord. to the TA, [and it appears from a statement that will be found below, voce سُؤْلٌ, that one of these is correct, but in an excel-lent copy of the M, in the place thereof, I find, and ↓ سَآءَلَهُ, as a verb, doubly trans., first thus by itself, and secondly by means of عَنْ, as shown by an ex. in a verse cited below, (see 3,) and this also is correct,]) all [sometimes] signify the same, (S, * K,) i. e. He asked him such a thing; or asked him, interrogated him, questioned him, or inquired of him, respecting such a thing: but عن كذا is more common than بكذا: when سَأَلَ means the asking, or demanding, of property, it is trans. [only] by itself or by means of مِنْ [so that you say سَأَلَهُ كَذَا and سَأَلَ مِنْهُ كَذَا meaning he asked, or demanded, of him such a thing]: (Er-Rághib, TA:) and one says also سَالَ, aor. يَسَالُ, (Akh, S, M, Msb, K,) like خَافَ, aor. يَخَافُ; (Msb, K;) which is of the dial. of Hudheyl; the medial letter of this being originally و, as is shown by the phrase, mentioned by AZ, هُمَا يَتَسَاوَلَانِ: (TA:) [respecting this dial. var., see what follows:] the imperative (S, Msb, K, TA;) of سَأَلَ (S, Msb, TA) is اِسْأَلْ; (S, M, Msb, K, TA;) and (S, K, &c.) that of سَالَ, (S, Msb, TA,) سَلْ, (S, Msb, K, TA,) dual. سَلَا, and pl. سَلُوا, [these two being] irregular; (Msb;) and AAF mentions that Aboo-'Othmán heard one say اِسَلْ, [a form omitted in some copies of the K, but mentioned in the CK,] meaning اِسْأَلْ, suppressing the ء, and transferring its vowel to the preceding letter, like as some of the Arabs said لَحْمَرُ for الأَحْمَرُ [as many do in the present day]: (M:) accord. to ISd, (TA,) the Arabs universally suppress the ء in the imperative except when they prefix to it فَ or وَ; (M, TA;) saying فَاسْأَلْ and وَاسْأَلْ: (TA:) or when وَ [or فَ] is prefixed, it is allowable to pronounce the ء and also to suppress it, as in saying وَاسْأَلُوا and وَسَلُوا: (Msb:) and for the pass. سُئِلَ, one may say سِيلَ, and سُيِلَ, in this instance making the kesreh to partake of the sound of dammeh, and سُولَ; and also سُيِلَ, in which the middle letter is pronounced with a sound between that of ء and that of ى, or resembling that of و. (IJ, TA.) As Er-Rághib says, سُؤَالٌ signifies The asking, or demanding, knowledge, or information, or what leads thereto: and the asking, or demanding, property, or what leads thereto. (TA.) سَأَلْتُهُ عَنِ الشَّىْءِ means I asked of him information respecting the thing: (IB, TA: [and the like is said in the Msb:]) and سَأَلْتُهُ الشَّىْءَ [is sometimes used in the same sense, as has been shown above, but generally] means I asked him to give me the thing: (IB, TA:) you say, سَأَلَهُ مَالًا He asked, demanded, or begged, of him property, and in like manner, سَأَلَ مِنْهُ and سَأَلَ اـِلَيْهِ [followed by مَالًا]: (MA:) and سَأَلْتُ اللّٰهَ العَافِيَةَ, inf. n. سُؤَالٌ and مَسْأَلَةٌ, I begged, or sought, of God health, or freedom from disease, &c. (Msb.) The saying in the Kur [lxx. 1], سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ means عَنْ عَذَابٍ [i. e. An asker asked respecting a falling punishment]: (S:) [for] one says, خَرَجْنَا نَسْأَلُ عَنْ فُلَانٍ and بِفُلَانٍ [meaning We went forth asking respecting such a one]: (Akh, S:) or the phrase in the Kur means a caller called [for a falling punishment]: (TA:) and some read سَالَ سَائِلٌ بعذاب واقع, (Bd, TA,) [likewise] from السُّؤَالُ: (Bd:) or this means سَالَ وَادٍ بعذاب واقع [i. e. a valley flowed with a falling punishment]; (Bd, TA;) so some say; (TA;) from السَّيَلَانُ. (Bd.) The saying, in a trad., نَهَى عَنْ كَثْرَةِ السَّؤَالِ [He (Mohammad) forbade much questioning or inquiring] is said to relate to subtile questions or inquiries, that are needless; like another trad., mentioned below, voce, مَسْأَلَةٌ: or to the begging, of men, their property needlessly. (TA.)

