# سبكر (س-ب-ك-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%83%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A8%D9%83%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - ب - ك - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%83%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والسين
س ك ر ك، ك ر د س، د س ك ر، ك ر ف س، ك ر س ف، ف ر س ك، ك ر ب س، س ب ك ر، س ن ب ك مستعملات سكرك: السُّكُرْكةُ: شراب الذرة.
والمُكَرْكَسُ: الذي ولدته الإماء.
والكَرْكَسُة: مشية المقيد.
كردس: الكُرْدُوس: الخيل العظيمة، كَرْدَسَ القائد خيله كَراديسَ: جعلها كتيبة كتيبة.
والكُرْدُوسُ: فقرة من فقر الكاهل، فكل عظم عظمت نحضته فهو كُرْدُوس. ويقال: لكسر الفخذ: كُرْدُوس، يعني رأس الفخذ، ويقال: يسمى الكسر الأعلى كُرْدُوساً لعظمه فقط.
ورجل مكردس: جمعت يداه ورجلاه فشدت.
دسكر: الدَّسْكَرةُ: بناء شبه قصر، حوله بيوت، وجمعه: الدَّساكر، تكون للملوك.
كرفس: الكَرْفَسةُ: مشية المقيد.
كرسف: الكُرْسُفُ: القطن.
فرسك: الفِرْسِكُ، وفي لغة: الفِرْسِق: مثل الخوخ في القدر، أملس، أحمر وأصفر، وطعمه كطعم الخوخ.
كرنس: الكِرْناس، والجميع: الكَرانيس: إردبات تنصب على رأس الكنيف، أو البالوعة.
رجل كَرانيسيّ: هو الذي يبيع الكَرانيٍس.
كربس: الكِرباسةُ: ثوب، وهي فارسية، والكرباس: فارسي، ينسب إليه بياعه، فيقال: كَرابيسيّ.
سبكر: المُسْبَكِرُّ: المعتدل، ويكون المُسْتَرسل.
سنبك: السُّنْبُكُ: طرف الحافر وجانباه من قدم، وجمعه: سنابك.
وسُنْبُكُ السيف: طرف حليته.

##### Türkçe

**الكاف** ve **السين**
**س ك ر ك**، **ك ر د س**، **د س ك ر**، **ك ر ف س**، **ك ر س ف**، **ف ر س ك**، **ك ر ب س**، **س ب ك ر**، **س ن ب ك** kullanılagelenlerdir. **سكرك**: **السُّكُرْكةُ**: darı içkisi.
Ve **المُكَرْكَسُ**: onu cariyelerin doğurduğu (kimse).
Ve **الكَرْكَسُة**: bağlanmışın yürüyüşü.
**كردس**: **الكُرْدُوس**: büyük atlar; komutan atlarını **كَرْدَسَ** etti, **كَراديسَ** (olarak): onları bölük bölük yaptı.
Ve **الكُرْدُوسُ**: omuzun omurlarından bir omur; her kemik ki onu büyüttün, o **كُرْدُوس**tur. Ve denir: uyluk kırığına: **كُرْدُوس**; yani uyluğun başı. Ve denir: yalnız büyüklüğünden dolayı üst kırığa **كُرْدُوساً** denir.
Ve **مكردس** bir adam: iki eli ve iki ayağı bir araya getirildi de bağlandı.
**دسكر**: **الدَّسْكَرةُ**: saraya benzer bir bina; çevresinde evler; çoğulu: **الدَّساكر**; krallar için olur.
**كرفس**: **الكَرْفَسةُ**: bağlanmışın yürüyüşü.
**كرسف**: **الكُرْسُفُ**: pamuk.
**فرسك**: **الفِرْسِكُ**; ve bir dilde: **الفِرْسِق**: büyüklükte şeftali gibi; pürüzsüz; kırmızı ve sarı; tadı şeftali tadı gibidir.
**كرنس**: **الكِرْناس**; hepsi: **الكَرانيس**: helanın yahut lağımın başına dikilen irdebe(ler).
**كَرانيسيّ** bir adam: **الكَرانيٍس** satan kimsedir.
**كربس**: **الكِرباسةُ**: bir elbise; o Farsçadır. Ve **الكرباس**: Farsçadır; onun satıcısına nisbet edilir; denir ki: **كَرابيسيّ**.
**سبكر**: **المُسْبَكِرُّ**: mutedil; ve **المُسْتَرسل** olur.
**سنبك**: **السُّنْبُكُ**: nalın ucu ve bir ayaktan iki yanı; çoğulu: **سنابك**.
Ve **سُنْبُكُ السيف**: süsünün ucu.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%83%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

