# سحت (س-ح-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AD%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Saht: Mistah, hurma kurutulan yerdir

- Harfler: س - ح - ت
- Kur'an'da: 4 geçiş · 4 ayet · 3 sîga
- 13 sözlük

## Sîgalar (3)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [السُّحْتَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/siga/%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8F%D9%91%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%8E.md) | الْفُعْلَ | Soygun malı | 2 | 2 | [5:62](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/ayet/5:62.md) |
| [فَيُسْحِتَكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/siga/%D9%81%D9%8E%D9%8A%D9%8F%D8%B3%D9%92%D8%AD%D9%90%D8%AA%D9%8E%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَيُفْعِلَكُمْ | Sizin kökünüzü kazıması sebebiyle | 1 | 1 | [20:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/ayet/20:61.md) |
| [لِلسُّحْتِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/siga/%D9%84%D9%90%D9%84%D8%B3%D9%8F%D9%91%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%90.md) | لِلفُّعْلِ | Soygun malı | 1 | 1 | [5:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/ayet/5:42.md) |

## Mücavir kökler — 30 mücavir (43 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [أكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%83%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 20 · Ekel pas demektir
2. [أثم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D9%85.md) — 2 ortak ayet · G² 15 · İsm hurmadan yapılan içkidir
3. [بأس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%B3.md) — 2 ortak ayet · G² 13 · Bes besese dağınık taşlar demektir
4. [خيب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · Haybe : İlk insanlar ateşi taşları birbirine vurarak çıkan…
5. [حبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · Hubr mürekkep demektir
6. [كذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B0%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 7 · Kizb, kumaşın boyanmasında kullanılan bir çeşit boya…
7. [صنع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%86%D8%B9.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · İmal ederler
8. [سرع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B9.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Çabuk
9. [قسط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B3%D8%B7.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Bir şeyi böldükten sonraki yarım parçası, “nısf” bölmeden…
10. [ويل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%8A%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · “Beyn” kelimesinden dönüşen bir kelimedir
11. [فري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Ferv “Ferre”ye bak
12. [نهي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Nihayet, son demektir
13. [ضرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir
14. [عرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B6.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Ön dişler demektir
15. [حبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)
16. [عدو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir
17. [موسى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Musa
18. [كثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Kesr(sin ile) kırık demektir
19. [سمع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D8%B9.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · İşiten
20. [حكم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%83%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Gem demektir
21. [جيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%8A%D8%A3.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir
22. [كون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Kevn, tepe demektir
23. [رأي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A3%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…
24. [عمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir
25. [عذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Su yosunudur
26. [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
27. [شيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D8%A3.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Şey
28. [بين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Beyn topraktaki yarık demektir
29. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
30. [ربب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 0 · Ribve, tümsek demektir

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سحت |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [سحق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%82.md), [سحل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%84.md), [محق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AD%D9%82.md) |
| Zıt Kök | [برك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%83.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyin yüzeyini, etini veya kabuğunu kazıyarak tamamen sıyırmak, kökünü kazımak ve tüketmek |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi azap ile büsbütün yok edilme ve kamu düzenini çürüten, bereketi sıyırıp atan gayrimeşru kazanç (rüşvet, haksız mal) |
| Çekirdek Özet 3 | Meşruiyeti kazıyıp yok eden haram kazancın ahlaki, iktisadi ve hukuki yapıyı kökten çökertmesi |
| Kritik Hata Riski | Kelimenin yalnızca basit bir hırsızlık veya sıradan bir haram olarak algılanıp, bereketi ve toplumsal dokuyu kökten kazıyan sistematik rüşvet ve haksız nüfuz ticaretinin gözden kaçırılması |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سح | Bir yüzeyi süpürmek, sıyırmak, sürükleyerek kazımak veya akıtıp götürmek; nitekim [سحب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%A8.md) sürükleyip çekmeyi, [سحق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%82.md) ezerek ve sürterek un ufak etmeyi, [سحل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%84.md) kabuğu ve yüzeyi törpüleyip soymayı, [سحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%B1.md) ise algının üst tabakasını çevirip gerçeği örtmeyi ifade eder | ت | Son sese gelen sert durak harfi, sıyırma ve kazıma eylemini anlık bir sürtünmeden çıkarıp nesnenin kökünü büsbütün kurutan, ardında hiçbir şey bırakmayan nihai bir kazıma ve tüketme haline dönüştürmüştür |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek | Yüzeye tutunma, takılma, sürtünme ve kazıma direnci |
| ح | Çit, duvar | Bir alanı çevreleme, içindekini sınırlama ve tecrit etme |
| ت | İşaret, son sınır | Bir sürecin nihayete ermesi, sınır çekilmesi ve kesin sonlanış |
| سحت | Sürtünerek kazıyan bir aracın sınırlı bir alanı köküne kadar sıyırıp tüketmesi | Nesnenin üzerindeki tabakanın veya can damarının nihai sınıra kadar kazınarak yok edilmesi, varlığın tükenişe uğratılması |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir şeyin yüzeyini kazıyarak soymak, etin üzerindeki yağı kemiğe kadar sıyırmak (سحت الشحم عن اللحم), bir yeri bitkisinden arındıracak derecede kökten temizlemek ve karnı doymak bilmeyen oburun içindekileri silip süpürmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Emevî dönemi şairi el-Ferazdak’ın şu beytinde kökün hem maddi varlığı kemiren kuraklık hem de sıyırıp yok etme anlamı kaydedilir: وعَضُّ زمانٍ يا بنَ مروانَ لم يَدَعْ / من المال إلاّ مُسْحَتاً أو مُجَلَّفُ |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem Arap kelamında sünnet edilen çocuğun derisinin dipten kesilerek aşırıya kaçılması durumunda (سحت الختان) ve doymak bilmeyen mide için (رجل مسحوت الجوف) kullanılmıştır; ardından bereketi ve mürüvveti kazıyıp yok eden haram kazanç ve rüşvet için isimleşmiştir |

Kaynak: Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dîvânü’l-Ferazdak.

### Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde سحت kökü, özellikle Güney ve Kuzeybatı Sami dillerindeki sürtme, sıyırma, yok etme ve lekeleme alanlarıyla kesişir. İbranice ve Aramicede benzer kök katmanları (örneğin Aramice š-h-t / s-h-t eksenindeki bozma, tahrif etme, lekeleme ve yıkıma uğratma anlamları) kökün ilksel somut anlamı olan yüzeyden kazıyarak yok etme eyleminin ahlaki ve hukuki alana çürüme ve fesat olarak aktarıldığını doğrular. Arapçada kök, bir yandan fiilî kök kazıma (isti’sâl) ve deriyi/yağı yüzme hareketini muhafaza etmiş, diğer yandan elde edenin saygınlığını kazıyan, bereketi yok eden ve toplumda ar sayılan rüşvet, faiz ve gayrimeşru gelirler için özel bir ada (es-suht) dönüşmüştür.

Güven: Güçlü

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Sıyırma ve kökünden kazıma | Etin yağını kazımak ve saçı dipten tıraş etmek gibi fiziksel eylemlerden, bereketi ve şerefi kazıyan gayrimeşru kazanca geçiş | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Aramice š-h-t kökü | Yok etme, fesada uğratma, tahrip etme ve rüşvetle adaleti bozma semantik alanı ile fonetik ve anlamsal örtüşme | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin bir Afro-Asyatik dış hat tespit edilmedi | Veri bulunamadı |

Kaynak: David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT, Lane's Lexicon.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سحت | Anlamlı | Kazımak, yok etmek, haram kazanç | Bir şeyin kökünü kazımak, derisini sıyırmak; bereketi yok eden haram mal | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| ستح | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |
| حست | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |
| حتس | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |
| [تسح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%B3%D8%AD.md) | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |
| تحس | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سحت | Merkez | Kazıyarak tüketmek, bereketsiz haram | Yüzeyi veya özü kökünden kazıyıp geride leke ve yıkım bırakarak yok etme | Kur'an'da helak edici azap ve onursuz haksız kazanç (rüşvet) bağlamındadır |
| [سحق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%82.md) | Komşu | Ezerek ufalayıp yok etmek | Bir nesneyi sürtüp överek toz haline getirme ve uzaklaştırma | Parçalayarak ve öğüterek yok etmeye odaklanır |
| [سحل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%84.md) | Komşu | Törpülemek, yüzeyden sıyırmak | Kabuğu veya dış katmanı düzleştirecek biçimde rendeleme | Yok etmekten ziyade yüzeyi inceltme ve düzleme hareketidir |
| [محق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AD%D9%82.md) | Komşu | Bereketi eksiltip silmek | Bir şeyin artışını durdurup azar azar silerek ortadan kaldırmak | Varlığın kendisinden çok içsel bereketini ve görünürlüğünü gidermektir |
| [برك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%83.md) | Zıt | Sabit kalmak, bereketlenip çoğalmak | Bir hayrın bir yerde yerleşip aralıksız artması ve kalıcı olması | Kazıyıp tüketen suht kavramının tam karşıtı olarak bereketi ve kalıcılığı bildirir |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سحت | Kökten kazımak, yüzeyi sıyırmak, gayrimeşru kazanç | Hem ilahi cezalandırmada kök kazımayı hem de kamu ahlakını yıkan rüşveti kapsar | Kesin |
| Latince | Eradicare, corruptela | Kökünden sökmek, rüşvet ve çürüme | Eradicare fiili kökünden kazıma yönünü, corruptela ise adaleti bozan kazanç yönünü verir | Güçlü |
| İngilizce | Eradicate, graft, illicit gain | Kökünü kazımak, nüfuz ticareti, haram kazanç | Eradicate helak boyutunu, graft ise yargı ve idaredeki haksız menfaati tam karşılar | Güçlü |
| Almanca | Ausrotten, Bestechungsgeld | Kökünü kurutmak, rüşvet parası | Ausrotten azabın kök kurutuculuğunu, Bestechungsgeld ise suhtun terimleşmiş mal boyutunu aktarır | Güçlü |
| Fransızca | Éradiquer, concussion | Kökünü kazımak, memur soygunu/rüşvet | Concussion kamu gücüyle elde edilen haksız kazancı, éradiquer ise mutlak yıkımı karşılar | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Le Grand Robert.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| فَيُسْحِتَكُمْ | Kökünü kazıyıp helak etmek | Firavun'un sihirbazlarına yönelik ilahi azap uyarısı; varlığı tamamen ortadan kaldıran yıkım (Tâhâ [20:61](https://lisan.digital/tr/ayet/20:61.md)) |
| السُّحْتَ / لِلسُّحْتِ | Rüşvet ve yargıyı saptıran gayrimeşru gelir | Din adamlarının ve hâkimlerin batıl hüküm vermek veya susmak karşılığında yedikleri haksız kazanç (Mâide [5:42](https://lisan.digital/tr/ayet/5:42.md), [5:62](https://lisan.digital/tr/ayet/5:62.md), [5:63](https://lisan.digital/tr/ayet/5:63.md)) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi ceza ve adaletin tahakkuku | Tâhâ [20:61](https://lisan.digital/tr/ayet/20:61.md) bağlamında azabın günahkârları kökünden kazımasının (isti'sâl) adalete ve sünnetullaha uygunluğu | Varlığı silip süpüren mutlak helak |
| Fıkıh | Haram kazançlar ve yargı hukuku | Hâkimlerin aldığı hediye ve rüşvetin, dinen satışı yasak şeylerin bedelinin suht sayılıp sayılmayacağı | Geri iadesi zorunlu, mülkiyet doğurmayan, bereketsiz pis mal |
| Tefsir | Ehli Kitap ulemasının tahrifatı | Mâide suresindeki ayetlerde hahamların ve din bilginlerinin hakkı gizleme karşılığında elde ettikleri menfaat | Dine ve vicdana sürülen yüz kızartıcı haram lekesi |
| Hadis | Bedenin haramla beslenmesi | Suht ile beslenen bedenin ateşe layık görülmesi ve hacamat ücreti gibi bazı kazançların zemmi | İnsanın ahlakını ve fıtratını içten çürüten necis gelir |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İlahi rıza ve fıtrat | Bereketi yok eden günah | İbadetlerin ve duaların kabulünü engelleyip fıtratı zehirleme | Bireyin manevi zeminini kazıyarak yok eder | Kesin |
| İlmi | Hakikatin tebliği ve bilgi ahlakı | Menfaat karşılığı susma veya fetva satma | İlmi otoriteyi dünyalık elde etme aracına dönüştürme | Bilginin güvenilirliğini ve adaleti kökünden sıyırıp atar | Kesin |
| Siyasi | Kamu yönetimi ve yargı erki | İrtikap, rüşvet ve yargı yolsuzluğu | Adalet terazisini bozarak liyakatsizliği ve zulmü hâkim kılma | Devletin ve hukukun meşruiyet temelini dinamitler | Kesin |
| İktisadi | Servet dolaşımı ve piyasa dengesi | Karşılıksız ve sömürüye dayalı gasp kazancı | Sermayenin haksız temerküzüne ve bereketsizleşmesine yol açma | Emek ve değer üretmeyen asalak gelir türü oluşturur | Güçlü |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kavitasyon ve erozyon (aşındırma/sıfırlama) | Akışkanlar mekaniğinde veya jeolojide yüzeyin kazınarak oyulması ve malzemenin geride hiçbir dayanak kalmayacak şekilde sıfırlanması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kurumsal yozlaşma (sistemik korozyon) | Hukuk sosyolojisinde rüşvet ve nüfuz ticaretinin kanunların koruyucu zırhını kazıyarak kamu düzenini çökertmesi | Kesin |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Suht kelimesini yalnızca ferdi bazda sokaktaki hırsızlık veya basit haram yiyeceklerle sınırlandırmak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kelime, özellikle ilim ve otorite sahiplerinin adaleti satmaları, din adamlarının hakkı tahrif karşılığı elde ettikleri sistematik nüfuz geliri ve toplumu çürüten rüşvettir |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Toplumları çökerten en büyük tehlikenin sokaktaki basit suçlar zannedilip; yargıyı, idareyi ve din adamlarını kuşatan kurumsal rüşvet ve rant düzeninin dini sorumluluk sahası dışında tutulması |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın hem helak yasasını (fiziksel kök kazıma) hem de toplumsal çürümenin en zehirli damarı olan rüşvet ve yargı yolsuzluğunu tek bir somut kökte nasıl birleştirdiğini gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Firavun'un sihirbazlarına yapılan uyarının geçtiği Tâhâ suresinde ve Ehli Kitap bilginlerinin ahlaki sapmalarını deşifre eden Mâide suresinin hüküm/yargı ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Dini dindarlık kisvesi altında yaşayan ancak adaleti menfaate alet eden din adamlarının fiillerinin hafif bir kabahat değil, bereketi ve toplumu yok eden suht olduğunu ortaya koyar. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Bir nesnenin yüzeyini, etini veya kabuğunu dipten kazıyarak geride hiçbir şey bırakmayacak şekilde sıyırmak.
- Soyut anlam: Adaleti, bereketi, ahlaki saygınlığı ve toplumun meşruiyet zeminini kökten kurutup yok eden gayrimeşru menfaat ve ilahi helak.
- Sistematik karşılık: Kamu hukukunda ve iktisatta adaleti felç eden, üretimsiz ve yıkıcı rüşvet/nüfuz kazancının toplumsal bünyeyi içeriden kemirmesi.
- LaTeX modeli: $$E(x) = \left( B(x) \setminus S \right) \cdot \mathbb{I}_{\{S \to 0\}} \implies \lim_{\Delta t \to \infty} V(x) = \emptyset$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $B(x)$ bir sistemin veya bireyin sahip olduğu bereket ve meşruiyet tabanını, $S$ ise kökten kazıyıcı haram kazancı (suht) temsil eder. Suht sisteme dahil olduğunda meşruiyet tabanını sıyırıp sıfıra yaklaştırır ($\mathbb{I}_{\{S \to 0\}}$); zaman ilerledikçe ($\Delta t \to \infty$) sistemin varlığı ($V(x)$) kökünden kazınarak boş kümeye ($\emptyset$) yani tam bir helak ve tükenişe dönüşür.

## Geçtiği ayetler (4 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/occurrences?meal=IK

### [Maide 5:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/ayet/5:42.md) — لِلسُّحْتِ

سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَإِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَضُرُّوكَ شَيْئًا وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ

Meal (IK): Yalan kulak verici, haramı yiyicidirler. Sana gelirlerse; ister aralarında hükmet, ister onlardan yüz çevir. Eğer onlardan yüz çevirirsen; sana hiçbir zarar veremezler. Şayet hükmedersen de; aralarında adaletle hükmet. Çünkü Allah; adil olanları sever.

### [Maide 5:62](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/ayet/5:62.md) — السُّحْتَ

وَتَرَى كَثِيرًا مِنْهُمْ يُسَارِعُونَ فِي الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Onlardan bir çoğunu görürsün ki; günaha, haksızlığa ve haram yemeye koşuşurlar. İşledikleri şey; gerçekten ne kötüdür.

### [Maide 5:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/ayet/5:63.md) — السُّحْتَ

لَوْلَا يَنْهَاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَصْنَعُونَ

Meal (IK): Rabb’a kul olanlar ve bilginler; onları günah söylemelerinden ve haram yemelerinden vazgeçirmeye çalışmalı değiller miydi? Yapmakta oldukları şey gerçekten ne kötü.

### [Taha 20:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/ayet/20:61.md) — فَيُسْحِتَكُمْ

قَالَ لَهُمْ مُوسَى وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍ وَقَدْ خَابَ مَنِ افْتَرَى

Meal (IK): Musa onlara dedi ki: Yazıklar olsun size, Allah’a karşı yalan uydurmayın Sonra azabla sizi yok eder. Doğrusu Allah’a iftira eden, hüsrana uğramıştır.

## Sözlükler (13)

### ★ Akevler Sözlüğü

Saht: Mistah, hurma kurutulan yerdir. Sath kelimesi bir yeri bir şey için kullanmak amacıyla düzeltilerek meydana gelen sahadır.

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الحاء والسين والتاء معهما
س ح ت يستعمل فقط
سحت:
السُّحْتُ: كلُّ حرامٍ قبيح الذِّكْر يلزَمُ منه العارُ - نحو ثمن الكلب والخمرِ والخنزيرِ. وأَسْحَتَ الرّجلُ: وقع فيه. والسُّحْتُ: جَهْدُ العذاب. وسحتناهم- وأسحتنا بهم لغة -أي: بلغنا مجهودهم في المشقّة عليهم. قال الله عزّ وجل: "فيُسحِتَكُم العذاب". قال الفرزدق:
وعَضّ زَمانٌ يا ابنَ مروانَ لم يدع		من المال إلاّ مُسْحَتٌ أو مُجَلَّـفُ
أي: مُقَشَّر، ورجل مَسْحوتُ الجوف، أي لا يَشْبَع. قال:
يُدْفَعُ عنه جَوْفُهُ المَسْحُوتُ
أي: سَحَتَ جَوْفَهُ، فَنَحَّى جوانبَهُ عن أذَى يونس عليه السّلام.