سَآءَلَهُ
3 سَآءَلَهُ ذ , (M, TA,) inf. n. مُسَآءَلَةٌ: (TA:) see 1, first sentence. Aboo-Dhu-eyb says,
أَسَآءَلْتَ رَسْمَ الدَّارِ أَمْ لَمْ تُسَائِلِ
عَنِ السَّكْنِ أَمْ عَنْ عَهْدِهِ بِالأَوَائِلِ
[Didst thou ask the remains of the dwelling, or didst thou not ask, respecting the inhabitants, or respecting their knowledge of the former occupants?]. (M, TA.) ― -b2- In the saying of Bilál Ibn-Jereer,
وَجَدْتَ بِهِمْ عِلَّةً حَاضِرَهْ
اـِذَا ضِفْتَهُمْ أَوْ سَآيَلْتَهُمْ
[When thou becomest their guest, or askest of them, thou findest with them a ready excuse], سَآيَلْتَهُمْ is a combination of two dial. vars.; the ء being in the original phrase سَآءَلْتُ زَيْدًا, and the ى being a substitute in the phrase سَايَلْتُ زَيْدًا; the measure of سَآيَلْتَهُمْ being فَعَايَلْتَهُمْ: (M, K: *) so said Ahmad Ibn-Yahyà, [i. e. Th,] who had at first ignored the expression: (M:) and it is an instance of which we know not a parallel in the language. (M, K. *) ― -b3- [Accord. to analogy, سَآءَلَهَ also signifies He asked him, &c., being asked by him, &c. ― -b4- And Freytag states that Reiske has explained سَآءَلَ as meaning He always demanded that another should express wishes for his health: but I know not any instance of its being used in this sense.]

4 أَسْاََ ↓ أَسْأَلَهُ سُؤْلَهُ, (K,) or ↓ سُؤْلَتَهُ, (S,) and ↓ مَسْأَلَتَهُ, (S, K,) He accomplished for him his want. (S, K.)

تسأّل
5 تسأّل ذ , in the modern language, signifies He begged, or asked alms; as also تَسَوَّلَ: both probably post-classical.]

تَسَآءَلُوا
6 تَسَآءَلُوا ذ They asked, or begged, one another. (S, Msb, K.) You say, هُمَا يَتَسَآءَلَانِ, (M,) and also يَتَسَاوَلَانِ, (M, Msb, K,) and يَتَسَايَلَانِ. (TA.) In the Kur [iv. 1], some read وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِى تَسَّآءَلُونَ بِهِ; and others, تَسَآءَلُونَ بِهِ: in each case, originally تَتَسَآءَلُونَ: the meaning is, [And fear ye God,] by Whom ye demand [one of another] your rights, or dues: (M:) or by Whom ye ask, or demand, one of another; (Bd, Jel;) saying, I ask thee, or beg thee, by God; and I beseech thee, or adjure thee, by God. (Jel.) ― -b2- One says also تَسَآءَلُوا القَوْمَ, meaning They [together] asked, or begged, the people. (Mgh in art. نقض.)

