# ستل (س-ت-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AA%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - ت - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب السين والتاء واللام معهما
س ت ل، س ل ت يستعملان فقط
ستل:
السَّتل من قولِكَ تَساتَلَ عَلَينا الناسُ أي خَرَجُوا من موضع واحداً بعد واحدٍ تِباعاً مُتَساتِلين. وكذلك ما جَرَى قَطَراناً فهو تَساتُلٌ، نحو الدَّمْع واللُّؤلُؤِ اذا انقَطَعَ سِلْكُه.
والسُّتالةُ: الرُّذالةُ من كل شيءٍ.
سلت:
السُّلتُ: شَعيرٌ لا قِشرَ لَهُ أجرد، يكون بالغَوْر، وأهل الحِجاز يَتَبَرَّدونَ بسَويقه في الصيف.
والسَّلْتُ: قَبْضُكَ على الشيء أصابه قَذَرٌ أو لَطْخٌ فتَسْلِتَه عنه سَلْتاً.
وسَلَتَ أنفَه بالسَّيف سَلْتاً: قَطَعَه كُلَّه، وهو من الجُدْعان أَسْلتُ، وامرأةٌ سَلْتاءُ لا تتعاهَدُ يَدَيها ورِجلَيْها بالحِنّاء، وامرأتانِ سَلتاوان، ونِسْوَةٌ سَلْتَى مثلُ غَوْثَى.
واسْمُ ما يخرُجُ من المِعَى سُلاتة، وكُلُّ ما يُطرَحُ ويُرْمَى به، شيءٌ من شيءٍ فهو على فُعالة نحو مُزاقةٍ ومُضاغة وسُلافة وشِبْهها.

##### Türkçe

باب **السين** و**التاء** و**اللام** معهما
**س ت ل**، **س ل ت** يستعملان فقط

**ستل**:
**السَّتل** senin “**تَساتَلَ عَلَينا الناسُ**” sözünden (gelir); yani insanlar üzerimize bir yerden birer birer, ardı sıra, **مُتَساتِلين** olarak çıktılar. Yine katre katre akan şey de **تَساتُلٌ**dür; **الدَّمْع** ve **اللُّؤلُؤِ** gibi, ipi koptuğu zaman.
**والسُّتالةُ**: her şeyden **الرُّذالةُ** (olan şey).

**سلت**:
**السُّلتُ**: kabuğu olmayan, çıplak (tüysüz) bir arpa; **بالغَوْر**’da olur; **أهل الحِجاز** yazın onun kavrulmuş unuyla serinlemeye çalışırlar.
**والسَّلْتُ**: üzerine pislik yahut leke isabet etmiş bir şey üzerine senin kabzın (tutman) ve onu ondan **سَلْتاً** olarak **تَسْلِتَه** (sıyırıp gidermen).
Ve “**وسَلَتَ أنفَه بالسَّيف سَلْتاً**”: onu bütünüyle kesti; ve o, **الجُدْعان**dan **أَسْلتُ**tur. Ve bir kadın **سَلْتاءُ**: ellerini ve ayaklarını kınayla gözetip sürüp durmaz; ve iki kadın **سَلتاوان**; ve kadınlar **سَلْتَى**; **غَوْثَى** gibi.
Ve bağırsaktan çıkan şeyin adı **سُلاتة**dır; ve atılan ve kendisiyle atılıp fırlatılan her şey, bir şeyden bir şey (parça) ise, o **فُعالة** vezni üzerinedir; **مُزاقةٍ** ve **مُضاغة** ve **سُلافة** ve benzerleri gibi.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D9%84/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

سَتلَ القومُ سَتْلاً: جاء بعضهم في إثر بعض.

