# سخن — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D9%86/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AE%D9%86/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سخن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AE%D9%86.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سخن

سَخُنَ
1 سَخُنَ ذ , (JK, S, MA, L, Msb, K,) aor. سَخُنَ ; (TA;) and سَخَنَ, (S, MA, L, Msb, K,) aor. سَخُنَ ; (TK;) and سَخِنَ, (L, Msb, K,) which is of the dial. of Benoo-'Ámir, (L,) aor. سَخَنَ ; (TK;) inf. n. سُخُونَةٌ, (JK, S, MA, L, Msb, K,) which is of the first [agreeably with analogy] (JK, S, MA) and of the second also, (S,) and سُخْنَةٌ, (JK, L, K,) which is of the first, (JK,) and سُخْنٌ, (MA, L, K, [accord. to some copies of the K, in which بِضَمَّتَيْنِ is put instead of بِضَمِّهِنَّ after these three inf. ns., سُخُنٌ,]) which is likewise of the first, (MA,) [or of the first and second,] and سَخَانَةٌ, (L, Msb, K,) [also of the first accord. to general analogy,] and سَخَنٌ, (K,) [which is of the third verb;] It was, or became, hot, or warm; (JK, S, MA, L, K;) said of water, (JK, S, L, Msb,) &c. (S, MA, L, Msb.) And سَخَنَتِ النَّارُ, and القِدْرُ, [and سَخُنَت,] aor. سَخُنَ , inf. n. سُخْنٌ and سُخُونَةٌ, [The fire, and the cooking-pot, became hot.] (L.) And سَخُنَتِ الأَرْضُ and سَخَنَت and سَخِنَت [The ground became hot]. (L.) And سَخُنَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ [The sun became hot upon him]: in the dial. of Benoo-'Ámir سَخِنَتْ. (L.) And سَخُنَ اليَوْمُ, (L, Msb,) and سَخَنَ, aor. سَخُنَ , and some say سَخِنَ, aor. سَخَنَ , inf. n. سُخْنٌ and سُخُنٌ, [The day was, or became, hot, or warm.] (L.) And سَخُنَتِ الدَّابَّةُ The beast, being made to run, became hot in its bones, and light, or agile, in its running; [or simply, became hot, or heated; (see EM pp. 172 and 173;)] as also سَخَنَت. (L.) And سَخِنَتْ عَيْنُهُ, with kesr, (JK, * S, MA, L, K,) and سَخُنَتْ, (JK, L,) or the former only, (L,) inf. n. سُخْنَةٌ (JK, S, * MA, L, K, [in the CK, erroneously, سَخْنَة,]) and سُخُونٌ (JK, L, K) and سَخَنٌ, (L, K, [accord. to the CK سَخْنٌ, but this is a mistake,]) contr. of قَرَّتْ (S, * L, K *) [i. e.] His eye was, or became, hot, [or heated, or inflamed, by weeping, or by grief or sorrow; or hot] in its tears. (MA.)

2 سَخَّنَ see the next paragraph.

اسخنهُ
4 اسخنهُ ذ ; (L, Msb, K;) inf. n. اـِسْخَانٌ, (S, L,) He heated it, or warmed it; made it hot, or warm; (S, * L, Msb, * K;) namely, water, (S, L, Msb,) &c.; (L, Msb;) as also ↓ سخّنهُ, (L, Msb, K,) inf. n. تَسْخِينٌ. (S, L.) And اسخن اللّٰهُ عَيْنَهُ, (S, L, K,) and بِعَيْنِهِ, (L, K,) [God made his eye to become hot, or heated, or inflamed, by weeping, or by grief or sorrow; or, simply,] made him to weep. (S, L, K.)

سَخْنٌ
سَخْنٌ ذ : see سُخْنَةٌ. ― -b2- [The signification of “ calor aquæ aliarumve rerum, ” assigned to it by Freytag as on the authority of J, is a mistake, probably occasioned by a fault in his copy of the S.]

