# سأم — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%85/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A3%D9%85/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سأم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%85.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: سءم

سءم
سَئِمَ - يَسْأَمُ

سَئِمَ -  يَسْأمُ + كائن + من شيء: يمل ويضجرمن أمر أو كائن: يشعر في نفسه بالضيق وعدم الرضى والقبول تجاه موقف أو حال طالت مدة أثره وفعله أكثر مما ألف واعتاد عليه
سَئِمَ - يَسْأَمُ + كائن + أن يفعل شيئاً: يمل ويضجر من عبء وثقل القيام بأمر أو فعل
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الكراهة وعدم الرغبة وعدم الميل للقيام بأمر أو فعل، مع فعل متردد وضعيف يتجه لمنع الفعل من الوقوع " وهي:
كَرِهَ - يَكْرَهُ، شَمَزَ - يَشْمَزُ، أَمِرَ - يأْمَرُ، سَئِمَ -  يَسْأَمُ، حَيِيَ - يَحَيا، أَفَّ - يَؤُفُّ (أَفَّ - يَئِفُّ)

سأم - يسأم
	﴿ياأيها الذين آمنوا إذا تداينتم بدين إلى أجل مسمى فاكتبوه وليكتب بينكم كاتب بالعدل ولا يأب كاتب أن يكتب كما علمه الله فليكتب وليملل الذي عليه الحق وليتق الله ربه ولا يبخس منه شيئا فإن كان الذي عليه الحق سفيها أو ضعيفا أو لا يستطيع أن يمل هو فليملل وليه بالعدل واستشهدوا شهيدين من رجالكم فإن لم يكونا رجلين فرجل وامرأتان ممن ترضون من الشهداء أن تضل إحداهما فتذكر إحداهما الأخرى ولا يأب الشهداء إذا ما دعوا ولا تسأموا أن تكتبوه صغيرا أو كبيرا إلى أجله ذلكم أقسط عند الله وأقوم للشهادة وأدنى ألا ترتابوا إلا أن تكون تجارة حاضرة تديرونها بينكم فليس عليكم جناح ألا تكتبوها وأشهدوا إذا تبايعتم ولا يضار كاتب ولا شهيد وإن تفعلوا فإنه فسوق بكم واتقوا الله ويعلمكم الله والله بكل شيء عليم(282)﴾ البقرة ﴿فإن استكبروا فالذين عند ربك يسبحون له بالليل والنهار وهم لا يسأمون(38)﴾ فصلت ﴿لا يسأم الإنسان من دعاء الخير وإن مسه الشر فيئوس قنوط(49)﴾ فصلت
جاء في التفسير: تسأموا: تملوا
مختار الصحاح
● [سأم] س أ م: سَئِمَ من الشيء من باب طرب و سآما بالمد و سَأْمَةً أي مله ورجل سَئُومٌ
الراغب
سأم
- السآمة: الملالة مما يكثر لبثه، فعلا كان أو انفعالا قال: }وهم لا يسأمون﴿[فصلت/38]، وقال:﴾لا يسأم الإنسان من دعاء الخير{ [فصلت/49]، وقال الشاعر:
- 255 - سئمت تكاليف الحياة ومن يعش *** ثمانين حولا لا أبالك يسأم
(البيت لزهير بن أبي سلمى من معلقته، وهو في ديوانه ص 86؛ وشرح المعلقات 1/124)
ملخص اللسان
1.    سَئِمَ الشيءَ وسَئِمَ منه وسَئِمْتُ منه أَسْأَمُ سَأَماً وسَأْمَةً وسَآماً وسَآمةً: مَلَّ؛ ورجل سَؤُومٌ وقد أَسْأَمَهُ هو.
2.    والسآمةُ: المَلَلُ والضَّجَرُ
لسان العرب
● - سأم: سَئِمَ الشيءَ وسَئِمَ منه وسَئِمْتُ منه أَسْأَمُ سَأَماً      وسَأْمَةً وسَآماً وسَآمةً: مَلَّ؛ ورجل سَؤُومٌ وقد أَسْأَمَهُ هو. وفي الحديث:      إِن الله لا يَسْأَمُ حتى تَسْأَمُوا. قال ابن الأَثير: هذا مثل قوله لا      يَمَلُّ حتى تَمَلُّوا، وهو الرواية المشهورة. والسآمةُ: المَلَلُ      والضَّجَرُ. وفي حديث أُم زَرْعٍ: زَوْجي كَلَيْلِ تِهامة لا قُرٌّ ولا سَآمة      أَي أَنه طَلْقٌ معتدِل في خُلُوِّه من أَنواع الأَذى والمكروه بالحر      والبرد والضَّجَر أَي لا يَضْجَرُ مني فَيَمَلّ صحبتي. وفي حديث عائشة: أَن      اليهود دخلوا على النبي، صلى الله عليه وسلم، فقالوا: السَّأْمُ عليك      فقالت عائشة: عليكم السَّأْمُ والذَّأْمُ واللعنة قال ابن الأَثير: هكذا      جاء في رواية مهموزاً من السَّأْم، ومعناه أَنكم تَسْأَمون دِينكم،      والمشهور فيه ترك الهمز ويعنون به الموت، وهو مذكور في موضعه، والله      أَعلم.
مقاييس اللغة:
القاموس المحيط:
سَئِمَ الشيءَ، و منه، كفرِحَ، سَأْماً وسَأَماً وسَأْمَةً وسَآمَةً وسَآماً مَلَّ، فهو سَؤُومٌ، وأسْأمْتُهُ.
تاج العروس:
( سئم الشئ و ) سئم ( منه كفرح ) يسأم ( سأما ) بالفتح ومنه حديث عائشة رضى الله تعالى عنها لليهود عليكم السأم والذأم قال ابن الاثير هكذا روى بالهمزة أي انكم تسأمون دينكم والمشهور فيه ترك الهمزة وسيأتى ( وسأما ) بالتحريك ( وسآمة ) كسحابة ( وسآما ) كسحاب ( مل ) ومنه الحديث ان الله لا يسأم حتى تسأموا قال ابن الاثير هو مثل قوله لا يمل حتى تملوا وهو الرواية المشهورة وفي حديث أم زرع زوجي كليل تهامة لاحر ولا قر ولا سآمة أي انه طلق معتدل في خلوه من أنواع الاذى والمكروه بالحر والبرد والضجر أي لا يضجر منى فيمل صحبتي ( فهو سؤوم ) كصبور ( وأسأمه ) هو يقال يغضب غضب سؤوم ثم يقضى قضاء سدوم

