# سأو — Mekâyîsü'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%88/sozluk/mekayis
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A3%D9%88/entries/mekayis

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سأو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%88.md)
- Mekâyîsü'l-Luğa: İbn Fâris · 11. yy

## Madde başı: سأو

(باب السين والهمزة وما يثلثهما)
(سأب) السين والهمزة والباء ليس أصلاً يتفرّع، لكنّهم يقولون سأبَهُ سأْبا، إذاخَنَقَه. والسأب: السِّقاء، وكذلك المِسْأَبُ.
فأمَّا التاء([1]) فيقولون أيضاً سأتَهُ إذا خَنَقه. وفي جميع ذلك نظر.
(سأد) السين والهمزة والدال كلمتان لا ينقاسان. فالإسْآد: دأَب السَّير بالليل.
والكلمة الأخرى السَّأَد: انتقاض الجُرح. وأنشد:
فبتُّ مِن ذاك ساهراً أرِقاً *** ألقى لِقاءَ اللاقي من السَّأَدِ([2])وربما قالوا: سأدتِ الإِبلُ الماءَ: عافَتْه.
(سأل) السين والهمزة واللام كلمةٌ واحدةٌ. يقال سأل يسأل سؤالاً ومَسْأَلةً. ورجل سُؤَلةٌ: كثير السؤال.
(سأو) السين والهمزة والواو كلمةٌ مختلَفٌ في معناها. قال قوم: السّأو: الوطن. وقال قوم: السَّأو: الهمّة. قال:
كأنّني من هَوَى خَرْقاءَ مُطَّرَفٌ *** دامِي الأَظَلِّ بعيدُ السَّأوِ مَهيُومُ([3])والله أعلم بالصواب.
--------------ـــــ
([1])ولم يعقد لهذه الكلمة مادة، وهي (سأت).
([2]) البيت في المجمل واللسان (سأد).
([3]) المهيوم: الذي أصابه الهيام، وهو داء يصيب الإبل من ماء تشربه. وفي الأصل: "مهموم"، صوابه من ديوان ذي الرّمة 569 واللسان (سأى).

ـ

### Türkçe

(سîn ve hemze ve ikisini üçleyen şeyler bâbı)
(**سأب**) **السين** ve **الهمزة** ve **الباء** dallanıp budaklanan bir asl değildir; lâkin onlar “**سأبَهُ**”u “**سأْبا**” (diye) söylerler; onu boğduğu zaman. Ve **السأب**: kırba; ve yine **المِسْأَبُ**.
Ama **التاء**([1])’e gelince, onlar ayrıca “**سأتَهُ**” derler; onu boğduğu zaman. Ve bütün bunlarda bir nazar vardır.
(**سأد**) **السين** ve **الهمزة** ve **الدال** iki kelimedir; kıyas olunmazlar. Şu hâlde **الإسْآد**: geceleyin yürüyüşün sürekliliğidir.
Ve diğer kelime **السَّأَد**: yaranın bozulup açılmasıdır. Ve inşâd etti:
“Şu sebepten geceyi uykusuz, uykusuzluk çeken olarak geçirdim *** **السَّأَد**’den karşılaşanın karşılaşmasını karşılarım”([2]) Ve bazen derler: “**سأدتِ الإِبلُ الماءَ**”: onu tiksinip bıraktı.
(**سأل**) **السين** ve **الهمزة** ve **اللام** bir tek kelimedir. “**سأل**” der; “**يسأل**” (diye) sorar; **سؤالاً** ve **مَسْأَلةً** (olarak). Ve **رجل سُؤَلةٌ**: çok soru soran.
(**سأو**) **السين** ve **الهمزة** ve **الواو** manasında ihtilâf edilen bir kelimedir. Bir kavim dedi: **السّأو**: vatan. Ve bir kavim dedi: **السَّأو**: himmet. Dedi ki:
“Sanki ben, Harkā’nın hevasından, kenarları süslü bir (kimseyim) *** gölge(ler)i kanlı, **السَّأو**’u uzak, mehyûm”([3]) Ve Allah doğruyu daha iyi bilendir.
--------------ـــــ
([1]) Bu kelime için bir madde bağlamadı; o da (**سأت**)’tir.
([2]) Beyit, el-Mücmel ve el-Lisân’da (**سأد**) (maddesinde).
([3]) **المهيوم**: kendisine **الهيام** isabet eden; o, develere içtikleri bir sudan (dolayı) isabet eden bir hastalıktır. Ve asılda: “مهموم”; doğrusu, Zî’r-Rumme Dîvânı 569’dan ve el-Lisân (**سأى**) (maddesinden).
