# سبل — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%84/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A8%D9%84/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%84.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: سبل

السَبَلُ بالتحريك: المطر. والسَبَلُ أيضاً: السُنْبُلُ. وقد أَسْبَلَ الزرعُ، أي خرج سُنْبُلُهُ. وقولُ الشاعر:
وخَيْلٍ كأسرابِ القَطا قد وَزَعْتُهالها سَبَلٌ فيه المَنِيَّةُ تَـلْـمَـعُ
يعني به الرمحَ. وأَسْبَلَ المطرُ والدمعُ، إذا هطل. وقال أبو زيد: أَسْبَلَتِ السماءُ؛ والاسمُ السَبَلُ، وهو المطر بين السحاب والأرض حينُ يخرجُ من السحاب ولم يصلْ إلى الأرض. وأَسْبَلَ إزارَه، أي أرخاه. والسَبَلُ: داءٌ في العين شِبه غِشاوةٍ كأنَّها نسج العنكبوت بعروقٍ حمرٍ. والسَبيلُ: الطريق، يذكر ويؤنث. قال الله تعالى: "قُلْ هذه سَبِيلي". فأنّث. وقال: "وإنْ يَرَوْا سَبيلَ الرُشْدِ لا يَتَّخِذُوهُ سَبيلاً" فذكّر. وسَبَّلَ ضيعتَه، أي جعلَها في سَبيلِ الله. وقوله تعالى: "يا لَيْتَني اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُول سَبيلاً" أي سبباً ووُصْلَةً. وأنشد أبو عبيدة لجَرير:
أَفَبَعْدَ مَقْتِلَكُمْ خَلـيلَ مـحـمـدٍيرجو القيونُ مع الرسول سَبيلاَ
أي سبباً ووُصْلَةً. والسابِلَةُ: أبناءُ السَبيلَ المختلفةُ في الطُرقات. وأَسْبالُ الدلوِ: شِفاهُها. قال الشاعر:
إذ أرسلوني مائِحاً بِدَلائِهِمْفملاتها عَلْقاً إلى أَسْبالِها
يقول: بعثوني طالباً لِتَراتِهمْ فأكثرتُ من القتل. والعَلَقُ: الدمُ. والمُسْبِلُ: السادسُ من سهام الميسر، وهو المُصْفَحُ أيضاً. والسَبَلَةُ: الشاربُ؛ والجمع السِبالُ.

### Türkçe

**السَبَلُ** (harekeli olarak): yağmur. Ve **السَبَلُ** ayrıca: **السُنْبُلُ**. Ve ekin **أَسْبَلَ** etti; yani **سُنْبُلُهُ** çıktı. Şairin sözü:

Ve (öyle) atlar ki, **القَطا** sürüleri gibi; onları sevk ettim;
onların bir **سَبَلٌ**’i vardır; onda ölüm parıldar.

Bununla mızrağı kasteder. Ve yağmur ve gözyaşı **أَسْبَلَ** etti; yani sağanak hâlinde yağdı. Ebû Zeyd dedi: gök **أَسْبَلَتِ** etti; ad **السَبَلُ**’dür; o, bulut ile yer arasındaki yağmurdur; buluttan çıktığı vakit ve henüz yere ulaşmamıştır. Ve izârını **أَسْبَلَ** etti; yani onu salıverdi. Ve **السَبَلُ**: gözde bir hastalıktır; bir perdeye benzer; sanki kırmızı damarlarla örümcek ağı dokumasıdır. Ve **السَبيلُ**: yol; müzekker de gelir, müennes de. Allah Teâlâ dedi: "**قُلْ هذه سَبِيلي**". Böylece müennes yaptı. Ve dedi: "**وإنْ يَرَوْا سَبيلَ الرُشْدِ لا يَتَّخِذُوهُ سَبيلاً**" böylece müzekker yaptı. Ve malını **سَبَّلَ** etti; yani onu Allah yolunda kıldı. Ve O’nun sözü: "**يا لَيْتَني اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُول سَبيلاً**" yani bir sebep ve bir vasıta. Ebû Ubeyde, Cerîr’e ait olarak inşâd etti:

Sizin öldürülmenizden sonra mı, Muhammed’in dostu,
demirciler Resûl ile birlikte bir **سَبيلاً** umar?

Yani bir sebep ve bir vasıta. Ve **السابِلَةُ**: yollarda farklı (yerlere dağılmış) **أبناءُ السَبيلَ**. Ve **أَسْبالُ الدلوِ**: onun dudaklarıdır. Şair dedi:

Beni onların kovalarıyla su çeken olarak gönderdiklerinde,
onu kan pıhtısı olarak **أَسْبالِها**’sına kadar doldurdum.

Der ki: beni onların öçlerini talep eden olarak gönderdiler; ben de öldürmeyi çoğalttım. Ve **العَلَقُ**: kandır. Ve **المُسْبِلُ**: meysir oklarının altıncısıdır; o, **المُصْفَحُ** da denilir. Ve **السَبَلَةُ**: bıyık; çoğulu **السِبالُ**.