اسْبِكَرَّت الجاريةُ: استقامت واعْتَدلت. واسْبَكَرَّ الرجلُ: اضْطَجَعَ وامْتَدَّ. والمُسْبَكِرُّ هو الشابُّ المُعْتَدِلُ التامُّ. قال امرؤ القيس:
إلى مِثْلِها يَرْنو الحَليمُ صَـبَـابَةًإذا ما اسْبَكَرَّتْ بين دِرْعٍ ومِجْوَلِ
وشَعَرٌ مُسْبَكِرٌّ، أي مُسْتَرْسِل. قال ذو الرمة:
وأَسْوَدَ كالأَساوِدِ مُسْبَكِـرًّاًعلى المَتْنَيْن مُنْسَدلاً جُفالا

##### Türkçe

**اسْبِكَرَّت** câriye: doğruldu ve düzgünleşti. Ve **اسْبَكَرَّ** adam: yattı ve uzandı. Ve **المُسْبَكِرُّ**; düzgün, tam (kâmil) gençtir. İmru’ul-Kays dedi ki:
Bunun gibisine akıllı, sevgiyle göz diker;
Ne vakit ki **اسْبَكَرَّتْ** bir zırh ile bir miğfer arasında.

Ve **شَعَرٌ مُسْبَكِرٌّ**; yani salıverilmiş (sarkık). Zû’r-Rumme dedi ki:
Ve kapkara, yılanlar gibi, **مُسْبَكِـرًّا**;
İki omuz üzerinde sarkmış, bolca.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%83%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

المُسْبَكِرُّ: المُسْتَرْسِلُ، وقيل: المُعْتَدِلُ، وقيل: المُنْتَصِب أَي التامُّ البارز. أَبو زياد الكلابي: المُسْبَكِرُّ الشابُّ المُعْتَدِلُ التامُّ؛ وأَنشد لامرئ القيس:
إِلَى مِثْلِها يَرْنُو الحَلِيمُ صَبابَةً
إِذا ما اسْبَكَرَّتْ بَيْنَ دِرْعٍ ومِجْوَبِ
(* قوله: «ومجوب» كذا بالأَصل المعوّل عليه. والذي في الصحاح في مادة س ب ك ر ومادة ج ول: مجول. وقوله شباب مسبكر كذا به أَيضاً ولعله شاب بدليل ما بعده).
الجوهري: اسْبَكَرَّتِ الجاريةُ اسْتَقَامَتْ واعْتَدَلَتْ. وشبابٌ مُسْبَكِرٌّ: معتدل تامّ رَخْصٌ. واسْبَكَرَّ الشباب: طال ومضى على وجهه؛ عن اللحياني. واسْبَكَرَّ النبت: طال وتَمَّ؛ قال:
تُرْسِلُ وَحْفاً فاحِماً اسْبِكْرارْ
وشَعَرٌ مُسْبَكِرٌّ أَي مسترسل؛ قال ذو الرمة:
وأَسْوَدَ كالأَساوِدِ مُسْبَكِرّاً،
على المَتْنَيْنِ، مُنْسَدِلاً جُفالا
وكلُّ شيء امتدّ وطالَ، فهو مُسْبَكِرٌّ، مثل الشعَر وغيره. واسْبَكَرَّ الرجل: اضْطَجَعَ وامتدّ مثْل اسْبَطَرّ؛ وأَنشد:
إِذا الهِدانُ حارَ واسْبَكَرَّا،
وكان كالْعِدْل يُجَرُّ جَرَّا
(* قوله: «إِذا الهدان» في الصحاح إِذ.).
واسْبَكَرَّ النهَرُ: جَرَى. وقال اللحياني: اسْبَكَرَّتْ عينه دَمَعَتْ؛ قال ابن سيده: وهذا غير معروف في اللغة.

