# سبطر (س-ب-ط-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B7%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A8%D8%B7%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - ب - ط - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B7%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

السين والطاء
س ر م ط، س ر ط م، ط م ر س، ط ر م س، ط ل م س، س ل ط م، ف ن ط س، ف ر ط س، ر س ط ن، ن س ط ر، س ف ن ط، س ب ط ر، ط ر ف س، ف ل س ط مستعملات
سرمط،
السَّسرَوْمَطُ: الطّويل من أقبل، قال:
بكلّ سامٍ سَرْمَطٍ سَرَوْمَطِ
سرطم:
السَّرْطَمُ: البيّن من القَوْل ومن الرِّجال. والسَّرْطَمُ: الواسعُ الحَلق، السريع البَلْع مع جِسْمٍ وخَلق.
طمرس:
الطِّمْرِس: اللئيم الدَّنيء. والطُّمْرُوس: الخروف.
طرمس:

الطَّرْمَسَةُ: الانقباض والنّكوص. والطِّرمِساء: الظّلمة الشّديدة
طلمس:
الطِّلمِساء: الظّلمة أيضاً.
سلطم:
السُّلاطِمُ: الطُّول.
قنطس:
فرطس:
فِنْطِيسةُ الخنزير: خَطْمُهُ، وهي الفِرْطيسةُ، والفَرْطَسَةُ: فِعلُه إذا مَدَّ خُرْطُومَهُ.
رسطن:
الرّساطون: شرابٌ لأهل الشّام من الخمر والعسل.
نسطر:
النّسطورية: أمّةٌ من النّصارَى يخالفون بقيّتهم. بالرّوميّة: نسطورس.
سفنط:
الإسْفَنْط: ضرب من الخمر.
سبطر:
السِّبَطرُ: الماضي، قال:
كمِشْيَةِ خادِرٍ ليثٍ سِبَطْرِ
واسبطرَّ الشّيء، أي: امتدّ وتوسَّعَ، قال:
ولما رأيت الخيلَ تجري كأنّهـا		جداولُ شَتَّى أرسلت فاسبطرَّتِ
طرفس:
طَرْفَسَ الرّجلُ، إذا حدّد النَّظَر.
فلسط:
فِلَسطين: كورة بالشّام، نونها زائدة، يقال: مَرَرْنا بفِلَسْطينَ، وهذه فِلَسْطون.

##### Türkçe

**السين** ve **الطاء**
س ر م ط، س ر ط م، ط م ر س، ط ر م س، ط ل م س، س ل ط م، ف ن ط س، ف ر ط س، ر س ط ن، ن س ط ر، س ف ن ط، س ب ط ر، ط ر ف س، ف ل س ط مستعملات

**سرمط**،
**السَّسرَوْمَطُ**: uzun olan; “önden gelen”den. Dedi ki:
بكلّ سامٍ **سَرْمَطٍ** **سَرَوْمَطِ**

**سرطم**:
**السَّرْطَمُ**: sözden ve erkeklerden açık/âşikâr olan. Ve **السَّرْطَمُ**: boğazı geniş, cismi ve yaratılışıyla birlikte yutması hızlı olan.

**طمرس**:
**الطِّمْرِس**: alçak, aşağılık. Ve **الطُّمْرُوس**: kuzu.

**طرمس**:

**الطَّرْمَسَةُ**: büzülme ve geri çekilme. Ve **الطِّرمِساء**: şiddetli karanlık.

**طلمس**:
**الطِّلمِساء**: karanlık da.

**سلطم**:
**السُّلاطِمُ**: uzunluk.

**قنطس**:

**فرطس**:
Domuzun **فِنْطِيسةُ**’si: burnu; o, **الفِرْطيسةُ**’dir. Ve **الفَرْطَسَةُ**: hortumunu uzattığı zaman onun fiili.

