# سحو — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%88/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AD%D9%88/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سحو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%88.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سحو

سحو and سحى

سَحَا الطِّينَ
1 سَحَا الطِّينَ ذ , (K,) first pers. سَحَوْتُ (S, Msb) and سَحَيْتُ, (S,) aor. يَسْحُو, (S, Msb, K,) and يَسْحَى, and يَسْحِى, (S, K,) inf. n. سَحْوٌ (Msb, TA) and سَحْىٌ, (K, TA,) He scraped off, (S, K,) or cleared away, (Msb, K,) [the clay, soil, or mud,] عَنْ وَجْهِ الأَرْضِ [from the surface of the earth], (S, Msb,) with the مِسْحَاة [q. v.]. (Msb.) ― -b2- سَحَا الجَمْرَ He cleared, or swept, away the live, or burning, coals: (K:) ISd says, I think that Lh has mentioned this; but the verb well known in this sense is with خ (TA. [See سَخَا.]) ― -b3- سَحَا الشَّحْمَ عَنِ الاـِهَابِ, inf. n. سَحْوٌ, He scraped, or pared, off the fat from the skin, or hide. (TA.) It is said in a trad., as some relate it, فَجَعَلَتٌ تَسْحَاهَا, or, as others relate it, تَسْحَلُهَا, both meaning the same, i. e. And she betook herself to paring, or stripping, off from it the flesh that was upon it. (TA in art. سحل.) And اللَّحْمَ ↓ استحى signifies He pared, or stripped, off the flesh. (TA.) ― -b4- سَحَا الشَّعَرَ, (K,) aor. يَسْحُو and يَسْحِى, inf. n. [app. سَحْوٌ and] سَحْىٌ, (TA,) He shaved off the hair; as also ↓ استحاهُ. (K.) ― -b5- سَحَوْتُ القِرْطَاسَ, and سَحَيْتُهُ, aor. أَسْحّى, I scraped off, or otherwise removed, the superficial part of the paper. (S.) [And] سَحَا مِنَ القِرْطَاسِ He took, a little from the paper. (K, * TA. [See سِحَآءَةٌ, second sentence.]) ― -b6- سَحَا الكِتَابَ, (K,) first pers. سَحَوْتُ and سَحَيْتُ, (S,) aor. يَسْحُو and يَسْحِى, (TA,) He bound the writing (S, K) with a سِحَآءَة (K) or with the سِحَآء [q. v.]; (S;) and so ↓ سحّاهُ, (K,) inf. n. تَسْحِيَةٌ; (TA;) and ↓ اسحاهُ; (K;) as in the M. (TA.)

2 ١َ٢َّ٣َ see the next preceding sentence.

اسحى
4 اسحى ذ He (a man S) had many أَسْحِيَة [pl. of سِحَآءَةٌ, (q. v.,) n. un. of سِحَآءٌ]. (S, K.) -A2- See also 1, last sentence.

انسحى
7 انسحى ذ It was, or became, pared; or pared off. (TA.)

8 اـِ١ْتَ٢َ٣َ see 1, in two places.

سَحًا
سَحًا ذ : see the next paragraph, in two places.

سَحَاةٌ
سَحَاةٌ ذ The قِشْر [or covering, integument, peel, or the like,] of anything: pl. [or rather coll. gen. n.] ↓ سَحًا. (S.) See also سِحَآءَةٌ. -A2- A certain thorny tree; (K, TA;) the fruit thereof is white: it is a herb in the spring-season, as long as it remains green: when it dries up in the hot season, it is a tree. (TA.) -A3- A bat: (ISh, S, K:) pl. ↓ سَحًا; (K;) or [rather] it is the n. un. of سَحًا, which is syn. with خُفَّاشٌ [used as a gen. n.]: (ISh, S:) and ↓ سِحَآءٌ is a dial. var. of سَحًا used in this sense, accord. to Az. (TA.) -A4- I. q. سَاحَةٌ [i. e. The court, or open area, of a house]: (S, K:) formed from the latter word by transposition: (TA:) one says, لَا أَرَيَنَّكَ بِسَحْسَحِى وَسَحَاتِى [I will assuredly not see thee in my quarter, or tract, and my court]. (S.) And I. q. نَاحِيَةٌ [A side, region, quarter, or tract, &c.]. (K.)

