# سجف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AC%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AC%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سجف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AC%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: سجف

السجف، بالفتح، ويكسر نقلهما الجوهري، و كذلك السجاف، ككتاب، نقله ابن دريد، وليس بجمع سجف: الستر، ج: سجوف، وأسجاف، وجمع السجاف: سجف، ككتب، هذا هو الأصل، ثم استعير لما يركب على حواشي الثوب. السجف: الستران المقرونان بينهما فرجة، قاله ابن دريد. أو كل باب ستر بسترين مقرونين، مشقوق بينهما، فكل شق منهما سجف، قاله الليث، وسجاف أيضا، قاله ابن دريد، قال الليث: وكذلك سجفا الخباء، ويسمى خلف الباب سجفا قال النابغة الذبياني:
  خلت سبيل أتي كان يحبسـه                      ورفعته إلى السجفين فالنضد قال الجوهري، هما مصراعا الستر، يكونان في مقدم البيت. وأسجف الستر: أرسله، وأسبله. أسجف الليل، مثل: أسدف: أي أظلم، وهو مجاز. قال ابن عباد: السجف، محركة، دقة الخصر، وخماصة البطن، يقال: في خصره سجف، وفي بطنه سجف. من المجاز: السجفة، بالضم: ساعة من الليل، كالسدفة. وسجف البيت وأسجفه، وسجفه، تسجيفا: أرسل عليه السجف، وستره. وقال الأصمعي: بيت مسجف: على بابه سجفان. وفي التهذيب: التسجيف: إرخاء السجفين، وفي المحكم: إرخاء الستر، ومنه قول الفرزدق:
  إذا القنبضات السود طوفن بالضحىرقدن عليهن الحجال المسجف

  نعت الحجال بنعت المذكر المفرد، على تذكير اللفظ. وحنتف بن السجف، بالكسر: تابعي، وحنيف بن السجف شاعر هكذا هو في النسخ، الأول: حنتف، كجعفر، والثانية: حنيف، كزبير، بالنون، وهو تصحيف، صوابه: حتيف، بالتاء الفوقية في الثاني، والسجف: والد الشاعر لقب، واسمه عمر بن عبد الحارث الضبي، والحتيف ابنه، اسمه الربيع، على ما تقدم الاختلاف، وأما الصاغاني، فقال: الحنتف بن السجف رجلان: تابعي وشاعر، وقد تقدم البحث فيه، فراجعه. السجف،بالفتح: الصواب بالخاء المعجمة، كما يأتي للمصنف أيضا، وهو قول ابن دريد. ومما يستدرك عليه: السجافة، ككتابة: الستر، والحجاب،ومنه قول أم سلمة، لعائشة رضي الله عنهما: وجهت سجافته أي: هتكت ستره، وأخذت وجهه، ويروى: سدافته والمعنى واحد. وأرخى الليل سجوفه: أي أستاره، وهو مجاز. وسجيفة، كجهينة: اسم امرأة من جهينة، وقد ولدت في قريش، قال كثير عزة:
  حبال سجيفة أمست رثاثا                      فسقيا لها جدودا أو رماثا

### Türkçe

**السجف**; fetha ile; ikisini de kesre ile okunuşunu el-Cevherî nakletmiştir; ve yine **السجاف** da, **كتاب** gibi; bunu İbn Düreyd nakletmiştir; ve **سجف**’un çoğulu değildir: örtü; çoğulu: **سجوف** ve **أسجاف**; ve **السجاف**’ın çoğulu: **سجف**, **كتب** gibi; asıl olan budur; sonra elbisenin kenarlarına takılan şey için ödünçlenmiştir. **السجف**: aralarında bir açıklık bulunan iki bitişik perde; bunu İbn Düreyd söylemiştir. Veya her kapı, aralarında yarık bulunan iki bitişik perde ile örtülür; onların her bir yarığı **سجف**’tur; bunu el-Leys söylemiştir; ve **سجاف** da; bunu İbn Düreyd söylemiştir; el-Leys dedi: ve yine çadırın iki **سجف**’u; ve kapının arkasına **سجف** denir; en-Nâbiga ez-Zübyânî dedi ki:
  خلت سبيل أتي كان يحبسـه                      ورفعته إلى السجفين فالنضد

el-Cevherî dedi: ikisi, perdenin iki kanadıdır; evin ön tarafında olurlar. Ve **أسجف** perdesi: onu salıverdi, ve onu aşağı sarkıttı. **أسجف** gece, **أسدف** gibi: yani karardı; bu mecazdır. İbn Abbâd dedi: **السجف**, harekeli: belin inceliği ve karnın çöküklüğü; denir ki: belinde **سجف** vardır, ve karnında **سجف** vardır. Mecazdan: **السجفة**, damme ile: geceden bir saat; **السدفة** gibi. Ve **سجف** evi ve **أسجفه**, ve **سجفه**, **تسجيفا**: üzerine **السجف**’u saldı, ve onu örttü. El-Asma‘î dedi: **بيت مسجف**: kapısında iki **سجف** vardır. Ve et-Tehzîb’de: **التسجيف**: iki **السجف**’u salıvermek. Ve el-Muhkem’de: perdenin salıverilmesi; ve ondan el-Ferezdak’ın sözü:
  إذا القنبضات السود طوفن بالضحىرقدن عليهن الحجال المسجف

**الحجال**’ı, lafzın müzekkerliğine göre müzekker müfredin sıfatıyla niteledi. Ve **حنتف بن السجف**, kesre ile: tâbiîdir; ve **حنيف بن السجف** şairdir; nüshalarda böyledir; birincisi: **حنتف**, **جعفر** gibi; ikincisi: **حنيف**, **زبير** gibi; **النون** ile; ve bu bir tashîftir; doğrusu: **حتيف**, ikincide üstten **التاء** ile. Ve **السجف**: şairin babasıdır; lakaptır; adı **عمر بن عبد الحارث الضبي**’dir; ve **الحتيف** onun oğludur; adı **الربيع**’dir; daha önce geçen ihtilafa göre. Amma es-Sağânî, dedi ki: **الحنتف بن السجف** iki adamdır: bir tâbiî ve bir şair; ve onda araştırma daha önce geçti; ona müracaat et. **السجف**, fetha ile: doğrusu mu‘ceme **الخاء** iledir; musannif için de ayrıca geleceği üzere; ve bu, İbn Düreyd’in sözüdür. Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **السجافة**, **كتابة** gibi: örtü ve perde; ve ondan Ümmü Seleme’nin, Âişe’ye (Allah ikisinden de razı olsun) sözü: **وجهت سجافته** yani: onun örtüsünü yırttın, ve yüzünü aldın; ve **سدافته** diye de rivayet edilir; mana birdir. Ve gece **سجوفه**’unu saldı: yani örtülerini; ve bu mecazdır. Ve **سجيفة**, **جهينة** gibi: Cüheyne’den bir kadının adıdır; ve Kureyş içinde doğurmuştur; Kesîr Azze dedi ki:
  حبال سجيفة أمست رثاثا                      فسقيا لها جدودا أو رماثا