**رسطن**:
**الرّساطون**: Şam ehline ait, şarap ve baldan bir içecek.

**نسطر**:
**النّسطورية**: Hristiyanlardan, geri kalanlarına muhalefet eden bir ümmet. Rumca: **نسطورس**.

**سفنط**:
**الإسْفَنْط**: şaraptan bir tür.

**سبطر**:
**السِّبَطرُ**: geçmiş olan. Dedi ki:
كمِشْيَةِ خادِرٍ ليثٍ **سِبَطْرِ**
Ve **واسبطرَّ** şey; yani: uzadı ve genişledi. Dedi ki:
ولما رأيت الخيلَ تجري كأنّهـا		جداولُ شَتَّى أرسلت فاسبطرَّتِ

**طرفس**:
Adam **طَرْفَسَ** etti; bakışı keskinleştirdiği zaman.

**فلسط**:
**فِلَسطين**: Şam’da bir kûre; onun **نون**’u ziyadedir. Denir: **مَرَرْنا بفِلَسْطينَ**; ve bu **فِلَسْطون**’dur.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B7%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

اسْبَطَرَّ: اضطجَع وامتدَّ. وأَسَدٌ سِبَطْرٌ، مثال هِزَبْرٍ، أي يَمتدُّ عند الوثبة. وجِمالٌ سِبَطْراتٌ: طِوالٌ على وجه الأرض. والسَبَيْطَرُ: طائرٌ طويل العنق جداً، تراه أبداً في الماء الضَحْضاح، يُكَنَّى أبا العَيْزارِ.

##### Türkçe

**اسْبَطَرَّ**: yatıp uzandı ve yayıldı. Ve **أَسَدٌ سِبَطْرٌ**, **هِزَبْرٍ** misali; yani sıçrayış anında uzanır. Ve **جِمالٌ سِبَطْراتٌ**: yer yüzü üzerinde uzun (olanlar). Ve **السَبَيْطَرُ**: boynu çok uzun bir kuş; onu daima sığ suda görürsün; **أبا العَيْزارِ** diye künyelenir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B7%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

السِّبَطْرَى: الانبساطُ في المشي. والضِّبَطْرُ والسِّبَطْرُ: من نَعْتِ الأَسد بالمَضاءَةِ والشِّدَّةِ. والسِّبَطْرُ: الماضي. والسِّبَطْرَى: مِشْيَةُ التبَخْتُر؛ قال العجاج:
يمشي السِّبَطْرَى مِشْيَةَ التبَخْتُر
رواه شمر مشية التَّجَيْبُرِ أَي التجَبُّر. والسِّبَطْرَى: مِشْيَةٌ فيها تَبَخْتُر. واسْبَطَرَّ: أَسرَعَ وامتَدَّ. والسَّبَطْرُ: السَّبْطُ الممتَدُّ. قال سيبويه: جَمَلٌ سِبَطْر وجمال سِبَطْراتٌ سريعة، ولا تُكَسَّر. واسْبَطَرَّتْ في سَيْرِها: أَسرَعَتْ وامتدّتْ. وحاكمت امرأَةٌ صاحِبَتَها إِلى شريح في هرّة بيدها فقال: أَدْنُوها من المُدَّعِيَةِ (*
قوله: «أدنوها من المدعية إلخ» لعل المدعية كان معها ولد للهرة صغير كما يشعر به بقية الكلام). فإِنْ هي قَرَّتْ وَدَرَّتْ واسْطَرَّتْ فهي لها، وإن فَرَّتْ وازْبأَرَّتْ فليست لها؛ معنى اسْبَطَرَّتْ امتدّت واستقامت لها، قال ابن الأَثير: أَي امتدّت للإِرضاع ومالت إِليه. واسْبَطَرَّتْ الذبيحة إِذا امتدّت للموت بعد الذبح. وكل ممتدٍّ: مُسْبَطِرٌّ. وفي حديث عطاء: سئل عن رجل أَخذ من الذبيحة شيئاً قبل أَن تَسْبَطِرّ فقال: ما أَخَذْتَ منها فهي سُنَّة أَي قبل اين تمتَدَّ بعد الذبح. والسِّبَطْرة: المرأَة الجسيمة. شمر: السِّبَطْر من الرجال السَّبْطُ الطويل. وقال الليث: السِّبَطْر الماضي؛ وأَنشد:
كَمِشْيَةِ خادِرٍ ليْثٍ سِبَطْر
الجوهري: اسْبَطَرَّ اضْطَجَع وامتدَّ. وأَسَد سِبَطْر، مثال هِزَبْر، أَي يَمتدُّ عند الوثْبَة. الجوهري: وجِمال سِبَطْراتٌ طِوال على وجه الإِرض، والتاء ليست للتأْنيث، وإِنما هي كقولهم حمامات ورجالات في جمع المذكر؛ قال ابن بري: التاء في سِبَطْراتٍ للتأْنيث لأَن سِبَطْراتٍ من صفة الجِمال، والجِمالُ مؤنثة تأْنيث الجماعة بدليل قولهم: الجمال سارتْ ورَعَتْ وأَكلت وشربت؛ قال: وقول الجوهري إِنما هي كحَمَّاماتٍ ورِجالاتٍ وهَم في خلطه رِجالاتٍ بحَمَّامات لأَن رجالاً جماعة مؤنثة، بدليل قولك: الرجال خرجت وسارت، وأَما حمَّامات فهي جمع حمَّام، والحمَّام مذكر وكان قياسه أَن لا يجمع بالأَلف والتاء قال: قال سيبويه وإِنما قالوا حمَّامات وإِصطبلات وسُرادِقات وسِجِلاَّت فجمعوها بالأَلف والتاء، وهي مذكرة، لأَنهم لم يكسروها؛ يريد أَن الأَلف والتاء في هذه الأَسماء المذَكَّرة جعلوهما عِوَضاً من جمع التكسير، ولو كانت مما يكسر لم تجمع بالأَلف والتاء وشَعَرٌ سِبَطْرٌ: سَبْطٌ. والسَّبَيْطَرُ والسُّباطِرُ: الطويل. والسَّبَيْطَرُ، مثل العَمَيْثَلِ: طائر طويل العنق جدّاً تراه أَبداً في الماء الضَّحْضاحِ، يُكنى أَبا العَيْزارِ. الفراء: اسْبَطَرَّتْ له البلاد استقامت، قال: اسْبَطَرَّت لَيْلَتُها مستقيمة.