سُخْنٌ
سُخْنٌ ذ an inf. n. of 1 [q. v.]. (MA, L, K.) ― -b2- Also Hot, or warm; (MA, PS;) i. q. حَارٌّ; (S, MA, Mgh, L, K;) contr. of بَارِدٌ; (JK, L;) an epithet applied to water, (JK, MA, Mgh, L,) &c.; (Msb;) as is also (in the same sense, JK, MA, Mgh, L) ↓ سَخِينٌ, (JK, S, MA, Mgh, L, Msb, K,) and ↓ سَاخِنٌ, (Msb,) and ↓ مُسْخَنٌ, syn. with سَخِينٌ like as مُبْرَمٌ is with بَرِيمٌ, &c., (IAar, S, L,) or ↓ مُسَخَّنٌ, [which is syn. with مُسْخَنٌ as meaning heated, or warmed,] like مُعَظَّمٌ [in measure], (K,) and ↓ سِخِّينٌ, (L, K,) and ↓ سُخَاخِينٌ, which is the only instance of the measure, (S, L, K, [which measure is said in the S to be فُعَاعِيلٌ, but in the K فُعَالِيلٌ,]) and which is also applied to food; (L;) syn. حَارٌّ: (L, K:) or, accord. to AA, ↓ سَخِينٌ, applied to water, means neither hot nor cold; as also سَخِيمٌ. (L.) And يَوْمٌ سُخْنٌ and ↓ سَاخِنٌ (S, L, Msb, K) and ↓ سَخْنَانٌ or ↓ سَخَنَانٌ, (accord. to different copies of the S,) or both these, (K,) and ↓ سُخْنَانٌ, (L, K, * [in the CK and in my MS. copy of the K written سُخْنَانُ, which is incorrect, and in like manner سَخْنَانٌ is there written ↓ سَخْنَانُ, but this, as well as سَخْنَانٌ, may be correct, for it appears that سَخْنَان has سَخْنَآءُ for its fem. as well as سَخْنَانَةٌ,]) and ↓ سُخَاخِينٌ signifies the same, [i. e. A hot, or warm, day,] or, accord. to IAar, ↓ يَوْمٌ سُخَاخِينٌ signifies a day that is [so hot as to be] hurtful, and painful: (L:) and لَيْلَةٌ سُخْنَةٌ (S, L, Msb, K) and ↓ سَاخِنَةٌ (L, Msb, K) and ↓ سَخْنَانَةٌ or ↓ سَخَنَانَةٌ, (S, accord. to different copies,) or both, (K,) and ↓ سُخْنَانَةٌ, (L, K,) [i. e. a hot, or warm, night,] or ↓ يَوْمٌ سَخَنَانٌ signifies a day intensely hot, and ↓ لَيْلَةٌ سَخْنَآءُ [the latter word being fem. of سَخْنَانُ] a sultry night, or intensely hot so that it takes away the breath: (JK:) and it is said in a trad. of Mo'áwiyeh Ibn-Kurrah, ↓ شَرُّ الشِّتَآءِ السَّخِينُ, meaning [The worst of winter is] the hot in which is no cold; in the “ Ghareeb ” of El- Harbee, ↓ السُّخَيْخِينُ, expl. as meaning the same, but this is probably a mistranscription. (L.)

سَخَنٌ
سَخَنٌ ذ an inf. n. of 1 [q. v., last sentence]. See also سُخْنَةٌ.

سَخْنَةٌ
سَخْنَةٌ ذ : see the next paragraph.

سُخْنَةٌ
سُخْنَةٌ ذ an inf. n. of 1 [q. v.]. (JK, S, * &c.) [Hence,] one says, اـِنِّى لَأَجِدُ فِى نَفْسِى سُخْنَةً, (L, K, *) as also ↓ سَخَنَةً (S, L, K, the only form mentioned in the S in this case) and ↓ سَخْنَةً (L, K) and ↓ سِخْنَةً and ↓ سَخْنًا, (K,) or ↓ سَخَنًا, (JK,) and ↓ سَخْنَآءَ (L) and ↓ سُخُونَةً (L, K) [and ↓ اـِسْخِنَةً (in the JK erroneously written أسْخِنَةً) contr. of اـِبْرِدَةً], meaning [Verily I find, or experience, in myself,] an excess of heat arising from pain: (S, L:) or [simply] heat: or fever. (L, K.) [Hence also,] سُخْنَةُ العَيْنِ contr. of قُرَّتُهَا [i. e. it signifies A hot, or heated, or an inflamed, state of the eye, by reason of weeping, or of grief or sorrow; or heat in the tears of the eye: see 1, last sentence]. (S, L, K.)

سِخْنَةٌ
سِخْنَةٌ ذ : see the next preceding paragraph. ― -b2- One says also, عَلَيْكَ بِالأَمْرِ عِنْدَ سِخْنَتِهِ, meaning (assumed tropical:) [Keep thou to the affair] while it is in its first state, before it become cold [i. e. unmanageable, like cold iron]. (L.)