سِحَآءٌ
سِحَآءٌ ذ : see سِحَآءَةٌ, in two places. -A2- Also A certain plant, (S, K,) having thorns, (K,) and having a blossom of a red hue inclining to whiteness, called the بهرنة [app. a mistranscription for بَهْرَمَة]: (TA:) the bees feed upon it, (S, K,) and their honey in consequence thereof becomes sweet (S, K *) in the utmost degree. (K.) -A3- See also سَحَاةٌ.

سِحَآءَةٌ
سِحَآءَةٌ ذ , of a writing, (S, K, TA, [in the CK and in my MS. copy of the K, written, سَحَاءَة,]) and ↓ سِحَآءٌ, (TA,) or [rather] the former is the n. un. of the latter, (S,) A certain thing with which a writing is bound; (S, K, TA;) called in Pers. مُهْر نَامَه, (PS,) or بَنْد نَامَه; (Adillet el-Asmà of Meyd, cited by Golius;) and in Turkish نَامَه بَاغِى; (Mirkát el-Loghah, cited by the same;) [a sealed strip of paper with which a letter, or the like, is bound:] the letter of a kádee to another kádee is perforated for the سِحَآءَة, and is then sealed [upon this strip:] (Mgh in art. خزم:) pl. أَسْحِيَةٌ. (S.) [The same seems to be meant by what here follows:] سِحَآءَةُ القِرْطَاسِ, (K, TA,) with ء, (TA,) and ↓ سِحَاؤُهُ, (K, TA,) with و [and.], (TA,) or ↓ سَحَاتُهُ, (so in the CK,) or this last also, like حَصَاة, is a dial. var. of the first, (TA,) and ↓ سِحَايَتُهُ, (K, TA, [in the CK written with fet-h to the س, but it is]) like كِتَابَة, with ى, (TA,) What is taken from paper; (K;) the small portion [or strip, app.,] that is taken from paper: (TA:) pl. أَسْحِيَةٌ [as above]. (K.) ― -b2- Also, (S, M,) or ↓ سِحَايَةٌ, (K,) A portion (K) of cloud. (S, K.) One says, مَا فِى السَّمَآءِ سِحَآءَةٌ مِنْ سَحَابٍ [There is not in the sky a portion of cloud]. (S.) ― -b3- السِّحَآءَةُ [in the CK السَّحاءَة] also signifies أُمُّ الرَّأْسِ [q. v.], (K, TA,) [app. here meaning The meninx; for SM adds,] in which is the brain; (TA;) as also ↓ السِّحَايَةُ, with kesr [to the س]. (K.)

سِحَايَةٌ
سِحَايَةٌ ذ , (K, TA,) [in the CK سَحَايَةٌ, but it is] with kesr, (TA,) Anything that is pared, or peeled, from a thing. (K, TA.) ― -b2- See also سِحَآءَةٌ, in three places. -A2- Also The art, or craft, of making the kind of implement called مِسْحَاة: (K, TA:) in this sense, likewise, with kesr, agreeably with analogy. (TA.)

سَحَّآءٌ
سَحَّآءٌ ذ A maker of the kind of implement called مِسْحَاة. (T, K.)

سَاحٍ
سَاحٍ ذ , applied to a [lizard of the species called] ضَبّ, That feeds upon the plant called سِحَآء. (S.)

سَاحِيَةٌ
سَاحِيَةٌ ذ , (S, K,) [from سَاحٍ,] the ة denoting intensiveness, (TA,) A torrent that carries away everything; (K;) that pares and sweeps away everything. (TA.) ― -b2- And A rain that falls with vehemence, (S, K,) paring the surface of the earth. (S.)

أُسْحِيَّةٌ
أُسْحِيَّةٌ ذ (with damm, TA) Any integument of skin upon the portions of flesh that are on bones. (Az, K.)

أُسْحُوَانٌ
أُسْحُوَانٌ ذ , with damm, (S, K,) A man (S) that eats much. (S, K.) ― -b2- And (K) Beautiful, or comely, (K,) so expl. by AO, (TA,) [and] tall, (K,) thus expl. by Fr, likewise applied to a man. (TA.)