##### Türkçe

**السِّبَطْرَى**: yürüyüşte yayılıp açılma. **والضِّبَطْرُ** ve **السِّبَطْرُ**: aslanın “keskinlik” ve “şiddet” ile nitelenmesindendir. **والسِّبَطْرُ**: geçen (mâzî). **والسِّبَطْرَى**: böbürlenme yürüyüşü; el-‘Accâc dedi ki:

yürür **السِّبَطْرَى** (ile), böbürlenme yürüyüşüyle

Şemmer bunu **مشية التَّجَيْبُرِ** (diye) rivayet etti; yani **التجَبُّر**. **والسِّبَطْرَى**: içinde böbürlenme bulunan bir yürüyüş. **واسْبَطَرَّ**: hızlandı ve uzadı. **والسَّبَطْرُ**: uzamış **السَّبْطُ**. Sîbeveyh dedi ki: **جَمَلٌ سِبَطْر** ve **جمال سِبَطْراتٌ** hızlıdır; ve kırık çoğul yapılmaz. **واسْبَطَرَّتْ في سَيْرِها**: hızlandı ve uzadı. Bir kadın, elindeki bir kedi hakkında arkadaşını Şurayh’a götürüp muhakeme etti; o da dedi ki: “Onu davacı kadına yaklaştırın
(*
Onun sözü: «أدنوها من المدعية إلخ»; herhâlde davacı kadınla birlikte kedinin küçük bir yavrusu vardı; sözün geri kalanı bunu hissettirir).
Eğer o (kedi) sakinleşir, süt verir ve **واسْطَرَّتْ** olursa, o onundur; eğer kaçar ve **وازْبأَرَّتْ** olursa, onun değildir.” **اسْبَطَرَّتْ**’in mânası: onun için uzadı ve doğruldu; İbnü’l-Esîr dedi ki: yani emzirmek için uzadı ve ona meyletti. **واسْبَطَرَّتْ الذبيحة**: boğazlamadan sonra ölüme doğru uzadığı zaman. Her uzamış olan: **مُسْبَطِرٌّ**. Atâ’nın hadisinde: boğazlanmış hayvandan, **تَسْبَطِرّ** olmadan önce bir şey alan adam hakkında soruldu; dedi ki: “Ondan aldığın şey sünnettir”; yani boğazlamadan sonra uzamadan önce. **والسِّبَطْرة**: iri yapılı kadın. Şemmer: erkeklerden **السِّبَطْر**, uzun boylu **السَّبْطُ**tur. Leys dedi ki: **السِّبَطْر** geçen (mâzî)dir; ve şu beyti okudu:

bir **سِبَطْر** aslanın, ağır yürüyüşlü (kimsenin) yürüyüşü gibi

Cevherî: **اسْبَطَرَّ** yattı ve uzandı. Ve **أَسَد سِبَطْر**; **هِزَبْر** vezninde; yani sıçrayış anında uzanır. Cevherî: ve **جِمال سِبَطْراتٌ** yeryüzü üzerinde uzun (olanlardır); **التاء** dişillik için değildir; ancak onların “**حمامات** ve **رجالات**” demeleri gibi, müzekkerin cem‘inde; İbn Berrî dedi ki: **سِبَطْراتٍ**’taki **التاء** dişillik içindir; çünkü **سِبَطْراتٍ**, **الجِمال**ın sıfatındandır; **الجِمالُ** ise cemaat dişilliğiyle müennestir; bunun delili onların “**الجمال سارتْ ورَعَتْ وأَكلت وشربت**” demeleridir. Dedi ki: Cevherî’nin “ancak **حَمَّاماتٍ** ve **رِجالاتٍ** gibi” sözü, **رِجالاتٍ**’ı **حَمَّامات** ile karıştırmasındaki bir vehimdir; çünkü **رجالاً** müennese bir cemaat (lafzıdır); delili senin “**الرجال خرجت وسارت**” demendir. **وأَما حمَّامات** ise **حمَّام**ın cem‘idir; **الحمَّام** müzekkerdir; kıyası, **الأَلف والتاء** ile cem‘ edilmemesiydi. Dedi ki: Sîbeveyh dedi ki: “Onlar ancak **حمَّامات** ve **إِصطبلات** ve **سُرادِقات** ve **سِجِلاَّت** dediler; onları **الأَلف والتاء** ile cem‘ ettiler; hâlbuki onlar müzekkerdir; çünkü onları kırık çoğul yapmadılar.” Şunu kasteder: bu müzekker isimlerdeki **الأَلف والتاء**’yı, cem‘-i teksîrin yerine bir bedel kıldılar; eğer kırık çoğul yapılanlardan olsaydı, **الأَلف والتاء** ile cem‘ edilmezdi. **وشَعَرٌ سِبَطْرٌ**: **سَبْطٌ** (düz). **والسَّبَيْطَرُ** ve **السُّباطِرُ**: uzun boylu. **والسَّبَيْطَرُ**; **العَمَيْثَلِ** gibi: boynu çok uzun bir kuştur; onu daima sığ suda görürsün; **أَبا العَيْزارِ** künyesiyle anılır. Ferrâ: “**اسْبَطَرَّتْ له البلاد**” (demek) “düzgünce ona uygun oldu”dur; dedi ki: “**اسْبَطَرَّت لَيْلَتُها**” (demek) “onun gecesi düzgün (geçti)”dir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B7%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