##### Türkçe

باب **الحاء** ve **السين** ve **التاء** onlarla birlikte

**س ح ت** yalnızca kullanılır

**سحت**:
**السُّحْتُ**: her çirkin anılan haram; ondan ayıp lâzım gelir – köpeğin, şarabın ve domuzun bedeli gibi. Ve **أَسْحَتَ** adam: ona düştü. Ve **السُّحْتُ**: azabın şiddeti. Ve **سحتناهم** – ve **أسحتنا بهم** bir lugat – yani: onlara meşakkat hususunda onların gayretinin nihayetine vardık. Allah عزّ وجل dedi: "فَيُسحِتَكُم العذاب". **الفرزدق** dedi:
وعَضّ زَمانٌ يا ابنَ مروانَ لم يدع		من المال إلاّ مُسْحَتٌ أو مُجَلَّـفُ
yani: soyulmuş; ve **رجل مَسْحوتُ الجوف**: yani doymaz. Dedi:
يُدْفَعُ عنه جَوْفُهُ المَسْحُوتُ
yani: **سَحَتَ جَوْفَهُ**, böylece **يونس** عليه السّلام’ın eziyetinden onun yanlarını uzaklaştırdı.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

السُحْتُ والسُحُتُ: الحرام وقد أَسْحَتَ الرجلُ في تجارته، إذا اكتسب السُحْتَ. وسَحَتَهُ وأَسْحَتَهُ، أي استأصلَه. وقرئ: "فَيَسْحَتُكمْ بعَذاب". ومال مَسْحوت ومُسْحَتٌ، أي مُذْهَبٌ قال الفرزدق:
وعَضُّ زمانٍ يا بنَ مروان لم يدعمن الماء إلا مُسْحَتاً أو مُجَلَّـفُ
وسَحَتُّ الشحمَ عن اللحم، إذا قشرتَه عنه، مثل سَحَفْتَهُ. ورجل مَسْحوتُ الجوف، إذا كان لا يشبَع.

##### Türkçe

**السُحْتُ** ve **السُحُتُ**: haram. Ve adam ticaretinde **أَسْحَتَ** etti; **السُحْتَ** kazandığı zaman. Ve onu **سَحَتَهُ** ve **أَسْحَتَهُ**; yani onu kökünden söküp yok etti. Ve şöyle okunmuştur: "فَيَسْحَتُكمْ بعَذاب". Ve **مال مَسْحوت** ve **مُسْحَتٌ**; yani götürülmüş. **الفرزدق** dedi ki:
وعَضُّ زمانٍ يا بنَ مروان لم يدعمن الماء إلا مُسْحَتاً أو مُجَلَّـفُ

Ve eti üzerinden yağı **سَحَتُّ** ettim; onu ondan soyduğum zaman; **سَحَفْتَهُ** gibi. Ve **رجل مَسْحوتُ الجوف**: doymaz olduğu zaman.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ح س ت
سحت
استعمل من وجوهه : ( سحت ) .
سحت : الليث : السُّحْتُ : كلُّ حَرام قبيح الذِّكر يَلْزَمُ منه العار نحو ثمن الكَلْب والخمر والخِنْزِير : وإذا وقع الرجل فيها قيل : قد أسْحَت الرجل . قال : والسُّحْتُ : العَذَابُ ، قال : وسَحَتْنَاهم بلغنا مجهودَهم في المَشَقَّة عليهم ، وأَسْحَتْنَاهم لُغَةٌ .
وقال الفرّاء : قُرىءَ قَوْلُ الله جلّ وعزّ : ( فَيُسْحِتَكُم بِعَذَابٍ ) ( طاه : 61 ) وقرىء : ( فيَسْحَتَكم ) بفتح الياء والحاء ، قال : ويَسْحَتُ أكثر وهو الاستئصال . وأنشد قول الفرزدق :
وعَضُّ زَمَانٍ يا ابن مروان لم يَدَعْ
من المال إلا مُسْحَتاً أو مُجَلَّفُ
قال : والعرب تقول : سَحَت وأَسْحَتَ .
ويُروَى : إلا مُسْحَتٌ أو مُجَلَّفُ . ومَنْ رواه كذلك جعل معنى لم يدع : لم يَتَقَارّ ، ومن رواه : إلا مُسْحَتاً ، جعل لم يَدَعْ بمعنى لم
يترك ورفع قوله : أو مُجَلَّفُ بإضمارٍ كأنَّه قال : أو هو مُجَلَّفٌ كذلك . وهذا قول الكسائي .
ويقال : أَسْحَت الحالِقُ شَعَرَه إذا استأصله ، وأسْحَت الخاتِنُ في خِتَان الصبي إذا استأصله . وكذلك أغْدَفَهُ . يقال : إذا ختنت فلا تُغْدِف ولا تُسْحِت .
وقال ابن الفرج : سمعتُ شُجَاعاً السُّلَمِي يقول : بَرْدٌ بَحْتٌ وسَحْتٌ ولَحْتٌ أي صَادِقٌ ، مثل سَاحَة الدَّار وَبَاحَتها ، ويقال : مالُ فلان سُحْتٌ أي لا شَيْءَ على من استهلكه .
وفي الحديث أن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أحمى بجُرَش حِمًى ، وكتب لهم بذلك كتاباً فيه : ( فَمَنْ رعاه من الناس فماله سُحْتٌ ) أي من أصاب مالَ مَنْ رَعَى الحِمَى فقد أهدرْتُه ودَمُه سُحْتٌ أي هَدَرٌ .
وقُرىءَ ( أَكَّالُون للسُّحُتِ ) مُثَقَّلا ، و ) لِلسُّحْتِ ) ( المائدة : 42 ) مُخَفَّفا ، وتأويله أنّ الرُّشَا التي يأكلونها يُعْقِبُهم الله بها أن يُسْحِتَهم بعذاب ، كما قال الله جلّ وعزّ : ( لاَ تَفْتَرُواْ عَلَى اللَّهِ كَذِباً فَيُسْحِتَكُم بِعَذَابٍ ) ( طاه : 61 ) .
أبو عُبَيد عن الأحْمر : المَسْحُوتُ : الجائعُ ، وامرأةٌ مَسْحُوتَةٌ .
وقال رُؤبة يصفُ يُونُس والحُوتَ الذي الْتَهَمَه .
يُدْفَعُ عنه جَوْفُه المَسْحُوتُ
يقول : نَحَّى الله جلّ وعزّ جوَانِبَ جَوْفِ الحوت عن يونس ، وجافاه عنه فلا يُصِيبُه منه أذًى . ومن رواه :
يَدْفعُ عنه جوفُه المَسْحوتُ
يريد أن جوفَ الحوتِ صار وِقاية له منَ الغَرَق ، وإنما دفع الله جلّ وعزّ عنه .
أبو عُبَيد عن أبي زيد : أسْحَتَ الرجلُ في تجارته إذا اكْتَسَبَ السُّحْتَ .

##### Türkçe

ح س ت
**سحت**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: (**سحت**).

**سحت**: el-Leys: **السُّحْتُ**: köpek, şarap ve domuz bedeli gibi, ondan ayıp lâzım gelen, zikri çirkin her haramdır. Ve erkek onun içine düştüğünde: “Erkek **أسْحَت** oldu” denilir. Dedi: ve **السُّحْتُ**: azaptır. Dedi: ve **سَحَتْنَاهم**: onlara meşakkat içinde güçlerinin sonuna ulaştık; ve **أَسْحَتْنَاهم** bir lugattır.

El-Ferrâ dedi: Allah’ın (azze ve celle) sözü şöyle okunmuştur: (**فَيُسْحِتَكُم بِعَذَابٍ**) (Tâhâ: 61); ve şöyle okunmuştur: (**فيَسْحَتَكم**) yâ ve hâ’nın fethasıyla. Dedi: ve **يَسْحَتُ** daha çoktur; o da kökünden kazımadır. Ve el-Ferazdak’ın sözünü inşâd etti:
وعَضُّ زَمَانٍ يا ابن مروان لم يَدَعْ
من المال إلا مُسْحَتاً أو مُجَلَّفُ
Dedi: ve Araplar: **سَحَت** ve **أَسْحَتَ** der.

Ve şöyle rivayet olunur: إلا مُسْحَتٌ أو مُجَلَّفُ. Onu böyle rivayet eden, “لم يَدَعْ”ın manasını “لم يَتَقَارّ” (yerleşip durmadı) kılar; onu “إلا مُسْحَتاً” diye rivayet eden ise “لم يَدَعْ”ı “لم يترك” (bırakmadı) manasında kılar ve “أو مُجَلَّفُ” sözünü, sanki “أو هو مُجَلَّفٌ كذلك” demiş gibi bir hazif ile merfû kılar. Bu, el-Kisâî’nin sözüdür.

Ve denilir: berber saçını kökünden kazıdığında **أَسْحَت** etti; ve hâten, çocuğun sünnetinde kökünden kazıdığında **أسْحَت** etti. Ve aynı şekilde: **أغْدَفَهُ**. Denilir: “Sünnet ettiğinde **تُغْدِف** etme ve **تُسْحِت** etme.”

İbnü’l-Ferec dedi: Şücâ‘ es-Sülemî’yi şöyle derken işittim: **بَرْدٌ بَحْتٌ** ve **سَحْتٌ** ve **لَحْتٌ**; yani “doğru”, **سَاحَة الدَّار** ve **بَاحَتها** gibi. Ve denilir: “Falanın malı **سُحْتٌ**” yani onu tüketen üzerine hiçbir şey yoktur.

Hadiste, Peygamber’in (sallallahu aleyhi ve sellem) Cüreş’te bir **حِمًى** himaye ettiği ve onlar için bununla bir yazı yazdığı (kitap) vardır; onda: (**فَمَنْ رعاه من الناس فماله سُحْتٌ**) (vardır); yani **الحِمَى**yı güden kimsenin malına kim erişirse, onu heder ettim; ve onun kanı **سُحْتٌ**tur; yani hederdir.

Ve (**أَكَّالُون للسُّحُتِ**) şeddeli olarak okunmuştur; ve (**لِلسُّحْتِ**) (el-Mâide: 42) hafif olarak (da okunmuştur). Onun te’vili: yedikleri rüşvetlerin, Allah’ın onlara bununla, onları azap ile **يُسْحِتَ** etmesini (kökünden kazımasını) âkıbet kılmasıdır; nitekim Allah (azze ve celle) buyurdu: (**لاَ تَفْتَرُواْ عَلَى اللَّهِ كَذِباً فَيُسْحِتَكُم بِعَذَابٍ**) (Tâhâ: 61).

Ebû Ubeyd, el-Ahmer’den: **المَسْحُوتُ**: aç olan; ve **امرأةٌ مَسْحُوتَةٌ**.

Rü’be, Yûnus’u ve onu yutan balığı vasfederek dedi:
يُدْفَعُ عنه جَوْفُه المَسْحُوتُ
Der ki: Allah (azze ve celle) balığın karnının yanlarını Yûnus’tan uzaklaştırdı ve onu ondan uzak tuttu; böylece ondan bir eziyet ona isabet etmez. Ve onu şöyle rivayet eden:
يَدْفعُ عنه جوفُه المَسْحوتُ
Balığın karnının, boğulmaktan ona bir korunak olduğunu kasteder; onu ondan ancak Allah (azze ve celle) defetmiştir.

Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den: Erkek ticaretinde **أسْحَتَ** etti; yani **السُّحْتَ** kazandı.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب السين والحاء وما يثلثهما)
(سحر) السين والحاء والراء أصولٌ ثلاثة متباينة: أحدها عضْوٌ من الأعضاء، والآخر خَدْعٌ وشِبههُ، والثالث وقتٌ من الأوقات.
فالعُضْو السَّحْر، وهو ما لَصِقَ بالحُلقوم والمَرِيء من أعلى البطن. ويقال بل هي الرِّئة. ويقال منه للجبان: انتفَخَ سَحْرُه. ويقال له السُّحْر والسَّحْر والسَّحَر.
وأمّا الثّاني فالسِّحْر، قال قوم: هو إخراج الباطل في صورة الحقِّ، ويقال هو الخديعة. واحتجُّوا بقول القائل:
فإِنْ تسألِينا فيمَ نحنُ فإننا  *** عصافيرُ من هذا الأنام المسحَّرِ([1])كأنَّه أراد المخدوع، الذي خدعَتْه الدُّنيا وغرَّتْه. ويقال المُسَحَّر الذي جُعِلَ لـه سَحْر، ومن كان ذا سَحْر لم يجد بُدَّاً  من مَطعَم ومشرب.
وأمَّا الوقت فالسَّحَر، والسُّحْرة، وهو قَبْل الصُّبْح([2]). وجمع السَّحَر أسحار. ويقولون: أتيتُك سَحَرَ، إذا كان ليومٍ بعينه. فإن أراد بكرةً وسَحَراً من الأسحار قال: أتيتك سَحَراً.
(سحط) السين والحاء والطاء كلمة. يقولون: السَّحط: الذَّبْح الوَحِيّ.([3])
(سحف) السين والحاء والفاء أصلٌ واحدٌ صحيح، وهو تنحِيَة الشّيء عن الشيء، وكشفُه. من ذلك سَحفْت الشَّعرَ عن الجلدِ، إذا كشطْتَه حتّى لا يبقى منه شيء. وهو في شعر زهير:
* وما سُحِفَتْ فيه المقاديمُ والقَمْلُ([4]) *
والسَّيْحَفُ: نصالٌ عِراض، في قول الشّنفَرَى:
لها وفْضَةٌ فيها ثلاثونَ سَيْحَفاً *** إِذا آنَسَتْ أُولَى العديِّ اقشعرَّتِ([5]) والسَّحيفة([6]): واحدة السحائف، وهي طرائق الشَّحم الملتزقة بالجلد، وناقةٌ سَحْوفٌ من ذلك. وسمِّيت بذلك لأنّها تُسحَفُ أي يمكن كشْطها. والسَّحِيفة: المَطْرة تجرُف ما مَرَّت به.
(سحق) السين والحاء والقاف أصلان: أحدهما البعد، والآخر إنهاك الشَيء حتى يُبلغ به إلى حال البِلَى.
فالأوّل السُّحْق، وهو البُعد، قال الله جلَّ ثناؤه: {فَسُحْقاً لأَصْحابِ
السَّعِيرِ}  [الملك 11]. والسَّحُوق: النَّخلة الطويلة، وسمِّيت بذلك لبعد أعلاها عن الأرض.
والأصل الثاني: سَحَقت الشيء أسحَقُهُ سَحقاً. والسَّحْق: الثوب البالي. ويقال سَحَقه البِلى فانسحق. ويستعار هذا حتَّى يقال إنَّ العين تسحق الدَّمع سحقاً. وأسحق الشَّيءُ، إذا انضمر وانضمّ. وأسحَقَ الضَّرعُ، إذا ذهب لبنُهُ وبَلِيَ.
(سحل) السين والحاء واللام ثلاثة أصول: أحدها كَشْط شيءٍ عن شيء، والآخَر من الصَّوت، والآخر تسهيلُ شيءٍ وتعجيلُه.
فالأوَّل قولهم: سَحَلت الرِّياحُ الأرضَ، إذا كشطت عنها أَدَمتَها. قال ابن دريدٍ وغيره: ساحل البحر مقلوب في اللفظ، وهو في المعنى مَسحُولٌ، لأنَّ الماءَ سَحله. وأصلُ ذلك قولهم سَحلت الحديدةَ أسحَلُها. وذلك إذا بَرَدْتَها. ويقال للبُرادة السُّحالة. والسحْل: الثّوب الأبيض، كأنّه قد سُحِل من وسَخِه ودَرَنِهِ سَحْلا. وجمعه السُّحُل. قال:
كالسُّحُلِ البِيضِ جَلا لونَها *** سَحُّ نِجَاءِ الحَمَل الأَسْوَلِ([7])والأصل الثاني: السَّحيل: نُهاق الحمار، وكذلك السُّحال. ولذلك يسمَّى الحِمارُ مِسْحَلاً.
ومن الباب المِسحَل لِلسانِ الخطيب، والرَّجُلِ الخطيب.
والأصل الثالث: قولهم سَحَلَهُ مائةً، إذا عَجّل له نَقْدَها. ويستعار هذا فيقال سحله مائةً، إذا ضربه مائةً عاجلاً.([8])
ومن الباب السَّحِيل: الخيط الذي فُتِلَ  فَتْلاً رِخْوا. وخِلافُهُ المبرَمِ والبريم، وهو في شعر زهير:
* مِن سَحِيلٍ ومُبْرَمِ([9]) *
ومما شَذَّ عن هذه الأصول المِسْحلان، وهما حَلْقتان على طرفَيْ شَكِيمِ اللِّجام. والإِسْحِلُ: شجر.
(سحم) السين والحاء والميم* أصلٌ واحدٌ يدلُّ على سواد. فالأسحم: [ذو] السواد، وسوادُهُ السُّحْمَة. ويقال للَّيل أسحم. قال الشاعر:
رضيعَيْ لِبَانٍ ثَدْي أمٍّ تقاسما *** بأسحَمَ داجٍ عَوضُ لا نتفرّق([10])والأَسحم: السحاب الأسود. قال النابغة:
* بأَسْحَمَ دانٍ مُزْنُهُ متصوّبُ([11]) *
والأَسحم: القرن الأسود، في قول زهير:
*وتَذْبيبُها عنها بأَسحَمَ مِذْوَدِ([12]) *
(سحن) السين والحاء والنون ثلاثة أصول: أحدها الكسر، والآخَر اللَّون والهيئة، والثالث المخالطة.
فالأوَّل قولهم: سَحَنْت الحجر، إذا كَسَرتَه. والمِسْحَنة، هي التي تُكسَر بها الحِجارة، والجمع مَساحن. قال الهذليّ([13]):
* كما صَرَفَتْ فوق الجُذَاذ المساحنُ([14]) *
والأصل الثاني: السَّحنة: لِينُ البَشَرة. والسَّحناء: الهيئة. وفرسٌ مُسْحَنَة([15]) أي حسنة المنظر. وناسٌ يقولون: السَّحَناء على فَعَلاء بفتح العين، كما يقولون في ثَأْداء ثَأَداء([16]). وهذا ليس بشيء، ولا له قياس، إنّما هو ثأْدَاء وسَحْناء على فعلاء. وأما الأصل الثالث فقولهم: ساحَنتُك مساحنةً، أي خالطتُكَ وفاوضتُك.
(سحو) السين والحاء والحرف المعتل أصلٌ يدلُّ على قشر شيء عن شيء، أو أخذِ شيءٍ يسير. من ذلك سَحَوت القِرطاسَ أسحوه. وتلك السِّحاءَة.([17]) وفي السماء سِحَاءَة من سحاب. فإذا شددته بالسِّحاءَة قلتَ سَحَيْتُه، ولو قلت سحوتُهُ ما كان به بأس. ويقال سَحَوت الطِّينَ عن وجه الأرض بالمسْحاة أسحوه سَحواً وسَحياً، وأسحاه أيضاً، وأَسحِيه: ثلاث لغات. ورجلٌ أُسْحُوانٌ: كثير الأكل كأنَّه يسحو الطّعامَ عن وجه المائدة أكلاً، حتَّى تبدُوَ المائدة. ومَطْرةٌ ساحية: تقشِر وجه الأرض.
(سحب) السين والحاء والباء أصلٌ صحيح يدلُّ على جرِّ شيء مبسوطٍ ومَدِّه. تقول: سحبتُ ذيِلي بالأرضِ سحبا. وسمِّي السَّحابُ سحاباً تشبيهاً له بذلك، كأنه ينسحب في الهواء انسحاباً. ويستعيرون هذا فيقولون: تسحّب فلانٌ على فلانٍ، إذا اجتَرَأَ عليه، كأنَّه امتدَّ عليه امتداداً. هذا هو القياس الصحيح. وناسٌ يقولون: السَّحْب: شدّة الأكل. وأظنُّهُ تصحيفاً؛ لأنّه لا قياس له، وإِنّما هو السَّحْت.
(سحت) السين والحاء والتاء أصلٌ صحيح منقاس. يقال سُحِت الشيء، إذا استُؤصل، وأُسْحِت. يقال سحت الله الكافر بعذابٍ، إذا استأصله. ومال مسحوتٌ ومُسْحَت في قول الفرزدق:
وعَضُّ زمانٍ يا بنَ مروانَ لم يَدَعْ *** من المال إلاّ مُسْحَتاً أو مُجَلَّفُ([18])

