# سخد — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D8%AF/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AE%D8%AF/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سخد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D8%AF.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: سخد

باب الخاء والسين والدال معهما
س خ د، د خ س مستعملان فقط
سخد:
السُّخْد: ما فيه الولد في المشيمة من المرأة، وهو ماء السَّلَى، والسَّلَى: لباس الولد، وإذا أسخدت الرحم سكن الولد، وهي الحولاء من الإبل وغيرها، ومنه ماء غليظ.
وأصبح فلان مُسَخَّدا، أي: ثقيلا من مرض أو غيره كأنهم يريدون من معنى السُّخْد.
دخس: الدَّخسُ: الإنسان التار المكتنز. غير جد جسيم.
والدَّخْسُ: الفتي من الدببة. والدَّخسُ: الرجل الكثير اللحم، والجميع: الأدخاس.
والدَّخْسُ: اندساس الشيء تحت التراب كما تُدْخَسُ الأثفية في الرماد ، ويقال للأثافي: دَواخِس لانْدِساسِها في الرماد، قال العجاج:
دواخسا في الأرض إلا شعفا
أي: إلا رؤوسها. وقال:
فأطرفت إلا ثلاثاً دُخَّسا
والدُّخَسُ: دابة تَنْدَخِسُ في الرمل.
والدَّخَسُ: داء يأخذ في قوائم الدابة.. فرس دَخِسٌ. والدَّخَسُ: امتلاء العظم من السمن. جمل مُدْخِسٌ. والجميع: مُدْخِسات. وامرأة مُدْخِسة، أي سمنت حتى صارت دخسا.
والدَّخيس: لحم باطن الكف. والدَّخيسُ: عظم الحوشب. والدَّخيسُ من الناس: العدد المجتمع.
قال العجاج:
جمَّ الدَّخيسِ بالثُّغُور أحوسَا
ودخيسُ اللحم: مكتنزه.

### Türkçe

باب **الخاء** ve **السين** ve **الدال** onlarla birlikte

**س خ د**، **د خ س** yalnızca kullanılmış ikisidir
**سخد**:
**السُّخْد**: kadından meşîmede çocuğun içinde bulunduğu şey; o, **السَّلَى** suyudur; **السَّلَى**: çocuğun giysisidir. Rahim **أسخدت** olunca çocuk sakinleşti; o, develerden ve başkasından **الحولاء**dır; ondan kalın bir su (vardır).
Ve falan kimse **مُسَخَّدا** olarak sabahladı; yani: hastalıktan veya başkasından ağır (olmuş) olarak; sanki **السُّخْد** mânâsından kastederler.

**دخس**: **الدَّخسُ**: iri, tıknaz, dolgun insan. Pek de çok cüsseli değil.
Ve **الدَّخْسُ**: ayılardan genç olan. Ve **الدَّخسُ**: eti çok olan adam; hepsi: **الأدخاس**.
Ve **الدَّخْسُ**: şeyin toprağın altına sokulması; nitekim **الأثفية** küle **تُدْخَسُ** (sokulur). Ve **الأثافي**ye, külde içeri sokulmalarından dolayı **دَواخِس** denir. **العجاج** dedi:
دواخسا في الأرض إلا شعفا
yani: ancak başları (hariç). Ve dedi:
فأطرفت إلا ثلاثاً دُخَّسا
Ve **الدُّخَسُ**: kumda **تَنْدَخِسُ** (içeri sokulan) bir binek hayvanı.
Ve **الدَّخَسُ**: binek hayvanının ayaklarında tutan bir hastalık.. **فرس دَخِسٌ**. Ve **الدَّخَسُ**: kemiğin yağdan dolması. **جمل مُدْخِسٌ**. Hepsi: **مُدْخِسات**. Ve **امرأة مُدْخِسة**: yani, semirdi de **دخسا** oldu.
Ve **الدَّخيس**: avuç içinin iç tarafının eti. Ve **الدَّخيسُ**: **الحوشب** kemiği. Ve insanlardan **الدَّخيسُ**: toplanmış sayı.
**العجاج** dedi:
جمَّ الدَّخيسِ بالثُّغُور أحوسَا
Ve **دخيسُ اللحم**: onun tıknaz/dolgun olanı.