##### Türkçe

**المُسْبَكِرُّ**: **المُسْتَرْسِلُ**, ve denildi: **المُعْتَدِلُ**, ve denildi:
**المُنْتَصِب** yani **التامُّ البارز**. Ebû Ziyâd el-Kilâbî: **المُسْبَكِرُّ** **الشابُّ**
**المُعْتَدِلُ التامُّ**; ve İmru’ul-Kays’tan inşâd etti:
إِلَى مِثْلِها يَرْنُو الحَلِيمُ صَبابَةً
إِذا ما اسْبَكَرَّتْ بَيْنَ دِرْعٍ ومِجْوَبِ
(* Onun sözü: «ومجوب» asılda, kendisine dayanılan nüshada böyledir. صحاح’ta **س ب ك ر** maddesinde ve **ج ول** maddesinde olan ise: مجول. Ve onun sözü: شباب مسبكر, onda da böyledir; ve belki de شاب’dır; ondan sonraki şeye delil olarak).

el-Cevherî: **اسْبَكَرَّتِ الجاريةُ**: doğruldu ve itidal buldu. Ve **شبابٌ مُسْبَكِرٌّ**: mutedil, tam, yumuşak. Ve **اسْبَكَرَّ الشباب**: uzadı ve kendi hâli üzere geçti; el-Lihyânî’den. Ve **اسْبَكَرَّ النبت**: uzadı ve tamam oldu; dedi:
تُرْسِلُ وَحْفاً فاحِماً اسْبِكْرارْ
Ve **شَعَرٌ مُسْبَكِرٌّ** yani **مسترسل**; Zû’r-Rumme dedi:
وأَسْوَدَ كالأَساوِدِ مُسْبَكِرّاً،
على المَتْنَيْنِ، مُنْسَدِلاً جُفالا
Ve her şey ki uzadı ve uzun oldu, o **مُسْبَكِرٌّ**dur; saç ve başkası gibi. Ve **اسْبَكَرَّ الرجل**: **اضْطَجَعَ** ve uzandı; **اسْبَطَرّ** gibi; ve inşâd etti:
إِذا الهِدانُ حارَ واسْبَكَرَّا،
وكان كالْعِدْل يُجَرُّ جَرَّا
(* Onun sözü: «إِذا الهدان» صحاح’ta: إِذ).

Ve **اسْبَكَرَّ النهَرُ**: aktı. el-Lihyânî dedi: **اسْبَكَرَّتْ عينه**: gözyaşı döktü; İbn Sîde dedi: Bu, dilde bilinen değildir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%83%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

اسبكر: اسبطر في معانيه، كالامتداد والطول والمضي على الوجه. قال اللحياني: اسبكر الشباب: طال ومضى على وجهه، وكل شيء امتد وطال فهو مسبكر، مثل الشعر وغيره. واسبكر الرجل: اضطجع وامتد مثل اسبطر. قال:
  إذا الهدان حار واسبكرا                      وكان كالعدل يجر جرا

  وفي الصحاح: اسبكرت الجارية: اعتدلت واستقامت، وشباب مسبكر. والمسبكر: الشاب التام المعتدل، قاله أبو زيد الكلابي، وأنشد لامرئ القيس:
  إلى مثلها يرنو الحلـيم صـبـابة                      إذا ما اسبكرت بين درع ومجوب والمسبكر من الشعر المسترسل، وقيل المعتدل. وقيل المنتصب، أي التام البارز. قال ذو الرمة:
  وأسود كالأساود مسبكـرا                      على المتنين منسدلا جفالا ومما يستدرك عليه: اسبكر النهر: جرى. وقال اللحياني: اسبكرت عينه: دمعت. قال ابن سيده، وهذا غير معروف في اللغة. واسبكر النبت: طال وتم.

##### Türkçe

اسبكر: Manalarında **اسبطر**’dır; uzama, uzunluk ve yüz üzere gitme gibi. **اللحياني** dedi: **اسبكر الشباب**: uzadı ve yüzü üzere gitti; her şey uzayıp uzun olursa o **مسبكر**’dır; saç ve başkası gibi. Ve **اسبكر الرجل**: **اسبطر** gibi yan yattı ve uzandı. Dedi:
  Eğer **الهدان** kızışır ve **اسبكرا** olursa                      ve **العدل** gibi çeker, çekişle