ومن الباب: رجلٌ مسحوت الجوف، إذا كان لا يشبَع، كأنَّ الذي يبلعه يُستأصل من جوفِه، فلا يبقى. المال السُّحْـت: كلُّ حرامٍ يلزمُ آكلَه العارُ؛ وسمِّي سُحتاً لأنّه لا بقاء لـه. ويقال أَسْحَت في تجارته، إذا كَسَبَ السُّحت. وأسْحَت مالَهُ: أفسده.
(سحج) السين والحاء والجيم أصلٌ صحيح يدلُّ على قشر الشيء. يقال انْسَحج القِشر عن الشيء. وحمار مُسَحَّج، أي مكدَّم، كأنه يكدّم حتى يُسحجَ جلدُه. ويقال بعيرٌ سَحَّاج، إذا كان يَسحَج الأرضَ بخفّه، كأنّه يريد قشر وجهها بخفّه، وإذا فعل ذلك لم يلبث أن يَحْفَى. وناقة مِسْحاجٌ، إذا كانت تفعل ذلك.
--------------ـ
([1]) البيت للبيد بن ربيعة كما في ديوانه 81 طبع 1880 والبيان (1: 179 مكتبة الجاحظ)، والحيوان: (5: 229/ 7: 63) واللسان (سحر).
([2]) في المجمل: "والسحر قبيل الصبح".
([3]) الوحي: العاجل السريع.
([4]) في الأصل: "المقالم"، تحريف، صوابه من الديوان 99، واللسان (سحف)، وصدره:
* فأقسمت جهداً بالمنازل من منى *
([5]) البيت في اللسان (سحف). وقصيدته في المفضليات: (1: 106).
([6]) في الأصل: "والسحف"، صوابه من المجمل.
([7]) البيت للمتنخل الهذلي، وقد سبق إنشاده في (سول).
([8]) جعله في اللسان من القشر، قال: "سحله مائة سوط سحلا: ضربه فقشر جلده".
([9]) من بيت في معلقته. وهو بتمامه:
يميناً لنعم السيدان وجدتما *** على كل حال من سحيل ومبرم.
([10]) للأعشى في ديوانه 150 واللسان (سحم) وسيأتي منسوباً في (عوض).
([11]) ليس في ديوانه. وصدره كما في اللسان (سحم):
* عفا آيه صوب الجنوب مع الصبا *.
([12]) في الأصل: "وتذيبها"، صوابه في الديوان 229 واللسان (سحم). وصدره * نجاء مجد ليس فيه وتيرة *. عنها، أي عن نفسها. وفي اللسان: "عنه"، تحريف.
([13]) هو المعطل الهذلي. وقد سبق إنشاد البيت في (جذ).
([14]) صدره:                    * وفهم بن عمرو يعلكون ضريسهم *.
([15]) ضبطت بفتح الحاء في الأصل والمجمل. وفي اللسان بالكسر ضبط قلم، وقيد في القاموس "كمحسن". ثم قال: "وهي بهاء".
([16]) نسب القول إلى الفراء في اللسان، وقال: "قال أبو عبيد: ولم أسمع أحداً يقولهما بالتحريك غيره".
([17]) السحاءة والسحاية: ما انقشر من الشيء.
([18]) ديوان الفرزدق 556 واللسان (سحت، جلف)، والخزانة (2: 347) وقبله:
إليك أمير المؤمنين رمت بنا  *** هموم المنى والهوجل المتعسف

ـ

##### Türkçe

(**باب السين والحاء وما يثلثهما**)

(**سحر**) **السين** ve **الحاء** ve **الراء** birbirinden ayrı üç asıldır: bunlardan biri organlardan bir organdır, diğeri aldatma ve benzeridir, üçüncüsü de vakitlerden bir vakittir.

Organ olan **السَّحْر**’dır; o, karnın üst tarafından **الحُلقوم** ve **المَرِيء**’ye yapışık olan şeydir. Ve “o, **الرِّئة**’dir” denir. Ve korkağa ondan: “**انتفَخَ سَحْرُه**” denir. Ve ona **السُّحْر** ve **السَّحْر** ve **السَّحَر** denir.

İkinciye gelince: **السِّحْر**; bir kavim dedi ki: o, bâtılı hakkın sûretinde çıkarmaktır; ve o, aldatmadır denir. Ve söyleyenin sözüyle delil getirdiler:
فإِنْ تسألِينا فيمَ نحنُ فإننا  *** عصافيرُ من هذا الأنام المسحَّرِ([1])
Sanki o, aldatılmışı murad etti; dünya onu aldattı ve onu kandırdı. Ve **المُسَحَّر** denir: kendisi için **سَحْر** kılınan; ve **سَحْر** sahibi olan kimse, yiyecek ve içecekten kaçınılmaz olarak (bir) zorunluluk bulur.

Vakte gelince: **السَّحَر** ve **السُّحْرة**; o, **الصُّبْح**’tan öncedir([2]). **السَّحَر**’ın çoğulu **أسحار**’dır. Ve derler ki: “**أتيتُك سَحَرَ**”, eğer belirli bir gün için ise. Şayet “yarın sabah erken”i ve **الأسحار**’dan bir **سَحَر**ı murad ederse: “**أتيتك سَحَراً**” der.

(**سحط**) **السين** ve **الحاء** ve **الطاء** bir kelimedir. Derler ki: **السَّحط**: çabuk boğazlama([3]).

(**سحف**) **السين** ve **الحاء** ve **الفاء** tek bir sahih asıldır; o da bir şeyi bir şeyden uzaklaştırmak ve onu açığa çıkarmaktır. Bundan: “**سَحفْت الشَّعرَ عن الجلدِ**”, yani onu kazıdığında, ondan hiçbir şey kalmayıncaya kadar. Ve o, Züheyr’in şiirindedir:
* وما سُحِفَتْ فيه المقاديمُ والقَمْلُ([4]) *

Ve **السَّيْحَفُ**: geniş ağızlı ok uçlarıdır; Şenferâ’nın sözünde:
لها وفْضَةٌ فيها ثلاثونَ سَيْحَفاً *** إِذا آنَسَتْ أُولَى العديِّ اقشعرَّتِ([5])
Ve **السَّحيفة**([6]): **السحائف**’in bir tanesidir; o, deriye yapışık yağ çizgileridir; ve bundan (dolayı) bir deve: **سَحْوفٌ**. Ve ona bu ad verildi; çünkü o **تُسحَفُ** (yani) kazınması mümkün olur. Ve **السَّحِيفة**: geçtiği şeyi süpürüp götüren sağanaktır.

(**سحق**) **السين** ve **الحاء** ve **القاف** iki asıldır: biri uzaklık, diğeri de bir şeyi yıpratıp onu eskime hâline ulaştırmaktır.

Birincisi **السُّحْق**’tur; o, uzaklıktır. Allah yüce övgüsüyle dedi ki: ﴿فَسُحْقاً لأَصْحابِ السَّعِيرِ﴾ [الملك 11]. Ve **السَّحُوق**: uzun hurma ağacıdır; tepesinin yerden uzaklığı sebebiyle böyle adlandırıldı.

İkinci asıl: “**سَحَقت الشيء أسحَقُهُ سَحقاً**”. Ve **السَّحْق**: eskiyen elbisedir. Ve “**سَحَقه البِلى فانسحق**” denir. Ve bu, ödünç alınır; hatta “göz, yaşı **سحقاً** (yıpratırcasına) ezer” denir. Ve “**أسحق الشَّيءُ**”, yani incelip büzüldüğünde. Ve “**أسحَقَ الضَّرعُ**”, yani sütü gittiğinde ve eskidiğinde.

(**سحل**) **السين** ve **الحاء** ve **اللام** üç asıldır: biri bir şeyi bir şeyden kazımaktır; diğeri sesten; üçüncüsü bir şeyi kolaylaştırmak ve çabuklaştırmaktır.

Birincisi onların sözü: “**سَحَلت الرِّياحُ الأرضَ**”, yani rüzgârlar onun derisini kazıdığında. İbn Düreyd ve başkası dedi ki: denizin kıyısı (**ساحل البحر**) lafızda ters çevrilmiştir; o, anlamda **مَسحُولٌ**’dür; çünkü su onu **سَحله**. Bunun aslı onların sözü: “**سَحلت الحديدةَ أسحَلُها**”; bu, onu eğelediğinde. Ve eğe tozuna **السُّحالة** denir. Ve **السحْل**: beyaz elbisedir; sanki kirinden ve pasından **سَحْلا** (kazınarak) kazınmıştır. Çoğulu **السُّحُل**’dür. Dedi ki:
كالسُّحُلِ البِيضِ جَلا لونَها *** سَحُّ نِجَاءِ الحَمَل الأَسْوَلِ([7])

İkinci asıl: **السَّحيل**: eşeğin anırmasıdır; aynı şekilde **السُّحال**. Bu yüzden eşeğe **مِسْحَلاً** denir.

Ve bu bâbdan: hatibin dili için ve hatip adam için **المِسحَل**.

Üçüncü asıl: onların sözü: “**سَحَلَهُ مائةً**”, yani onun nakdini ona çabuk verdiğinde. Ve bu ödünç alınır; “**سحله مائةً**”, yani onu yüz (defa) çabucak vurduğunda denir([8]).

Ve bu bâbdan **السَّحِيل**: gevşek bükümle bükülen iptir. Onun zıddı **المبرَم** ve **البريم**’dir; Züheyr’in şiirindedir:
* مِن سَحِيلٍ ومُبْرَمِ([9]) *

Ve bu asıllardan şâz olanlardan: **المِسْحلان**; onlar, gemin dizgininin **شَكِيم**’inin iki ucunda iki halkadır. Ve **الإِسْحِلُ**: bir ağaçtır.

(**سحم**) **السين** ve **الحاء** ve **الميم** bir asıldır; siyahlığa delâlet eder. **فالأسحم**: siyahlık sahibi; onun siyahlığı **السُّحْمَة**’dir. Ve geceye **أسحم** denir. Şair dedi ki:
رضيعَيْ لِبَانٍ ثَدْي أمٍّ تقاسما *** بأسحَمَ داجٍ عَوضُ لا نتفرّق([10])

Ve **الأَسحم**: kara buluttur. Nâbiga dedi ki:
* بأَسْحَمَ دانٍ مُزْنُهُ متصوّبُ([11]) *

Ve **الأَسحم**: siyah boynuzdur; Züheyr’in sözünde:
*وتَذْبيبُها عنها بأَسحَمَ مِذْوَدِ([12]) *

(**سحن**) **السين** ve **الحاء** ve **النون** üç asıldır: biri kırma, diğeri renk ve görünüş, üçüncüsü karışmadır.

Birincisi onların sözü: “**سَحَنْت الحجر**”, yani onu kırdığında. Ve **المِسْحَنة**: taşların onunla kırıldığı şeydir; çoğulu **مَساحن**. Hüzeli([13]) dedi ki:
* كما صَرَفَتْ فوق الجُذَاذ المساحنُ([14]) *

İkinci asıl: **السَّحنة**: derinin yumuşaklığıdır. Ve **السَّحناء**: görünüş/heyettir. Ve bir at: **مُسْحَنَة**([15]), yani güzel görünüşlü. Ve bir topluluk der ki: **السَّحَناء** **فَعَلاء** vezninde, **العين**’i fetha ile; tıpkı **ثَأْداء** hakkında **ثَأَداء** dedikleri gibi([16]). Bu bir şey değildir ve onun kıyası yoktur; ancak o, **ثأْدَاء** ve **سَحْناء**’dır, **فعلاء** üzerinedir. Üçüncü asla gelince: onların sözü: “**ساحَنتُك مساحنةً**”, yani seni karıştırdım ve seninle müzakere ettim.

(**سحو**) **السين** ve **الحاء** ve illetli harf bir asıldır; bir şeyi bir şeyden soymaya, yahut az bir şey almaya delâlet eder. Bundan: “**سَحَوت القِرطاسَ أسحوه**”. Ve o, **السِّحاءَة**’dir([17]). Ve gökte buluttan bir **سِحَاءَة** vardır. Onu **بالسِّحاءَة** ile şeddeli yaptığında “**سَحَيْتُه**” dersin; “**سحوتُهُ**” desen de onda bir sakınca olmaz. Ve “**سَحَوت الطِّينَ عن وجه الأرض بالمسْحاة أسحوه سَحواً وسَحياً**” denir; ve “**أسحاه**” da; ve “**أَسحِيه**”: üç lehçedir. Ve bir adam: **أُسْحُوانٌ**; çok yiyen, sanki yemeği sofranın yüzünden yiyerek soyar; ta ki sofra görünür olsun. Ve bir sağanak: **ساحية**; yerin yüzünü soyar.

(**سحب**) **السين** ve **الحاء** ve **الباء** sahih bir asıldır; yayılmış bir şeyi çekmeye ve onu uzatmaya delâlet eder. Dersin ki: “**سحبتُ ذيِلي بالأرضِ سحبا**”. Ve **السَّحاب** ona benzetilerek **سحاباً** diye adlandırıldı; sanki havada bir kayışla kayar gibi **انسحاباً** ile kayar. Ve bunu ödünç alırlar da derler ki: “**تسحّب فلانٌ على فلانٍ**”, yani ona cüret etti; sanki onun üzerine bir uzanışla uzadı. Bu, sahih kıyastır. Ve bir topluluk der ki: **السَّحْب**: yemenin şiddetidir. Ben onu tashif sanıyorum; çünkü onun kıyası yoktur; ancak o, **السَّحْت**’tır.

(**سحت**) **السين** ve **الحاء** ve **التاء** kıyaslı sahih bir asıldır. “**سُحِت الشيء**” denir; yani kökü kazındığında; ve “**أُسْحِت**”. “Allah kâfiri bir azapla **سحت** etti” denir; yani onu kökünden kazıdı. Ve Ferazdak’ın sözünde: **مال مسحوتٌ** ve **مُسْحَت**:
وعَضُّ زمانٍ يا بنَ مروانَ لم يَدَعْ *** من المال إلاّ مُسْحَتاً أو مُجَلَّفُ([18])

Ve bu bâbdan: **رجلٌ مسحوت الجوف**; yani doymayan kimse; sanki yuttuğu şey onun içinden kökünden kazınır da kalmaz. **المال السُّحْـت**: yiyenine ayıbı lâzım gelen her haramdır; ve ona **سُحتاً** adı verildi; çünkü onun için kalıcılık yoktur. Ve “**أَسْحَت في تجارته**” denir; yani **السُّحت** kazandığında. Ve “**أسْحَت مالَهُ**”: onu bozdu.

(**سحج**) **السين** ve **الحاء** ve **الجيم** sahih bir asıldır; bir şeyi soymaya delâlet eder. “**انْسَحج القِشر عن الشيء**” denir. Ve **حمار مُسَحَّج**; yani yaralı/önü yarılmış; sanki o, derisi soyuluncaya kadar yaralar. Ve “**بعيرٌ سَحَّاج**” denir; eğer nalımsı ayağıyla yeri soyarsa; sanki nalımsı ayağıyla onun yüzünü soymak ister; bunu yaptığında çok geçmeden çıplak ayaklı kalır. Ve bir dişi deve: **مِسْحاجٌ**; eğer bunu yapar ise.

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- السحت: القشر الذي يستأصل، قال تعالى: ﴿فيسحتكم بعذاب﴾ (وهي قراءة حفص وحمزة والكسائي ورويس وخلف، وقرأ الباقون ﴿فيسحتكم﴾. الإتحاف 304). [طه/61]، وقرئ: ﴿فيسحتكم﴾ يقال: سحته وأسحته، ومنه: السحت والسحت للمحظور الذي يلزم صاحبه العار، كأنه يسحت دينه ومروءته، قال تعالى: ﴿أكالون للسحت﴾ [المائدة/42]، أي: لما يسحت دينهم. وقال عليه السلام: (كل لحم نبت من سحت فالنار أولى به) (الحديث عن أبي بكر عن النبي قال: (كل جسد نبت من سحت فالنار أولى به) أخرجه البيهقي وأبو نعيم، قال المناوي: وسنده ضعيف، والمشهور على الألسنة: (كل لحم نبت من الحرام فالنار أولى به). راجع: كشف الخفاء 2/121)، وسمي الرشوة سحتا لذلك (الحديث عن أبي بكر عن النبي قال: (كل جسد نبت من سحت فالنار أولى به) أخرجه البيهقي وأبو نعيم، قال المناوي: وسنده ضعيف، والمشهور على الألسنة: (كل لحم نبت من الحرام فالنار أولى به). راجع: كشف الخفاء 2/121)، وروي (كسب الحجام سحت) (الحديث: (كسب الحجام خبيث) أخرجه أحمد في المسند 3/364؛ وأبو داود برقم (3421) ؛ والترمذي عن رافع بن خديج. وخبثه لا يقتضي حرمته، فقد احتجم عليه السلام وأعطى الحجام أجرته. انظر: كشف الخفاء 2/110) فهذا لكونه ساحتا للمروءة لا للدين، ألا ترى أنه أذن عليه السلام في إعلافه الناضح وإطعامه المماليك (عن ابن محيصة أحد بني حارثة عن أبيه أنه استأذن رسول الله صلى الله عليه وسلم في إجارة الحجام فنهاه، فلم يزل يسأله ويستأذنه حتى قال: (اعلفه ناضحك، أو أطعمه رقيقك) رواه الشافعي 2/147؛ والموطأ 2/974؛ والترمذي برقم 1277؛ وابن ماجه برقم (2166) ؛ وقال الحافظ في الفتح: رجاله ثقات، وانظر: شرح السنة 8/19).

##### Türkçe

- **السحت**: sökülüp kökünden çıkarılan kabuk; Yüce Allah dedi ki: ﴿فيسحتكم بعذاب﴾ (bu, Hafs, Hamza, Kisâî, Ruveys ve Halef’in kıraatidir; geri kalanlar ﴿فيسحتكم﴾ okudu. **الإتحاف** 304). [طه/61]، ve şöyle de okunmuştur: ﴿فيسحتكم﴾ denilir: **سحته** ve **أسحته**; bundan: **السحت** ve **السحت** (vardır) — sahibine arı (utanç) lâzım gelen yasaklanmış şey için; sanki onun dinini ve mürüvvetini kökünden kazır. Yüce Allah dedi ki: ﴿أكالون للسحت﴾ [المائدة/42]، yani: dinlerini kökünden kazıyan şeye (yiyiciler). Ve (o) عليه السلام dedi: (كل لحم نبت من سحت فالنار أولى به) (hadis, Ebû Bekir’den, Nebî’den: (كل جسد نبت من سحت فالنار أولى به) dedi; Beyhakî ve Ebû Nuaym onu çıkardı; Münâvî dedi ki: senedi zayıftır; diller üzerinde meşhur olan: (كل لحم نبت من الحرام فالنار أولى به). Bakınız: **كشف الخفاء** 2/121)، ve bu sebeple rüşvet **سحتا** diye adlandırıldı (hadis, Ebû Bekir’den, Nebî’den: (كل جسد نبت من سحت فالنار أولى به) dedi; Beyhakî ve Ebû Nuaym onu çıkardı; Münâvî dedi ki: senedi zayıftır; diller üzerinde meşhur olan: (كل لحم نبت من الحرام فالنار أولى به). Bakınız: **كشف الخفاء** 2/121)، ve rivayet edildi: (كسب الحجام سحت) (hadis: (كسب الحجام خبيث) Ahmed onu **المسند** 3/364’te; Ebû Dâvûd (3421) numarayla; Tirmizî, Râfi‘ b. Hadîc’den çıkardı. Onun “khabîth” oluşu, haramlığını gerektirmez; nitekim o عليه السلام hacamat oldu ve hacamatçıya ücretini verdi. Bakınız: **كشف الخفاء** 2/110)؛ şu hâlde bu, din için değil, mürüvvet için “kazıyıcı” oluşundandır; görmüyor musun ki o عليه السلام, onu su çeken deveye yedirmeye ve kölelere yedirmeye izin verdi (İbn Muhayysa’dan — Hârise oğullarından biri — babasından: Resûlullah صلى الله عليه وسلم’den hacamatçıyı kiralamak hususunda izin istedi; onu yasakladı; durmadan ona sordu ve izin istedi; nihayet dedi ki: (اعلفه ناضحك، أو أطعمه رقيقك) Şâfiî 2/147’de; **الموطأ** 2/974’te; Tirmizî 1277 numarayla; İbn Mâce (2166) numarayla rivayet etti; Hâfız, **الفتح**’ta dedi ki: ricâli sika; bakınız: **شرح السنة** 8/19).