السبطر، كهزبر: الماضي، قاله الليث، والسبطر: الشهم المقدام. والسبطر: السبط الطويل الممتد.
 والسبطر: من نعت الأسد بالمضاء والشدة، يقال: هو أسد سبطر، أي يمتد عند الوثبة.
 وقال سيبويه: جمل سبطر، وجمال سبطرات، سريعة ولا يكسر، قال الجوهري: وتاؤه ليست للتأنيث، وإنما هي كرجالات وحمامات في جمع المذكر، قال ابن بري: التاء في سبطرات للتأنيث، لأن سبطرات من صفة الجمال، والجمال مؤنثة تأنيث الجماعة، بدليل قولهم: الجمال سارت ورعت وأكلت وشربت. قال: وقول الجوهري إنما هي كحمامات ورجالات وهم، في خلطه رجالات بحمامات ؛ لأن رجالا جماعة مؤنثة، بدليل قولك: الرجال خرجت وسارت، وأما حمامات فهي جمع حمام، والحمام مذكر، وكان قياسه أن لا يجمع بالألف والتاء. قال: قال سيبويه: وإنما قالوا حمامات وإسطبلات وسرادقات وسجلات فجمعوها بالألف والتاء وهي مذكرة، لأنهم لم يكسروها، يريد أن الألف والتاء في هذه الأسماء المذكرة جعلوهما عوضا من جمع التكسير، ولو كانت مما يكسر لم تجمع بالألف والتاء ، أي طوال على وجه الأرض، كذا قاله الجوهري. والسبيطر، كعمثيل: طائر طويل العنق جدا، تراه أبدا في الماء الضحضاح، يكنى أبا العيزار، والسبيطر: الطويل، كالسباطر، بالضم. والسبطري، كعرضنى، أي بكسر ففتح فسكون وآخرها ألف مقصورة: مشية فيها تبختر. قال العجاج:
  يمشي السبطري مشية التبختر رواه شمر: مشية البختير. وفي الصحاح: اسبطر، اضطجع وامتد، وكل ممتد مسبطر. واسبطرت الإبل في سيرها: أسرعت وامتدت. وحاكمت امرأة صاحبتها إلى شريح في هرة بيدها فقال: أدنوها من المدعية، فإن هي قرت ودرت واسبطرت فهي لها، وإن فرت وازبأرت فليست لها، معنى اسبطرت: امتدت واستقامت لها، وقال ابن الأثير، أي امتدت للإرضاع ومالت إليه.
 واسبطرت الذبيحة، إذا امتدت للموت بعد الذبح. وقال الفراء: يقال: اسبطرت له البلاد: استقامت.
 ومما يستدرك عليه: السبطر من الرجال:السبط الطويل، قاله شمر. والسبطرة: المرأة الجسيمة. وشعر سبطر: سبط.

##### Türkçe

**السبطر**، **كهزبر**: geçmiş zaman; bunu el-Leys söylemiştir. Ve **السبطر**: yiğit, atılgan. Ve **السبطر**: uzun, uzayıp giden **السبط**.

Ve **السبطر**: keskinlik ve şiddet ile aslanın nitelendirilmesindendir; denir ki: **هو أسد سبطر**; yani sıçrayış anında uzanır.

Sîbeveyh dedi: **جمل سبطر** ve **جمال سبطرات**; hızlıdır ve kırılmaz. el-Cevherî dedi: Onun **تاء**’sı dişillik için değildir; ancak **رجالات** ve **حمامات** gibi, müzekkerin cem‘inde. İbn Berrî dedi: **سبطرات**’taki **التاء** dişillik içindir; çünkü **سبطرات** develerin sıfatındandır; ve **الجمال** cemaat dişilliği ile dişildir; bunun delili onların şu sözüdür: **الجمال سارت ورعت وأكلت وشربت**. Dedi: el-Cevherî’nin “ancak **حمامات** ve **رجالات** gibidir” sözü vehimdir; onun **رجالات**’ı **حمامات** ile karıştırmasındandır; çünkü **رجال** dişil bir topluluktur; senin “**الرجال خرجت وسارت**” demen bunun delilidir. **حمامات** ise **حمام**’ın cem‘idir; **الحمام** müzekkerdir; kıyası, **الألف** ve **التاء** ile cem‘ edilmemesidir. Dedi: Sîbeveyh dedi: Onlar ancak **حمامات** ve **إسطبلات** ve **سرادقات** ve **سجلات** dediler; böylece onları **الألف** ve **التاء** ile cem‘ ettiler, hâlbuki onlar müzekkerdir; çünkü onları kırmadılar; yani bu müzekker isimlerdeki **الألف** ve **التاء**’yı, cem‘-i teksîrin yerine bir bedel kıldılar; eğer kırılanlardan olsaydı **الألف** ve **التاء** ile cem‘ edilmezdi; yani yer yüzü üzerinde uzunlar; el-Cevherî bunu böyle söylemiştir.

**السبيطر**، **كعمثيل**: boynu çok uzun bir kuştur; onu daima sığ suda görürsün; **أبا العيزار** diye künyelenir. Ve **السبيطر**: uzun; **كالسباطر**; **بالضم**.