سُؤْلٌ
سُؤْلٌ ذ , (S, M, K;) also pronounced سُولٌ, without ء, (S, K,) [A petition; or a request; meaning] a thing that people ask or beg; (S;) or a thing that one has asked or begged; (M, K;) as also ↓ سُؤْلَةٌ, (IJ, M, K,) which is likewise pronounced سُولَةٌ, without ء; (K;) and ↓ سُؤُولٌ; (Har p. 422; [or this is app. pl. of سُؤْلٌ, like as بُرُوجٌ is of بُرْجٌ, and بُرُودٌ of بُرْدٌ, &c.;]) [and ↓ سَأْلَةٌ or سَأَلَةٌ, as will be shown by what follows;] and ↓ مَسْؤُولٌ; (Msb;) [and ↓ مَسْأَلَةٌ:] see 4: the first of these said by Z to be of the measure فُعْلٌ in the sense of the measure مَفْعُولٌ; like عُرْفٌ and نُكْرٌ. (TA.) Thus in the Kur [xx. 36], قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَى Thou hast been granted thy petition, or the thing that thou hast asked, O Moses. (S, M, TA.) In the saying ↓ اَللّٰهُمَّ أَعْطِنَا سَأَلَاتِنَا [O God, grant Thou us our petitions], mentioned by Aboo- 'Alee on the authority of AZ, the inf. n. is used as a subst., properly so termed, and is therefore pluralized. (M.)

سَأْلَةٌ
سَأْلَةٌ ذ or سَأَلَةٌ; pl. سَأَلَاتٌ: see the next preceding paragraph, in two places.

سُؤْلَةٌ
سُؤْلَةٌ ذ : see 4: and see also سْؤْلٌ.

سُؤَلَةٌ
سُؤَلَةٌ ذ , (S, K,) also pronounced سُوَلَةٌ, (TA,) A man (S) who asks, or begs, much; (S, K;) as also ↓ سَأّلٌ, and ↓ سَؤُولٌ: (TA:) such is improperly termed ↓ سَائِلٌ. (Durrat el-Ghowwás, in De Sacy's Anthol. Gramm. Ar., p. 47 of the Ar. text.)

سُؤَالٌ
سُؤَالٌ ذ an inf. n. of 1. (S, M, K, &c.) ― -b2- [It is often used as a subst. properly so called; like مَسْأَلَةٌ; meaning A question; an interrogation; correlative of جَوَابٌ: and a demand, or petition: and as such has a pl., سُؤَالَاتٌ; perhaps postclassical.]

سَؤُولٌ
سَؤُولٌ ذ : see سُؤَلَةٌ.

سُؤُولٌ
سُؤُولٌ ذ : see سُؤْلٌ [of which it is app. pl.].

سَأّلٌ
سَأّلٌ ذ : see سُؤَلَةٌ.

سَائِلٌ
سَائِلٌ ذ [i. e. Asking; meaning interrogating, questioning, or inquiring; and demanding, or begging;] has for its pl. سَأَلَةٌ and سُؤَّالٌ. (TA.) See سُؤَلَةٌ. ― -b2- It also means [A beggar; i. e.] a poor man asking, or begging, a thing. (Er-Rághib, TA.) So it has been expl. as used in the Kur [xciii. 10], where it is said, وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ [And as for the beggar, thou shalt not chide him, or address him with rough speech]: or, accord. to El-Hasan, it here means the seeker of knowledge. (TA.)

مَسْأَلَةٌ
مَسْأَلَةٌ ذ , an inf. n. of 1, is tropically used in the sense of a pass. part. n. [with the noun qualified by it understood; meaning (tropical:) A thing asked; i. e. a question; a problem, or proposition; a matter, or an affair, proposed for decision or determination]: (TA:) and the pl. is مَسَائِلُ. (Msb, TA.) So in the saying, تَعَلَّمْتُ مَسْأَلَةً (tropical:) [I learned a question, or problem, &c.]. (TA.) The saying, in a trad., كَرِهَ المَسَائِلَ وَعَابَهَا means (assumed tropical:) [He (Mohammad) disliked and discommended] subtile questions, such as are needless. (TA.) ― -b2- See also سُؤْلٌ: ― -b3- and see 4.

مَسْؤُولٌ
مَسْؤُولٌ ذ [pass. part. n. of 1: and used as a subst.]: see سُؤْلٌ.

