# سخخ (س-خ-خ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D8%AE
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AE%D8%AE

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - خ - خ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D8%AE/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الخاء والسين
خ س، س خ مستعملا
خس:
الخسُّ: بقلةٌ من أحرار البقول حَارّة ليّنة تَزيدُ في الدَّم. والخساسة: مَصْدَرُُ الخَسيس، يقال: خَسِسْتُ نصيبهُ خَسّاً فهو مخسوسٌ، وامرأة مُسْتَخَسَّةٌ، أي: قبيحة الوجهِ مَحْقُورة، اشتُقّتْ منَ الخَسيس، أي: القليل.
وخسَ الرّجلُ يَخسُّ خُسوسَةً: صار خَسيساً، وخُسَّ حَظُّه خَسّاً.
وبنتُ الخُسِّ الأيادّية معروفة.
سخ: السَّخاخ: الأرض الحُرّة الّلّينة. وأرض سَخاء.

##### Türkçe

باب **الخاء** والسين
**خ س**، **س خ** مستعملا
**خس**:
**الخسُّ**: hür sebzelerden bir sebze; sıcak, yumuşak; kanda artış yapar. **الخساسة**: **الخَسيس**’in mastarıdır; denir ki: **خَسِسْتُ** نصيبهُ **خَسّاً**; o hâlde o **مخسوسٌ**’dur; ve bir kadın **مُسْتَخَسَّةٌ**; yani: yüzü çirkin, hor görülmüş; **الخَسيس**’ten türetilmiştir; yani: az olan.
Ve **خسَ** adam **يَخسُّ** **خُسوسَةً**: **خَسيساً** oldu; ve onun payı **خُسَّ** **خَسّاً**.
Ve **بنتُ الخُسِّ الأيادّية** bilinir.
**سخ**: **السَّخاخ**: hür, yumuşak toprak. Ve **أرض سَخاء**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D8%AE/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

السَخاخُ، بالفتح: الأرض اللَّينة الحُرّة. وسَخَّتِ الجرادةُ: غرزتْ ذَنَبَها في الأرض.

##### Türkçe

**السَخاخُ** (fetih ile): yumuşak, gevşek toprak. Ve çekirge **سَخَّتِ**: kuyruğunu toprağa sapladı.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D8%AE/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

السَّخَاخ، بالفتح: الأَرض الحُرَّة اللَّيِّنَةُ؛ قال أَبو منصور: وقد جمعها القَطامِيُّ سَخاسِخَ؛ قال يصف سحاباً ماطراً:
تَواضَعَ بالسَّخاسِخِ من مُنِيمٍ،
وجادَ العينَ، وافْتَرشَ الغِمارا
وسَخَّتِ الجرادة: غَرَزَتْ ذَنَبَها في الأَرض؛ وفي النَّوادر: يقال سُخَّ في أَسفل البئر أَي احْفِرْ. وسَخَّ في الأَرض وزَخَّ في الحَفْرِ والإِمعانِ في السيرِ جميعاً؛ ويقال: لَخَّ في البئر مثل سَخَّ.

##### Türkçe

**السَّخَاخ**، fetha ile: serbest, yumuşak toprak; Ebû Mansûr dedi ki:

Katâmî onu **سَخاسِخَ** olarak cem‘ etmiştir; yağmurlu bir bulutu vasfederek dedi ki:
تَواضَعَ بالسَّخاسِخِ من مُنِيمٍ،
وجادَ العينَ، وافْتَرشَ الغِمارا

Çekirge **سَخَّتِ**: kuyruğunu yere sapladı; **النَّوادر**’de: denilir ki
**سُخَّ** kuyunun alt tarafında, yani: kaz. Ve **سَخَّ** yerde ve **زَخَّ** kazmada
ve yürüyüşte ileri gitmede, hepsi birlikte; ve denilir ki: **لَخَّ** kuyuda, **سَخَّ** gibidir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D8%AE/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

السخاخ، كسحاب: الأرض اللينة الحرة كالسخاسخ. قال أبو منصور: هو جمع سخاخ، هكذا جمعه القطامي، وقال يصف سحابا ماطرا:
  تواضع بالسخاسخ من منـيم                      وجاد العين وافترش الغمارا وموضع بما وراء النهر، والسخاء: الرخاء، وهي الأرض اللينة الواسعة، كما تقدم، ج سخاخي كرخاخي، كلاهما بالفتح. وفي النوادر: سخ في الحفر والسير كزخ: أمعن فيهما. ويقال: لخ في البئر مثل سخ، أي احفر. وسخت الجرادة: غرزت ذنبها في الأرض لتبيض.

##### Türkçe

**السخاخ**، **كسحاب**: yumuşak, gevşek toprak; **كالسخاسخ** gibi. Ebû Mansûr dedi: O, **سخاخ**’ın cemidir; el-Kutâmî onu böyle cem‘ etti ve yağmurlu bir bulutu vasfederek dedi:

  **تواضع بالسخاسخ من منـيم                      وجاد العين وافترش الغمارا**

Ve nehrin ötesinde bir yer. **والسخاء**: yumuşaklık; ve o, daha önce geçtiği üzere, geniş yumuşak topraktır; cemi **سخاخي** **كرخاخي** gibidir; ikisi de fetha iledir.

**وفي النوادر**: **سخ** kazmada ve yürüyüşte **كزخ**: ikisinde de derinleştirdi (iyice ilerledi). Ve denilir: **لخ** kuyuda **مثل سخ**; yani: kaz. Ve **سخت الجرادة**: yumurtlamak için kuyruğunu toprağa sapladı.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D8%AE/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

سَخَّ
سَخَّ U ( n. ac. سَخّ 1 ),
a.  Stuck its tail into the ground ( locust ).

سَخَاْخ
سَخَاْخ 22 ,
a.  Soft ground.

##### Türkçe

سَخَّ
**سَخَّ** U (isim-fiil: **سَخّ** 1),
a. (çekirge) kuyruğunu yere sapladı.

سَخَاْخ
**سَخَاْخ** 22,
a. Yumuşak yer.