مِسْحَاةٌ
مِسْحَاةٌ ذ A shovel, or spade, of iron; (MA, PS;) an implement (S, Msb, K) like the مِجْرَفَة, except that it is of iron, (S, Msb,) with which clay, soil, or mud, is cleared away (Msb, K) from the surface of the earth: (Msb:) a مِسْحَاة [for digging, i. e. a spade,] has a cross piece of wood upon which the digger presses his foot: K, voce عِتْرٌ:) and there is a curved kind, [app. a sort of hoe,] such as is called in Pers. كَنَنْد: (S:) pl. مَسَاحٍ. (S, Msb.) Ru-beh likens the toes, or extremities of the fore parts of the hoofs, of horses, to مَسَاحٍ; because with them they pare the ground: so in the T: or, accord. to the M, he likens thereto the hoofs of asses. (TA.) ― -b2- مِسْحَاةُ النَّارِ means [The fire-shovel;] a thing with which the fire is stirred. (TA voce مِحْرَاثْ.)

### Türkçe

سحو ve سحى

**سَحَا الطِّينَ**
1 **سَحَا الطِّينَ** ذ, (K,) birinci şahıs **سَحَوْتُ** (S, Msb) ve **سَحَيْتُ**, (S,) muzâri‘ **يَسْحُو**, (S, Msb, K,) ve **يَسْحَى**, ve **يَسْحِى**, (S, K,) mastar **سَحْوٌ** (Msb, TA) ve **سَحْىٌ**, (K, TA,) O, (S, K,) kazıdı, yahut (Msb, K,) uzaklaştırdı, [kili, toprağı veya çamuru,] **عَنْ وَجْهِ الأَرْضِ** [yerin yüzünden], (S, Msb,) **مِسْحَاة** ile [bk.]. (Msb.) ― -b2- **سَحَا الجَمْرَ** O, canlı yahut yanan közleri temizledi, yahut süpürüp uzaklaştırdı: (K:) ISd der ki, zannederim ki Lh bunu zikretmiştir; fakat bu mânada meşhur fiil **خ** iledir (TA. [bk. **سَخَا**.]) ― -b3- **سَحَا الشَّحْمَ عَنِ الاـِهَابِ**, mastar **سَحْوٌ**, O, deriden yahut posttan yağı kazıyıp çıkardı, yahut soydu. (TA.) Bir rivayette, bazıları onu şöyle rivayet eder: **فَجَعَلَتٌ تَسْحَاهَا**, yahut başkaları şöyle rivayet eder: **تَسْحَلُهَا**, ikisi de aynı mânadadır; yani: Ve onun üzerindeki eti ondan soymaya yahut sıyırmaya koyuldu. (TA, md. سحل’de.) Ve **اللَّحْمَ** ↓ **استحى** şu mânaya gelir: O, eti soydu, yahut sıyırdı. (TA.) ― -b4- **سَحَا الشَّعَرَ**, (K,) muzâri‘ **يَسْحُو** ve **يَسْحِى**, mastar [görünüşe göre **سَحْوٌ** ve] **سَحْىٌ**, (TA,) O, saçı tıraş edip kazıdı; bunun gibi ↓ **استحاهُ**. (K.) ― -b5- **سَحَوْتُ القِرْطَاسَ**, ve **سَحَيْتُهُ**, muzâri‘ **أَسْحّى**, Ben, kâğıdın yüzeysel kısmını kazıyıp çıkardım yahut başka suretle giderdim. (S.) [Ve] **سَحَا مِنَ القِرْطَاسِ** O, kâğıttan az bir şey aldı. (K, * TA. [bk. **سِحَآءَةٌ**, ikinci cümle.]) ― -b6- **سَحَا الكِتَابَ**, (K,) birinci şahıs **سَحَوْتُ** ve **سَحَيْتُ**, (S,) muzâri‘ **يَسْحُو** ve **يَسْحِى**, (TA,) O, yazıyı (S, K) bir **سِحَآءَة** ile (K) yahut **سِحَآء** ile [bk.] bağladı; (S;) ve bunun gibi ↓ **سحّاهُ**, (K,) mastar **تَسْحِيَةٌ**; (TA;) ve ↓ **اسحاهُ**; (K;) M.’de olduğu gibi. (TA.)

2 ١َ٢َّ٣َ bir önceki cümleye bak.

**اسحى**
4 **اسحى** ذ O (bir adam, S) çokça **أَسْحِيَة**ye sahip oldu [**سِحَآءَةٌ**’nin çoğulu, (bk.,) **سِحَآءٌ**’un isim-i vahdesi]. (S, K.) -A2- Ayrıca 1’in son cümlesine bak.