### Türkçe

**سَأَلَهُ**
1 **سَأَلَهُ** ذ (S, M, K) ardından **كَذَا** gelmek üzere; ve **سَأَلَهُ عَنْ كَذَا** ve **بِكَذَا**, (S, * K,) muzâri‘i **يَسْأَلُ**, (M,) mastarı **سُؤَالٌ** ve **مَسْأَلَةٌ**, (S, M, K,) ki bu ikincisi ayrıca hemzesiz olarak **مَسَلَةٌ** diye de telaffuz edilir, (TA,) ve **تَسْآلٌ** ve **سَآلَةٌ**, (M, K,) ve **سَأَلَةٌ** yahut **سَأْلَةٌ**, (K’nın farklı nüshalarına göre; bu ikisinden birincisi TA’ya göre; [ve aşağıda **سُؤْلٌ** maddesinde bulunacak bir ifadeden, bunlardan birinin doğru olduğu anlaşılır; fakat M’nin mükemmel bir nüshasında bunun yerinde şunu buluyorum: ve ↓ **سَآءَلَهُ**, fiil olarak, iki mef‘ûllü; birincisi böyle tek başına, ikincisi **عَنْ** vasıtasıyla; aşağıda zikredilen bir beyitte getirilen bir örnekle gösterildiği üzere, (bk. 3,) ve bu da doğrudur,]) bunların hepsi [bazen] aynı mânaya gelir, (S, * K,) yani: Ona şöyle bir şeyi sordu; yahut ona sordu, onu istifham etti, onu sorguladı, yahut ondan, şöyle bir şey hakkında, bilgi edindi: fakat **عن كذا** kullanımı **بكذا**dan daha yaygındır: **سَأَلَ** mal istemek yahut talep etmek mânasında olduğunda, [yalnızca] tek başına yahut **مِنْ** vasıtasıyla geçişli olur [öyle ki **سَأَلَهُ كَذَا** ve **سَأَلَ مِنْهُ كَذَا** dersin; mânası: ondan şöyle bir şeyi istedi yahut talep etti]: (Er-Râgıb, TA:) ve ayrıca **سَالَ** denir; muzâri‘i **يَسَالُ**, (Akh, S, M, Msb, K,) **خَافَ** gibi, muzâri‘i **يَخَافُ**; (Msb, K;) bu, Huzeyl lehçesindendir; bunun orta harfi aslında **و** idi; AZ tarafından zikredilen şu ibare bunu gösterir: **هُمَا يَتَسَاوَلَانِ**: (TA:) [bu lehçe varyantı hakkında, aşağıda gelenlere bak:] **سَأَلَ**’in (S, Msb, K, TA;) (S, Msb, TA) emri **اِسْأَلْ**’dir; (S, M, Msb, K, TA;) ve (S, K, vb.) **سَالَ**’in (S, Msb, TA) emri **سَلْ**’dir, (S, Msb, K, TA,) tesniyesi **سَلَا**, ve cemi **سَلُوا**, [bu ikisi] kural dışıdır; (Msb;) ve AAF, Ebû-‘Osmân’ın birinin **اِسَلْ** dediğini işittiğini zikreder; [K’nın bazı nüshalarında düşürülmüş bir şekildir; fakat CK’da zikredilmiştir;] mânası **اِسْأَلْ**’dir; **ء**’yi düşürerek ve onun harekesini önceki harfe naklederek; tıpkı Araplardan bazılarının **الأَحْمَرُ** yerine **لَحْمَرُ** demesi gibi [bugün de birçok kimsenin yaptığı üzere]: (M:) ISd’ye göre, (TA,) Araplar emirde **ء**’yi, başına **فَ** yahut **وَ** getirmeleri hâli müstesna, umûmen düşürürler; (M, TA;) **فَاسْأَلْ** ve **وَاسْأَلْ** derler: (TA:) yahut başına **وَ** [veya **فَ**] getirildiğinde, **ء**’yi telaffuz etmek de onu düşürmek de câizdir; **وَاسْأَلُوا** ve **وَسَلُوا** demekte olduğu gibi: (Msb:) ve meçhul için **سُئِلَ** yerine **سِيلَ** ve **سُيِلَ** denebilir; bu durumda kesreyi dammenin sesine yaklaştırır; ve **سُولَ**; ve ayrıca **سُيِلَ**; bunda orta harf, **ء** sesi ile **ى** sesi arasında bir sesle, yahut **و** sesine benzer şekilde telaffuz edilir. (IJ, TA.) Er-Râgıb’ın dediği üzere, **سُؤَالٌ** şu mânaya gelir: Bilgiyi yahut malûmatı, yahut ona götüren şeyi istemek yahut talep etmek; ve malı, yahut ona götüren şeyi istemek yahut talep etmek. (TA.) **سَأَلْتُهُ عَنِ الشَّىْءِ** demek: Şey hakkında ondan bilgi istedim demektir: (IB, TA: [ve benzeri Msb’de de söylenir:]) ve **سَأَلْتُهُ الشَّىْءَ** [bazen yukarıda gösterildiği üzere aynı mânada kullanılır; fakat genellikle] ona şeyi bana vermesini istedim demektir: (IB, TA:) **سَأَلَهُ مَالًا** dersin: Ondan mal istedi, talep etti yahut dilendi; ve aynı şekilde **سَأَلَ مِنْهُ** ve **سَأَلَ اـِلَيْهِ** [ardından **مَالًا** gelmek üzere]: (MA:) ve **سَأَلْتُ اللّٰهَ العَافِيَةَ**, mastarı **سُؤَالٌ** ve **مَسْأَلَةٌ**, Allah’tan afiyet, yahut hastalıktan kurtuluş vb. diledim: (Msb.) Kur’ân’daki [lxx. 1] **سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ** sözü **عَنْ عَذَابٍ** mânasınadır [yani: Düşen bir azap hakkında bir soran sordu]: (S:) [çünkü] **خَرَجْنَا نَسْأَلُ عَنْ فُلَانٍ** ve **بِفُلَانٍ** denir [mânası: Falanca hakkında sorarak dışarı çıktık]: (Akh, S:) yahut Kur’ân’daki ibare: Bir çağıran, düşen bir azabı çağırdı demektir: (TA:) ve bazıları **سَالَ سَائِلٌ بعذاب واقع** diye okur, (Bd, TA,) [yine] **السُّؤَالُ**’dan: (Bd:) yahut bu, **سَالَ وَادٍ بعذاب واقع** demektir [yani: Bir vadi düşen bir azapla aktı]; (Bd, TA;) bazıları böyle der; (TA;) **السَّيَلَانُ**’dan. (Bd.) Bir hadisteki **نَهَى عَنْ كَثْرَةِ السَّؤَالِ** sözü [O (Muhammed) çok soru sormayı yahut araştırmayı yasakladı], gereksiz olan ince sorulara yahut araştırmalara hamledilir; aşağıda **مَسْأَلَةٌ** maddesinde zikredilen başka bir hadis gibi: yahut gereksiz yere insanların mallarını dilenmeye. (TA.)