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

س ح ت
سحت شعره في الحلق أو في الجزّ استأصله‏.‏
وسحت الشحم عن اللحم‏:‏ قشره‏.‏
وسحت وجـه الـأرض‏:‏ سحـاه‏.‏
وسحـت فـي ختان الصبي‏:‏ بولغ فيه واستقصى حتى نهك‏.‏
وفلان يأكل السحت وأسحت في تجارته‏:‏ كسب السحت‏.‏
ومن المجاز‏:‏ ‏"‏ فيسحتكم بعذاب ‏"‏‏:‏ فيجهدكم به‏.‏
وفلان مسحوت المعدة‏:‏ شره‏.‏

##### Türkçe

س ح ت
**سحت** onun saçını boğazda yahut kırkımda: onu kökünden söküp çıkardı.
Ve **سحت الشحم عن اللحم**: onu soydu.
Ve **سحت وجـه الـأرض**: onu dümdüz etti.
Ve **سحـت فـي ختان الصبي**: onda ileri gitti ve sonuna kadar yaptı; ta ki onu zayıf düşürünceye kadar.
Ve falan **السحت** yer; ve **أسحت في تجارته**: **السحت** kazandı.
Ve mecazdan: " **فيسحتكم بعذاب** ": onunla sizi yorar.
Ve falan **مسحوت المعدة**: obur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

السُّحْتُ والسُّحُتُ: كلُّ حرام قبيح الذِّكر؛ وقيل: هو ما خَبُثَ من الـمَكاسب وحَرُم فلَزِمَ عنه العارُ، وقَبيحُ الذِّكْر، كَثَمن الكلب والخمر والخنزير، والجمعُ أَسْحاتٌ؛ وإِذا وَقَع الرجلُ فيها، قيل: قد أَسْحَتَ الرجلُ. والسُّحْتُ: الحرامُ الذي لا يَحِلُّ كَسْبُه، لأَنه يَسْحَتُ البركةَ أَي يُذْهِبُها. وأَسْحَتَتْ تجارتُه: خَبُثَتْ وحَرُمَتْ. وسَحَتَ في تجارته، وأَسْحَتَ: اكْتَسَبَ السُّحْتَ.
وسَحَتَ الشيءَ يَسْحَتُه سَحْتاً: قَشَره قليلاً قليلاً. وسَحَتُّ الشَّحْمَ عن اللحم: قَشَرْتُه عنه، مثل سَحَفْتُه.
والسَحْتُ: العذابُ.
وسَحَتْناهم: بَلَغْنا مَجْهُودَهم في المَشَقَّة عليهم. وأَسْحَتْناهم: لغة. وأَسْحَتَ الرجلَ: اسْتَأْصَلَ ما عنده. وقوله عز وجل: فيُسْحِتَكُمْ بعذاب؛ قرئ فيُسْحِتَكُم بعذاب، ويَسْحَتَكم، بفتح الباء والحاء؛ ويُسْحِتُ: أَكثر. فيَسْحَتكم: يَقْشِركم؛ ويُسْحِتَكُمْ: يَسْتَأْصِلكم. وسَحَتَ الحَجَّامُ الخِتانَ سَحْتاً، وأَسْحَتَه: اسْتَأْصله، وكذلك أَغْدَفَه. يقال: إِذا خَتَنْتَ فلا تُغْدِفْ، ولا تُسْحِتْ. وقال اللحياني: سَحَتَ رأْسَه سَحْتاً وأَسْحَتَه: اسْتَأْصَلَه حَلْقاً. وأَسْحَتَ مالَه: اسْتَأْصَلَه وأَفْسَدَه؛ قال الفرزدق:
وعَضّ زمانٍ، يا ابنَ مَرْوانَ، لم يَدَعْ
من المالِ إِلاَّ مُسْحَتاً، أَو مُجَلَّفُ
قال: والعرب تقول سَحَتَ وأَسْحَتَ، ويروى: إِلا مُسْحَتٌ أَو مُجَلَّف، ومَن رواه كذلك، جعل معنى لم يَدَعْ، لم يَتَقارَّ؛ ومن رواه: إِلا مُسْحَتاً، جعل لم يَدَعْ، بمعنى لم يَتْرُكْ، ورفع قوله: أَو مُجَلَّفٌ بإِضمارٍ، كأَنه قال: أَو هو مُجَلَّف؛ قال الأَزهري: وهذا هو قول الكسائي.ومالٌ مَسْحُوتٌ ومُسْحَتٌ أَي مُذْهَبٌ.
والسَّحِيتَةُ من السَّحاب: التي تَجْرُفُ ما مَرَّتْ به. ويقال: مالُ فلانٍ سُحْتٌ أَي لا شيء على من اسْتَهْلَكه؛ ودَمُه سُحْتٌ أَي لا شيء على من سَفَكه، واشتقاقُه من السَّحْتِ، وهو الإِهلاكُ والاسْتئصال. وفي الحديث: أَن النبي، صلى الله عليه وسلم، أَحْمَى لجُرَشَ حِمًى، وكَتَبَ لهم بذلك كتاباً فيه: فمن رَعاه من الناس فمالُه سُحْتٌ أَي هَدَرٌ. وقرئَ: أَكَّالُون للسُّحُت، مُثَقَّلاً ومخفَّفاً،وتأْويلُه أَن الرُّشَى التي يأْكلونها، يُعقِبُهم الله بها، أَن يُسْحِتَهم بعذاب، كما قال الله، عز وجل: لا تَفْتَرُوا على الله كذباً، فيُسْحِتَكم بعذاب. وفي حديث ابن رَواحة وخَرْصِ النَّخْل، أَنه قال ليَهُودِ خَيْبَر، لما أَرادوا أَن يَرْشُوه: أَتُطْعِمُوني السُّحْتَ أَي الحرامَ؛ سَمَّى الرَّشْوَةَ في الحكم سُحْتاً. وفي الحديث: يأْتي على الناس زمانٌ يُسْتَحَلُّ فيه كذا وكذا. والسُّحْتُ: الهَدِيَّة أَي الرَّشْوَةُ في الحكم والشهادة ونحوهما، ويَرِدُ في الكلام على المكروه مَرَّةً، وعلى الحرام أُخرى، ويُسْتَدَلُّ عليه بالقرائن، وقد تكرر في الحديث.
وأُسْحِتَ الرجلُ، على صيغة فعل المفعول: ذَهَبَ مالُه؛ عن اللحياني. والسَّحْتُ: شِدَّةُ الأَكْل والشُّرْب.
ورجل سُحْتٌ وسَحِيتٌ ومَسْحُوتٌ: رَغِيبٌ، واسعُ الجوف، لا يَشْبَعُ. وفي الصحاح: رجل مَسْحُوتُ الجَوْف لا يَشْبَعُ؛ وقيل: الـمَسْحوتُ الجائع، والأُنثى مَسْحُوتة بالهاء. وقال رؤبة يصف يونسَ، صلواتُ الله علء نبينا وعليه، والحُوتَ الذي الْتَهَمه:
يُدْفَعُ عنه جَوْفُه المَسْحُوتُ
يقول: نَحَّى اللهُ، عز وجل، جَوانِبَ جَوْفِ الحوتِ عن يونُس وجافاه عنه، فلا يُصِيبه منه أَذًى؛ ومَن رواه: «يَدْفَعُ عنه جَوْفُه الـمَسْحُوتُ» يريد أَن جوفَ الحُوت صار وقايةً له من الغَرق، وإِنما دَفَع اللهُ عنه.قال ابن الفرج: سمعتُ شُجاعاً السُّلَمِيَّ يقول: بَرْدٌ بَحْتٌ، وسَحْتٌ، ولَحْتٌ أَي صادق، مثل ساحةِ الدار وباحَتِها.
والسُّحْلُوتُ: الماجِنَةُ.

##### Türkçe

**السُّحْتُ** ve **السُّحُتُ**: zikri çirkin olan her haram; ve denildi: o, kazançlardan pis olan ve haram olan şeydir; bundan dolayı ayıp ve zikri çirkinlik ona lâzım olur; köpek bedeli, şarap ve domuz gibi; çoğulu **أَسْحاتٌ**’tır; erkek onun içine düştüğünde: “erkek **أَسْحَتَ** etti” denir. Ve **السُّحْتُ**: kazanılması helâl olmayan haramdır; çünkü o bereketi **يَسْحَتُ** eder, yani onu giderir. Ve “ticareti **أَسْحَتَتْ**”: pis oldu ve haram oldu. Ve ticaretinde **سَحَتَ** etti, ve **أَسْحَتَ**: **السُّحْتَ** kazandı.

Ve “bir şeyi **سَحَتَ** eder, onu **يَسْحَتُ** eder, **سَحْتاً**”: onu azar azar soydu. Ve “yağı etten **سَحَتُّ**”: onu ondan soydum; “**سَحَفْتُه**” gibi.

Ve **السَحْتُ**: azap.

Ve “onları **سَحَتْناهم**”: onlara meşakkat hususunda güçlerinin sonuna ulaştık. Ve “onları **أَسْحَتْناهم**”: bir dildir (lehçedir). Ve “erkeği **أَسْحَتَ**”: yanındakini kökünden kazıdı. Ve O’nun, azze ve celle, sözü: **فيُسْحِتَكُمْ بعذاب**; “**فيُسْحِتَكُم بعذاب**” diye okunmuştur; ve “**ويَسْحَتَكم**”, bâ ve hâ’nın fethiyle; ve “**ويُسْحِتُ**”: daha çoktur. “**فيَسْحَتكم**”: sizi soyar; ve “**ويُسْحِتَكُمْ**”: sizi kökünden kazır. Ve hacamatçı sünnet yerini **سَحَتَ** etti, **سَحْتاً**; ve onu **أَسْحَتَه**: onu kökünden kazıdı; aynı şekilde onu **أَغْدَفَه**. Denir: “Sünnet ettiğinde **تُغْدِفْ** etme ve **تُسْحِتْ** etme.” Lihyânî dedi: “Başını **سَحَتَ** etti, **سَحْتاً**; ve onu **أَسْحَتَه**: onu tıraşla kökünden kazıdı.” Ve “malını **أَسْحَتَ**”: onu kökünden kazıdı ve onu bozdu; Ferazdak dedi:
وعَضّ زمانٍ، يا ابنَ مَرْوانَ، لم يَدَعْ
من المالِ إِلاَّ مُسْحَتاً، أَو مُجَلَّفُ
Dedi: Araplar **سَحَتَ** ve **أَسْحَتَ** der; ve “**إِلا مُسْحَتٌ أَو مُجَلَّف**” diye rivayet edilir; onu böyle rivayet eden, “**لم يَدَعْ**”ın mânâsını “yerleşmedi/karar kılmadı” yaptı; ve “**إِلا مُسْحَتاً**” diye rivayet eden, “**لم يَدَعْ**”ı “terk etmedi” mânâsında yaptı; ve “**أَو مُجَلَّفٌ**” sözünü, gizli bir (zamir) ile merfû kıldı; sanki “yahut o **مُجَلَّف**tir” dedi. Ezherî dedi: Bu, Kisâî’nin sözüdür. Ve “**مالٌ مَسْحُوتٌ**” ve “**مُسْحَتٌ**”: yani giderilmiş.

Ve buluttan **السَّحِيتَةُ**: geçtiği şeyi süpürüp götüren (bulut). Ve denir: “Falancanın malı **سُحْتٌ**”: yani onu tüketen üzerine hiçbir şey yoktur; ve “kanı **سُحْتٌ**”: yani onu döken üzerine hiçbir şey yoktur; onun türeyişi **السَّحْتِ**’tendir; o da helâk ve kökünden kazımadır. Hadiste: Peygamber, sallallahu aleyhi ve sellem, Cüreş için bir koruluk **أَحْمَى** etti; ve onlar için bununla bir yazı yazdı; içinde: “İnsanlardan kim onu otlatırsa, onun malı **سُحْتٌ**” yani hederdir.

Ve “**أَكَّالُون للسُّحُت**” diye okunmuştur; şeddeli ve hafifli; onun te’vîli: yedikleri rüşvetlerin, Allah’ın onlara bununla, onları azapla **يُسْحِتَهم** etmesini (sonuç) kılmasıdır; Allah’ın, azze ve celle, dediği gibi: **لا تَفْتَرُوا على الله كذباً، فيُسْحِتَكم بعذاب**. Ve İbn Revâha ve hurma tahmini hadîsinde: Hayber Yahudilerine, onu rüşvetlendirmek istediklerinde, dedi ki: “Bana **السُّحْتَ** mı yediriyorsunuz?” yani haramı; hükümdeki rüşveti **سُحْتاً** diye adlandırdı. Ve hadiste: “İnsanlar üzerine bir zaman gelir; onda şunu şunu helâl sayılır.” Ve **السُّحْتُ**: hediye, yani hükümde ve şahitlikte ve benzerlerinde rüşvet; ve sözde bir kere mekruh üzerine, başka bir kere haram üzerine gelir; ona karinelerle delil getirilir; ve hadiste tekrar etmiştir.

Ve “erkek **أُسْحِتَ** edildi”, mef’ûl fiil sigası üzere: malı gitti; Lihyânî’den.

Ve **السَّحْتُ**: yeme ve içmenin şiddeti.

Ve “erkek **سُحْتٌ** ve **سَحِيتٌ** ve **مَسْحُوتٌ**”: iştahlı; karnı geniş; doymaz.

Ve Sıhâh’ta: “erkek **مَسْحُوتُ الجَوْف**: doymaz”; ve denildi: **الـمَسْحوتُ** aç olandır; dişisi hâ ile **مَسْحُوتة**. Rü’be, Yunus’u—Allah’ın salâtları nebîmizin üzerine ve onun üzerine olsun—ve onu yutan balığı vasfederek dedi:
يُدْفَعُ عنه جَوْفُه المَسْحُوتُ
Der ki: Allah, azze ve celle, balığın karnının yanlarını Yunus’tan uzaklaştırdı ve onu ondan uzak tuttu; böylece ondan ona bir eziyet isabet etmez; ve onu “**يَدْفَعُ عنه جَوْفُه الـمَسْحُوتُ**” diye rivayet eden, balığın karnının onun için boğulmaktan bir koruma olduğunu ister; onu ancak Allah ondan defetmiştir. İbnü’l-Ferec dedi: Şücâ‘ es-Sülemî’yi şöyle derken işittim: “**بَرْدٌ بَحْتٌ، وسَحْتٌ، ولَحْتٌ**” yani doğru; evin avlusunun **ساحة**’si ve **باحَتِها**’sı gibi.

Ve **السُّحْلُوتُ**: edepsiz kadın.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* س ح ت * * السُّحُتُ * بسكون الحاء وضمها الحرام و * أسْحَتَ * في تجارته إذا اكتسب السُحت و * سحتَهُ * من باب قطع و * أسْحَتَهُ * أيضا استأصله وقُرئ ﴿فيسحتكم بعذاب﴾ بضم الياء

##### Türkçe

* س ح ت * * **السُّحُتُ** * حânın sükûnu ve zammıyla: haramdır; ve * **أسْحَتَ** * ticaretinde, **السُحت** kazandığı zaman; ve * **سحتَهُ** * “قطع” bâbındandır; ve * **أسْحَتَهُ** * ayrıca: onu kökünden kazıdı; ve okundu: ﴿**فيسحتكم بعذاب**﴾ yânın zammıyla.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

السحت، والسحت بالضم وبضمتين، وقرئ بهما قوله تعالى  أكالون للسحت  مثقلا ومخففا، وهو الحرام الذي لا يحل كسبه، لأنه يسحت البركة، أى يذهبها والسحت: كل حرام قبيح الذكر، أو ما خبث من المكاسب وحرم، فلزم عنه العار وقبيح الذكر، كثمن الكلب والخمر والخنزير. وفي حديث ابن رواحة وخرص النخل، أنه قال ليهود خيبر، لما أرادوا أن يرشوه:  أتطعموني السحت  ? أي الحرام، سمي الرشوة في الحكم سحتا. ويرد في الكلام على المكروه مرة، وعلى الحرام أخرى، ويستدل عليه بالقرائن. وقد تكرر في الحديث. ج: أسحات، كقفل وأقفال. إذا وقع الرجل فيها، قيل: قد أسحت الرجل فيها، قيل: قد أسحت الرجل، أي اكتسبه، أى الحرام. أسحت الشيء: استأصله، يقال: أسحت الرجل: إذا استأصل ما عنده، وقرئ في قوله، عز وجل:  فيسحتكم بعذاب  ، أي: يستأصلكم. وأسحت ماله: استأصله وأفسده، كسحت، فيهما،أي: في الاستئصال والاكتساب، يقال: سحت في تجارته، يسحت: اكتسب السحت. وسحت الشيء: استأصله، وسحت الحجام الختان سحتا: استأصله. وكذلك أسحته، وأغدقه يقال: إذا ختنت، فلا تغدف، ولاتسحت. وقال اللحياني: سحت رأسه، وأسحته: استأصله حلقا. أسحتت تجارته: خبثت وحرمت. السحت: شدة الأكل والشرب. ورجل سحت، وسحيت، ومسحوت. ويقال: رجل مسحوت الجوف والمعدة، وهو من لا يشبع، كذا في الصحاح. قيل المسحوت: الجائع، ومن يتخم كثيرا، وهذه عن الفراء، قال والناس يقولون: الذي لايتخم، فهو ضد والأنثى مسحوتة،وقال رؤبة يصف سيدنا يونس، صلوات الله على نبينا وعليه، والحوت الذي التهمه:
  يدفع عنه جوفه المسحوت يقول: نحى، عز وجل، جوانب جوف الحوت عن يونس، وجافاه عنه فلا يصيبه منه أذى. ومن روى:
  يدفع عنه جوفه المسحوت يريد أن جوف الحوت صار وقاية له من الغرق، وإنما دفع الله عنه. وفي الأساس: من المجاز: فلان مسحوت المعدة: شره. المسحوت: الرغيب الواسع الجوف لايشبع، وهو يرجع إلى المعنى الأول، غير أن المصنف فرق بينهما. ومال مسحوت ومسحت، أي: مذهب: قال الفرزدق:
  وعض زمان يا ابن مروان لم يدعمن المال إلا مسحتا، أو مجلف

  سحت، وأسحت: بمعنى، ويروى: إلا مسحت أو مجلف. ومن رواه كذلك، جعل معنى لم يدع: لم يتقار، ومن رواه: إلا مسحتا، جعل لم يدع، بمعنى لم يترك، ورفع قوله: أو مجلف، بإضمار، كأنه قال: أو هو مجلف، قال الأزهري: وهذا قول الكسائي، كالسحت بالضم والسحيت.وسحت الشحم عن اللحم، كمنع: قشره، مثل سحفه.وسحت الشيء، يسحته، سحتا: قشره قليلا كذا في اللسان، وفي التنزيل  فيسحتكم بعذاب  ، أي: يقشركم. قال ابن الفرج: سمعت شجاعا السلمي يقول: برد بحت، وسحت، ولحت: أي صادق، مثل:ساحة الدار، وباحتها. يقال: ماله سحت، ودمه سحت، أي: لاشيء على من أعدمهما، الأول بالاستهلاك، والثاني بالسفك، واشتقاقه من السحت، وهو الإهلاك والاستئصال. وفي الحديث: أن النبي، صلى الله عليه وسلم، أحمى لجرش حمى وكتب لهم بذلك كتابا، فيه:  فمن رعاه من الناس، فماله سحت  ، أي هدر. وعام أسحت: لارعي فيه. وأرض سحتاء: لا رعي فيها، هكذا في النسخ، وفي أخرى: وعام أسحت، وأرض سحتاء: لارعي فيهما. والسحتوت، بالضم: السويق القليل الدسم الكثير الماء، كالسحتيت، بالكسر، والخاء أعرف، السحتوت، أيضا: الثوب الخلق، كالسحت، والسحتي بفتحهما نقله الصاغانى. السحتوت أيضا: المفازة اللينة التربة نقله الصاغاني. سحيت بن شرحبيبل كزبير جد لمبرح بن شهاب بن الحارث بن ربيعة بن شرحبيل بن عمرو الرعيني، أحد وفد رعين الذين وفدوا على رسول الله، صلى الله عالى عليه وسلم، وشهد فتح مصر. وسحيت، أيضا: أحد الحبرين اللذين منعا تبعا عن تخريب المدينة، والآخر منبه، ذكر ذلك قاسم بن ثابت في رواية يونس، عن ابن إسحاق. كذا في الروض للسهيلي. وأنيس بن عمران الرعيني من بني سحيت، روى عنه الليث بن عاصم، وغيره. ومما يستدرك عليه: السحت: العذاب. ومن المجاز: سحتناهم: بلغنا مجهودهم في المشقة عليهم. وأسحتناهم، لغة. وفي الأساس  فيسحتكم بعذاب  : فيجهدكم به. والسحيتة، من السحاب: التي تجرف ما مرت به. وسحت وجه الأرض: سحاه. وأسحت الرجل، على صيغة الفعل للمفعول: ذهب ماله، عن اللحياني. وفي كتب الأنساب: سحتن، كجعفر، ابن عوف بن جذيمة بن عوف بن بكر بن عوف بن أنمار بن وديعة بن لكيز بن أفصى بن عبد القيس: أبو بطن، سمي بذلك، لأنه أسر أسرى، فسحتهم، أي: ذبحهم. وقال ابن دريد: النون زائدة، كما قيل في رعشن. منهم: أبو الرضا عباد بن شبيب، روى عن علي، رضي الله عنه، وعنه جميل بن مرة، كذا قاله الدارقطني. وأحمد بن السحت، بالفتح: شيخ لسعيد بن بواش، نقله ابن الطحان. والسحتوت: الشيء القليل.