**انسحى**
7 **انسحى** ذ O, soyuldu; yahut soyulup çıkarıldı. (TA.)

8 اـِ١ْتَ٢َ٣َ 1’e, iki yerde, bak.

**سَحًا**
**سَحًا** ذ: bir sonraki paragrafa, iki yerde, bak.

**سَحَاةٌ**
**سَحَاةٌ** ذ Herhangi bir şeyin **قِشْر**’i [yahut örtüsü, dış zarı, kabuğu veya benzeri]: çoğul [yahut daha doğrusu cins isim] ↓ **سَحًا**. (S.) Ayrıca **سِحَآءَةٌ**’ye bak. -A2- Dikenli belirli bir ağaç; (K, TA;) onun meyvesi beyazdır: ilkbahar mevsiminde, yeşil kaldığı müddetçe bir ottur: sıcak mevsimde kuruduğunda bir ağaç olur. (TA.) -A3- Bir yarasa: (ISh, S, K:) çoğulu ↓ **سَحًا**; (K;) yahut [daha doğrusu] o, **سَحًا**’nın isim-i vahdesidir; **سَحًا** ise **خُفَّاشٌ** ile eş anlamlıdır [cins isim olarak kullanılır]: (ISh, S:) ve ↓ **سِحَآءٌ**, Az’a göre bu mânada kullanılan **سَحًا**’nın bir lehçe varyantıdır. (TA.) -A4- **سَاحَةٌ**’nin karşılığıdır [yani bir evin avlusu yahut açık alanı]: (S, K:) bu son kelimeden yer değiştirme ile türetilmiştir: (TA:) şöyle denir: **لَا أَرَيَنَّكَ بِسَحْسَحِى وَسَحَاتِى** [Seni mutlaka benim mahallemde yahut bölgemde ve avlumda görmeyeceğim]. (S.) Ve **نَاحِيَةٌ**’nin karşılığıdır [bir yan, bölge, mahalle yahut saha, vb.]. (K.)

**سِحَآءٌ**
**سِحَآءٌ** ذ: **سِحَآءَةٌ**’ye, iki yerde, bak. -A2- Ayrıca dikenleri olan belirli bir bitki, (S, K,) (K,) ve beyazlığa meyleden kırmızı renkte bir çiçeği olan; ona **البهرنة** denir [görünüşe göre **بَهْرَمَة** için yanlış yazım]: (TA:) arılar onunla beslenir, (S, K,) ve bunun sonucunda onların balı son derece tatlı olur. (S, K *) (K.) -A3- Ayrıca **سَحَاةٌ**’ye bak.

**سِحَآءَةٌ**
**سِحَآءَةٌ** ذ, bir yazı hakkında, (S, K, TA, [CK’de ve K’nin bende bulunan yazma nüshasında **سَحَاءَة** yazılmıştır,]) ve ↓ **سِحَآءٌ**, (TA,) yahut [daha doğrusu] birincisi ikincinin isim-i vahdesidir, (S,) Yazının bağlandığı belirli bir şey; (S, K, TA;) Farsçada ona **مُهْر نَامَه**, (PS,) yahut **بَنْد نَامَه** denir; (Meyd’in Adillet el-Asmà’sı, Golius’un nakliyle;) ve Türkçede **نَامَه بَاغِى**; (Mirkát el-Loghah, aynı kişinin nakliyle;) [mektubun yahut benzerinin bağlandığı mühürlü bir kâğıt şeridi:] bir kadının başka bir kadıya mektubu **سِحَآءَة** için delinmiş olur, sonra [bu şerit üzerine] mühürlenir: (Mgh, md. خزم’de:) çoğulu **أَسْحِيَةٌ**. (S.) [Aşağıda gelenle de aynı şey kastedilmiş görünür:] **سِحَآءَةُ القِرْطَاسِ**, (K, TA,) **ء** ile, (TA,) ve ↓ **سِحَاؤُهُ**, (K, TA,) **و** ile [ve.], (TA,) yahut ↓ **سَحَاتُهُ**, (CK’de böyle,) yahut bu sonuncu da, **حَصَاة** gibi, birincinin lehçe varyantıdır, (TA,) ve ↓ **سِحَايَتُهُ**, (K, TA, [CK’de **س**’de fetha ile yazılmıştır, fakat o]) **كِتَابَة** gibi, **ى** ile, (TA,) Kâğıttan alınan şey; (K;) kâğıttan alınan küçük parça [yahut şerit, görünüşe göre]: (TA:) çoğulu **أَسْحِيَةٌ** [yukarıdaki gibi]. (K.) ― -b2- Ayrıca, (S, M,) yahut ↓ **سِحَايَةٌ**, (K,) Buluttan bir parça (K). (S, K.) Şöyle denir: **مَا فِى السَّمَآءِ سِحَآءَةٌ مِنْ سَحَابٍ** [Gökte buluttan bir parça yoktur]. (S.) ― -b3- **السِّحَآءَةُ** [CK’de **السَّحاءَة**] ayrıca **أُمُّ الرَّأْسِ** mânasına gelir [bk.], (K, TA,) [burada görünüşe göre “meninks” mânasında; zira SM şunu ekler:] beynin içinde bulunduğu şey; (TA;) bunun gibi ↓ **السِّحَايَةُ**, **س**’ye kesra ile. (K.)