**سَآءَلَهُ**
3 **سَآءَلَهُ** ذ, (M, TA,) mastarı **مُسَآءَلَةٌ**: (TA:) 1’in ilk cümlesine bak. Ebû-Ḏu-eyb der ki,
أَسَآءَلْتَ رَسْمَ الدَّارِ أَمْ لَمْ تُسَائِلِ
عَنِ السَّكْنِ أَمْ عَنْ عَهْدِهِ بِالأَوَائِلِ
[Meskenin kalıntılarına sordun mu, yoksa sormadın mı; sakinler hakkında mı, yahut onların önceki oturanları bilmesi hakkında mı?]. (M, TA.) ― -b2- Bilâl İbn-Cerîr’in şu sözünde,
وَجَدْتَ بِهِمْ عِلَّةً حَاضِرَهْ
اـِذَا ضِفْتَهُمْ أَوْ سَآيَلْتَهُمْ
[Onlara misafir olduğunda yahut onlardan sorduğunda, onların yanında hazır bir mazeret bulursun], **سَآيَلْتَهُمْ** iki lehçe varyantının birleşimidir; **ء** asıl ibare olan **سَآءَلْتُ زَيْدًا**’dadır; **ى** ise **سَايَلْتُ زَيْدًا** ibaresinde bir bedeldir; **سَآيَلْتَهُمْ**’ün vezni **فَعَايَلْتَهُمْ**’dür: (M, K: *) bunu Ahmed İbn-Yahyâ söylemiştir; [yani Th;] başlangıçta bu ifadeyi tanımamıştı: (M:) ve dilde benzerini bilmediğimiz bir örnektir. (M, K. *) ― -b3- [Kıyasa göre, **سَآءَلَهَ** ayrıca: Ona sordu vb.; onun tarafından soruldu vb. mânasına da gelir. ― -b4- Ve Freytag, Reiske’nin **سَآءَلَ**’ı, bir başkasının kendi sağlığı için temennide bulunmasını daima talep etti mânasında açıkladığını nakleder: fakat bunun bu mânada kullanıldığına dair hiçbir örnek bilmiyorum.]