##### Türkçe

**السحت**; ve **السحت** (ötre ile) ve (iki ötre ile); ve onunla ikisiyle de (öyle) okunmuştur Yüce Allah’ın sözü: **أكالون للسحت**; ağırlaştırılmış ve hafifletilmiş olarak. Ve o, kazanılması helâl olmayan haramdır; çünkü o bereketi **يسحت** eder; yani onu giderir. Ve **السحت**: her çirkin anılan haram; yahut kazançlardan pis olan ve haram kılınan şeydir; böylece ondan ayıp ve çirkin anılma lâzım gelir; köpeğin, şarabın ve domuzun bedeli gibi. Ve İbn Revâha hadîsinde ve hurma ağaçlarının tahmininde: Hayber Yahudilerine, onu rüşvetlendirmek istediklerinde, dedi ki: **أتطعموني السحت**? yani haram. Hükümde rüşvet **سحتا** diye adlandırıldı. Ve sözde bir kere mekruh üzerine, bir kere haram üzerine gelir; ve karînelerle ona delil getirilir. Ve hadîste tekrar etmiştir. Çoğulu: **أسحات**, **قفل** ve **أقفال** gibi. Erkek onda (ona) düştüğünde denir: onda (ona) adam **أسحت** etti; denir: adam **أسحت** etti; yani onu kazandı; yani haramı. **أسحت** şeyi: onu kökünden kazıdı; denir: adam **أسحت** etti: yanındaki şeyi kökünden kazıdığı zaman. Ve onun hakkında, عز وجل, sözü içinde okunmuştur: **فيسحتكم بعذاب**; yani: sizi kökünden kazır. Ve onun malını **أسحت** etti: onu kökünden kazıdı ve bozdu; **سحت** gibi; ikisinde; yani: kökünden kazımada ve kazanmada. Denir: ticaretinde **سحت** etti, **يسحت**: **السحت** kazandı. Ve **سحت** şeyi: onu kökünden kazıdı. Ve hacamatçı sünneti **سحتا** **سحت** etti: onu kökünden kazıdı. Ve yine onu **أسحته** etti. Ve **أغدقه** denir: sünnet ettiğinde; artık **تغدف** etme ve **لاتسحت** etme. Lihyânî dedi: başını **سحت** etti ve onu **أسحته** etti: tıraş ederek onu kökünden kazıdı. Onun ticareti **أسحتت**: pisleşti ve haram oldu. **السحت**: yeme ve içmenin şiddetidir. Ve adam **سحت**, ve **سحيت**, ve **مسحوت**. Ve denir: adam **مسحوت** karın ve mide; ve o, doymayan kimsedir; Sahâh’ta böyle. Denildi: **المسحوت**: aç olan; ve çok tıka basa yiyen; ve bu Ferrâ’dandır; dedi: ve insanlar derler: tıka basa yemeyen; o hâlde o zıddıdır. Ve dişisi **مسحوتة**. Ve Ru’be, efendimiz Yûnus’u—Allah’ın salâtları nebîmize ve ona olsun—ve onu yutan balığı vasfederek dedi:
  **يدفع عنه جوفه المسحوت**
Yani: عز وجل, balığın karnının yanlarını Yûnus’tan uzaklaştırdı ve onu ondan uzak tuttu; böylece ondan bir eziyet ona isabet etmez. Ve kim rivayet ettiyse:
  **يدفع عنه جوفه المسحوت**
ister ki balığın karnı boğulmaktan ona bir korunak oldu; ve ancak Allah onu ondan defetti. Ve **الأساس**’ta: mecazdan: falan **مسحوت المعدة**: obur. **المسحوت**: iştahlı, geniş karınlı, doymayan; ve o birinci mânaya döner; ancak musannif ikisi arasında ayırdı. Ve mal **مسحوت** ve **مسحت**; yani: götürülmüş. Ferazdak dedi:
  **وعض زمان يا ابن مروان لم يدعمن المال إلا مسحتا، أو مجلف**

**سحت** ve **أسحت**: mânaca (aynıdır). Ve rivayet olunur: إلا **مسحت** أو **مجلف**. Ve kim onu böyle rivayet ettiyse, **لم يدع** mânasını: eksiltmedi yaptı. Ve kim onu: إلا **مسحتا** rivayet ettiyse, **لم يدع**’ı: terk etmedi mânasında yaptı; ve **أو مجلف** sözünü, gizli bir (takdir) ile merfû kıldı; sanki dedi ki: yahut o **مجلف**tir. Ezherî dedi: ve bu Kisâî’nin sözüdür; ötreli **السحت** ve **السحيت** gibi. Ve yağı etten **سحت** etti; **منع** gibi: onu soydu; **سحفه** gibi. Ve **سحت** şeyi, onu **يسحته**, **سحتا**: onu azıcık soydu; Lisân’da böyle. Ve tenzîlde: **فيسحتكم بعذاب**; yani: sizi soyar. İbnü’l-Ferec dedi: Şücâ‘ es-Sülemî’yi işittim, diyordu: **برد بحت، وسحت، ولحت**: yani doğru; **ساحة الدار** ve **باحتها** gibi. Denir: onun malı **سحت**, ve kanı **سحت**; yani: ikisini yok edene bir şey yoktur; birincisi tüketmekle, ikincisi dökmekle. Ve onun اشتقاق’ı **السحت**’tandır; ve o helâk ve kökünden kazımadır. Ve hadîste: Peygamber, صلى الله عليه وسلم, Cerş için bir koruluk ayırdı ve onlara bununla bir yazı yazdı; içinde: **فمن رعاه من الناس، فماله سحت**; yani heder. Ve **عام أسحت**: onda otlak yoktur. Ve **أرض سحتاء**: onda otlak yoktur. Nüshalarda böyle; ve diğerinde: ve **عام أسحت** ve **أرض سحتاء**: ikisinde de otlak yoktur. Ve **السحتوت** (ötre ile): yağı az, suyu çok olan **السويق**; kesre ile **السحتيت** gibi; ve **الخاء** daha bilinir. **السحتوت** ayrıca: eski elbise; **السحت** ve ikisi fetha ile **السحتي** gibi; Sâgânî nakletti. **السحتوت** ayrıca: toprağı yumuşak çöl; Sâgânî nakletti. **سحيت** b. Şerâhbil, **زبير** gibi: Müberrah b. Şihâb b. el-Hâris b. Rabî‘a b. Şerâhbil b. ‘Amr er-Ru‘aynî’nin dedesi; Resûlullah’a, صلى الله عالى عليه وسلم, gelen Ru‘ayn heyetinden birisi; ve Mısır’ın fethine şahit oldu. Ve **سحيت** ayrıca: Tübba‘ı Medine’yi tahripten men eden iki hahamdan biridir; diğeri **منبه**. Bunu Kâsım b. Sâbit, Yûnus rivayetinde, İbn İshâk’tan zikretti. Süheylî’nin **الروض**’unda böyle. Ve Üneys b. ‘İmrân er-Ru‘aynî, **بني سحيت**’tendir; ondan Leys b. Âsım ve başkası rivayet etti. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **السحت**: azap. Ve mecazdan: onları **سحتناهم**: onlara meşakkatte güçlerinin sonuna vardık. Ve onları **أسحتناهم**; bir lehçe. Ve **الأساس**’ta: **فيسحتكم بعذاب**: onunla sizi yorar. Ve **السحيتة**, buluttan: geçtiği şeyi süpürüp götüren. Ve yerin yüzünü **سحت** etti: onu **سحاه** etti. Ve adam **أسحت** edildi; mef‘ûl için fiil sigasında: malı gitti; Lihyânî’den. Ve ensâb kitaplarında: **سحتن**, **جعفر** gibi; ‘Avf b. Cezîme b. ‘Avf b. Bekr b. ‘Avf b. Enmâr b. Vedî‘a b. Lekîz b. Afsâ b. ‘Abdülkays’ın oğlu: bir batnın babası; bununla adlandırıldı; çünkü esirler esir aldı, sonra onları **فسحتهم**; yani: onları boğazladı. İbn Düreyd dedi: **النون** ziyadedir; **رعشن** hakkında denildiği gibi. Onlardandır: Ebü’r-Rızâ ‘Abbâd b. Şebîb; Ali’den, رضي الله عنه, rivayet etti; ve ondan Cemîl b. Murra (rivayet etti); Dârakutnî böyle dedi. Ve Ahmed b. **السحت**, fetha ile: Sa‘îd b. Bevâş’ın şeyhi; İbnü’t-Tahhân nakletti. Ve **السحتوت**: az şey.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

سَحَتَهُ
1 سَحَتَهُ ذ , [aor. سَحَتَ , inf. n. سَحْتٌ,] He extirpated it, eradicated it, exterminated it, or destroyed it utterly; as also ↓ اسحتهُ: (S, K, TA:) both signify he, or it, made it to go, go away, pass away, or depart; made away with it, did away with it, made an end of it, or destroyed it; namely, a man's property: and the latter, he destroyed utterly what he (a man) possessed. (TA.) You say, سَحَتَ الخِتَانَ, inf. n. as above; and ↓ اسحتهُ; He performed the circumcision so as to remove the prepuce utterly. (TA.) And سَحَتَ شَعَرَهُ He removed his hair utterly in shaving and cutting: (A:) and سَحَتَ رَأْسَهُ, inf. n. as above; and ↓ اسحتهُ; He shaved his head so as to remove the hair utterly. (Lh, TA.) And سَحَتَ الشَّحْمَ عَنِ اللَّحْمِ, (aor. as above, K,) He peeled off the fat from the flesh; (S, A, K;) as also سَحَفَهُ. (S.) And سَحَتَ شَيْئًا, aor. and inf. n. as above, He peeled, or peeled off, a thing by little and little. (L, TA.) And سَحَتَ وَجْهَ الأَرْضِ He, or it, effaced the traces, or the like, upon the surface of the earth. (A, TA.) فَيَسْحَتَكُمْ بِعَذَابٍ, in the Kur xx. 64, means Lest He destroy you [by a punishment], (Bd, Jel,) or utterly destroy you; (Bd;) and some read ↓ فَيُسْحِتَكُمْ, (S, Bd, Jel,) which means the same; (Bd, Jel;) this being of the dial. of Nejd and Temeem; and the former, of the dial. of El-Hijáz: (Bd:) or (tropical:) lest He harass, or distress, or afflict, you [by a punishment]: (A, TA:) or (assumed tropical:) lest He pare you [from the surface of the earth thereby]. (TA.) سَحَتْنَاهُمْ and ↓ أَسْحَتْنَاهُمْ both signify (tropical:) We harassed, or distressed, or afflicted, them: and سَحَتَهُمْ [and ↓ أَسْحَتَهُمْ], He slaughtered them. (TA.) -A2- See also the next paragraph, in two places.

4 أَسْحَتَ see above, in six places. ― -b2- [Hence,] أُسْحِتَ, said of a man, (assumed tropical:) His property went away. (Lh, TA.) -A2- اسحت He gained, or earned, what is termed سُحْت [i.e. gain that was unlawful, &c.]; (S, A, K;) as also ↓ سَحَتَ: (K:) or he earned little. (Msb.) You say, اسحت فِى تِجَارَتِهِ He earned such gain in his traffic; (S, A;) as also فِيهَا ↓ سَحَتَ: (TA:) or he earned little therein; and so اسحت تِجَارَتَهُ. (Msb.) And اسحتت تِجَارَتُهُ His traffic was, or became, disapproved, abominable, or foul, and unlawful. (K.)

سَحْتٌ
سَحْتٌ ذ inf. n. of 1 [q. v.]. (L, TA.) ― -b2- Also (assumed tropical:) Vehemence of eating and drinking. (TA.) ― -b3- And (assumed tropical:) Punishment, castigation, or chastisement. (TA.) ― -b4- بَرْدٌ سَحْتٌ, (K,) [as also سَخْتٌ, q. v.,] and بَحْتٌ, and لَحْتٌ, (TA,) [and لَخْتٌ,] i. q. صَادِقٌ [i. e. (assumed tropical:) Vehement, or intense, cold: see بَحْتٌ &c.]. (K.) ― -b5- See also سُحْتُوتٌ: ― -b6- and مَسْحُوتٌ: ― -b7- and see the paragraph here following, in two places.

سُحْتٌ
سُحْتٌ ذ (S, A, Msb, K) and ↓ سُحُتٌ, (S, Msb, K,) the former a contraction of the latter, (Msb,) A thing that is forbidden, prohibited, or unlawful; (S, A, K;) and (so in the A, but in the K “ or ”) what is disapproved, abominable, or foul, of gains, (A, K, TA,) that occasions disgrace (K, TA) and bad repute; as the price of a dog, and of wine, and of a pig; (TA;) any pro- perty that is forbidden, not lawful to be gained (Msb, TA) nor to be eaten; (Msb;) anything forbidden, or unlawful, and of bad repute: sometimes it means what is disapproved; and sometimes, what is unlawful; the context showing in which sense it is used: and it is also applied to signify a bribe that is given to a judge or the like: so called because it cuts off blessing: (TA:) in the Kur v. 46, some read لِلسُّحْتِ; and some, لِلسُّحُتِ; (Bd, TA;) and it has also been read as the inf. n., ↓ لِلسَّحْتِ: (Bd:) the pl. is أَسْحَاتٌ. (K.) ― -b2- Also Little, or small, in quantity or number; paltry, mean, or inconsiderable. (Msb.) ― -b3- مَالُهُ سُحْتٌ or ↓ سَحْتٌ (accord. to different copies of the K [the former the better known]) His property may be taken and destroyed with impunity: and in like manner, دَمُهُ سحت His blood may be shed with impunity. (K, * TA.) ― -b4- See also مَسْحُوتٌ.

سُحُتٌ
سُحُتٌ ذ : see the next preceding paragraph.

سَحْتِىٌّ
سَحْتِىٌّ ذ : see what next follows.

سُحْتُوتٌ
سُحْتُوتٌ ذ An old and worn-out garment or piece of cloth; as also ↓ سَحْتٌ and ↓ سَحْتِىٌّ. (K.) ― -b2- [A mess of] سَوِيق [or meal of parched barley, &c.,] having little grease or gravy [mixed with it]; as also ↓ سِحْتِيتٌ; (K;) the latter a dial. var. of سِخْتِيتٌ [q. v.]. (TA.) ― -b3- And A desert (مَفَازَةٌ) of which the earth is soft. (K.)

سِحْتِيتٌ
سِحْتِيتٌ ذ : see the next preceding paragraph.

سَحِيتٌ
سَحِيتٌ ذ : see مَسْحُوتٌ, in two places. ― -b2- سَحَابَةٌ سَحِيتَةٌ A cloud that carries away, or sweeps away, that by which it passes. (TA.)

عَامٌ أَسْحَتُ
عَامٌ أَسْحَتُ ذ , and أَرْضٌ سَحْتَآءُ, (assumed tropical:) A year, and a land, in which is no pasture. (K.)

أُسْحُوتٌ
أُسْحُوتٌ ذ : see the following paragraph.

مُسْحَتٌ
مُسْحَتٌ ذ : see the following paragraph.

مَسْحُوتٌ
مَسْحُوتٌ ذ (assumed tropical:) Property (مَالٌ) made to go away, or depart; made away with, made an end of, or destroyed; as also ↓ مُسْحَتٌ, (S, K,) as in a verse cited voce مُجَلَّفٌ, (S,) and ↓ سُحْتٌ and ↓ سَحِيتٌ. (K.) ― -b2- (assumed tropical:) A man who eats and drinks vehemently; as also ↓ سَحْتٌ and ↓ سَحِيتٌ: (TA in the present art.:) and ↓ أُسْحُوتٌ signifies [the same, or] a man who eats and drinks much., (Az, TA voce أُسْحُوبٌ, q. v.) And مَسْحُوتُ الجَوْفِ (assumed tropical:) A man (S) who does not become satiated: (S, K:) having a capacious belly, (K, TA,) and who does not become satiated with food: (TA:) and as some say, hungry: (TA:) and one who suffers much from indigestion. (K, TA.) And مَسْحُوتُ المَعِدَةِ (tropical:) A man having a greedy, or gluttonous, stomach. (A, TA.)