##### Türkçe

**سَتلَ** kavim **سَتْلاً**: Bazıları bazılarının ardından geldi.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D9%84/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

س ت ل
ستل ، سلت ، تلس : مستعملة .
ستل : قال الليث : السَّتْلُ : من قولك : تساتل علينا الناسُ ، أي : خَرَجوا من موضعٍ واحد بعدَ آخر تِباعاً متساتِلين . وكلُّ ما جَرَى قَطَراناً فهو تَساتُلٌ ، نحو الدمع واللّؤلؤ إذا انقطع من سِلْكِه . قال : والسُّتالة : الرُّذالة من كلّ شيءٍ .
وقال ابن دُريد : تَساتَل القومُ : جاء بعضُهم في إثر بعض ، وجاء القومُ سَتْلاً .
قال : والمَساتِل : الطُّرُق الضيقة ، الواحدة مَسْتَل .
سلت : أبو تراب عن الحُصَيْنِيّ : ذهب مني الأمر فَلْتةً وسَلْتَةً ، أي : سَبَقني وفاتَني .
وقال الليث : السُّلْت : شَعيرٌ لا قِشْرَ له ، أجردُ ، يكون بالغَوْر ، وأهلُ الحِجاز ، يتبرّدون بسَوِيقه في الصَّيف .
قال : والسَّلْتُ : قَبضُك على الشيء أصابَه قَذَر أو لَطْخ فتَسْلِتُه عنه سَلْتاً .
والمِعَى يُسْلَت حتى يخرج ما فيه .
ويقال : سَلَت فلان أَنْفَ فلانٍ بالسَّيف سَلْتاً : إذا قَطَعه كلَّه ، وهو من الجدْعان أسْلَت .
ورُوِيَ عن النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) وآله أنه لَعَن السَّلْتَاءُ من النِّساء ، وهي التي لا تَخْتضب . واسمُ ما يخرج من المِعَى سُلاَتَة .
غيره : سَلَت الحلاّق رأسَه سَلْتاً ، وسَبَته سَبْتاً : إذا حَلَقه . وسَلَتت المرأةُ الخِضَابَ من يَدِها : إذا مَسَحَتْه . وسَلَتَ القَصْعة من الثّريد : إذ مَسَحه .
تلس : التِّلِّيسةُ : وِعاءٌ يُسَوَّى من الخُوص شِبه قَفْعَة ، وهي القِنِّينَة التي تكون عند العَصّارين .

##### Türkçe

س **ت** **ل**
**ستل** ، **سلت** ، **تلس** : kullanımdadır.

**ستل** : **الليث** dedi: **السَّتْلُ**: senin “**تساتل علينا الناسُ**” sözünden (gelir); yani: bir yerden, birinden sonra diğeri, peş peşe, **متساتِلين** olarak çıktılar. Ve katranlanarak akan her şey **تَساتُلٌ**dur; gözyaşı ve inci gibi, ipliğinden koptuğu zaman. Dedi: **السُّتالة**: her şeyden **الرُّذالة** (en aşağı, en değersiz kısım)dır.

Ve **ابن دُريد** dedi: **تَساتَل القومُ**: bazısı bazısının ardından geldi; ve kavim **سَتْلاً** geldi.

Dedi: **المَساتِل**: dar yollar; bir tanesi **مَسْتَل**.

**سلت** : **أبو تراب**’ın **الحُصَيْنِيّ**’den (naklen): “Benden iş **فَلْتةً** ve **سَلْتَةً** olarak gitti”; yani: beni geçti ve benden kaçtı.

Ve **الليث** dedi: **السُّلْت**: kabuğu olmayan, çıplak arpa; **الغَوْر**’da olur; ve **أهلُ الحِجاز** yazın onun kavrulmuş unuyla serinlerler.

Dedi: **السَّلْتُ**: üzerine pislik yahut leke isabet etmiş bir şeye senin tutuşundur; ondan onu **سَلْتاً** olarak **تَسْلِتُه** (sıyırırsın).

Ve bağırsak, içindekinin çıkması için **يُسْلَت** edilir.