4 **أَسْأَلَهُ** **سُؤْلَهُ**, (K,) yahut ↓ **سُؤْلَتَهُ**, (S,) ve ↓ **مَسْأَلَتَهُ**, (S, K,) onun ihtiyacını onun için yerine getirdi. (S, K.)

**تسأّل**
5 **تسأّل** ذ, modern dilde, dilendi yahut sadaka istedi mânasına gelir; **تَسَوَّلَ** da böyledir: ikisi de muhtemelen klasik sonrası.]

**تَسَآءَلُوا**
6 **تَسَآءَلُوا** ذ Birbirlerine sordular yahut birbirlerinden dilendiler. (S, Msb, K.) **هُمَا يَتَسَآءَلَانِ**, (M,) ve ayrıca **يَتَسَاوَلَانِ**, (M, Msb, K,) ve **يَتَسَايَلَانِ** dersin. (TA.) Kur’ân’da [iv. 1], bazıları **وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِى تَسَّآءَلُونَ بِهِ** diye okur; diğerleri **تَسَآءَلُونَ بِهِ**: her iki durumda da aslı **تَتَسَآءَلُونَ**’dur: mânası: [Allah’tan sakının,] O’nunla birbirinizden haklarınızı yahut alacaklarınızı talep ettiğiniz (Zât) ile: (M:) yahut O’nunla birbirinizden sorduğunuz yahut talep ettiğiniz; (Bd, Jel;) “Senden Allah adına istiyorum” ve “Senden Allah adına yalvarıyorum” ve “Seni Allah adına yemin ettiriyorum” diyerek. (Jel.) ― -b2- Ayrıca **تَسَآءَلُوا القَوْمَ** denir; mânası: Onlar [birlikte] kavimden sordular yahut kavimden dilendiler. (Mgh, **نقض** maddesinde.)

**سُؤْلٌ**
**سُؤْلٌ** ذ, (S, M, K;) ayrıca **ء** olmaksızın **سُولٌ** diye de telaffuz edilir, (S, K,) [Bir dilek; yahut bir istek; mânası] insanların sordukları yahut dilendikleri bir şey; (S;) yahut kişinin sorduğu yahut dilendiği bir şey; (M, K;) ve ayrıca ↓ **سُؤْلَةٌ**, (IJ, M, K,) ki bu da **ء** olmaksızın **سُولَةٌ** diye telaffuz edilir; (K;) ve ↓ **سُؤُولٌ**; (Har s. 422; [yahut bu, **سُؤْلٌ**’ün görünüşte cem‘idir; tıpkı **بُرُوجٌ**’un **بُرْجٌ**’ün, ve **بُرُودٌ**’un **بُرْدٌ**’ün olması gibi, vb.;]) [ve ↓ **سَأْلَةٌ** yahut **سَأَلَةٌ**, aşağıda gelecek olanın göstereceği üzere;] ve ↓ **مَسْؤُولٌ**; (Msb;) [ve ↓ **مَسْأَلَةٌ:**] 4’e bak: bunların birincisi, Z tarafından, **مَفْعُولٌ** vezninin mânasında **فُعْلٌ** vezninde olduğu söylenmiştir; **عُرْفٌ** ve **نُكْرٌ** gibi. (TA.) Böylece Kur’ân’da [xx. 36], **قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَى**: Ey Mûsâ, dileğin, yahut istediğin şey sana verilmiştir. (S, M, TA.) AZ’den rivayetle Ebû-‘Alî’nin zikrettiği **اَللّٰهُمَّ أَعْطِنَا سَأَلَاتِنَا** sözünde [Ey Allah, dileklerimizi bize ver], mastar isim yerine kullanılmıştır; terimce “isim” diye adlandırılan şekilde; bu sebeple çoğul yapılmıştır. (M.)