##### Türkçe

**سَحَتَهُ**
1 **سَحَتَهُ** ذ , [muzâri‘ **سَحَتَ** , mastar ismi **سَحْتٌ**,] Onu kökünden söktü, kökünü kazıdı, yok etti, ya da onu bütünüyle tahrip etti; bunun gibi ↓ **اسحتهُ**: (S, K, TA:) ikisi de “onu, ya da o, onu gitmeye, uzaklaşmaya, geçip gitmeye yahut ayrılmaya sevk etti; onu ortadan kaldırdı, onu giderdi, ona son verdi, yahut onu yok etti” mânâsınadır; yani bir adamın malı: ve ikincisi, onun (adamın) sahip olduğu şeyi bütünüyle yok etti. (TA.) Şöyle dersin: **سَحَتَ الخِتَانَ**, mastar ismi yukarıdaki gibi; ve ↓ **اسحتهُ**; sünneti, sünnet derisini bütünüyle giderecek şekilde yaptı. (TA.) Ve **سَحَتَ شَعَرَهُ** Tıraş etme ve kesmede onun saçını bütünüyle giderdi: (A:) ve **سَحَتَ رَأْسَهُ**, mastar ismi yukarıdaki gibi; ve ↓ **اسحتهُ**; başını, saçı bütünüyle giderecek şekilde tıraş etti. (Lh, TA.) Ve **سَحَتَ الشَّحْمَ عَنِ اللَّحْمِ**, (muzâri‘i yukarıdaki gibi, K,) eti(n) üzerinden yağı soydu; (S, A, K;) bunun gibi **سَحَفَهُ**. (S.) Ve **سَحَتَ شَيْئًا**, muzâri‘i ve mastar ismi yukarıdaki gibi, bir şeyi azar azar soydu, yahut azar azar soyup çıkardı. (L, TA.) Ve **سَحَتَ وَجْهَ الأَرْضِ** O, yahut o (şey), yer yüzünün üzerindeki izleri yahut benzerini sildi. (A, TA.) Kur’ân xx. 64’teki **فَيَسْحَتَكُمْ بِعَذَابٍ**, “Sizi [bir azap ile] yok etmesin diye,” (Bd, Jel,) yahut “sizi bütünüyle yok etmesin diye” demektir; (Bd;) ve bazıları ↓ **فَيُسْحِتَكُمْ** okur, (S, Bd, Jel,) ki aynı mânâdadır; (Bd, Jel;) bu, Necd ve Temîm lehçesindendir; birincisi ise Hicâz lehçesindendir: (Bd:) yahut (mecaz:) “Sizi [bir azap ile] hırpalamasın, sıkıntıya sokmasın, yahut size eziyet etmesin diye”: (A, TA:) yahut (farazî mecaz:) “Sizi bununla yer yüzünden yontup eksiltmesin diye.” (TA.) **سَحَتْنَاهُمْ** ve ↓ **أَسْحَتْنَاهُمْ** ikisi de (mecaz:) “Onları hırpaladık, sıkıntıya soktuk, yahut onlara eziyet ettik” demektir: ve **سَحَتَهُمْ** [ve ↓ **أَسْحَتَهُمْ**], “Onları boğazladı” demektir. (TA.) -A2- İki yerde, bir sonraki paragrafa da bak.

4 **أَسْحَتَ**: yukarıya, altı yerde bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] **أُسْحِتَ**, bir adam hakkında söylenir, (farazî mecaz:) Onun malı gidip gitti. (Lh, TA.) -A2- **اسحت** **سُحْت** diye adlandırılan şeyi kazandı yahut elde etti [yani haram kazanç vb.]; (S, A, K;) bunun gibi ↓ **سَحَتَ**: (K:) yahut az kazandı. (Msb.) Şöyle dersin: **اسحت فِى تِجَارَتِهِ** Ticaretinde böyle bir kazanç elde etti; (S, A;) bunun gibi **فِيهَا** ↓ **سَحَتَ**: (TA:) yahut onda az kazandı; ve aynı şekilde **اسحت تِجَارَتَهُ**. (Msb.) Ve **اسحتت تِجَارَتُهُ** Onun ticareti hoş görülmeyen, iğrenç yahut pis, ve haram oldu yahut öyle hâle geldi. (K.)

**سَحْتٌ**
**سَحْتٌ** ذ 1’in mastar ismidir [bkz.]. (L, TA.) ― -b2- Ayrıca (farazî mecaz:) yeme ve içmede şiddet. (TA.) ― -b3- Ve (farazî mecaz:) ceza, azarlama, yahut cezalandırma. (TA.) ― -b4- **بَرْدٌ سَحْتٌ**, (K,) [bunun gibi **سَخْتٌ**, bkz.,] ve **بَحْتٌ**, ve **لَحْتٌ**, (TA,) [ve **لَخْتٌ**,] **صَادِقٌ** ile aynı mânâdadır [yani (farazî mecaz:) şiddetli yahut yoğun soğuk: **بَحْتٌ** vb.’ye bak]. (K.) ― -b5- **سُحْتُوتٌ**’a da bak: ― -b6- ve **مَسْحُوتٌ**’a: ― -b7- ve burada ardından gelen paragrafa, iki yerde bak.

**سُحْتٌ**
**سُحْتٌ** ذ (S, A, Msb, K) ve ↓ **سُحُتٌ**, (S, Msb, K,) birincisi ikincinin kısaltmasıdır, (Msb,) Yasaklanmış, men edilmiş, yahut haram olan şey; (S, A, K;) ve (A’da böyle, fakat K’da “yahut”) kazançlardan hoş görülmeyen, iğrenç yahut pis olan şey, (A, K, TA,) rezilliğe (K, TA) ve kötü şöhrete sebep olan; köpeğin, şarabın ve domuzun bedeli gibi; (TA;) kazanılması helâl olmayan (Msb, TA) ve yenmesi de helâl olmayan (Msb;) her yasak yahut haram şey ve kötü şöhretli olan: bazen hoş görülmeyen mânâsına gelir; bazen de haram mânâsına; hangi mânâda kullanıldığını bağlam gösterir: ve ayrıca, bir hâkime yahut benzerine verilen rüşveti ifade etmek üzere de kullanılır: bereketi kestiği için böyle adlandırılmıştır: (TA:) Kur’ân v. 46’da bazıları **لِلسُّحْتِ** okur; bazıları da **لِلسُّحُتِ**; (Bd, TA;) ve mastar ismi olarak da okunmuştur, ↓ **لِلسَّحْتِ**: (Bd:) çoğulu **أَسْحَاتٌ**’dır. (K.) ― -b2- Ayrıca miktar yahut sayı bakımından az, küçük; değersiz, bayağı, yahut önemsiz. (Msb.) ― -b3- **مَالُهُ سُحْتٌ** yahut ↓ **سَحْتٌ** (K’nın farklı nüshalarına göre [birincisi daha meşhur]) Onun malı cezasız olarak alınabilir ve yok edilebilir: ve aynı şekilde, **دَمُهُ سحت** Onun kanı cezasız olarak dökülebilir. (K, * TA.) ― -b4- **مَسْحُوتٌ**’a da bak.

**سُحُتٌ**
**سُحُتٌ** ذ : bir önceki paragrafa bak.

**سَحْتِىٌّ**
**سَحْتِىٌّ** ذ : hemen ardından gelene bak.

**سُحْتُوتٌ**
**سُحْتُوتٌ** ذ Eski ve yıpranmış bir elbise yahut bir kumaş parçası; bunun gibi ↓ **سَحْتٌ** ve ↓ **سَحْتِىٌّ**. (K.) ― -b2- [Bir kap] **سَوِيق** [yahut kavrulmuş arpa unu vb.] ki içinde az yağ yahut az katık [karıştırılmış] bulunur; bunun gibi ↓ **سِحْتِيتٌ**; (K;) ikincisi **سِخْتِيتٌ**’in lehçe varyantıdır [bkz.]. (TA.) ― -b3- Ve toprağı yumuşak olan bir çöl (**مَفَازَةٌ**). (K.)

**سِحْتِيتٌ**
**سِحْتِيتٌ** ذ : bir önceki paragrafa bak.

**سَحِيتٌ**
**سَحِيتٌ** ذ : iki yerde, **مَسْحُوتٌ**’a bak. ― -b2- **سَحَابَةٌ سَحِيتَةٌ** Üzerinden geçtiği şeyi alıp götüren yahut süpürüp götüren bir bulut. (TA.)

**عَامٌ أَسْحَتُ**
**عَامٌ أَسْحَتُ** ذ , ve **أَرْضٌ سَحْتَآءُ**, (farazî mecaz:) içinde otlak bulunmayan bir yıl ve bir yer. (K.)

**أُسْحُوتٌ**
**أُسْحُوتٌ** ذ : aşağıdaki paragrafa bak.

**مُسْحَتٌ**
**مُسْحَتٌ** ذ : aşağıdaki paragrafa bak.

**مَسْحُوتٌ**
**مَسْحُوتٌ** ذ (farazî mecaz:) gitmeye yahut ayrılmaya sevk edilmiş mal (**مَالٌ**); ortadan kaldırılmış, sona erdirilmiş, yahut yok edilmiş; bunun gibi ↓ **مُسْحَتٌ**, (S, K,) **مُجَلَّفٌ** maddesinde zikredilen bir beyitte olduğu üzere, (S,) ve ↓ **سُحْتٌ** ve ↓ **سَحِيتٌ**. (K.) ― -b2- (farazî mecaz:) şiddetle yiyip içen bir adam; bunun gibi ↓ **سَحْتٌ** ve ↓ **سَحِيتٌ**: (TA, bu maddede:) ve ↓ **أُسْحُوتٌ** [aynısını, yahut] çok yiyip içen bir adamı ifade eder., (Az, TA, **أُسْحُوبٌ** maddesinde, bkz.) Ve **مَسْحُوتُ الجَوْفِ** (farazî mecaz:) doymayan bir adam; (S, K:) geniş karınlı, (K, TA,) ve yemekle doymayan: (TA:) ve bazılarına göre, aç: (TA:) ve hazımsızlıktan çok çeken. (K, TA.) Ve **مَسْحُوتُ المَعِدَةِ** (mecaz:) obur yahut açgözlü bir mideye sahip bir adam. (A, TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

سَحَتَ
سَحَتَ A ( n. ac. سَحْت 1 ),
a.  Extirpated, exterminated, destroyed, made an end of.

b.  [ acc. &  'An ], Removed, cleared off from.

c.  Acquired unlawful gain, cheated, swindled.

أَسْحَتَ
أَسْحَتَ IV ,
a.  see I (c) .

سَحْت
سَحْت 1 ,
a.  Punishment, castigation, chastisement.

b.  Intense cold.

سُحْت
سُحْت 3 ,
a.  Unlawful, illicit.

سُحُت
سُحُت 10 ,
a.  see 3 .

##### Türkçe

**سَحَتَ**
**سَحَتَ** A (isim-fiil: **سَحْت** 1),
a. Kökünden söktü, kökünü kazıdı, yok etti, helâk etti, ortadan kaldırdı.

b. [mef‘ûl ve **عَنْ** ile], -den uzaklaştırdı, -den giderdi, -den temizledi.

c. Haram kazanç elde etti, aldattı, dolandırdı.

**أَسْحَتَ**
**أَسْحَتَ** IV,
a. I (c)’ye bak.

**سَحْت**
**سَحْت** 1,
a. Ceza, azarlama, te’dib.

b. Şiddetli soğuk.

**سُحْت**
**سُحْت** 3,
a. Haram, gayrimeşru.

**سُحُت**
**سُحُت** 10,
a. 3’e bak.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%AA/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