Ve denilir: “Falanca, falancanın burnunu kılıçla **سَلْتاً** olarak **سَلَت** etti”: eğer onu bütünüyle kesti ise; ve o, burun kesenlerden **أسْلَت**tir.

Ve Peygamber’den ( صلى الله عليه وسلم ) ve âlinden rivayet olundu ki, kadınlardan **السَّلْتَاءُ**’ya lânet etti; o, kına yakmayan kadındır. Ve bağırsaktan çıkan şeyin adı **سُلاَتَة**dir.

Başkası: Berber onun başını **سَلْتاً** olarak **سَلَت** etti ve **سَبْتاً** olarak **سَبَته**: eğer onu tıraş etti ise. Ve kadın, elinden kınayı **سَلَتت**: eğer onu sildi ise. Ve **القَصْعة**yı **الثّريد**den **سَلَتَ** etti: onu sildiği zaman.

**تلس** : **التِّلِّيسةُ**: hurma yaprağından yapılan, **قَفْعَة** benzeri bir kap; o, yağcıların yanında bulunan **القِنِّينَة**dir.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D9%84/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

س ت ل
خرجوا متساتلين وقد تساتلوا عليّ إذا خرجوا من مكان واحد إثر واحد تباعاً‏.‏
ومن المجاز‏:‏ انطقع السلك فتساتل اللؤلؤ‏.‏
ونعي إليه ولده فتساتلت دموعه‏.‏
وعـن ذي الرمـة قلـت‏:‏ ما بال عينك بيتاً واحداً ثم أرتج عليّ فمكثت حولاً لا أضيف إلى هذا البيت شيئاً حتى قدمت أصبهان فحممت بها حمىً شديدة فهديت لهذه القصيدة فتساتلت عليّ قوافيها فحفظت ما حفظت منها وذهب عليّ منها‏.‏

##### Türkçe

س ت ل
**متساتلين** olarak çıktılar; ve **تساتلوا**: bir yerden, birbiri ardınca, peş peşe çıktıkları zaman.

Mecazdan: **انقطع السلك** de, **تساتل اللؤلؤ**: inci (taneleri) döküldü.

Ona çocuğunun (ölüm) haberi verildi de **تساتلت دموعه**: gözyaşları döküldü.

Zü’r-Rumme’den: Dedim ki: “Gözün ne oluyor, bir tek beyit (söyledin)?” Sonra ağzın bana tutuldu; böylece bir yıl kaldım, bu beyte hiçbir şey eklemeksizin; nihayet İsfahan’a geldim de orada şiddetli bir hummaya tutuldum; derken bu kasideye hidayet olundum; böylece onun kafiyeleri bana **تساتلت**; ondan ezberlediğimi ezberledim, ve ondan bana (bir kısmı) gitti.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

السِّتْلُ من قولك: تَساتَل علينا الناسُ أَي خَرَجُوا من موضع واحداً بعد آخر تِباعاً مُتَسايلين. وتَساتَل القومُ: جاء بعضُهم في أَثر بعض، وجاء القوم سَتْلاً. ابن سيده: سَتَلَ القومُ سَتْلاً وانْسَتَلوا خرجوا متتابعين واحداً بعد واحد، وقيل: جاء بعضهم في أَثر بعض. وفي حديث أَبي قتادة قال: كنا مع النبي، صلى الله عليه وسلم، في سفر، فبَيْنا نحن ليلَةً مُتَساتِلِين عن الطريق نَعَس رسُولُ الله، صلى الله عليه وسلم. والمَسَاتِلُ: الطُّرُق الضَّيِّقة لأَن الناس يَتَساتَلون فيها. والمَسْتَل: الطَّريق الضَّيِّق؛ وكُلُّ ما جَرَى قَطَراناً فقد تَساتَل نحو الدمع واللؤلؤ إِذا انقطع سِلْكُه.
والسَّتَل: طائر شبيه بالعُقاب أَو هو هي، وقيل: هو طائر عظيم مثل النَّسْر يَضْرِب إِلى السواد، يَحْمِل عَظْم الفَخِذ من البعير وعظمَ الساق أَو كل عَظْم ذي مُخٍّ حتى إِذا كان في كَبِد السماء أَرسله على صَخْر أَو صَفاً حتى يَتَكَسَّر، ثم ينزل عليه فيأْكل مُخَّه، والجمع سِتْلانٌ وسُتْلانٌ.
والسُّتَالةُ: الرُّذالة من كل شيء.

##### Türkçe

**السِّتْلُ** senin “**تَساتَل علينا الناسُ**” sözünden (gelir): yani (insanlar) bir yerden, birbiri ardından, peş peşe, akıp gider gibi çıkarlar. Ve **تَساتَل القومُ**: onların bazısı bazısının izinde geldi; ve kavim **سَتْلاً** geldi. İbn Sîde: Kavim **سَتْلاً** **سَتَلَ** etti ve **انْسَتَلوا**; birbiri ardından, birer birer, ardışık olarak çıktılar; ve denildi ki: onların bazısı bazısının izinde geldi. Ve Ebû Katâde hadîsinde dedi ki: Biz Nebî ile, sallallahu aleyhi ve sellem, bir seferde idik; derken biz bir gece yoldan **مُتَساتِلِين** iken, Resûlullah, sallallahu aleyhi ve sellem, uyukladı. Ve **المَسَاتِلُ**: dar yollar; çünkü insanlar orada **يَتَساتَلون**. Ve **المَسْتَل**: dar yol; ve her ne ki damla damla akmıştır, muhakkak **تَساتَل** etmiştir; gözyaşı ve inci gibi, ipi koptuğu zaman.

Ve **السَّتَل**: kartala benzer bir kuştur; yahut o, odur; ve denildi ki: o, siyahlığa çalan, **النَّسْر** gibi büyük bir kuştur; deveden uyluk kemiğini ve incik kemiğini yahut iliği olan her kemiği taşır; nihayet göğün ortasında olduğu zaman onu bir kayaya yahut düz taşa salar ki kırılsın; sonra onun üzerine iner de iliğini yer; çoğulu **سِتْلانٌ** ve **سُتْلانٌ**dur.

Ve **السُّتَالةُ**: her şeyden aşağılık/rezil olan kısım.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

ستل القوم، ستلا، واستتلوا، وتساتلوا: إذا خرجوا متتابعين واحدا بعد واحد، وقيل بعضهم في أثر بعض، قاله ابن دريد: وكل ما جرى قطرانا كالدمع، واللؤلؤ إذا انقطع سلكه، فهو ساءل، قاله الليث. والمستل، كمقعد: الطريق الضيق، والجمع المساتل، لأن الناس يتساتلون فيها. والستل، محركة: العقاب، أو طائر شبيه به، هكذا ذكره أبو حاتم، أو شبيه بالنسر، يضرب إلى السواد، يحمل عظم الفخذ من البعير، وعظم الساق، أو كل عظم ذي مخ، حتى إذا كان في كبد السماء، أرسله على صخر أو صفا، حتى ينكسر، ثم ينزل عليه فيأكل مخه، ج: ستلان، بالضم والكسر. والستل أيضا: التبع، وساتلأ، مساتلة: تابع. والستالة، بالضم: الرذالة من كل شيء. والمستول: المسلوت، مقلوب عنه، وهو الذي أخذ ما عليه من اللحم. ومما يستدرك عليه: انستل القوم: خرجوا تباعا واحدا في أثر واحد، عن ابن سيده. وانقطع السلك، وتساتل اللؤلؤ. ونعي إليه ولده، فتساتلت دموعه، قال ذو الرمة: قلت:
  ما بال عينك.. إلخ بيتا واحدا ثم أرتج علي، فمكثت حولا لا أضيف غليه شيئا، حتى قدمت أصبهان، فحممت بها حمى شديدة، فهديت لهذه القصيدة، فتساتلت علي قوافيها، فحفظت ما حفظت منها، وذهب علي منها. قاله الزمخشري.

