# سبت — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%AA/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A8%D8%AA/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سبت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%AA.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: سبت

السَبتُ: الراحة. والسَبْتُ: الدهر. والسَبْتُ: حلْق الرأس. والسَبْتُ: إرسال الشَعَر عن العَقْص. والسَبْتُ: ضربٌ من سَيْر الإبل. قال أبو عمرو: هو العَنَقُ. قال حُمَيْدُ ابن ثَوْر:
ومَطْوِيَّةُ الأقراب أما نهارُها		فَسَبْتٌ وأما ليلها فـذمـيل
وسَبَتَ عِلاوَتَه سَبْتاً، إذا ضرَبَ عنقَه. ومنه سمِّي يومُ السَبْتِ، لانقطاع الأيّام عنده. والجمع أَسْبُتٌ وسُبوتٌ. والسَبْتُ: قيام اليهود بأمرِ سَبْتها. قال الله تعالى: "ويَوْمَ لا يَسْبِتون". وأَس{بَتَتِ اليهودُ، أي دخَلَتْ في السَبْتِ. أبو عمرو: المُسْبِتُ: الذي لا يتحرَّك؛ وقد أَسْبَتَ. والسُباتُ: النوم، وأصله الراحة. ومنه قوله تعالى: "وَجَعلْنا نومَكُمْ سُباتاً". تقول منه: سَبَتَ يَسْبُتُ، هذه وحدَها بالضم. قال ابن أحمر:
وكنّا وهُمْ كابْنَيْ سُباتٍ تَفَرَّقاسِوىً ثمّ كانا منجِدا وتَهامِيا
قالوا: السُباتُ الدهر. وابْناهُ: الليل والنهار. والمَسْبوتُ: الميّت والمغْشيُّ عليه. وكذلك العليلُ، إذا كان ملقىً كالنائم يُغْمِض عينَه في أكثر أحواله، مَسْبوتٌ. والسِبْتُ، بالكسر: جلود البقر المدبوغة بالقَرَظِ، تُحْذى منه النعال السِبْتِيَّةُ. ورُطَبٌ مُنْسَبِتٌ، إذا عمّه الإِرْطابُ. أبو عمرو: السَبَنْتى والسَبَنْدى: الجريء المُقْدِم من كلِّ شيء. والسَبَنْتى والسَبَنْدى أيضاً: النَمِر، ويشبه أن يكون سمِّيَ به لجراءته. قال الشَّماخ يرثي عمر بن الخطاب رضي الله عنه:
وما كنتُ أخشى أن تكون وفاتـهبِكَفَّيْ سَبَنْتى أزرقِ العينِ مطرق

### Türkçe

**السَبتُ**: rahatlık. Ve **السَبْتُ**: dehr (zaman). Ve **السَبْتُ**: başın tıraş edilmesi. Ve **السَبْتُ**: saçın örgüden salıverilmesi. Ve **السَبْتُ**: develerin yürüyüşünden bir tür. Ebû Amr dedi: o, **العَنَقُ**tur. Humeyd b. Sevr dedi:
Ve kıvrılmış (toplanmış) su kapları; gündüzü ise		**فَسَبْتٌ** ve gecesi ise **ذمـيل**

Ve **سَبَتَ** onun **عِلاوَتَه**sini **سَبْتاً**, boynunu vurduğu zaman. Ve ondan dolayı **يومُ السَبْتِ** adlandırıldı; çünkü günler onun yanında kesilir. Çoğulu **أَسْبُتٌ** ve **سُبوتٌ**dur. Ve **السَبْتُ**: Yahudilerin kendi **سَبْتها**sının emriyle ayakta durması. Allah Teâlâ dedi: “**ويَوْمَ لا يَسْبِتون**”. Ve **أَسْبَتَتِ اليهودُ**, yani **السَبْتِ**e girdi. Ebû Amr: **المُسْبِتُ**: hareket etmeyen kimsedir; ve gerçekten **أَسْبَتَ**. Ve **السُباتُ**: uyku; aslı rahatlıktır. Ve ondan O’nun sözü: “**وَجَعلْنا نومَكُمْ سُباتاً**”. Ondan şöyle dersin: **سَبَتَ يَسْبُتُ**; bu, yalnızca damme iledir. İbn Ahmer dedi:
Ve biz ve onlar, **سُباتٍ**ın iki oğlu gibi idik; ayrıldılar eşitçe; sonra ikisi de Necdli ve Tihâmeli oldular

Dediler ki: **السُباتُ** dehrdir. Ve onun iki oğlu: gece ve gündüzdür. Ve **المَسْبوتُ**: ölü ve üzerine baygınlık gelen. Aynı şekilde hasta; eğer uyuyan gibi atılmış (yere serilmiş) ise, hâllerinin çoğunda gözünü kapatır; **مَسْبوتٌ**tur. Ve **السِبْتُ**, kesre ile: **القَرَظِ** ile tabaklanmış sığır derileri; ondan **النعال السِبْتِيَّةُ** yapılır. Ve **رُطَبٌ مُنْسَبِتٌ**, eğer **الإِرْطابُ** onu kaplamışsa. Ebû Amr: **السَبَنْتى** ve **السَبَنْدى**: her şeyden cesur, atılgan olandır. Ve **السَبَنْتى** ve **السَبَنْدى** ayrıca: **النَمِر**; ve onunla adlandırılmış olması, cesaretinden dolayı olmalı. Eş-Şemmâh, Ömer b. el-Hattâb رضي الله عنه için mersiye söylerken dedi:
Ve ben, onun vefatının		**بِكَفَّيْ سَبَنْتى** mavi gözlü, başı eğik (kimse) ile olacağından korkmazdım