**سَأْلَةٌ**
**سَأْلَةٌ** ذ yahut **سَأَلَةٌ**; çoğulu **سَأَلَاتٌ**: bir önceki paragrafın iki yerinde geçene bak.

**سُؤْلَةٌ**
**سُؤْلَةٌ** ذ: 4’e bak: ayrıca **سْؤْلٌ**’e de bak.

**سُؤَلَةٌ**
**سُؤَلَةٌ** ذ, (S, K,) ayrıca **سُوَلَةٌ** diye de telaffuz edilir, (TA,) çokça isteyen yahut dilenen bir adam; (S, K;) ve ayrıca ↓ **سَأّلٌ**, ve ↓ **سَؤُولٌ**: (TA:) böyle birine, yerinde olmayan şekilde, ↓ **سَائِلٌ** denir. (Durrat el-Ghowwás, De Sacy’nin Anthol. Gramm. Ar.’ında, Arapça metnin s. 47’si.)

**سُؤَالٌ**
**سُؤَالٌ** ذ 1’in mastarıdır. (S, M, K, vb.) ― -b2- [Çoğu kez, **مَسْأَلَةٌ** gibi, hakiki isim olarak kullanılır; mânası: Bir soru; bir istifham; **جَوَابٌ**’un karşılığı; ve bir talep yahut dilek: ve bu hâliyle bir çoğulu vardır: **سُؤَالَاتٌ**; muhtemelen klasik sonrası.]

**سَؤُولٌ**
**سَؤُولٌ** ذ: **سُؤَلَةٌ**’ye bak.

**سُؤُولٌ**
**سُؤُولٌ** ذ: **سُؤْلٌ**’e bak [görünüşte onun çoğuludur].

**سَأّلٌ**
**سَأّلٌ** ذ: **سُؤَلَةٌ**’ye bak.

**سَائِلٌ**
**سَائِلٌ** ذ [yani: Soran; mânası: istifham eden, sorgulayan, araştıran; ve talep eden yahut dilenen;] bunun çoğulu **سَأَلَةٌ** ve **سُؤَّالٌ**’dır. (TA.) **سُؤَلَةٌ**’ye bak. ― -b2- Ayrıca [bir dilenci; yani] bir şeyi isteyen yahut dilenen fakir adam mânasına gelir. (Er-Râgıb, TA.) Kur’ân’da [xciii. 10] geçtiği yerde bu şekilde açıklanmıştır; orada şöyle denir: **وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ** [Dilenciye gelince, onu azarlama yahut ona sert söz söyleme]: yahut El-Hasan’a göre burada ilim talibi mânasındadır. (TA.)

**مَسْأَلَةٌ**
**مَسْأَلَةٌ** ذ, 1’in mastarıdır; mecazen meçhul ism-i mef‘ûl mânasında kullanılır [onunla nitelenen isim takdir edilerek; mânası (mecazen:) Sorulan şey; yani bir soru; bir mesele yahut önerme; hükme bağlanmak yahut belirlenmek üzere ortaya konulan bir iş yahut bir durum]: (TA:) çoğulu **مَسَائِلُ**’dir. (Msb, TA.) Böylece **تَعَلَّمْتُ مَسْأَلَةً** sözünde (mecazen:) [Bir soru yahut mesele vb. öğrendim]. (TA.) Bir hadisteki **كَرِهَ المَسَائِلَ وَعَابَهَا** sözü (varsayılan mecazla): [O (Muhammed) gereksiz olan ince soruları hoş görmedi ve ayıpladı] demektir. (TA.) ― -b2- **سُؤْلٌ**’e de bak: ― -b3- ve 4’e de bak.

**مَسْؤُولٌ**
**مَسْؤُولٌ** ذ [1’in meçhul ism-i mef‘ûlü; ve isim olarak kullanılır]: **سُؤْلٌ**’e bak.