##### Türkçe

**ستل القوم**، ستلا، و**استتلوا**، و**تساتلوا**: art arda, birer birer çıktıkları zaman; ve “bazıları bazılarının izinde” denilmiştir; bunu İbn Düreyd söylemiştir. Ve katran gibi akan her şey, gözyaşı gibi; ve ipi koptuğu zaman inci; o, **ساءل**’dir; bunu el-Leys söylemiştir. Ve **المستل**, **كمقعد**: dar yol; çoğulu **المساتل**’dir; çünkü insanlar onun içinde **يتساتلون**. Ve **الستل**, harekeli: kartal; yahut ona benzer bir kuş; Ebû Hâtim onu böyle zikretmiştir; yahut akbabaya benzer; siyahlığa çalar; deveden uyluk kemiğini ve incik kemiğini, yahut iliği olan her kemiği taşır; nihayet göğün ortasında olduğu zaman, onu bir kayaya yahut düz taşa salar, ta ki kırılsın; sonra onun üzerine iner de iliğini yer; çoğulu: **ستلان**, zamme ve kesre ile. Ve **الستل** ayrıca: tâbi‘; ve **ساتلأ**، **مساتلة**: tâbi‘ oldu. Ve **الستالة**, zamme ile: her şeyden rezillik. Ve **المستول**: **المسلوت**; ondan kalbedilmiştir; o, üzerindeki et alınmış olandır. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **انستل القوم**: art arda çıktılar, biri birinin izinde; İbn Sîde’den. Ve ip koptu, ve inci **تساتل** etti. Ve ona oğlu vefat haberi verildi, derken gözyaşları **تساتلت** etti; Zû’r-Rumme dedi: “Dedim:
  Gözün ne oluyor.. ilh, bir tek beyit; sonra bana tutuldu (devamı gelmedi); böylece bir yıl kaldım, ona hiçbir şey eklemeksizin; nihayet İsfahan’a geldim, orada şiddetli bir hummaya tutuldum; bu kasideye hidayet olundum; onun kafiyeleri bana **تساتلت** etti; ondan ezberlediğimi ezberledim, ve ondan bana (bir kısmı) gitti.” Bunu ez-Zemahşerî söylemiştir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AA%D9%84/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

سَتَلَ
سَتَلَ U ( n. ac. سَتْل 1 ),
a.  Followed, succeeded each other.

سَتِلَ
سَتِلَ A ( n. ac. سَتَل 4 ),
a.  Followed.

سَاْتَلَ
سَاْتَلَ III ,
a.  Followed.

تَسَاْتَلَ
تَسَاْتَلَ VI ,
a.  Followed, succeeded each other.

سَتَل
سَتَل 4 , ( pl. سِتْلَاْن 34 ,  سُتْلَاْن 35 ),
a.  Species of vulture.

سُتَاْلَة
سُتَاْلَة 24t ,
a.  Rest, remainder.

الاِسْتَانَه
الاِسْتَانَه
a.  Constantinople.

##### Türkçe

سَتَلَ
**سَتَلَ** U (mast. **سَتْل** 1),
a. Birbirini izledi, peş peşe geldi.

سَتِلَ
**سَتِلَ** A (mast. **سَتَل** 4),
a. İzledi.

سَاْتَلَ
**سَاْتَلَ** III,
a. İzledi.

تَسَاْتَلَ
**تَسَاْتَلَ** VI,
a. Birbirini izledi, peş peşe geldi.

سَتَل
**سَتَل** 4, (çoğ. **سِتْلَاْن** 34, **سُتْلَاْن** 35),
a. Akbaba türü.

سُتَاْلَة
**سُتَاْلَة** 24t,
a. Artık, kalan.

الاِسْتَانَه
**الاِسْتَانَه**
a. Konstantiniyye.