سحت
سَحَتَ - يَسْحَتُ - سُحْت - أََسْحَتَ - يُسْحِتُ
سَحَتَ - يَسْحَتُ + كائن أو أمر أو مرض + كائناَ أو شيئاً: يهلكه باقتطاع أجزاء منه جزءاً تلو الآخر: يستأصله بقشره، وبحت ونزع طبقات صغيرة منه تدريجياً إلى أن يأتي عليه كله
سُحْت: على وزن " فـُعـْل" اسم فعل بمعنى مفعول من " سَحَتَ - يَسْحَتُ ": ما " سُحِتَ " عن الشيء: الطبقات التي نزعت من كائن:  مثل طبقات  الجلد المتقشره والمتوسفه والدرنات والجلد الميت المهترئ
والـ " السُحْت " اصطلاحاً في القرآن: هو المال السحت: المال الذي يكسبه المرء عبر قوله الإثم أو سماعه للكذب أو مسارعته في العدوان على حق غيره: ويبدو أن المراد أنه مال قليل قذر يشبه القشور الجلدية الميتة بقذارته وبطريقة الحصول عليه من أذى الآخرين بالإثم والكذب والعدوان
﴿أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ﴾: اكالون للمال السحت
أَسْحَتَ - يُسْحِتُ: على وزن " أفعل " من " سَحَتَ - يَسْحَتُ ": جعله " يَسْحَتُ ": جعله يموت ويستأصل تدريجياً طبقة طبقة
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " استئصال أجزاء من الشيء على شكل طبقات، بالنجر والقشر والكشط "، وهي:
أرَمَ - يَأْرِمُ، زَبَرَ - يَزْبُرُ، سَفَنَ - يَسْفِنُ، خَشَبَ - يَخْشَبُ، كَشَطَ - يَكْشِط، سَحَتَ - يَسْحَتُ
السحت
سماعون للكذب     يسارعون في الإثم والعدوان قولهم الإثم	﴿سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَإِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَضُرُّوكَ شَيْئًا وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ(42)﴾ المائدة ﴿وترى كثيرا منهم يسارعون في الإثم والعدوان وأكلهم السحت لبئس ما كانوا يعملون(62)﴾ المائدة ﴿لولا ينهاهم الربانيون والأحبار عن قولهم الإثم وأكلهم السحت لبئس ما كانوا يصنعون (63)﴾ المائدة
أَسْحَت - يُسْحِت - فيسحتكم
 قَالَ لَهُمْ مُوسَى وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍ وَقَدْ خَابَ مَنْ افْتَرَى (61) } طه
جاء في التفسير: السحت: الرشوة والمال الحرام - السحت في اللغة أصله الهلاك والشدة. وسمي المال الحرام سحتاً لأنه يسحت الطاعات أي يذهبها ويستأصلها
مختار الصحاح
● [سحت] س ح ت: السُّحُتُ بسكون الحاء وضمها الحرام و أسْحَتَ في تجارته إذا اكتسب السُحت و سحتَهُ من باب قطع و أسْحَتَهُ أيضا استأصله وقُرئ ﴿فيسحتكم بعذاب﴾ بضم الياء
الراغب
سحت
- السحت: القشر الذي يستأصل، قال تعالى: }فيسحتكم بعذاب﴿(وهي قراءة حفص وحمزة والكسائي ورويس وخلف، وقرأ الباقون﴾فيسحتكم﴿. الإتحاف 304). [طه/61]، وقرئ:﴾فيسحتكم﴿يقال: سحته وأسحته، ومنه: السحت والسحت للمحظور الذي يلزم صاحبه العار، كأنه يسحت دينه ومروءته، قال تعالى:﴾أكالون للسحت{ [المائدة/42]، أي: لما يسحت دينهم.
ملخص اللسان
1.     وسَحَتَ الشيءَ يَسْحَتُه سَحْتاً: قَشَره قليلاً قليلاً.
2.     وسَحَتُّ  الشَّحْمَ عن اللحم: قَشَرْتُه عنه، مثل سَحَفْتُه
3. السُّحْتُ والسُّحُتُ: كلُّ حرام قبيح الذِّكر؛ وقيل: هو ما خَبُثَ  من المَكاسب وحَرُم فلَزِمَ عنه العارُ، وقَبيحُ الذِّكْر
4.     والسُّحْتُ: الحرامُ الذي لا يَحِلُّ كَسْبُه، لأَنه  يَسْحَتُ البركةَ أَي يُذْهِبُها
5. ويُسْحِتَكُمْ: يَسْتَأْصِلكم
6.     وأَسْحَتَ مالَه:اسْتَأْصَلَه وأَفْسَدَه؛
7.     والسَّحِيتَةُ من السَّحاب: التي تَجْرُفُ ما مَرَّتْ به.
8.      والسُّحْتُ: الهَدِيَّة أَي الرَّشْوَةُ في الحكم والشهادة ونحوهما،
9.     والسَّحْتُ: شِدَّةُ الأَكْل والشُّرْب.ورجل سُحْتٌ وسَحِيتٌ ومَسْحُوتٌ: رَغِيبٌ، واسعُ الجوف، لا يَشْبَعُ.
لسان العرب
● -   سحت: السُّحْتُ والسُّحُتُ: كلُّ حرام قبيح الذِّكر؛ وقيل: هو ما خَبُثَ  من المَكاسب وحَرُم فلَزِمَ عنه العارُ، وقَبيحُ الذِّكْر، كَثَمن الكلب  والخمر والخنزير، والجمعُ أَسْحاتٌ؛ وإِذا وَقَع الرجلُ فيها، قيل: قد  أَسْحَتَ الرجلُ. والسُّحْتُ: الحرامُ الذي لا يَحِلُّ كَسْبُه، لأَنه  يَسْحَتُ البركةَ أَي يُذْهِبُها. وأَسْحَتَتْ تجارتُه: خَبُثَتْ وحَرُمَتْ.  وسَحَتَ في تجارته، وأَسْحَتَ: اكْتَسَبَ السُّحْتَ.  وسَحَتَ الشيءَ يَسْحَتُه سَحْتاً: قَشَره قليلاً قليلاً. وسَحَتُّ  الشَّحْمَ عن اللحم: قَشَرْتُه عنه، مثل سَحَفْتُه.  والسَحْتُ: العذابُ.  وسَحَتْناهم: بَلَغْنا مَجْهُودَهم في المَشَقَّة عليهم. وأَسْحَتْناهم:  لغة.  وأَسْحَتَ الرجلَ: اسْتَأْصَلَ ما عنده. وقوله عز وجل: فيُسْحِتَكُمْ  بعذاب؛ قرئ فيُسْحِتَكُم بعذاب، ويَسْحَتَكم، بفتح الباء والحاء؛  ويُسْحِتُ: أَكثر. فيَسْحَتكم: يَقْشِركم؛ ويُسْحِتَكُمْ: يَسْتَأْصِلكم. وسَحَتَ  الحَجَّامُ الخِتانَ سَحْتاً، وأَسْحَتَه: اسْتَأْصله، وكذلك أَغْدَفَه.  يقال: إِذا خَتَنْتَ فلا تُغْدِفْ، ولا تُسْحِتْ. وقال اللحياني: سَحَتَ  رأْسَه سَحْتاً وأَسْحَتَه: اسْتَأْصَلَه حَلْقاً. وأَسْحَتَ مالَه:  اسْتَأْصَلَه وأَفْسَدَه؛ قال الفرزدق:  وعَضّ زمانٍ، يا ابنَ مَرْوانَ، لم يَدَعْ  من المالِ إِلاَّ مُسْحَتاً، أَو مُجَلَّفُ  قال: والعرب تقول سَحَتَ وأَسْحَتَ، ويروى: إِلا مُسْحَتٌ أَو مُجَلَّف،  ومَن رواه كذلك، جعل معنى لم يَدَعْ، لم يَتَقارَّ؛ ومن رواه: إِلا  مُسْحَتاً، جعل لم يَدَعْ، بمعنى لم يَتْرُكْ، ورفع قوله: أَو مُجَلَّفٌ  بإِضمارٍ، كأَنه قال: أَو هو مُجَلَّف؛ قال الأَزهري: وهذا هو قول  الكسائي.ومالٌ مَسْحُوتٌ ومُسْحَتٌ أَي مُذْهَبٌ.  والسَّحِيتَةُ من السَّحاب: التي تَجْرُفُ ما مَرَّتْ به. ويقال: مالُ  فلانٍ سُحْتٌ أَي لا شيء على من اسْتَهْلَكه؛ ودَمُه سُحْتٌ أَي لا شيء  على من سَفَكه، واشتقاقُه من السَّحْتِ، وهو الإِهلاكُ والاسْتئصال. وفي  الحديث: أَن النبي، صلى الله عليه وسلم، أَحْمَى لجُرَشَ حِمًى، وكَتَبَ  لهم بذلك كتاباً فيه: فمن رَعاه من الناس فمالُه سُحْتٌ أَي هَدَرٌ.  وقرئَ: أَكَّالُون للسُّحُت، مُثَقَّلاً ومخفَّفاً،وتأْويلُه أَن الرُّشَى  التي يأْكلونها، يُعقِبُهم الله بها، أَن يُسْحِتَهم بعذاب، كما قال الله،  عز وجل: لا تَفْتَرُوا على الله كذباً، فيُسْحِتَكم بعذاب. وفي حديث ابن  رَواحة وخَرْصِ النَّخْل، أَنه قال ليَهُودِ خَيْبَر، لما أَرادوا أَن  يَرْشُوه: أَتُطْعِمُوني السُّحْتَ أَي الحرامَ؛ سَمَّى الرَّشْوَةَ في  الحكم سُحْتاً. وفي الحديث: يأْتي على الناس زمانٌ يُسْتَحَلُّ فيه كذا وكذا.  والسُّحْتُ: الهَدِيَّة أَي الرَّشْوَةُ في الحكم والشهادة ونحوهما،  ويَرِدُ في الكلام على المكروه مَرَّةً، وعلى الحرام أُخرى، ويُسْتَدَلُّ  عليه بالقرائن، وقد تكرر في الحديث.  وأُسْحِتَ الرجلُ، على صيغة فعل المفعول: ذَهَبَ مالُه؛ عن اللحياني.  والسَّحْتُ: شِدَّةُ الأَكْل والشُّرْب.  ورجل سُحْتٌ وسَحِيتٌ ومَسْحُوتٌ: رَغِيبٌ، واسعُ الجوف، لا يَشْبَعُ.  وفي الصحاح: رجل مَسْحُوتُ الجَوْف لا يَشْبَعُ؛ وقيل: المَسْحوتُ الجائع،  والأُنثى مَسْحُوتة بالهاء. وقال رؤبة يصف يونسَ، صلواتُ الله علء نبينا  وعليه، والحُوتَ الذي الْتَهَمه:  يُدْفَعُ عنه جَوْفُه المَسْحُوتُ  يقول: نَحَّى اللهُ، عز وجل، جَوانِبَ جَوْفِ الحوتِ عن يونُس وجافاه  عنه، فلا يُصِيبه منه أَذًى؛ ومَن رواه: «يَدْفَعُ عنه جَوْفُه  المَسْحُوتُ» يريد أَن جوفَ الحُوت صار وقايةً له من الغَرق، وإِنما دَفَع اللهُ  عنه.قال ابن الفرج: سمعتُ شُجاعاً السُّلَمِيَّ يقول: بَرْدٌ بَحْتٌ،  وسَحْتٌ، ولَحْتٌ أَي صادق، مثل ساحةِ الدار وباحَتِها.  والسُّحْلُوتُ: الماجِنَةُ.
مقاييس اللغة:
(سحت) السين والحاء والتاء أصلٌ صحيح منقاس. يقال سُحِت الشيء، إذا استُؤصل، وأُسْحِت. يقال سحت الله الكافر بعذابٍ، إذا استأصله. ومال مسحوتٌ ومُسْحَت في قول الفرزدق:
وعَضُّ زمانٍ يا بنَ مروانَ لم يَدَعْ *** من المال إلاّ مُسْحَتاً أو مُجَلَّفُ([18])
ومن الباب: رجلٌ مسحوت الجوف، إذا كان لا يشبَع، كأنَّ الذي يبلعه يُستأصل من جوفِه، فلا يبقى. المال السُّحْـت: كلُّ حرامٍ يلزمُ آكلَه العارُ؛ وسمِّي سُحتاً لأنّه لا بقاء لـه. ويقال أَسْحَت في تجارته، إذا كَسَبَ السُّحت. وأسْحَت مالَهُ: أفسده.
القاموس المحيط:
السُّحْتُ، بالضم، وبِضَمَّتَينِ الحَرامُ، أو ما خَبُثَ من المَكاسب فَلَزِمَ عنه العارُ، ج أسْحاتٌ.
وأسْحَتَ: اكْتَسَبَهُ، والشيءَ: اسْتأصَلَهُ، كسَحَّتَ فيهما، وتِجارَتُه: خَبُثَتْ، وحَرُمَتْ. والمَسْحوتُ الجَوْفِ: مِنْ لا يَشْبَعُ، ومَنْ يَتَّخِمُ كثيراً، ضِدُّ، والرَّغيبُ الواسعُ الجَوْفِ، ومالٌ مَسْحوتٌ ومُسْحَتٌ: مُذْهَبٌ، كالسُّحْتِ والسَّحيتِ. وسَحَتَ الشَّحْمَ عن اللَّحْم، كَمَنَع: قَشَرَهُ. وبَرْدٌ سَحْتٌ: صادقٌ. ودَمُهُ ومالُهُ سَحْتٌ، أي: لا شيءَ على من أعدَمَهُما. وعامٌ أسْحَتُ، وأرضٌ سَحْتاءُ: لا رِعْيَ فيهما. والسُّحْتوتُ: السَّويقُ القليلُ الدَّسَمِ، كالسِّحْتيتِ، بالكسر، والثَّوْبُ الخَلَقُ، كالسَّحْتِ والسَّحْتِيِّ، والمَفازَةُ اللَّيِّنَةُ التُّرْبَة. وكَزُبَيْرٍ: جَدُّ لمُبَرِّحِ بنِ شهابٍ الرُّعَيْنيِّ أحَدِ وفْدِ رُعَيْنٍ على رسول الله صلى الله عليه وسلم.
تاج العروس:
س ح ت
السُّحْتُ والسُّحُتُ بالضَّمِّ وبضَمَّتَيْنِ وقُرِئَ بهما قولُه تعالَى " أَكَّالُونَ لَلسُّحْتِ " مُثَقَّلاً ومخَفَّفاً وهو الحَرامُ الذي لا يَحِلُّ كَسْبُه لأَنّهُ يَسْحَتُ البَرَكَةَ أَى يُذْهِبُها والسُّحْتُ : كلّ حَرامٍ قبيحِ الذِّكْر أٍَوْ ما خَبُثَ من المكَاسِبِ وحَرُمَ فلَزِمَ عنْهُ العارُ وقبِيحُ الذِّكْر كثَمِنِ الكَلْبِ والخمْرِ والخِنْزِير . وفي حديث ابن رَوَاحَةَ وخَرْص النخْلِ أَنّه قال ليهودِ خَيْبر لمّا أَرادُوا أَن يَرْشوه : " أَتُطْعِمُونِّي السُّحْتَ " ؟ أَي الحَرامَ سّمَّي الرُّشْوَةَ في الحُكْمِ سُحْتاً . ويرِد في الكلامِ على المكْروهِ مَرَّةً وعلى الحَرام أُخْرَى ويُسْتدلُّ عليه بالقرّائن . وقد تكرّر في الحديث . ج : أَسْحاتٌ كقُفْلٍ وأَقْفالٍ . إِذا وقَعَ الرَّجلُ فيها قِيل : قد أَسْحَتَ الرجلُ فيها قِيل : قد أَسْحَتَ الرجلُ أَي اكْتَسَبَهُ أَى الحَرَامَ . أَسْحَتَ الشَّيْءَ : استَأْصَلَه يُقَال : أَسحتَ الرَّجُلَ : إِذا استأْصَلَ ما عِنْدَه وقُرِئ في قوله عَزَّ وجَلّ : " فّيُسْحِتَكُمْ بعَذابٍ " أَي : يَستأْصِلَكُمْ . وأَسْحَتَ مالَه : استَأْصَلَه وأَفْسدَه كسَحَّتَ فيهما أَي : في الاستئصال والاكْتساب يقال : سَحَتَ في تِجارته يَسْحَتُ : اكتَسَب السُّحْتَ . وسَحَتَ الشَّيْءَ : استأْصَلَه وسَحَتَ الحَجّامُ الخِتَانَ سَحْتاً : استأَصَلَه . وكذلك أَسْحَتَهُ وأَغْدَقَهُ يقال : إِذا خَتَنْتَ فلا تُغْدِفْ ولاتُسْحِتْ . وقال اللِّحْيَانيّ : سَحَتَ رأْسَه وأَسْحَته : استأْصلَه حَلْقاً . أَسْحتَتْ تِجارتُهُ : خَبُثَتْ وحَرُمتْ . السَّحْتُ : شِدَّةُ الأَكْلِ والشُّرْبِ . وَرجُلٌ سَحْتٌ وسَحِيتٌ ومَسحوتٌ . ويُقَالُ : رَجُلٌ مَسْحُوتُ الجَوْفِ والمَعِدَةِ وهو منْ لا يَشْبَعُ كذا في الصِّحاح . قِيلَ المسحوتُ : الجائع ومَنْ يَتَّخِمُ كَثِيراً وهذه عن الفَرّاءِ قال والنّاسُ يقولون : الّذِي لايَتَّخِمُ فهو ضد والأُنْثَى مَسحوتَة وقال رُؤْبَةُ يصَفُ سيّدَنا يُونُسَ صَلواتُ الله على نبيّنا وعليه والحُوتَ الذي الْتَهَمه :
" يُدْفَعُ عنْهُ جَوْفُهُ المُسْحُوتُ يقول : نَحَّى عَزَّ وجَلَّ جَوانبَ جَوْفِ الحُوت عن يُونُسَ وجَافَاه عنه فلا يُصِيبُه منه أَذًى . ومن روى :
" يَدْفَعُ عنهُ جَوْفُهُ المَسْحُوتُ يُرِيدُ أَنَّ جَوفَ الحوتِ صار وِقَايِةً له من الغَرَق وإِنّما دَفَعَ الله عنه . وفي الأَساس : من المَجَاز : فلانٌ مَسحوتُ المَعدَةِ : شَرِهٌ . المسحوت : الرَّغِيبُ الواسِعُ الجَوْفَ لايَشْبَعُ وهو يَرْجِعُ إِلى المعنَى الأَوّل غير أَنّ المصنّف فَرَّق بينهما . ومالٌ مَسْحُوتٌ ومُسْحَتٌ أَي : مُذْهَبٌ : قال الفَرَزْدَقٌ :
" وعَضُّ زَمَانٍ يا ابْنَ مَرْوَانَ لَمْ يَدَعْمن المالِ إِلاَّ مُسْحَتاً أَو مُجَلَّفُ
سَحَتَ وأَسْحَت : بمعنًى ويروى : إِلاَّ مُسْحَتٌ أَو مُجَلَّفُ . ومن رواه كذلك جعل معنَى لَمْ يَدَعْ : لم يَتَقَارَّ ومن رواه : إِلاّ مُسْحَتاً جعل لم يَدَعْ بمعنى لم يَتْرُك ورفع قوله : أَو مُجَلَّفُ بإِضْمارٍ كأَنّه قال : أَو هو مُجَلَّفٌ قال الأَزهريُّ : وهذا قولُ الكِسائيّ كالسُّحْتِ بالضَّمّ والسَّحِيتِ . وسَحَتَ الشَّحْمَ عن اللَّحْمِ كَمَنَعَ : قَشَرَهُ مثل سَحَفَهُ . وسَحَتَ الشَّيْءَ يَسْحَتُه سَحْتاً : قَشرَه قَلِيلاً كذا في اللسان وفي التَّنْزِيل " فيَسْحَتَكُم بعَذَابٍ " أَي : يَقْشِرَكُمْ . قال ابنُ الفَرج : سمعتُ شُجاعاً السُّلَمِيَّ يقول : بَرْدٌ بَحْتٌ وسَحْتٌ ولَحْتٌ : أَي صادِقٌ مثل : ساحة الدارِ وباحتِها . يقال : مالُه سَحْتٌ ودَمُه سَحْتٌ أَي : لاشيءَ على من أَعْدَمَهُمَا الأَوَّل بالاسْتِهْلاك والثاني بالسَّفْك واشتقاقه من السَّحْت وهو الإِهلاك والاسْتِئصال . وفي الحديث : أَنَّ النَّبيّ صلَّى الله عليه وسلم أَحْمَى لِجُرَشَ حِمًى وكتَب لهم بذلك كِتاباً فيه : " فَمَن رَعاهُ من النَّاسِ فمالُه سُحْتٌ " أَي هَدَرٌ . وعامٌ أَسْحَتُ : لارِعْيَ فِيهِ . وأَرْضٌ سَحْتَاءُ : لاَ رِعْيَ فِيهَا هكذا في النُّسخ وفي أُخرى : وعام أَسحَتُ وأَرضٌ سَحْتَاءُ : لارِعْيَ فيهما . والسُّحْتُوتُ بالضَّمِّ : السَّوِيقُ القَلِيلُ الدَّسَمِ الكَثِيرُ الماءِ كالسحْتِيتِ بالكسر والخاءُ أَعْرفُ السُّحْتُوت أَيضاً : الثَّوْبُ الخَلَقُ كالسَّحْتِ والسَّحْتِيّ بفتحهما نقلَه الصّاغانىّ . السُّحْتُوت أَيضاً : المَفَازَة الَّليِّنَةُ التُّرْبةِ نقلَه الصّاغانيّ . سُحَيْتُ بْنُ شُرحْبِيبل كَزُبَيْرٍ جَدٌّ لِمُبَرِّحِ بْنِ شِهابِ بْن الحارث بن رَبِيعةَ بن شُرَحْبِيل بْنِ عَمْرٍو الرُّعَيْنِيُّ أَحَدُ وَفْدِ رُعَيْنٍ الّذِين وفَدُوا على رسُولِ الله صَلَّى الله عالَى عَلَيْهِ وسلَّمَ وشهِدَ فتْحَ مِصْرَ . وسُحَيْتٌ أَيضاً : أَحدُ الحِبْرَيْنِ اللَّذَيْنِ مَنَعا تُبَّعاً عن تَخريب المَدِينةِ والآخَرُ مُنّبّه ذكر ذلك قاسمُ بن ثابتٍ في رِوايةِ يُونُسَ عن ابن إِسحاقَ . كذا في الرَّوْض للسُّهَيْليّ . وأَنيس بن عَمْرَانَ الرُّعَيْنِيّ من بني سُحَيْتٍ رَوَى عنه اللَّيْثُ بنُ عاصِمٍ وغيرُه . ومما يُسْتَدْرَكُ عليه : السُّحْتُ : العَذابُ . ومن المَجَاز : سَحَتْنَاهُم : بَلَغْنَا مَجْهودَهم في المَشَقَّة عليهم . وأَسْحَتْناهم لَغَةٌ . وفي الأَساس " فيُسْحِتَكُمْ بِعَذابٍ " : فيُجْهِدَكم بِه . والسَّحِيتَةُ من السَّحاب : الّتي تَجْرُفُ ما مَرَّتْ به . وسَحَت وجْهَ الأَرْضِ : سَحَاهُ . وأُسْحِتَ الرَّجُلُ على صيغة الفعل للمفعول : ذَهَبَ مالُه عن اللِّحْيَانيّ . وفي كُتُب الأَنْسَاب : سَحْتَنٌ كجَعْفَرٍ ابْنُ عَوْفِ بْنِ جَذِيمةَ بْنِ عَوْفِ بْنِ بَكْر بْنِ عَوْفِ بْنِ أَنْمَارِ بْنِ وَدِيعة بْنِ لُكَيْزِ بْنِ أَفْصَى بْنِ عَبْدِ القَيْس : أَبو بَطْنٍ سُمِّيَ بذلك لأَنه أَسَرَ أَسْرَى فسَحَتَهُم أَي : ذَبَحَهم . وقال ابْن دُرَيْدٍ : النون زائدة كما قِيل في رَعْشَنٍ . منهم : أَبو الرِّضَا عَبَّاد بن شَبِيبٍ رَوَى عن عليّ رضي الله عنه وعنه جَمِيل بن مُرَّةَ كذا قالَه الدارَقطنِيّ . وأَحْمدُ بن السَّحْت بالفتح : شَيْخٌ لسَعِيدِ بْنِ بَوَّاشٍ نقلهُ ابْنُ الطَّحَّانِ . والسُّحْتُوتُ : الشيْءُ القلِيلُ

##### Türkçe

سحت
**سَحَتَ - يَسْحَتُ - سُحْت - أََسْحَتَ - يُسْحِتُ**
**سَحَتَ - يَسْحَتُ** + bir varlık veya bir iş veya bir hastalık + bir varlığı veya bir şeyi: ondan parçalar koparıp birbiri ardınca (parça parça) keserek onu helâk eder: onu, kabuğunu soyarak kökünden kazır; ve (ondan) küçük tabakaları yavaş yavaş kazıyıp çıkarır, ta ki onun tamamını bitirinceye kadar.

**سُحْت**: “فـُعـْل” vezninde, **سَحَتَ - يَسْحَتُ**’tan “mef‘ûl mânasında ism-i fiil”: şeyden “**سُحِتَ**” olan: bir varlıktan çıkarılmış tabakalar: meselâ soyulmuş ve pullanmış derinin tabakaları, ve kabuklar, ve yumrular, ve yıpranmış ölü deri.

Ve “**السُحْت**” Kur’an’da ıstılah olarak: **المال السحت**tur: kişinin, günah sözü söylemesi veya yalanı dinlemesi yahut başkasının hakkına saldırıda acele etmesi yoluyla kazandığı maldır; ve görünüşe göre murad, pisliğiyle ve elde ediliş tarzıyla (başkalarına) günah, yalan ve saldırı ile eziyet ederek elde edilmesi bakımından, ölü deri kabuklarına pisliğiyle benzeyen az ve pis bir mal olduğudur.

﴿**أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ**﴾: haram malı yiyiciler.

**أَسْحَتَ - يُسْحِتُ**: **سَحَتَ - يَسْحَتُ**’tan “أفعل” vezninde: onu “**يَسْحَتُ**” kıldı: onu, tabaka tabaka yavaş yavaş öldürüp kökünden kazınır hâle getirdi.

Ve lafız, “bir şeyden tabaka şeklinde parçaların sökülüp çıkarılması; oyma, soyma ve kazıma ile” lafızlar grubuna mensuptur; bunlar:
**أرَمَ - يَأْرِمُ**، **زَبَرَ - يَزْبُرُ**، **سَفَنَ - يَسْفِنُ**، **خَشَبَ - يَخْشَبُ**، **كَشَطَ - يَكْشِط**، **سَحَتَ - يَسْحَتُ**

السحت
Yalana kulak verenler     günah ve düşmanlıkta acele edenler günah sözünü söylemeleri	﴿**سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَإِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَضُرُّوكَ شَيْئًا وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ(42)**﴾ el-Mâide ﴿**وترى كثيرا منهم يسارعون في الإثم والعدوان وأكلهم السحت لبئس ما كانوا يعملون(62)**﴾ el-Mâide ﴿**لولا ينهاهم الربانيون والأحبار عن قولهم الإثم وأكلهم السحت لبئس ما كانوا يصنعون (63)**﴾ el-Mâide

**أَسْحَت - يُسْحِت - فيسحتكم**
﴿**قَالَ لَهُمْ مُوسَى وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍ وَقَدْ خَابَ مَنْ افْتَرَى (61)**﴾ Tâhâ

Tefsirde geldi: **السحت**: rüşvet ve haram mal — dilde **السحت**’un aslı helâk ve şiddettir. Haram mala **سحتاً** adı verildi; çünkü o, itaatleri **يسحت** eder; yani onları giderir ve kökünden kazır.

مختار الصحاح
● [**سحت**] س ح ت: **السُّحُتُ** (ح harfinin sükûnu ve zammıyla) haramdır; ve **أسْحَتَ** ticaretinde, **السُحت** kazandığı zaman; ve **سحتَهُ** “قطع” bâbındandır; ve **أسْحَتَهُ** da: onu kökünden kazıdı. Ve ﴿**فيسحتكم بعذاب**﴾ **الياء**’ın zammıyla okunmuştur.

الراغب
سحت
- **السحت**: kökünden kazınan kabuk; Allah Teâlâ’nın sözü: ﴿**فيسحتكم بعذاب**﴾ (bu, Hafs, Hamza, Kisâî, Ruveys ve Halef kıraatidir; diğerleri ﴿**فيسحتكم**﴾ okudu. el-İthâf 304). [Tâhâ/61]; ve ﴿**فيسحتكم**﴾ diye okunmuştur. Denir: **سحته** ve **أسحته**; bundan: **السحت** ve **السحت** (şu mânada): sahibine arı (utanç) lâzım gelen yasak şey; sanki onun dinini ve mürüvvetini **يسحت** eder. Allah Teâlâ’nın sözü: ﴿**أكالون للسحت**﴾ [el-Mâide/42], yani: dinlerini kazıyıp götüren şeye (yiyiciler).