### Türkçe

سءم
**سَئِمَ - يَسْأَمُ**

**سَئِمَ -  يَسْأمُ** + bir varlık + bir şeyden: bir işten veya bir varlıktan bıkar ve usanır: kendi içinde, etkisi ve fiili süresi uzayıp, alıştığı ve ülfet ettiği şeyden daha fazla devam eden bir tavır veya hâle karşı darlık ve hoşnutsuzluk ve kabul etmeme hisseder.
**سَئِمَ - يَسْأَمُ** + bir varlık + bir şey yapmaya: bir işin veya fiilin yerine getirilmesinin yükü ve ağırlığından bıkar ve usanır.
Ve lafız, “kerih görme ve istememe ve bir işi veya fiili yapmaya meyletmeme; fiilin vuku bulmasını engellemeye yönelen tereddütlü ve zayıf bir fiil ile birlikte” lafızlar grubuna mensuptur; bunlar:
**كَرِهَ - يَكْرَهُ**، **شَمَزَ - يَشْمَزُ**، **أَمِرَ - يأْمَرُ**، **سَئِمَ -  يَسْأَمُ**، **حَيِيَ - يَحَيا**، **أَفَّ - يَؤُفُّ** (**أَفَّ - يَئِفُّ**)

**سأم - يسأم**
	﴿Ey iman edenler! Belirli bir vadeye kadar bir borçla borçlandığınız zaman onu yazın; aranızda bir kâtip adaletle yazsın; Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan hiçbir kâtip kaçınmasın; yazsın; üzerinde hak olan kimse imlâ ettirsin; Rabb’i olan Allah’tan sakınsın ve ondan hiçbir şeyi eksiltmesin; eğer üzerinde hak olan kimse sefih yahut zayıf ise yahut kendisi imlâ ettiremiyorsa, velîsi adaletle imlâ ettirsin; erkeklerinizden iki şahit getirin; eğer iki erkek olmazsa, şahitlerden razı olduğunuz kimselerden bir erkek ve iki kadın; birisi şaşırırsa öteki ona hatırlatsın diye; şahitler çağrıldıkları zaman kaçınmasınlar; onu küçük olsun büyük olsun vadesine kadar yazmaktan **ولا تسأموا**; bu, Allah katında daha adildir, şahitlik için daha sağlamdır ve şüphe etmemenize daha yakındır; ancak aranızda peşin bir ticaret olur da onu aranızda döndürürseniz, onu yazmamanızda üzerinize bir günah yoktur; alışveriş yaptığınız zaman şahit tutun; ne kâtip ne şahit zarar görsün; eğer yaparsanız, o sizin için fısktır; Allah’tan sakının; Allah size öğretir; Allah her şeyi bilendir (282)﴾ Bakara
	﴿Eğer büyüklük taslarlarsa, Rabb’inin katında olanlar gece ve gündüz O’nu tesbih ederler ve onlar **لا يسأمون** (38)﴾ Fussilet
	﴿İnsan, hayır duasından **لا يسأم**; eğer ona şer dokunursa, pek ümitsiz, pek ümitsizliğe düşendir (49)﴾ Fussilet
Tefsirde geldi: **تسأموا**: bıkarsınız.

Muhtârü’s-Sıhâh
● [**سأم**] س أ م: **سَئِمَ** bir şeyden, طرب babından; ve med ile **سآما**; ve **سَأْمَةً** yani ondan bıktı; ve **رجل سَئُومٌ**.