**سِحَايَةٌ**
**سِحَايَةٌ** ذ, (K, TA,) [CK’de **سَحَايَةٌ**, fakat o] kesra iledir, (TA,) Bir şeyden soyulan yahut kabuğu çıkarılan her şey. (K, TA.) ― -b2- Ayrıca **سِحَآءَةٌ**’ye, üç yerde, bak. -A2- Ayrıca **مِسْحَاة** denilen alet türünü yapma sanatı yahut zanaatı: (K, TA:) bu mânada da, kıyasa uygun olarak, kesra iledir. (TA.)

**سَحَّآءٌ**
**سَحَّآءٌ** ذ **مِسْحَاة** denilen alet türünün yapıcısı. (T, K.)

**سَاحٍ**
**سَاحٍ** ذ, **ضَبّ** denilen [kertenkele türünden] birine nispetle, **سِحَآء** denilen bitkiyle beslenen. (S.)

**سَاحِيَةٌ**
**سَاحِيَةٌ** ذ, (S, K,) [**سَاحٍ**’den,] **ة** şiddet bildirmek içindir, (TA,) Her şeyi alıp götüren bir sel; (K;) her şeyi soyan ve süpürüp götüren. (TA.) ― -b2- Ve şiddetle yağan bir yağmur; (S, K,) yerin yüzeyini soyar. (S.)

**أُسْحِيَّةٌ**
**أُسْحِيَّةٌ** ذ (damme ile, TA) Kemikler üzerindeki et parçaları üzerinde bulunan deriden her türlü zar. (Az, K.)

**أُسْحُوَانٌ**
**أُسْحُوَانٌ** ذ, damme ile, (S, K,) Çok yiyen bir adam. (S, K.) ― -b2- Ve (K) güzel, yahut yakışıklı, (K,) AO tarafından böyle açıklanmıştır, (TA,) [ve] uzun boylu, (K,) Fr tarafından böyle açıklanmıştır; yine bir adama uygulanır. (TA.)

**مِسْحَاةٌ**
**مِسْحَاةٌ** ذ Demirden bir kürek yahut bel; (MA, PS;) **مِجْرَفَة** gibi olan bir alet (S, Msb, K), ancak demirdendir, (S, Msb,) onunla kil, toprak yahut çamur (Msb, K) yerin yüzünden temizlenir: (Msb:) bir **مِسْحَاة**’nın [kazmak için, yani bir belin] üzerinde, kazanın ayağıyla bastığı bir enine tahta parçası vardır: K, md. **عِتْرٌ**’da:) ve eğri bir türü de vardır, [görünüşe göre bir tür çapa,] Farsçada ona **كَنَنْد** denildiği gibi: (S:) çoğulu **مَسَاحٍ**. (S, Msb.) Ru-beh, atların toynaklarının ön kısımlarının parmaklarını yahut uçlarını **مَسَاحٍ**’a benzetir; çünkü onlarla yeri soyarlar: T’de böyledir: yahut M’ye göre, o, buna eşeklerin toynaklarını benzetir. (TA.) ― -b2- **مِسْحَاةُ النَّارِ** şu mânaya gelir: [ateş küreği;] ateşin onunla karıştırıldığı bir şey. (TA, md. **مِحْرَاثْ**’ta.)
