# سبرل (س-ب-ر-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B1%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A8%D8%B1%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - ب - ر - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B1%D9%84/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

سبرل
سَرْبَلَ - يُسَرْبِلُ - سِرْبَال - سَرَابِيْل
سَرْبَلَ - يُسَرْبِلُ + كائن + كائناً + شيئاً: يلبسه شيئاً واقياً
سِربال: على وزن " فـِعلال": اسم فاعل من " سَرْبَلَ - يُسَرْبِلُ ": اسم آلة: القميص الواقي من أذى كالبرد أو الحر أو البأس والحرب
سَرَابِيْل: جمع " سِربَال "
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التغطية بغطاء أو خمار أو ثوب يلقى على الجسم ويقترب منه ولا يلتصق به "، وهي:
دَثَرَ - يَدْثُرُ، لَحَفَ - يَلْحَفُ، سَرْبَلَ - يُسَرْبِلُ، سَبَغ َ - يَسْبُغُ، خَمَرَ - يَخْمُرُ (خَمَرَ - يَخْمِرُ)، غَطَى - يَغْطِي
سرابيل
 	﴿سرابيلهم من قطران وتغشى وجوههم النار(50)﴾ إبراهيم ﴿والله جعل لكم مما خلق ظلالا وجعل لكم من الجبال أكنانا وجعل لكم سرابيل تقيكم الحر وسرابيل تقيكم بأسكم كذلك يتم نعمته عليكم لعلكم تسلمون (81)﴾ النحل
مختار الصحاح
● [سربل] س ر ب ل: السِّرْبَالُ القميص و سرْبَلهُ فَتَسَرْبَلَ أي ألبسه السربال
الراغب
سربل
- السربال: القميص من أي جنس كان، قال: }سرابيلهم من قطران﴿[إبراهيم/50]،﴾سرابيل تقيكم الحر وسرابيل تقيكم بأسكم{ [النحل/81]، أي: تقي بعضكم من بأس بعض.
ملخص اللسان
1.     السِّرْبالُ: القَميص والدِّرْع، وقيل: كُلُّ ما لُبِسَ فهو سِرْبالٌ، وقد تَسَرْبَلَ به وسَرْبَلَه إِياه.وسَرْبَلْتُه فَتَسَرْبَل أَي أَلبسته السِّرْبالَ
2.     السِّرْبالُ: القَمِيصُ وكَنَى به عن الخِلافة ويُجْمَع على سَرابِيلَ
لسان العرب
● - سربل: السِّرْبالُ: القَميص والدِّرْع، وقيل: كُلُّ ما لُبِسَ فهو     سِرْبالٌ، وقد تَسَرْبَلَ به وسَرْبَلَه إِياه. وسَرْبَلْتُه فَتَسَرْبَل أَي     أَلبسته السِّرْبالَ. وفي حديث عثمان، رضي الله عنه: لا أَخْلَع     سِرْبالاً سَرْبَلَنِيه اللهُ تعالى؛ السِّرْبالُ: القَمِيصُ وكَنَى به عن     الخِلافة ويُجْمَع على سَرابِيلَ. وفي الحديث: النَّوائحُ عليهنَّ سَرابِيلُ من     قَطِرانٍ، وتطلق السَّرابيلُ على الدروع؛ ومنه قول كعب بن زهير:     شُمُّ العَرانِينِ أَبْطالٌ لبَوسُهُمُ     من نَسْجِ دَاوُدَ، في الهَيْجا، سَرابِيلُ     وقيل في قوله تعالى: سَرابِيلَ تَقِيكم الحَرَّ؛ إِنها القُمُص تَقي     الحَرَّ والبَرْد، فاكتفى بذكر الحَرِّ كأَنَّ ما وَقى الحَرَّ وَقى البرد.     وأَما قوله تعالى: وسَرابِيلَ تَقِيكُم بَأْسَكم؛ فهي الدُّرُوع.     والسَّرْبَلَة: الثَّرِيد الكثير الدَّسَمِ. أَبو عمرو: السرْبَلَة     ثَرِيدة قد رُوِّيَتْ دَسَماً.
مقاييس اللغة:
و(السِّربال): القميص
القاموس المحيط:
السِرْبال، بالكسر القَميصُ، أو الدِرْعُ، أو كلُّ ما لُبِسَ، وقد تَسَرْبَلَ به، وسَرْبَلْتُه.
والسَّرْبَلَةُ: الثَّريدُ الدَّسِمُ.
تاج العروس:
س ر ب ل
السِّرْبالُ بالكسرِ القَمِيصُ أو الدِرْعُ أوكُلُّ ما لُبِسَ فهو سِرْبَالٌ والجَمْعُ سَرابِيلُ قال اللهُ تَعالى : " وسَرَابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْ " هي الدُّرُوعُ ومنهُ قَوْلُ كَعْبِ بنِ زُهَيْرٍ :
" شُمُّ الْعَرَاِنِينِ أَبْطَالٌ لَبُوسهُمُ مِنْ نَسْجِ دَاوُدَ في الْهَيْجَا سَرَابِيلُ وقِيلَ في قَوْلِهِ تَعالى : " سَرَابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ " إِنَّها الْقُمُصُ تَقِي الْحَرَّ والْبَرْدَ فاكْتَفَى بِذِكْرِ الحَرِّ لأنَّ ما وَقَى الحَرَّ وَقَى البَرْدَ وقد تَسَرْبَلَ بِهِ وسَرْبَلتُهُ إِيَّاُه : أَلْبَسْتُهُ السِّرْبالَ ومنهُ حديثُ عُثْمانَ رَضِيَ اللهُ تَعالى عَنهُ : لا أَخْلَعُ سِرْبَالاً سَرْبَلَنِيهِ اللهُ تَعالى السَّرْبالُ : القَمِيصُ وكَنَى بهِ عَنِ الْخِلافَةِ . والسَّرْبَلَةُ : الثَّرِيدُ الدَّسِمُ وقالَ أبو عَمْرٍو : ثَرِيدَةٌ قد رُوِّيَتْ دَسَماً . وممّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْهِ : سِرْبَالُ المَوْتِ : لَقَبُ عبدِ اللهِ الَّبِينِيِّ ويَأْتِي في ز ب ن .