سَخَنَةٌ
سَخَنَةٌ ذ : see سُخْنَةٌ.

سَخْنَآءُ
سَخْنَآءُ ذ [as fem. of سَخْنَانُ]: see سُخْنٌ, latter part. ― -b2- See also سُخْنَةٌ.

سَخْنَانٌ
سَخْنَانٌ ذ and سَخْنَانُ and سُخْنَانٌ, and سَخَنَانٌ in two places, and the same with ة: see سُخْنٌ.

سَخُونٌ
سَخُونٌ ذ Broth heated, or made hot. (S, L, K.)

سَخِينٌ
سَخِينٌ ذ : see سُخْنٌ, in three places. [See also a saying of ' Amr Ibn-Kulthoom cited in the first paragraph of art. سخو and سخى.] ― -b2- Also, (K,) or سَخِينُ العَيْنِ, (S, MA, L,) A man whose eye is [hot, or heated, or inflamed, by weeping, or by grief or sorrow; or] hot in its tears. (S, * MA, L, * K. *) ― -b3- And ضَرْبٌ سَخِينٌ, (K,) or ↓ سِخِّينٌ, (L,) (assumed tropical:) A hot, [i. e.] painful, smiting. (L, K. [Both are probably correct: that the latter is so is shown by what here follows.]) Ibn-Mukbil says,
↓ ضَرْبًا تَرَامَتْ بِهِ الأَبْطَالُ سِخِّينَا
[A smiting which the brave men cast, one at another, burning, or painful: the measure (بَسِيط) requires us to read the last word thus, with tesh-deed to the خ]. (L.)

سَخُونَةٌ
سَخُونَةٌ ذ : see سَخِينَةٌ.

سُخُونَةٌ
سُخُونَةٌ ذ an inf. n. of 1 [q. v.]. (JK, S, &c.) See also سُخْنَةٌ.

سَخِينَةٌ
سَخِينَةٌ ذ A certain thin food, made of flour; (K;) a kind of food made of flour, thinner than [the kind of gruel called] عَصِيدَة and thicker than [the soup called] حَسَآء; like نَفِيتَة, it is eaten only in a time of straitness, and dearth, and leanness of the cattle; and Kureysh were taunted on account of their eating it; (S, L;) for they ate it much; and were called سَخِينَة: accord. to Az, it is also called ↓ سَخُونَةٌ: accord. to AHeyth, on the authority of an Arab of the desert, it is flour thrown upon water or upon milk, and cooked, and then eaten [with dates (see خَزِيرٌ)], or supped; and this is what is called حَسَآء: [it is said in the Mgh to be the same as حَسَآء:] accord. to others, hot food: or food made of flour and clarified butter: or, of flour and dates, thicker than حَسَآء and thinner than عَصِيدَة. (L.)

سِخِّينٌ
سِخِّينٌ ذ : see سُخْنٌ: and سَخِينٌ, in two places. -A2- Also, (L, K,) in the S سَخِينٌ, which is a mistake, (K,) A مِسْحَاة [or shovel, or spade]: or a curved مِسْحَاة: of the dial. of 'Abd-El-Keys: (S, L:) pl. سَخَاخِينُ. (L, K.) [And] The مَرّ [or shovel, or spade,] with which one works in earth or mud: (JK:) or the handle of the [implement called] مِحْرَاث [q. v.]; (L, K;) i. e., (L,) its مَرّ, which is also called مِعْزَق. (IAar, L.) And A knife: or a butcher's knife: pl. as above. (IAar, L, K.)

سُخَاخِينٌ
سُخَاخِينٌ ذ : see سُخْنٌ, in three places. Also Rain coming in the intense heat of summer. (JK.)

السُّخَيْخِينُ
السُّخَيْخِينُ ذ : see سُخْنٌ, last sentence.

سَاخِنٌ
سَاخِنٌ ذ ; and its fem., with ة: see سُخْنٌ, in three places.

اـِسْخِنَةٌ
اـِسْخِنَةٌ ذ contr. of اـِبْرِدَةٌ: (K:) [see the latter word: and] see سُخْنَةٌ.

تَسْخَنٌ
تَسْخَنٌ ذ and تَسْخَانٌ: see the next paragraph; the latter, in two places.

تَسَاخِينُ
تَسَاخِينُ ذ , accord. to Th, (Mgh, L, Msb,) a pl. having no sing., (S, Mgh, L, Msb, K,) like تَعَاشِيبُ; (S;) or its sing. is ↓ تَسْخَانٌ and ↓ تَسْخَنٌ, (Mgh, L, Msb, K,) Boots; syn. خِفَافٌ [pl. of خُفٌّ]: (JK, S, Mgh, L, Msb, K:) occurring in a trad., in which it is said, أَمَرَهُمْ أَنْ يَمْسَحُوا عَلَى المَشَاوِذِ وَالتَّسَاخِينِ, (S, L,) [expl. as] meaning [He ordered them to wipe] the turbans and the boots. (L.) [But see what here follows.] ― -b2- Also A kind of thing like the طَيَالِس [pl. of طَيْلَسَانٌ, q. v.]: (K:) Hamzeh El-Isbahánee says, ↓ تَسْخَانٌ is an arabicized word from [the Pers.] تَشْكن [?], the name of a certain kind of headcovering, which the learned men, and the lawyers of the Persians or the judges of the Magians, exclusively of other persons, used to put upon their heads; and by such as knew not its Pers. original, it has been expl. as meaning a boot. (IAth, L.) -A2- Also i. q. مَرَاجِلُ [i. e. Cookingpots, or copper cooking-pots, &c.; pl. of مِرْجَلٌ, q. v.]. (L, K. [In the CK, المَرَاحِلُ الخِفافُ is erroneously put for المَرَاجِلُ وَالخِفَافُ. See also مِسْخَنَةٌ.])

مُسْخَنٌ
مُسْخَنٌ ذ : see سُخْنٌ, second sentence.

مَسْخَنَةٌ
مَسْخَنَةٌ ذ [A cause of heat or warmth]: see an ex. voce مَبْرَدَةٌ [which signifies the contrary].

مِسْخَنَةٌ
مِسْخَنَةٌ ذ A cooking-pot (قِدْرٌ, JK, S, L) of the kind called بِرَام [pl. of بُرْمَةٌ, q. v.], (L, K,) like the [vessel called] تَوْر [q. v.], (JK, S, L, K,) in which food is heated: or accord. to ISh, a small cooking-pot in which one cooks for a child. (L.)

مُسَخَّنٌ
مُسَخَّنٌ ذ : see سُخْنٌ, second sentence.

### Türkçe

**سَخُنَ**
1 **سَخُنَ** ذ , (JK, S, MA, L, Msb, K,) muzâri‘i **سَخُنَ** ; (TA;) ve **سَخَنَ**, (S, MA, L, Msb, K,) muzâri‘i **سَخُنَ** ; (TK;) ve **سَخِنَ**, (L, Msb, K,) ki bu Benû-‘Âmir lehçesindendir, (L,) muzâri‘i **سَخَنَ** ; (TK;) mastarı **سُخُونَةٌ**, (JK, S, MA, L, Msb, K,) ki bu birincidendir [kıyasla uyumlu olarak], (JK, S, MA) ve ikincidendir de, (S,) ve **سُخْنَةٌ**, (JK, L, K,) ki bu birincidendir, (JK,) ve **سُخْنٌ**, (MA, L, K, [K’nın bazı nüshalarına göre, bu üç mastardan sonra بِضَمِّهِنَّ yerine بِضَمَّتَيْنِ konulmuştur, **سُخُنٌ**,]) ki bu da birincidendir, (MA,) [yahut birinci ve ikincidendir,] ve **سَخَانَةٌ**, (L, Msb, K,) [genel kıyasa göre birincidendir de,] ve **سَخَنٌ**, (K,) [ki bu üçüncü fiildendir;] Sıcak oldu, yahut ısındı; (JK, S, MA, L, K;) su hakkında söylenir, (JK, S, L, Msb,) vb. (S, MA, L, Msb.) Ve **سَخَنَتِ النَّارُ**, ve **القِدْرُ**, [ve **سَخُنَت**], muzâri‘i **سَخُنَ** , mastarı **سُخْنٌ** ve **سُخُونَةٌ**, [Ateş ve tencere sıcak oldu.] (L.) Ve **سَخُنَتِ الأَرْضُ** ve **سَخَنَت** ve **سَخِنَت** [Yer sıcak oldu]. (L.) Ve **سَخُنَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ** [Güneş onun üzerine sıcak oldu]: Benû-‘Âmir lehçesinde **سَخِنَتْ**. (L.) Ve **سَخُنَ اليَوْمُ**, (L, Msb,) ve **سَخَنَ**, muzâri‘i **سَخُنَ** , ve bazıları **سَخِنَ** der, muzâri‘i **سَخَنَ** , mastarı **سُخْنٌ** ve **سُخُنٌ**, [Gün sıcak oldu, yahut ısındı.] (L.) Ve **سَخُنَتِ الدَّابَّةُ**: Hayvan koşturulmakla kemiklerinde sıcak oldu ve koşmasında hafif, yahut çevik oldu; [yahut sadece, sıcak oldu, yahut ısındı; (EM s. 172 ve 173’e bak);] bunun gibi **سَخَنَت** de. (L.) Ve **سَخِنَتْ عَيْنُهُ**, kesre ile, (JK, * S, MA, L, K,) ve **سَخُنَتْ**, (JK, L,) yahut yalnız birincisi, (L,) mastarı **سُخْنَةٌ** (JK, S, * MA, L, K, [CK’da yanlışlıkla **سَخْنَة**]) ve **سُخُونٌ** (JK, L, K) ve **سَخَنٌ**, (L, K, [CK’ya göre **سَخْنٌ**, fakat bu hatadır,]) **قَرَّتْ**’in zıddıdır (S, * L, K *) [yani] Gözü sıcak oldu, yahut sıcaklaştı, [yahut ağlamadan, yahut keder ve üzüntüden dolayı sıcaklaştı, yahut iltihaplandı; yahut sıcak oldu] gözyaşında. (MA.)

2 **سَخَّنَ**: bir sonraki paragrafa bak.

**اسخنهُ**
4 **اسخنهُ** ذ ; (L, Msb, K;) mastarı **اـِسْخَانٌ**, (S, L,) Onu ısıttı, yahut ılıttı; onu sıcak, yahut ılık yaptı; (S, * L, Msb, * K;) yani suyu, (S, L, Msb,) vb.; (L, Msb;) bunun gibi ↓ **سخّنهُ**, (L, Msb, K,) mastarı **تَسْخِينٌ**. (S, L.) Ve **اسخن اللّٰهُ عَيْنَهُ**, (S, L, K,) ve **بِعَيْنِهِ**, (L, K,) [Allah onun gözünü sıcak, yahut ısınmış, yahut iltihaplanmış kıldı, ağlamadan yahut keder ve üzüntüden dolayı; yahut sadece,] onu ağlattı. (S, L, K.)

**سَخْنٌ**
**سَخْنٌ** ذ : **سُخْنَةٌ**’ye bak. ― -b2- [Freytag’ın J’ye dayanarak ona nispet ettiği “calor aquæ aliarumve rerum” anlamı bir hatadır; muhtemelen S nüshasındaki bir kusurdan doğmuştur.]

**سُخْنٌ**
**سُخْنٌ** ذ 1’in bir mastarıdır [ona bak]. (MA, L, K.) ― -b2- Ayrıca: Sıcak, yahut ılık; (MA, PS;) **حَارٌّ** ile aynı; (S, MA, Mgh, L, K;) **بَارِدٌ**’in zıddı; (JK, L;) suya sıfat olarak kullanılır, (JK, MA, Mgh, L,) vb.; (Msb;) bunun gibi (aynı anlamda, JK, MA, Mgh, L) ↓ **سَخِينٌ**, (JK, S, MA, Mgh, L, Msb, K,) ve ↓ **سَاخِنٌ**, (Msb,) ve ↓ **مُسْخَنٌ**, **سَخِينٌ** ile eşanlamlıdır; tıpkı **مُبْرَمٌ**’ın **بَرِيمٌ** ile olması gibi, vb., (IAar, S, L,) yahut ↓ **مُسَخَّنٌ**, [ki “ısıtılmış, yahut ılıtılmış” anlamında **مُسْخَنٌ** ile eşanlamlıdır,] **مُعَظَّمٌ** gibi [vezinde], (K,) ve ↓ **سِخِّينٌ**, (L, K,) ve ↓ **سُخَاخِينٌ**, ki bu veznin tek örneğidir, (S, L, K, [bu veznin S’de **فُعَاعِيلٌ**, fakat K’da **فُعَالِيلٌ** olduğu söylenir,]) ve bu yiyeceğe de uygulanır; (L;) **حَارٌّ** ile eşanlamlıdır: (L, K:) yahut AA’ya göre, ↓ **سَخِينٌ**, suya uygulandığında, ne sıcak ne soğuk demektir; bunun gibi **سَخِيمٌ** de. (L.) Ve **يَوْمٌ سُخْنٌ** ve ↓ **سَاخِنٌ** (S, L, Msb, K) ve ↓ **سَخْنَانٌ** yahut ↓ **سَخَنَانٌ**, (S’nin farklı nüshalarına göre,) yahut bu ikisi de, (K,) ve ↓ **سُخْنَانٌ**, (L, K, * [CK’da ve K’nın yazma nüshamda **سُخْنَانُ** yazılmıştır, bu yanlıştır; aynı şekilde orada **سَخْنَانٌ** da ↓ **سَخْنَانُ** yazılmıştır; fakat bu, **سَخْنَانٌ** gibi doğru olabilir; çünkü görünüşe göre **سَخْنَان**’ın müennesi **سَخْنَآءُ** olduğu gibi **سَخْنَانَةٌ** da vardır,]) ve ↓ **سُخَاخِينٌ** aynı şeyi ifade eder, [yani sıcak, yahut ılık bir gün,] yahut IAar’a göre, ↓ **يَوْمٌ سُخَاخِينٌ** zararlı ve acı verici [derecede] sıcak bir günü ifade eder: (L:) ve **لَيْلَةٌ سُخْنَةٌ** (S, L, Msb, K) ve ↓ **سَاخِنَةٌ** (L, Msb, K) ve ↓ **سَخْنَانَةٌ** yahut ↓ **سَخَنَانَةٌ**, (S, farklı nüshalara göre,) yahut ikisi de, (K,) ve ↓ **سُخْنَانَةٌ**, (L, K,) [yani sıcak, yahut ılık bir gece,] yahut ↓ **يَوْمٌ سَخَنَانٌ** çok şiddetli sıcak bir günü ifade eder, ve ↓ **لَيْلَةٌ سَخْنَآءُ** [son kelime **سَخْنَانُ**’un müennesidir] bunaltıcı bir geceyi, yahut nefesi kesen derecede şiddetli sıcağı: (JK:) ve Muâviye b. Kurra’nın bir rivayetinde şöyle denildiği aktarılır: ↓ **شَرُّ الشِّتَآءِ السَّخِينُ**, yani [kışın en kötüsü] içinde soğuk bulunmayan sıcaktır; el-Harbî’nin “Gharîb”inde ↓ **السُّخَيْخِينُ**, aynı anlamda diye açıklanmıştır; fakat bu muhtemelen bir yanlış yazımdır. (L.)

**سَخَنٌ**
**سَخَنٌ** ذ 1’in bir mastarıdır [ona bak, son cümle]. **سُخْنَةٌ**’ye de bak.

**سَخْنَةٌ**
**سَخْنَةٌ** ذ : bir sonraki paragrafa bak.

**سُخْنَةٌ**
**سُخْنَةٌ** ذ 1’in bir mastarıdır [ona bak]. (JK, S, * vb.) [Bundan dolayı,] şöyle denir: **اـِنِّى لَأَجِدُ فِى نَفْسِى سُخْنَةً**, (L, K, *) bunun gibi ↓ **سَخَنَةً** (S, L, K, bu durumda S’de zikredilen tek şekil) ve ↓ **سَخْنَةً** (L, K) ve ↓ **سِخْنَةً** ve ↓ **سَخْنًا**, (K,) yahut ↓ **سَخَنًا**, (JK,) ve ↓ **سَخْنَآءَ** (L) ve ↓ **سُخُونَةً** (L, K) [ve ↓ **اـِسْخِنَةً** (JK’da yanlışlıkla **أسْخِنَةً** yazılmıştır) **اـِبْرِدَةً**’nin zıddı], yani [Gerçekten ben kendimde] acıdan doğan bir aşırı sıcaklık buluyorum: (S, L:) yahut [sadece] sıcaklık: yahut ateşli hastalık. (L, K.) [Bundan ayrıca,] **سُخْنَةُ العَيْنِ** **قُرَّتُهَا**’nın zıddıdır [yani gözün ağlamadan yahut keder ve üzüntüden dolayı sıcak, yahut ısınmış, yahut iltihaplı hâli; yahut gözyaşındaki sıcaklık: 1’in son cümlesine bak]. (S, L, K.)

