# سخف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AE%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سخف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: سخف

السخْفُ والسَّخْفُ والسَّخافةُ: رِقَّةُ العقل. سَخُفَ، بالضم، سَخافةً، فهو سَخِيفٌ، ورجل سَخِيف العَقلِ بَيِّنُ السَّخْفِ، وهذا من سُخْفةِ عَقْلِك. والسَّخْفُ: ضَعْف العقل، وقالوا: ما أَسْخَفَه قال سيبويه: وقع التعجب فيه ما أَفْعَلَه وإن كان كالخُلُق لأَنه ليس بِلَوْنٍ ولا بِخِلْقةٍ فيه، وإنما هو من نُقْصانِ العقل، وقد ذكر ذلك في باب الحُمْق. وساخَفْتُه: مثل حامَقْته، وسَخُفَ السِّقاءُ سُخْفاً: وهَى. وثَوْبٌ سَخِيفٌ: رقيق النسْج بَيِّنُ السَّخافةِ، والسَّخافة عامٌ في كل شيء نحو السَّحاب والسَّقاء إذا تَغَيَّرَ وبَليَ، والعُشْبِ السَّخيفِ، والرجلِ السخِيفِ. وسَحاب سَخيف: رقيق، وكلُّ ما رَقَّ، فقد سَخُفَ. ولا يكادون يستعملون السُّخْفَ إِلا في رِقة العقل خاصّة. وسَخْفة الجوعِ: رِقَّتُه وهُزالُه. وفي حديث إسلام أَبي ذر: أَنه لَبِثَ أَياماً فما وجد سَخْفةَ الجوع أَي رقته وهزاله. ويقال: به سخفة من جوع. أَبو عمرو: السخف، بالفتح، رِقَّةُ العيش، وبالضم رقة العقل، وقيل: هي الخفَّة التي تعتري الإنسان إذا جاع من السخف، وهي الخفة في العقل وغيره. وأَرض مَسْخَفةٌ: قليلة الكلإِ، أُخِذ من الثوب السَّخِيفِ. وأَسْخَفَ الرجلُ: رَقَّ مالُه وقَلَّ؛ قال رؤبة:
وإن تَشَكَّيْت من الإسْخاف
ونَصْل سَخِيفٌ: طويل عَريض؛ عن أَبي حنيفة. والسَّخْفُ: موضع.

### Türkçe

**السخْفُ** ve **السَّخْفُ** ve **السَّخافةُ**: aklın inceliği. **سَخُفَ**, ötre ile, **سَخافةً**, o hâlde o **سَخِيفٌ**’dir; ve aklı **سَخِيفٌ** olan adam, **السَّخْفِ**i apaçık olan (kimsedir); ve bu, senin aklının **سُخْفةِ**sindendir. Ve **السَّخْفُ**: aklın zayıflığıdır. Ve dediler: “Onu ne kadar **أَسْخَفَه**!”; Sîbeveyh dedi: onda taaccüb, **ما أَفْعَلَه** (kalıbı) üzere vâki olmuştur; her ne kadar huy gibi ise de; çünkü o, bir renk ile de değildir, onda bir yaratılış ile de değildir; ancak o, aklın eksikliğindendir; bunu **الحُمْق** bâbında zikretmiştir. Ve **ساخَفْتُه**: **حامَقْته** gibidir. Ve **سَخُفَ السِّقاءُ سُخْفاً**: gevşedi. Ve **ثَوْبٌ سَخِيفٌ**: dokuması ince, **السَّخافةِ**si apaçık (olan). Ve **السَّخافة** her şeyde geneldir; **السَّحاب** ve **السَّقاء** gibi, değiştiği ve eskidiği zaman; ve **العُشْبِ السَّخيفِ**; ve **الرجلِ السخِيفِ**. Ve **سَحاب سَخيف**: ince. Ve her ne ince olduysa, muhakkak **سَخُفَ**. Ve neredeyse **السُّخْفَ**ı ancak aklın inceliğinde, özellikle, kullanırlar. Ve **سَخْفة الجوعِ**: onun inceliği ve zayıflığıdır. Ve Ebû Zerr’in İslâmı hadîsinde: onun günlerce kaldığı, sonra **سَخْفةَ الجوع**u bulmadığı; yani onun inceliğini ve zayıflığını (bulmadığı). Ve denir: onda açlıktan bir **سخفة** vardır. Ebû Amr: **السخف**, fetha ile, geçimin inceliğidir; ve ötre ile aklın inceliğidir. Ve denildi: o, insanın acıktığı zaman **السخف**ten kendisine arız olan hafifliktir; ve o, akılda ve başkasında hafifliktir. Ve **أَرض مَسْخَفةٌ**: otu az (olan); **الثوب السَّخِيفِ**ten alınmıştır. Ve **أَسْخَفَ الرجلُ**: malı inceldi ve azaldı; Rü’be dedi:
وإن تَشَكَّيْت من الإسْخاف
Ve **نَصْل سَخِيفٌ**: uzun, geniş; Ebû Hanîfe’den. Ve **السَّخْفُ**: bir yerdir.