**والسبطري**، **كعرضنى**; yani kesre ile sonra fetha ile sonra sükûn ile ve sonu **ألف مقصورة**: içinde salınma bulunan bir yürüyüş. el-‘Accâc dedi:

  **يمشي السبطري مشية التبختر**

Şemmer rivayet etti: **مشية البختير**. Ve **الصحاح**’ta: **اسبطر**: yan yattı ve uzandı; ve her uzayan **مسبطر**’dır. Ve **اسبطرت الإبل في سيرها**: hızlandı ve uzandı. Bir kadın, yanındaki kadını elindeki bir kedi hakkında Şurayh’a muhakeme etti; o dedi: Onu davacıya yaklaştırın; eğer o mırıldanır, süt verir ve **اسبطرت** olursa o onundur; eğer kaçar ve **ازبأرت** olursa onun değildir. **اسبطرت**’ın manası: ona doğru uzadı ve onun için doğruldu. İbnü’l-Esîr dedi: yani emzirmek için uzadı ve ona meyletti.

Ve **اسبطرت الذبيحة**: boğazlamadan sonra ölüme uzandığı vakit. el-Ferrâ dedi: denir ki: **اسبطرت له البلاد**: doğruldu.

Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: erkeklerden **السبطر**: uzun **السبط**; bunu Şemmer söylemiştir. Ve **السبطرة**: iri yapılı kadın. Ve **شعر سبطر**: **سبط**.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B7%D8%B1/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

اِسْبَطَرَّ
Q. 4 اِسْبَطَرَّ ذ He stretched himself: (M:) he lay upon his side, and stretched himself. (S, K.) ― -b2- He (a slaughtered beast) stretched himself to die. (TA.) ― -b3- اسبطرّت الاـِبِلُ فِى سَيْرِهَا The camels hastened, (M, * K, * TA,) and stretched themselves, in their march, or course. (TA.) ― -b4- اسبطرّت لَهُ البِلَادُ The provinces became rightly disposed to him. (Fr, K. *)

سِبَطْرٌ
سِبَطْرٌ ذ A lion stretching himself when about to spring or leap. (S, K.) ― -b2- A quick camel: pl. سِبَطْرَاتٌ: it has no broken pl. (Sb, M.) ― -b3- Also, the pl. above mentioned, Camels long, upon the surface of the ground [or horizontally]. (S, K.) The ت [says J] is not the denotative of the fem. gender: (S:) it is like that in رِجَالَاتٌ (S, K) and حَمَّامَاتٌ, as masc. pls.: (S:) but IB says, the ت in this word is the denotative of the fem. gender; for it is an epithet applied to جِمَالٌ, which is fem. as a [broken] pl.; as is shown by the saying الجِمَالُ سَارَتْ, and رَعَتْ, &c.: and he adds, J's saying that it is like رجالات and حمّامات is a mistake, inasmuch as he confounds رجالات with حمّامات; for رِجَالٌ is a fem. pl., as is shown by one's saying الرِّجَالُ خَرَجَتْ, and سَارَتْ; but حَمَّامٌ is masc., and should not regularly have a pl. with ا and ت, but, as Sb says, it has this pl. form, like some other masc. words, in lieu of a broken pl., and would not have it if it had a broken pl. (TA.) ― -b4- Also the sing., Penetrating; effective; (Lth, M, K;) [as though stretching far;] sharp in intellect; clever; acute: (K: [in the CK, الماضِى السَّهْمِ is put by mistake for الماضى الشَّهْمُ:]) or sharp in intellect, and very bold or daring or courageous. (TA.) ― -b5- Lank hair. (M.) ― -b6- A man (Sh) lank and tall. (Sh, K.) ― -b7- And with ة, A corpulent woman. (M.)

سِبَطْرَى
سِبَطْرَى ذ A proud and self-conceited gait, with an affected inclining of the body from side to side. (M, K.)

سُبَاطِرٌ
سُبَاطِرٌ ذ : see what next follows.

سَبَيْطَرٌ
سَبَيْطَرٌ ذ and ↓ سُبَاطِرٌ Tall, or long. (M, K.) ― -b2- Also the former, A certain bird having a very long neck, (S, K,) which one sees always in shallow water; surnamed أَبُو العَيْزَارِ. (S.) [Freytag says, on the authority of Dmr, that it is also called مالك الحزين. See art. ملك.]

