# ستذ (س-ت-ذ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D8%B0
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AA%D8%B0

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - ت - ذ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D8%B0/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

واستدرك شيخنا لفظ الأستاذ، وهو من الألفاظ الدائرة المشهورة التي ينبغي التعرض لها وإيضاحها وإن كان عجميا، وكون الهمزة أصلا هو الذي يقتضيه صنيع الشهاب الفيومي، لأنه ذكره في الهمزة، وقال: الأستاذ: كلمة أعجمية، ومعناها الماهر بالشيء العظيم، وفي شفاء الغليل: ولم يوجد في كلام جاهلي والعامة تقوله بمعنى الخصي، لأنه يؤدب الصغار غالبا، وقال الحافظ أبو الخطاب بن دحية في كتاب له سماه المطرب في أشعار أهل المغرب: الأستاذ: كلمة ليست بعربية، ولا توجد في الشعر الجاهلي واصطلحت العامة إذا عظموا المحبوب أن يخاطبوه بالأستاذ، وإنما أخذوا ذلك من الماهر بصنعته، لأنه ربما كان تحت يده غلمان يؤدبهم، فكأنه أستاذ في حسن الأدب، حدثنا بهذا جماعة ببغداد، منهم أبو الفرج بن الجوزي، قال:سمعته من شيخنا اللغوي أبي منصور الجواليق في كتابه المعرب، من تأليفه، قاله شيخنا. قلت:

##### Türkçe

Şeyhimiz **الأستاذ** lafzını istidrâk etti; o, acemî olsa da, kendisine temas edilmesi ve açıklanması gereken, dolaşımda olan meşhur lafızlardandır. Hemzenin asl olması, Şihâb el-Feyyûmî’nin tasarrufunun gerektirdiği şeydir; çünkü onu **الهمزة**’de zikretti ve dedi ki: **الأستاذ**: acemî bir kelimedir; manası, büyük şeyde mahir olandır. **شفاء الغليل**’de: Câhilî sözde bulunmadı; avam onu hadım manasında söyler; çünkü çoğunlukla küçükleri edeplendirir, denildi. Hâfız Ebû’l-Hattâb b. Dihye, **المطرب في أشعار أهل المغرب** diye isimlendirdiği bir kitabında dedi ki: **الأستاذ**: Arapça olmayan bir kelimedir; câhilî şiirde bulunmaz. Avam, sevgiliyi büyüttükleri zaman ona **الأستاذ** ile hitap etmeyi ıstılah edindi. Ancak bunu, sanatında mahir olandan aldılar; çünkü belki elinin altında, onları edeplendirdiği oğlanlar olur; sanki güzel edepte bir **أستاذ** gibidir. Bunu bize Bağdat’ta bir cemaat haber verdi; onlardan Ebû’l-Ferec b. el-Cevzî; dedi ki: Onu, Şeyhimiz lugavî Ebû Mansûr el-Cevâlîkî’den, telifi olan **المعرب** kitabında işittim. Bunu Şeyhimiz söyledi. Dedim ki:
