# سحب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AD%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سحب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: سحب

السَّحْبُ: جَرُّكَ الشيءَ على وجه الأَرض، كالثوب وغيره. سَحَبَه يَسْحَبُه سَحْباً، فانْسَحَبَ: جَرَّه فانْجَرَّ. والمرأَةُ تَسْحَبُ ذَيْلَها. والريحُ تَسْحَبُ التُّراب. والسَّحابةُ: الغَيْمُ. والسحابةُ: التي يكون عنها المطر، سُمِّيَتْ بذلك لانْسِحابِها في الهواءِ، والجمع سَحائبُ وسَحابٌ وسُحُبٌ؛ وخَلِـيقٌ أَن يكونَ سُحُبٌ جمعَ سَحابٍ الذي هو جمعُ سَحابةٍ، فيكونَ جمعَ جمعٍ. وفي الحديث: كانَ اسمُ عِمامَتِه السَّحابَ، سُمِّيَتْ به تشبيهاً بسَحابِ المطر، لانْسِحابِه في الهواءِ. وما زِلْتُ أَفْعَلُ ذلك سَحابةَ يَومِـي أَي طُولَه؛ قال: عَشِـيَّةَ سَالَ الـمِرْبَدانِ كِلاهُما،  *  سَحابةَ يَومٍ، بالسُّيوفِ الصَّوارِمِ وتسَحَّب عليه أَي أَدَلَّ.
الأَزهري: فلانٌ يَتَسَحَّبُ علينا أَي يَتَدَلَّلُ؛ وكذلك يَتَدَكَّلُ ويَتَدَعَّبُ. وفي حديث سعيدٍ وأَرْوَى: فقامت فتسَحَّبَتْ في حَقِّه، أَي اغْتَصَبَتْه وأَضافَتْه إِلى حَقِّها وأَرْضِها. والسَّحْبةُ: فَضْلَةُ ماءٍ تَبْقَى في الغَدِير؛ يقال: ما بَقِـيَ في الغَديرِ إِلاّ سُحَيْبةٌ من ماءٍ أَي مُوَيْهَةٌ قليلةٌ. والسَّحْبُ: شدَّة الأَكْلِ والشُّرْبِ.
ورجلٌ أُسْحُوبٌ أَي أَكُولٌ شَرُوبٌ؛ قال الأَزهري: الذي عَرَفْناه وحَصَّلْناه: رَجُلٌ أُسْحُوتٌ، بالتَّاء، إِذا كان أَكُولاً شَرُوباً، ولَعَلَّ الأُسْحُوبَ، بالبَاءِ، بهذا المعنى، جائزٌ. ورجلٌ سَحْبانُ أَي جُرَافٌ، يَجْرُف كُلَّ ما مَرَّ به؛ وبه سُمِّيَ سَحْبانُ.
وسَحْبانُ: اسْمُ رَجُلٍ من وائِلٍ، كان لَسِناً بَلِـيغاً، يُضْرَبُ به الـمَثَلُ في البَيانِ والفَصَاحةِ، فيقال: أَفْصَحُ من سَحْبانِ وائِلٍ. قال ابن بري، ومن شِعْرِ سَحْبانَ قوله: لَقَدْ عَلِمَ الـحَيُّ اليَمَانونَ أَنـَّنِـي  *  إِذا قُلْتُ: أَمـَّا بعدُ، أَنـِّي خَطِـيبُها وسَحابَةُ: اسمُ امْرَأَةٍ؛ قال:
أَيا سَحابُ ! بَشِّري بِخَيْرِ

### Türkçe

**السَّحْبُ**: Senin bir şeyi yerin yüzü üzerinde sürüklemendir; elbise ve başkası gibi.

**سَحَبَه يَسْحَبُه سَحْباً، فانْسَحَبَ**: Onu sürükledi de o da sürüklendi. Kadın **ذَيْلَها**’yı sürükler. Rüzgâr toprağı sürükler.

**والسَّحابةُ**: Bulut. **والسحابةُ**: Ondan yağmur olan (bulut); havada sürüklenmesinden dolayı bununla adlandırılmıştır; çoğulu **سَحائبُ** ve **سَحابٌ** ve **سُحُبٌ**’dur. Ve uygun olan şudur ki **سُحُبٌ**, **سَحابٍ**’ın çoğulu olsun; o da **سَحابةٍ**’nin çoğuludur; böylece çoğulun çoğulu olur.

Hadiste: Onun sarığının adı **السَّحابَ** idi; yağmur bulutuna benzetilerek onunla adlandırıldı; havada sürüklenmesinden dolayı. “Ben bunu günümün **سَحابةَ**’sı boyunca yapmayı sürdürdüm” yani onun uzunluğu boyunca; dedi ki:
عَشِـيَّةَ سَالَ الـمِرْبَدانِ كِلاهُما،  *  سَحابةَ يَومٍ، بالسُّيوفِ الصَّوارِمِ

Ve onun üzerine **تسَحَّب** etti, yani nazlandı.

El-Ezherî: Falan kimse bize karşı **يَتَسَحَّبُ** eder, yani nazlanır; aynı şekilde **يَتَدَكَّلُ** ve **يَتَدَعَّبُ**. Saîd ve Ervâ hadîsinde: “Kalktı da onun hakkı konusunda **فتسَحَّبَتْ**”; yani onu gasbetti ve onu kendi hakkına ve arazisine kattı.

**والسَّحْبةُ**: Gölette kalan su artığı; denir ki: Gölette sudan ancak bir **سُحَيْبةٌ** kaldı; yani azıcık bir su.

**والسَّحْبُ**: Yeme ve içmenin şiddeti.

Ve **رجلٌ أُسْحُوبٌ**: yani çok yiyen çok içen. El-Ezherî dedi: Bizim bildiğimiz ve elde ettiğimiz: **رَجُلٌ أُسْحُوتٌ** (ت ile), eğer çok yiyen çok içen ise; ve belki **الأُسْحُوبَ** (ب ile) bu anlamla caizdir.

Ve **رجلٌ سَحْبانُ**: yani süpürücü; üzerinden geçtiği her şeyi süpürür; ve bununla **سَحْبانُ** adlandırıldı.

Ve **سَحْبانُ**: Vâil’den bir adamın adıdır; keskin dilli, beliğ idi; beyan ve fesahatte onunla mesel vurulur; denir ki: Vâil’in **سَحْبانِ**’ından daha fasih. İbn Berî dedi; ve **سَحْبانَ**’ın şiirinden onun sözü:
لَقَدْ عَلِمَ الـحَيُّ اليَمَانونَ أَنـَّنِـي  *  إِذا قُلْتُ: أَمـَّا بعدُ، أَنـِّي خَطِـيبُها

Ve **سَحابَةُ**: bir kadının adıdır; dedi ki:
أَيا سَحابُ ! بَشِّري بِخَيْرِ
