# سبهل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%87%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%A8%D9%87%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سبهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%87%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: سبهل

جاء سَبَهْلَلاً أَي بلا شيء، وقيل بلا سلاح ولا عصا. أَبو الهيثم: يقال للفارغ النَّشيط الفَرِح سَبَهْلَلٌ. ابن سيده: وكلُّ فارغٍ سَبَهْلَلٌ؛ عن السيرافي؛ وأَنشد الكسائي:
إِذا الجار لم يَعْلَمْ مُجِيراً يُجِيرُه،
فصار حَرِيباً في الديار سَبَهْلَلا
قَطَعْنا له من عَفْوَة المالِ عِيشةً،
فأَثْرَى، فلا يَبْغي سِوانا مُحَوَّلا
وقال ابن الأَعرابي: جاء سَبَهْلَلاً أَي غير محمود المجيء. وأَنت في الضَّلال بنِ الأَلال بن السَّبَهْلَل؛ يعني الباطل؛ ويقال: هو الضَّلال بنُ السَّبَهْلَل أَي الباطل. ويقال: جاء سَبَهْلَلاً لا شيء معه. ويقال: جاء سَبَهْلَلاً يعني الباطل. ويقال: جاء فلان سَبَهْلَلاً أَي ضالاًّ لا يدري أَيْن يَتَوَجَّه. ويقال: جاء سَبَهْلَلاً وسَبَغْلَلاً أَي فارغاً، يقال للفارغ النَّشِيط الفَرِح. وفي الحديث: لا يَجِيئَنَّ أَحدكم يوم القيامة سَبَهْلَلاً؛ وفُسِّر فارغاً ليس معه من عمل الآخرة شيء. ورويى عن عمر أَنه قال: إِني لأَكره أَن أَرى أَحَدَكم سَبَهْلَلاً لا في عَمَل دُنْيا ولا في عَمَل آخرة؛ قال ابن الأَثير: التنكير في دنيا وآخرة يَرْجِع إِلى المضاف إِليهما، وهو العَمَل كأَنه قال لا في عمل من أَعمال الدنيا ولا في عمل من أعمال الآخرة. قال الأَصمعي وأَبو عمرو: جاء الرجلُ يمشي سَبَهْلَلاً إِذا جاء وذهب في غير شيء. الأَزهري عن أَبي زيد: رأَيت فلاناً يمشي سَبَهْلَلاً وهو المُخْتال في مِشْيته. يقال: مَشَى فلان السِّبَهْلى كما تقول السَّبَطْرَى، والسِّبَطْرى: الانبساط في المشي، والسِّبَهْلى: التبختُر.

### Türkçe

**سَبَهْلَلاً** geldi; yani bir şeysiz. Ve denildi ki: silahsız ve asâsız.

Ebû’l-Heysem: boş, çevik, sevinçli olana **سَبَهْلَلٌ** denir.

İbn Sîde: ve her boş olan **سَبَهْلَلٌ**dur; es-Sîrâfî’den. Ve el-Kisâî şu beyti okudu:

Eğer komşu, onu himaye edecek bir himayeci bilmezse,
diyarlarda **سَبَهْلَلا** olarak, himayesiz kalmış olur.

Ona malın fazlasından bir geçim kestik,
zenginleşti; artık bizden başkasına bir dönüş yeri aramaz.

İbnü’l-A‘râbî dedi: **سَبَهْلَلاً** geldi; yani gelişi övülmüş olmayan (kimse olarak) geldi. Ve sen **الضَّلال** ibn **الأَلال** ibn **السَّبَهْلَل** içindesin; yani bâtıl. Ve denir: o, **الضَّلال** ibn **السَّبَهْلَل**dir; yani bâtıl. Ve denir: **سَبَهْلَلاً** geldi; yanında hiçbir şey yok. Ve denir: **سَبَهْلَلاً** geldi; yani bâtıl. Ve denir: falan **سَبَهْلَلاً** geldi; yani sapmış olarak, nereye yöneleceğini bilmez. Ve denir: **سَبَهْلَلاً** ve **سَبَغْلَلاً** geldi; yani boş olarak; boş, çevik, sevinçli olana denir.

Hadiste: “Sizden biriniz kıyamet günü **سَبَهْلَلاً** gelmesin.” Ve “boş olarak; yanında âhiret ameli adına hiçbir şey olmaksızın” diye tefsir edilmiştir. Ve Ömer’den rivayet olundu ki şöyle dedi: “Şüphesiz ben, sizden birinizi **سَبَهْلَلاً** görmeyi kerih görürüm; ne dünya işi içinde ne de âhiret işi içinde.” İbnü’l-Esîr dedi: دنيا ve آخرة’deki nekreleştirme, ikisine izafe edilene döner; o da **العَمَل**dir; sanki şöyle dedi: dünyanın amellerinden bir amel içinde de değil, âhiretin amellerinden bir amel içinde de değil.

El-Asma‘î ve Ebû ‘Amr: adam **سَبَهْلَلاً** yürüyerek geldi; yani bir şey içinde olmaksızın gelip giderse.

El-Ezherî, Ebû Zeyd’den: falanı **سَبَهْلَلاً** yürürken gördüm; o, yürüyüşünde salınan (kibirlenen) kimsedir. Denir: falan **السِّبَهْلى** yürüdü; tıpkı **السَّبَطْرَى** dediğin gibi. Ve **السِّبَطْرى**: yürüyüşte yayılıp açılma; ve **السِّبَهْلى**: böbürlenerek yürüme.
