# سجد — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AC%D8%AF/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AC%D8%AF/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AC%D8%AF.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: سجد

* س ج د * * سَجَدَ * خضع ومنه * سُجُودُ * الصلاة وهو وضع الجبهة على الأرض وبابه دخل والاسم * السِّجْدَةُ * بكسر السين وسورة * السَّجْدةِ * بفتح السين و * السَّجَّادَةُ * الخُمْرة قلت الخُمْرة سجادة صغيرة تُعمل من سعف النخل وتُرمل بالخيوط ز و * المَسْجِدُ * بكسر الجيم وفتحها معروف قال الفراء ما كان على فعل يفعُل كدخل يدخل فالمفعل منه بفتح العين اسما كان أو مصدرا تقول دخل مدخلا وهذا مدخله إلا أحرفا من الأسماء ألزموها كسر العين منها المسجد والمطلع والمغرب والمشرق والمسقط والمفرق والمجزر والمسكن والمرفق من رفق يرفق والمنبت من نبت ينبت والمنسك من نسك ينسك فجعلوا الكسر علامة للاسم وربما فتحه بعض العرب في الاسم وقد رُوي مسكَن ومسكِن وسمعنا المسجَد والمسجِد والمطلَع والمطلِع والفتح في كله جائز وإن لم نسمعه وما كان من باب فعل يفعل كجلس يجلس فالمكان بالكسر والمصدر بالفتح للفرق بينهما تقول نزل منزلا بفتح الزاي يعني نزولا وهذا منزله بالكسر أي داره وهذا الباب مخصوص بهذا الفرق وغيره من الأبواب يكون المكان والمصدر منه كلاهما مفتوح العين إلا ما استثناه و * المَسْجَدُ * بفتح الجيم جبهة الرجل حين يصيبه أثر السجود والآراب السبعة * مَسَاجِدٌ

### Türkçe

* س ج د * **سَجَدَ**: boyun eğdi; ve ondan **سُجُودُ** namazdır; o, alnı yere koymaktır; ve babı **دخل**’dir; isim **السِّجْدَةُ**’dir; **السين**’in kesresiyle; ve sûre **السَّجْدةِ**’dir; **السين**’in fethasıyla; ve **السَّجَّادَةُ**: **الخُمْرة**’dir. Dedim ki: **الخُمْرة** küçük bir seccadedir; hurma dalından yapılır ve ipliklerle kumlanır. Ve **المَسْجِدُ**: **الجيم**’in kesresiyle ve fethasıyla; bilinen (şey)dir. **الفراء** dedi ki: **فعل يفعُل** üzere olan, **دخل يدخل** gibi; onun **المفعل**’i **العين**’in fethasıyladır; ister isim olsun ister mastar; dersin: “**دخل مدخلا**” ve “bu onun **مدخله**’idir”; ancak isimlerden bazı harfler (bazı kelimeler) ki onlara **العين**’in kesresini gerekli kıldılar; onlardan: **المسجد** ve **المطلع** ve **المغرب** ve **المشرق** ve **المسقط** ve **المفرق** ve **المجزر** ve **المسكن** ve **المرفق**; **رفق يرفق**’tan; ve **المنبت**; **نبت ينبت**’ten; ve **المنسك**; **نسك ينسك**’ten. Böylece kesreyi isme alâmet yaptılar; ve bazen bazı Araplar onu isimde fetha eder. Ve rivayet olunmuştur: **مسكَن** ve **مسكِن**; ve biz işittik: **المسجَد** ve **المسجِد** ve **المطلَع** ve **المطلِع**; ve fetha hepsinde câizdir, her ne kadar biz onu işitmemiş olsak da. Ve **فعل يفعل** babından olan, **جلس يجلس** gibi; mekân kesreyledir, mastar fethayledir; ikisi arasını ayırmak için. Dersin: “**نزل منزلا**” **الزاي**’in fethasıyla; yani iniş; ve “bu onun **منزله**’idir” kesreyle; yani evi. Ve bu bab, bu ayırımla mahsustur; ve diğer bablardan, mekân ve mastar ondan ikisi de **العين**’i fethalı olur; ancak istisna ettiği şey müstesna. Ve **المَسْجَدُ** **الجيم**’in fethasıyla: secde izi ona isabet ettiğinde erkeğin alnıdır; ve yedi uzuv: **مَسَاجِدٌ**.