  **الصحاح**’ta: **اسبكرت الجارية**: itidal buldu ve doğruldu; ve **شباب مسبكر**. Ve **المسبكر**: tam, mutedil genç; bunu **أبو زيد الكلابي** söyledi; ve **امرئ القيس**’ten inşad etti:
  Onun gibisine akıllı, sevdayla bakar                      **درع** ile **مجوب** arasında **اسبكرت** olduğu vakit ve **المسبكر** saçtan salıverilmiş olandır; ve denildi: mutedil. Ve denildi: dikilmiş; yani tam, belirgin. **ذو الرمة** dedi:
  Ve siyah, **الأساود** gibi, **مسبكـرا**                      iki omuz üzerinde sarkmış, bolca

  Üzerine istidrâk olunanlardandır: **اسبكر النهر**: aktı. Ve **اللحياني** dedi: **اسبكرت عينه**: yaşardı. **ابن سيده** dedi: ve bu dilde mâruf değildir. Ve **اسبكر النبت**: uzadı ve tamam oldu.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%83%D8%B1/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

اِسْبَكَرَّ
Q. 4 اِسْبَكَرَّ ذ i. q. اِسْبَطَرَّ in its several significations: (K:) i. e. (TA) ― -b2- He stretched himself: (TA:) he lay upon his side, and stretched himself: (AA, S, TA:) [&c.] ― -b3- He (a youth, or young man,) became tall: (Lh:) and اسبكرّت She (a girl) became of erect and justly-proportioned stature. (S, K.) An ex. occurs in a verse of Imra-el-Keys, cited voce مِجْوَلٌ. (S.) ― -b4- It (a plant) became tall and full-grown: (TA:) and it (anything) became extended, and long, or tall. (Lh.) ― -b5- He went at random, or heedlessly; without consideration, or certain aim. (Lh.) ― -b6- It (a river) flowed. (TA.) ― -b7- اسبكرّت عَيْنُهُ His eye shed tears. (Lh.) But ISd says that this is not known in classical Arabic. (TA.)

مُسْبَكِرٌّ
مُسْبَكِرٌّ ذ [act. part. n. of the verb above]. ― -b2- A youth, or young man, of just proportion, and full grown. (Aboo-Ziyád El-Kilábee, S, K.) ― -b3- Hair that hangs down; lank; not crisp: (S, K:) or of just length: or full-grown, and standing out. (TA.) ― -b4- And Anything extended, and long, or tall. (Lh.)

##### Türkçe

**اِسْبَكَرَّ**
Q. 4 **اِسْبَكَرَّ** ذ i. q. **اِسْبَطَرَّ** onun çeşitli anlamlarında: (K:) yani (TA) ― -b2- Kendini gerdi: (TA:) yanının üzerine yattı ve kendini gerdi: (AA, S, TA:) [vb.] ― -b3- O (bir delikanlı, yahut genç adam) boylu oldu: (Lh:) ve **اسبكرّت** O (bir kız) dik ve doğru-orantılı bir boy-pos sahibi oldu. (S, K.) Bir örnek, **مِجْوَلٌ** maddesinde zikredilen İmru’ul-Kays’ın bir beytinde vârid olmuştur. (S.) ― -b4- O (bir bitki) boylandı ve tam büyüdü: (TA:) ve o (herhangi bir şey) uzamış oldu ve uzun, yahut boylu oldu. (Lh.) ― -b5- Rastgele, yahut dikkatsizce; düşünmeksizin, yahut belirli bir amaç olmaksızın gitti. (Lh.) ― -b6- O (bir nehir) aktı. (TA.) ― -b7- **اسبكرّت عَيْنُهُ** Gözü yaş döktü. (Lh.) Fakat ISd bunun fasih Arapçada bilinmediğini söyler. (TA.)

**مُسْبَكِرٌّ**
**مُسْبَكِرٌّ** ذ [yukarıdaki fiilin ism-i fâili]. ― -b2- Doğru orantılı ve tam büyümüş bir delikanlı, yahut genç adam. (Aboo-Ziyád El-Kilábee, S, K.) ― -b3- Aşağı sarkan saç; düz; kıvırcık olmayan: (S, K:) yahut doğru uzunlukta olan: yahut tam büyümüş ve dışarı doğru duran. (TA.) ― -b4- Ve uzamış, ve uzun, yahut boylu olan herhangi bir şey. (Lh.)