##### Türkçe

سبرل
**سَرْبَلَ** - **يُسَرْبِلُ** - **سِرْبَال** - **سَرَابِيْل**
**سَرْبَلَ** - **يُسَرْبِلُ** + bir varlık + bir varlığı + bir şeyi: ona koruyucu bir şey giydirir
**سِربال**: “**فـِعلال**” vezni üzere: “**سَرْبَلَ** - **يُسَرْبِلُ**”den ism-i fâil: ism-i âlet: soğuk veya sıcak yahut şiddet ve savaş gibi bir eziyetten koruyan gömlek
**سَرَابِيْل**: “**سِربَال**”ın çoğulu

Ve lafız, “bedene atılan ve ona yaklaşan fakat ona yapışmayan bir örtü veya başörtüsü yahut elbise ile örtme” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**دَثَرَ** - **يَدْثُرُ**، **لَحَفَ** - **يَلْحَفُ**، **سَرْبَلَ** - **يُسَرْبِلُ**، **سَبَغ َ** - **يَسْبُغُ**، **خَمَرَ** - **يَخْمُرُ** (**خَمَرَ** - **يَخْمِرُ**)، **غَطَى** - **يَغْطِي**

سرابيل
	﴿Onların **سرابيل**leri katrandandır ve ateş yüzlerini bürür (50)﴾ İbrahim
	﴿Ve Allah size yarattıklarından gölgeler yaptı, dağlardan sizin için sığınaklar yaptı, size **سرابيل** yaptı ki sizi sıcaktan korur, ve **سرابيل** yaptı ki sizi şiddetinizden korur; işte böylece üzerinize nimetini tamamlar, umulur ki siz teslim olursunuz (81)﴾ Nahl

مختار الصحاح
● [**سربل**] س ر ب ل: **السِّرْبَالُ** gömlektir; ve onu **سرْبَلهُ**; böylece **فَتَسَرْبَلَ**; yani ona **السربال**ı giydirdi.

الراغب
سربل
- **السربال**: her hangi bir cinsten olursa olsun gömlek; dedi ki: } **سرابيلهم من قطران** ﴿[İbrahim/50]،﴾ **سرابيل تقيكم الحر وسرابيل تقيكم بأسكم** { [Nahl/81]؛ yani: bazınızı bazınızın şiddetinden korur.