Râgıb
**سأم**
- **السآمة**: çokça kalışı olan şeyden bıkma; fiil olsun yahut infiâl olsun. Dedi ki: ﴿**وهم لا يسأمون**﴾ [Fussilet/38]; ve dedi ki: ﴿**لا يسأم الإنسان من دعاء الخير**﴾ [Fussilet/49]; ve şair dedi ki:
- 255 - Hayatın yükümlülüklerinden bıktım; kim yaşarsa *** seksen yıl, baban olmayasıca, bıkar
(Beyit, Zuheyr b. Ebî Sülmâ’nın Muallakasındandır; divanında s. 86’dadır; ve Şerhu’l-Muallakât 1/124)

Lisân’ın özeti
1. **سَئِمَ** şeyi ve **سَئِمَ** ondan ve **سَئِمْتُ** ondan: **أَسْأَمُ**; **سَأَماً** ve **سَأْمَةً** ve **سَآماً** ve **سَآمةً**: bıktı; ve **رجل سَؤُومٌ**; ve onu **أَسْأَمَهُ**.
2. Ve **السآمةُ**: bıkma ve usanma.

Lisânü’l-ʿArab
● - **سأم**: **سَئِمَ** şeyi ve **سَئِمَ** ondan ve **سَئِمْتُ** ondan: **أَسْأَمُ**; **سَأَماً** ve **سَأْمَةً** ve **سَآماً** ve **سَآمةً**: bıktı; ve **رجل سَؤُومٌ**; ve onu **أَسْأَمَهُ**. Hadiste: “Şüphesiz Allah, siz bıkıncaya kadar **لا يَسْأَمُ**.” İbnü’l-Esîr dedi ki: Bu, “siz bıkıncaya kadar bıkmaz” sözünün mislidir; meşhur rivayet budur. Ve **السآمةُ**: bıkma ve usanma. Ümmü Zer‘ hadîsinde: “Kocam, Tihâme gecesi gibidir; ne soğuk ne bıkkınlık” yani o, sıcaktan, soğuktan ve usanıp bıkmaktan olan eziyet ve kerih görülen türlerinden hâlî oluşunda açık yüzlü, mutedildir; yani benden usanıp bıkmaz da arkadaşlığımdan bıkmaz. Âişe hadîsinde: Yahudiler Peygamber’in yanına girdiler, sallallahu aleyhi ve sellem, dediler ki: “**السَّأْمُ** senin üzerine.” Âişe dedi ki: “Sizin üzerinize **السَّأْمُ** ve **الذَّأْمُ** ve lânet.” İbnü’l-Esîr dedi ki: Böylece, hemzeli olarak **السَّأْم**’dan rivayette geldi; manası: siz dininizden bıkarsınız; meşhur olanında hemze terk edilir ve onunla ölümü kastederler; o, yerinde zikredilmiştir; Allah daha iyi bilir.

Mekâyîsü’l-Luğa:
el-Kâmûsü’l-Muhît:
**سَئِمَ** şeyi ve ondan, **كفرِحَ** gibi; **سَأْماً** ve **سَأَماً** ve **سَأْمَةً** ve **سَآمَةً** ve **سَآماً**: bıktı; o hâlde o **سَؤُومٌ**dur; ve onu **أسْأمْتُهُ**.

Tâcü’l-ʿArûs:
( **سئم** şeyi ve ) **سئم** ( ondan, **كفرح** gibi ) **يسأم** ( **سأما** ) fetha ile; ve ondan, Âişe hadîsi, Allah Teâlâ ondan razı olsun, Yahudilere: “Sizin üzerinize **السأم** ve **الذأم**.” İbnü’l-Esîr dedi ki: Böylece hemze ile rivayet etti; yani siz dininizden bıkarsınız; meşhur olanında hemze terk edilir; ve gelecektir. ( ve **وسأما** ) hareke ile. ( ve **وسآمة** ) **كسحابة** gibi. ( ve **وسآما** ) **كسحاب** gibi. ( **مل** ) bıktı. Ve ondan hadîs: “Şüphesiz Allah, siz bıkıncaya kadar **لا يسأم**.” İbnü’l-Esîr dedi ki: O, “siz bıkıncaya kadar bıkmaz” sözünün mislidir; meşhur rivayet budur. Ve Ümmü Zer‘ hadîsinde: “Kocam, Tihâme gecesi gibidir; ne sıcak ne soğuk ne **سآمة**.” yani o, sıcaktan, soğuktan ve usanıp bıkmaktan olan eziyet ve kerih görülen türlerinden hâlî oluşunda açık yüzlü, mutedildir; yani benden usanmaz da arkadaşlığımdan bıkmaz. ( O hâlde o **سؤوم**dur ) **كصبور** gibi. ( Ve onu **أسأمه** ) o; denir ki: **يغضب غضب سؤوم ثم يقضى قضاء سدوم**.