ملخص اللسان
1. Ve **سَحَتَ** şeyi, **يَسْحَتُه** **سَحْتاً**: onu az az soydu.
2. Ve **سَحَتُّ** yağı etten: onu ondan soydum; **سَحَفْتُه** gibi.
3. **السُّحْتُ** ve **السُّحُتُ**: zikri çirkin olan her haram; denildi ki: kazançlardan pis olan ve haram olan, böylece ondan ar (utanç) lâzım gelen ve zikri çirkin olan şeydir.
4. Ve **السُّحْتُ**: kazanılması helâl olmayan haramdır; çünkü o bereketi **يَسْحَتُ** eder; yani onu giderir.
5. Ve **يُسْحِتَكُمْ**: sizi kökünden kazır.
6. Ve **أَسْحَتَ** malını: onu kökünden kazıdı ve bozdu.
7. Ve buluttan **السَّحِيتَةُ**: üzerinden geçtiği şeyi süpürüp götüren.
8. Ve **السُّحْتُ**: hükümde, şahitlikte ve benzerlerinde hediye; yani rüşvet.
9. Ve **السَّحْتُ**: yeme ve içmenin şiddeti. Ve adam **سُحْتٌ** ve **سَحِيتٌ** ve **مَسْحُوتٌ**: iştahlı, karnı geniş, doymaz.

لسان العرب
● - **سحت**: **السُّحْتُ** ve **السُّحُتُ**: zikri çirkin olan her haram; denildi ki: kazançlardan pis olan ve haram olan, böylece ondan ar (utanç) lâzım gelen ve zikri çirkin olan şeydir; köpek bedeli, şarap ve domuz bedeli gibi. Çoğulu **أَسْحاتٌ**’tır. Adam bunlara düştüğünde: adam **أَسْحَتَ** denir. Ve **السُّحْتُ**: kazanılması helâl olmayan haramdır; çünkü o bereketi **يَسْحَتُ** eder; yani onu giderir. Ve **أَسْحَتَتْ** ticareti: pis oldu ve haram oldu. Ve ticaretinde **سَحَتَ**; ve **أَسْحَتَ**: **السُّحْتَ** kazandı. Ve **سَحَتَ** şeyi, **يَسْحَتُه** **سَحْتاً**: onu az az soydu. Ve **سَحَتُّ** yağı etten: onu ondan soydum; **سَحَفْتُه** gibi. Ve **السَحْتُ**: azaptır. Ve **سَحَتْناهم**: onlara meşakkat yüklemede güçlerinin sonuna vardık. Ve **أَسْحَتْناهم**: bir lehçedir. Ve **أَسْحَتَ** adamı: onda olanı kökünden kazıdı. Ve Aziz ve Celîl olanın sözü: **فيُسْحِتَكُمْ بعذاب**; **فيُسْحِتَكُم بعذاب** diye okunmuştur; ve **يَسْحَتَكم** (باء ve ح’nın fethiyle). Ve **يُسْحِتُ**: daha çok yaptı. **فيَسْحَتكم**: sizi soyar. Ve **يُسْحِتَكُمْ**: sizi kökünden kazır. Ve hacamatçı sünnet derisini **سَحَتَ** **سَحْتاً**; ve **أَسْحَتَه**: onu kökünden kazıdı; **أَغْدَفَه** de böyledir. Denir: sünnet ettiğinde, **تُغْدِفْ** etme ve **تُسْحِتْ** etme. Lihyânî dedi: başını **سَحَتَ** **سَحْتاً** ve **أَسْحَتَه**: onu tıraş ederek kökünden kazıdı. Ve **أَسْحَتَ** malını: onu kökünden kazıdı ve bozdu; Ferazdak dedi:
وعَضّ زمانٍ، يا ابنَ مَرْوانَ، لم يَدَعْ
من المالِ إِلاَّ مُسْحَتاً، أَو مُجَلَّفُ
Dedi: Araplar **سَحَتَ** ve **أَسْحَتَ** der; ve şöyle rivayet edilir: إِلا مُسْحَتٌ أَو مُجَلَّف. Kim onu böyle rivayet ederse, **لم يَدَعْ** mânasını “yerleşip kalmadı” kılar; kim **إِلا مُسْحَتاً** diye rivayet ederse, **لم يَدَعْ**’ı “terk etmedi” mânasında kılar; ve **أَو مُجَلَّفٌ** sözünü, gizli bir takdirle merfû kılar; sanki “yahut o, مُجَلَّفٌ’dür” dedi. Ezherî dedi: bu, Kisâî’nin sözüdür. Ve **مالٌ مَسْحُوتٌ** ve **مُسْحَتٌ**: yani götürülmüş. Ve buluttan **السَّحِيتَةُ**: üzerinden geçtiği şeyi süpürüp götüren. Ve denir: falanın malı **سُحْتٌ**; yani onu tüketene bir şey yoktur. Ve kanı **سُحْتٌ**; yani onu dökene bir şey yoktur. Türeyişi **السَّحْتِ**’tandır; o da helâk ve kökünden kazımadır. Hadiste: Peygamber, sallallahu aleyhi ve sellem, Cüreş’e bir koruluk ayırdı ve bununla ilgili onlara bir yazı yazdı; içinde: “Kim onu insanlardan otlatırsa, malı **سُحْتٌ**tur”; yani hederdir. Ve **أَكَّالُون للسُّحُت** diye, şeddeli ve hafifli okunmuştur. Te’vili: yedikleri rüşvetlerin, Allah’ın onlara karşılık olarak onları azapla **يُسْحِتَهم** etmesidir; Allah’ın, عز وجل, dediği gibi: **لا تَفْتَرُوا على الله كذباً، فيُسْحِتَكم بعذاب**. İbn Revâha ve hurma tahmini hadîsinde: Hayber Yahudilerine, onu rüşvetlemek istediklerinde, dedi ki: “Bana **السُّحْتَ** mı yediriyorsunuz?” yani haramı; hükümdeki rüşvete **سُحْتاً** adını verdi. Hadiste: insanlara bir zaman gelir, onda şunu şunu helâl sayarlar. Ve **السُّحْتُ**: hükümde, şahitlikte ve benzerlerinde hediye; yani rüşvet; sözde bazen mekruh üzerine, bazen haram üzerine gelir; karînelerle delâlet edilir; hadiste tekrar etmiştir. Ve **أُسْحِتَ** adam, meçhul fiil sigası üzere: malı gitti; Lihyânî’den. Ve **السَّحْتُ**: yeme ve içmenin şiddeti. Ve adam **سُحْتٌ** ve **سَحِيتٌ** ve **مَسْحُوتٌ**: iştahlı, karnı geniş, doymaz. صحاح’ta: adam **مَسْحُوتُ الجَوْف**: doymaz; denildi ki: **المَسْحوتُ** aç olandır; dişisi **مَسْحُوتة** (ه ile). Rü’be, Yunus’u—Allah’ın salâtları nebimize ve ona olsun—ve onu yutan balığı vasfederek dedi:
يُدْفَعُ عنه جَوْفُه المَسْحُوتُ
Diyor ki: Allah, عز وجل, balığın karnının yanlarını Yunus’tan uzaklaştırdı ve onu ondan ayırdı; böylece ondan bir eziyet ona isabet etmez. Kim “يَدْفَعُ عنه جَوْفُه المَسْحُوتُ” diye rivayet ederse, balığın karnının onun için boğulmaktan bir korunak olduğunu kasteder; onu ondan uzaklaştıran ancak Allah’tır. İbnü’l-Ferec dedi: Şücâ‘ es-Sülemî’yi şöyle derken işittim: **بَرْدٌ بَحْتٌ** ve **سَحْتٌ** ve **لَحْتٌ**; yani doğru; evin avlusu ve açıklığı gibi. Ve **السُّحْلُوتُ**: edepsiz kadın.

مقاييس اللغة:
(**سحت**) **السين** ve **الحاء** ve **التاء**: ölçülü, sahih bir asıldır. Denir: şey **سُحِت** edildi; kökünden kazındığı zaman; ve **أُسْحِت**. Denir: Allah kâfiri bir azapla **سحت** etti; onu kökünden kazıdığı zaman. Ve Ferazdak’ın sözünde: **مال مسحوتٌ** ve **مُسْحَت**:
وعَضُّ زمانٍ يا بنَ مروانَ لم يَدَعْ *** من المال إلاّ مُسْحَتاً أو مُجَلَّفُ([18])
Ve bu bâbdandır: adam **مسحوت الجوف**; doymaz olduğu zaman; sanki yuttuğu şey, karnından kökünden kazınır da kalmaz. **المال السُّحْـت**: yiyene ar (utanç) lâzım gelen her haram; ona **سُحتاً** adı verildi; çünkü ona kalıcılık yoktur. Ve denir: ticaretinde **أَسْحَت**; **السُّحت** kazandığı zaman. Ve **أسْحَت** malını: onu bozdu.

القاموس المحيط:
**السُّحْتُ**, zamme ile; ve iki zamme ile: haram; yahut kazançlardan pis olan, böylece ondan ar (utanç) lâzım gelen şey; çoğulu **أسْحاتٌ**.
Ve **أسْحَتَ**: onu kazandı; ve şeyi: onu kökünden kazıdı; ikisinde de **سَحَّتَ** gibi. Ve ticareti: pis oldu ve haram oldu. Ve **المَسْحوتُ الجَوْفِ**: doymayan; ve çok tıka basa yiyen; zıddı; ve iştahlı, karnı geniş. Ve **مالٌ مَسْحوتٌ** ve **مُسْحَتٌ**: götürülmüş; **السُّحْتِ** ve **السَّحيتِ** gibi. Ve yağı etten **سَحَتَ** (كَمَنَع): onu soydu. Ve **بَرْدٌ سَحْتٌ**: doğru. Ve kanı ve malı **سَحْتٌ**: yani ikisini yok edene bir şey yoktur. Ve **عامٌ أسْحَتُ** ve **أرضٌ سَحْتاءُ**: ikisinde de otlak yoktur. Ve **السُّحْتوتُ**: az yağlı azıcık kavut; **السِّحْتيتِ** gibi (kesre ile). Ve eski elbise; **السَّحْتِ** ve **السَّحْتِيِّ** gibi. Ve yumuşak topraklı çöl. Ve (كزُبَيْرٍ): Rü‘aynîlerden, Resûlullah صلى الله عليه وسلم’e gelen Rü‘ayn heyetinden Müberrih b. Şihâb’ın dedesi.

تاج العروس:
س ح ت
**السُّحْتُ** ve **السُّحُتُ** zamme ile ve iki zamme ile; ve Allah Teâlâ’nın “**أَكَّالُونَ لَلسُّحْتِ**” sözü, şeddeli ve hafifli olarak ikisiyle de okunmuştur. O, kazanılması helâl olmayan haramdır; çünkü o bereketi **يَسْحَتُ** eder; yani onu giderir. Ve **السُّحْتُ**: zikri çirkin her haram; yahut kazançlardan pis olan ve haram olan, böylece ondan ar (utanç) lâzım gelen ve zikri çirkin olan şey; köpek bedeli, şarap ve domuz bedeli gibi. İbn Revâha ve hurma tahmini hadîsinde: Hayber Yahudilerine, onu rüşvetlemek istediklerinde, dedi ki: “**أَتُطْعِمُونِّي السُّحْتَ**?” yani haramı; hükümdeki rüşvete **سُحْتاً** adını verdi. Sözde bazen mekruh üzerine, bazen haram üzerine gelir; karînelerle delâlet edilir; hadiste tekrar etmiştir. Çoğulu: **أَسْحاتٌ**; **قُفْلٍ** ve **أَقْفالٍ** gibi. Adam bunlara düştüğünde: adam bunlarda **أَسْحَتَ** denir; denildi ki: adam **أَسْحَتَ**; yani onu kazandı; yani haramı. **أَسْحَتَ** şeyi: onu kökünden kazıdı. Denir: adamı **أَسحتَ**; onda olanı kökünden kazıdığı zaman. Ve Aziz ve Celîl olanın sözü: “**فّيُسْحِتَكُمْ بعَذابٍ**”; yani: sizi kökünden kazır. Ve **أَسْحَتَ** malını: onu kökünden kazıdı ve bozdu; ikisinde de **سَحَّتَ** gibi; yani kökünden kazıma ve kazanma hususunda. Denir: ticaretinde **سَحَتَ** **يَسْحَتُ**: **السُّحْتَ** kazandı. Ve **سَحَتَ** şeyi: onu kökünden kazıdı. Ve hacamatçı sünnet derisini **سَحَتَ** **سَحْتاً**: onu kökünden kazıdı. Ve **أَسْحَتَهُ** ve **أَغْدَقَهُ** da böyledir. Denir: sünnet ettiğinde, **تُغْدِفْ** etme ve **تُسْحِتْ** etme. Lihyânî dedi: başını **سَحَتَ** ve **أَسْحَته**: onu tıraş ederek kökünden kazıdı. **أَسْحتَتْ** ticareti: pis oldu ve haram oldu. **السَّحْتُ**: yeme ve içmenin şiddeti. Ve adam **سَحْتٌ** ve **سَحِيتٌ** ve **مَسحوتٌ**. Ve denir: adam **مَسْحُوتُ الجَوْفِ** ve **المَعِدَةِ**; o, doymayandır; صحاح’ta böyle. Denildi ki: **المسحوتُ** aç olandır; ve çok tıka basa yiyen; bu, Ferrâ’dan. Dedi: insanlar, tıka basa yemeyen için söyler; o ise zıddıdır. Dişisi **مَسحوتَة**. Rü’be, efendimiz Yunus’u—Allah’ın salâtları nebimize ve ona olsun—ve onu yutan balığı vasfederek dedi:
" يُدْفَعُ عنْهُ جَوْفُهُ المُسْحُوتُ
Diyor ki: Aziz ve Celîl olan, balığın karnının yanlarını Yunus’tan uzaklaştırdı ve onu ondan ayırdı; böylece ondan bir eziyet ona isabet etmez. Kim:
" يَدْفَعُ عنهُ جَوْفُهُ المَسْحُوتُ
diye rivayet ederse, balığın karnının onun için boğulmaktan bir korunak olduğunu kasteder; onu ondan uzaklaştıran ancak Allah’tır. Esâs’ta: mecazdan: falan **مَسحوتُ المَعدَةِ**: obur. **المسحوت**: iştahlı, karnı geniş, doymaz; o, ilk mânaya döner; ancak musannif ikisi arasında ayırım yaptı. Ve **مالٌ مَسْحُوتٌ** ve **مُسْحَتٌ**: yani götürülmüş; Ferazdak dedi:
" وعَضُّ زَمَانٍ يا ابْنَ مَرْوَانَ لَمْ يَدَعْمن المالِ إِلاَّ مُسْحَتاً أَو مُجَلَّفُ
**سَحَتَ** ve **أَسْحَت**: bir mânadadır. Ve şöyle rivayet edilir: **إِلاَّ مُسْحَتٌ أَو مُجَلَّفُ**. Kim onu böyle rivayet ederse, **لَمْ يَدَعْ** mânasını “yerleşip kalmadı” kılar; kim **إِلاّ مُسْحَتاً** diye rivayet ederse, **لم يَدَعْ**’ı “terk etmedi” mânasında kılar; ve **أَو مُجَلَّفُ** sözünü, gizli bir takdirle merfû kılar; sanki “yahut o, مُجَلَّفٌ’dür” dedi. Ezherî dedi: bu, Kisâî’nin sözüdür. **السُّحْتِ** (zamme ile) ve **السَّحِيتِ** gibi. Ve yağı etten **سَحَتَ** (كَمَنَع): onu soydu; **سَحَفَهُ** gibi. Ve **سَحَتَ** şeyi, **يَسْحَتُه** **سَحْتاً**: onu az az soydu; lisân’da böyle. Ve tenzîlde: “**فيَسْحَتَكُم بعَذَابٍ**”; yani: sizi soyar. İbnü’l-Ferec dedi: Şücâ‘ es-Sülemî’yi şöyle derken işittim: **بَرْدٌ بَحْتٌ** ve **سَحْتٌ** ve **لَحْتٌ**: yani doğru; evin avlusu ve açıklığı gibi. Denir: malı **سَحْتٌ** ve kanı **سَحْتٌ**; yani: ikisini yok edene bir şey yoktur; birincisi tüketmekle, ikincisi dökmekle. Türeyişi **السَّحْت**’tandır; o da helâk ve kökünden kazımadır. Hadiste: Peygamber صلى الله عليه وسلم Cüreş’e bir koruluk ayırdı ve bununla ilgili onlara bir yazı yazdı; içinde: “Kim onu insanlardan otlatırsa, malı **سُحْتٌ**tur”; yani hederdir. Ve **عامٌ أَسْحَتُ**: onda otlak yoktur. Ve **أَرْضٌ سَحْتَاءُ**: onda otlak yoktur; nüshalarda böyle; diğerinde: ve yıl **أَسحَتُ** ve yer **سَحْتَاءُ**: ikisinde de otlak yoktur. Ve **السُّحْتُوتُ** (zamme ile): az yağlı, suyu çok kavut; **السحْتِيتِ** gibi (kesre ile); ve **الخاء** daha bilinir. **السُّحْتُوت** ayrıca: eski elbise; **السَّحْتِ** ve **السَّحْتِيّ** gibi (ikisinin fethiyle); Sâgânî nakletti. **السُّحْتُوت** ayrıca: yumuşak topraklı çöl; Sâgânî nakletti. **سُحَيْتُ بْنُ شُرحْبِيبل** (كزُبَيْرٍ): Rü‘aynîlerden, Resûlullah صَلَّى الله عالَى عَلَيْهِ وسلَّمَ’e gelen Rü‘ayn heyetinden, Mısır fethine şahit olan Müberrih b. Şihâb b. el-Hâris b. Rabî‘a b. Şurahbîl b. ‘Amr’ın dedesi. Ve **سُحَيْتٌ** ayrıca: Medine’yi yıkmaktan Tubba‘ı men eden iki hahamdan biri; diğeri **مُنّبّه**’dir; bunu Kâsım b. Sâbit, Yûnus’un İbn İshâk’tan rivayetinde zikretti; Süheylî’nin er-Ravd’unda böyle. Ve Benî **سُحَيْت**’ten Enîs b. ‘Imrân er-Ru‘aynî; ondan Leys b. Âsım ve başkaları rivayet etti. Ve ona müstedrek olanlardan: **السُّحْتُ**: azap. Ve mecazdan: **سَحَتْنَاهُم**: onlara meşakkat yüklemede güçlerinin sonuna vardık. Ve **أَسْحَتْناهم**: bir lehçedir. Esâs’ta: “**فيُسْحِتَكُمْ بِعَذابٍ**”: yani onunla sizi yorar. Ve buluttan **السَّحِيتَةُ**: üzerinden geçtiği şeyi süpürüp götüren. Ve yer yüzünü **سَحَتَ**: onu dümdüz etti. Ve **أُسْحِتَ** adam, meçhul fiil sigası üzere: malı gitti; Lihyânî’den. Ve ensâb kitaplarında: **سَحْتَنٌ** (كجَعْفَرٍ), ‘Abdülkays’tan: ‘Avf b. ‘Avf b. Cezîme b. ‘Avf b. Bekr b. ‘Avf b. Enmâr b. Vedi‘a b. Lukayz b. Afsâ b. ‘Abdülkays’ın oğlu; bir batnın babasıdır; ona bu ad verildi; çünkü esirler esir aldı da onları **سَحَتَهُم**; yani: onları boğazladı. İbn Düreyd dedi: **النون** zâiddir; **رَعْشَنٍ** hakkında denildiği gibi. Onlardan: Ebû’r-Rıdâ ‘Abbâd b. Şebîb; Ali رضي الله عنه’dan rivayet etti; ondan Cemîl b. Murra rivayet etti; Dârakutnî böyle dedi. Ve **أَحْمدُ بن السَّحْت** (feth ile): Sa‘îd b. Buvvâş’ın şeyhidir; İbnü’t-Tahhân nakletti. Ve **السُّحْتُوتُ**: az şey.