ملخص اللسان
1.     **السِّرْبالُ**: gömlek ve zırh; ve denildi ki: giyilen her şey **سِرْبالٌ**dır; onunla **تَسَرْبَلَ** etmiştir ve onu ona **سَرْبَلَه**. Ve ben onu **سَرْبَلْتُه**; böylece **فَتَسَرْبَل**; yani ona **السِّرْبالَ**ı giydirdim.
2.     **السِّرْبالُ**: gömlektir; ve onunla hilâfete kinaye yaptı; ve **سَرابِيلَ** üzere cem‘ olunur.

لسان العرب
● - سربل: **السِّرْبالُ**: gömlek ve zırh; ve denildi ki: giyilen her şey **سِرْبالٌ**dır; onunla **تَسَرْبَلَ** etmiştir ve onu ona **سَرْبَلَه**. Ve ben onu **سَرْبَلْتُه**; böylece **فَتَسَرْبَل**; yani ona **السِّرْبالَ**ı giydirdim. Osman hadîsinde, Allah ondan razı olsun: “Ben, Allah Teâlâ’nın bana **سِرْبالاً** **سَرْبَلَنِيه** olanı çıkarmam”; **السِّرْبالُ**: gömlektir; ve onunla hilâfete kinaye yaptı; ve **سَرابِيلَ** üzere cem‘ olunur. Hadîste: “Ağıtçı kadınların üzerlerinde katrandan **سَرابِيلُ** vardır”; ve **السَّرابيلُ** zırhlara da ıtlak olunur; bunun örneği Ka‘b b. Züheyr’in sözü:
    Yüksek burunlu, yiğitler; onların giyimi
    Dâvûd’un dokumasındandır; savaşta, **سَرابِيلُ**
Ve Allah Teâlâ’nın sözü hakkında: “**سَرابِيلَ** sizi sıcaktan korur”; şüphesiz onlar gömleklerdir; sıcağı ve soğuğu korur; böylece sıcağı zikretmekle yetindi; sanki sıcağı koruyan soğuğu da korur. Ama Allah Teâlâ’nın sözü: “ve **سَرابِيلَ** sizi şiddetinizden korur”; işte onlar zırhlardır. Ve **السَّرْبَلَة**: yağı çok olan tirittir. Ebû Amr: **السرْبَلَة** yağa kandırılmış bir tirittir.

مقاييس اللغة:
Ve (**السِّربال**): gömlek.

القاموس المحيط:
**السِرْبال** (kesre ile): gömlek; yahut zırh; yahut giyilen her şey; ve onunla **تَسَرْبَلَ** etmiştir; ve ben onu **سَرْبَلْتُه**.
Ve **السَّرْبَلَةُ**: yağlı tirit.

تاج العروس:
س ر ب ل
**السِّرْبالُ** (kesre ile): gömlek; yahut zırh; yahut giyilen her şey **سِرْبَالٌ**dır; ve cem‘i **سَرابِيلُ**dür. Allah Teâlâ dedi ki: “**وسَرَابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْ**”; onlar zırhlardır. Ve bunun örneği Ka‘b b. Züheyr’in sözü:
“Yüksek burunlu, yiğitler; onların giyimi Dâvûd’un dokumasındandır; savaşta **سَرَابِيلُ**.”
Ve Allah Teâlâ’nın sözü hakkında denildi ki: “**سَرَابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ**”; şüphesiz onlar gömleklerdir; sıcağı ve soğuğu korur; böylece sıcağı zikretmekle yetindi; çünkü sıcağı koruyan soğuğu da korur. Ve onunla **تَسَرْبَلَ** etmiştir; ve ben onu ona **سَرْبَلتُهُ إِيَّاُه**: ona **السِّرْبالَ**ı giydirdim. Ve Osman hadîsinden, Allah Teâlâ ondan razı olsun: “Ben, Allah Teâlâ’nın bana **سِرْبَالاً** **سَرْبَلَنِيهِ** olanı çıkarmam”; **السَّرْبالُ**: gömlektir; ve onunla hilâfete kinaye yaptı. Ve **السَّرْبَلَةُ**: yağlı tirit; Ebû Amr dedi ki: yağa kandırılmış bir tirit. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **سِرْبَالُ المَوْتِ**: Abdullah el-Lebînî’nin lakabıdır; ve z b n’de gelir.