##### Türkçe

اِسْبَطَرَّ
Q. 4 **اِسْبَطَرَّ** ذ Kendini uzattı: (M:) yanının üzerine yattı ve kendini uzattı. (S, K.) ― -b2- O (boğazlanmış bir hayvan) ölmek için kendini uzattı. (TA.) ― -b3- **اسبطرّت الاـِبِلُ فِى سَيْرِهَا** Develer acele ettiler, (M, * K, * TA,) ve yürüyüşlerinde yahut seyrinde kendilerini uzattılar. (TA.) ― -b4- **اسبطرّت لَهُ البِلَادُ** Eyaletler ona karşı doğru bir hâl üzere oldular. (Fr, K. *)

سِبَطْرٌ
**سِبَطْرٌ** ذ Sıçramak yahut atlamak üzereyken kendini uzatan bir aslan. (S, K.) ― -b2- Çabuk bir deve: çoğulu **سِبَطْرَاتٌ**: bunun kırık çoğulu yoktur. (Sb, M.) ― -b3- Yine, yukarıda zikredilen çoğul, yerin yüzeyi üzerinde uzun (yahut yatay olarak) develer. (S, K.) **ت** [J der] dişillik cinsinin delâlet edeni değildir: (S:) **رِجَالَاتٌ**’taki (S, K) ve **حَمَّامَاتٌ**’taki gibidir, müzekker çoğullar olarak: (S:) fakat IB der ki, bu kelimedeki **ت** dişillik cinsinin delâlet edenidir; çünkü o, kırık çoğul olarak dişi olan **جِمَالٌ**’a uygulanan bir sıfattır; **الجِمَالُ سَارَتْ** ve **رَعَتْ** vb. sözü bununla gösterilir: ve o ilâve eder ki, J’nin bunun **رجالات** ve **حمّامات** gibi olduğu sözü bir hatadır; zira o **رجالات**’ı **حمّامات** ile karıştırır; çünkü **رِجَالٌ** dişi bir çoğuldur; kişinin **الرِّجَالُ خَرَجَتْ** ve **سَارَتْ** demesi bununla gösterilir; fakat **حَمَّامٌ** müzekkerdir ve düzenli olarak **ا** ve **ت** ile bir çoğula sahip olmamalıdır; lâkin Sb’nin dediği gibi, bazı başka müzekker kelimeler gibi, kırık çoğulun yerine bu çoğul şekline sahiptir; ve eğer kırık çoğulu olsaydı ona sahip olmazdı. (TA.) ― -b4- Yine tekil, Nüfuz edici; etkili; (Lth, M, K;) [sanki uzağa uzanır gibi;] akılda keskin; zeki; keskin: (K: [CK’de, **الماضِى السَّهْمِ** yanlışlıkla **الماضى الشَّهْمُ** yerine konmuştur:]) yahut akılda keskin ve çok atılgan yahut cesur yahut yiğit. (TA.) ― -b5- Seyrek (uzun) saç. (M.) ― -b6- Bir adam (Sh) seyrek (uzun) saçlı ve uzun boylu. (Sh, K.) ― -b7- Ve **ة** ile, Şişman bir kadın. (M.)

سِبَطْرَى
**سِبَطْرَى** ذ Yanlardan yanlara bedenin yapmacık bir eğilmesiyle, kibirli ve kendini beğenmiş bir yürüyüş. (M, K.)

سُبَاطِرٌ
**سُبَاطِرٌ** ذ : hemen sonra gelen şeye bak.

سَبَيْطَرٌ
**سَبَيْطَرٌ** ذ ve ↓ **سُبَاطِرٌ** Uzun boylu, yahut uzun. (M, K.) ― -b2- Yine birincisi, çok uzun boyunlu belirli bir kuş, (S, K,) ki kişi onu daima sığ suda görür; lakabı **أَبُو العَيْزَارِ**. (S.) [Freytag, Dmr’nin rivayetine dayanarak, onun ayrıca **مالك الحزين** diye de adlandırıldığını söyler. Madde **ملك**’e bak.]

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B7%D8%B1/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

سَبْطَرَ
سَبْطَرَ -  اِسْبَطَرَّ
a.  Stretched himself.

b.  Hastened.

##### Türkçe

**سَبْطَرَ**
**سَبْطَرَ** - **اِسْبَطَرَّ**
a.  Kendini gerdi.

b.  Acele etti.