**سِخْنَةٌ**
**سِخْنَةٌ** ذ : bir önceki paragrafa bak. ― -b2- Ayrıca şöyle denir: **عَلَيْكَ بِالأَمْرِ عِنْدَ سِخْنَتِهِ**, yani (mecaz kabul edilerek:) [İşe sarıl] onun ilk hâlinde, soğumadan önce [yani soğuk demir gibi ele gelmez olmadan önce]. (L.)

**سَخَنَةٌ**
**سَخَنَةٌ** ذ : **سُخْنَةٌ**’ye bak.

**سَخْنَآءُ**
**سَخْنَآءُ** ذ [**سَخْنَانُ**’un müennesi olarak]: **سُخْنٌ**’ün son kısmına bak. ― -b2- **سُخْنَةٌ**’ye de bak.

**سَخْنَانٌ**
**سَخْنَانٌ** ذ ve **سَخْنَانُ** ve **سُخْنَانٌ**, ve iki yerde **سَخَنَانٌ**, ve bunun ة ile olanı: **سُخْنٌ**’e bak.

**سَخُونٌ**
**سَخُونٌ** ذ Isıtılmış, yahut sıcak yapılmış et suyu. (S, L, K.)

**سَخِينٌ**
**سَخِينٌ** ذ : üç yerde **سُخْنٌ**’e bak. [Ayrıca سخو ve سخى maddesinin ilk paragrafında nakledilen ‘Amr b. Kulthûm’un bir sözüne de bak.] ― -b2- Ayrıca, (K,) yahut **سَخِينُ العَيْنِ**, (S, MA, L,) Gözü [ağlamadan yahut keder ve üzüntüden dolayı sıcak, yahut ısınmış, yahut iltihaplı; yahut] gözyaşında sıcak olan adam. (S, * MA, L, * K. *) ― -b3- Ve **ضَرْبٌ سَخِينٌ**, (K,) yahut ↓ **سِخِّينٌ**, (L,) (mecaz kabul edilerek:) Sıcak, [yani] acı verici bir vurma. (L, K. [İkisi de muhtemelen doğrudur: ikincisinin doğru olduğu, burada ardından gelenle gösterilir.]) İbn-Mukbil der ki,
↓ **ضَرْبًا تَرَامَتْ بِهِ الأَبْطَالُ سِخِّينَا**
[Yiğitlerin birbirlerine attıkları, yakıcı, yahut acı verici bir vurma: vezin (**بَسِيط**) son kelimeyi böyle okumamızı gerektirir; **خ** üzerine şedde ile]. (L.)

**سَخُونَةٌ**
**سَخُونَةٌ** ذ : **سَخِينَةٌ**’ye bak.

**سُخُونَةٌ**
**سُخُونَةٌ** ذ 1’in bir mastarıdır [ona bak]. (JK, S, vb.) **سُخْنَةٌ**’ye de bak.

**سَخِينَةٌ**
**سَخِينَةٌ** ذ Unla yapılan belirli bir ince yiyecek; (K;) unla yapılan bir çeşit yiyecek; [**عَصِيدَة** denilen bulamaç türünden] daha ince ve [**حَسَآء** denilen çorbadan] daha kalın; **نَفِيتَة** gibi, yalnız darlık, kıtlık ve hayvanların zayıflığı zamanında yenir; ve Kureyş onun yenmesi sebebiyle ayıplanmıştır; (S, L;) çünkü onu çok yerlerdi; ve **سَخِينَة** diye adlandırıldılar: Az’a göre ona ayrıca ↓ **سَخُونَةٌ** da denir: AHeyth’e göre, bir bedevî Arap’tan naklen, suya yahut süte atılan un olup pişirilir, sonra [hurma ile (bk. **خَزِيرٌ**)] yenir yahut içilir; ve bu, **حَسَآء** diye adlandırılan şeydir: [Mgh’de **حَسَآء** ile aynı olduğu söylenir:] başkalarına göre, sıcak yiyecek: yahut un ve sade yağdan yapılan yiyecek: yahut un ve hurmadan, **حَسَآء**’dan daha kalın ve **عَصِيدَة**’den daha ince. (L.)

**سِخِّينٌ**
**سِخِّينٌ** ذ : üç yerde **سُخْنٌ**’e; ve iki yerde **سَخِينٌ**’e bak. -A2- Ayrıca, (L, K,) S’de **سَخِينٌ** [diye geçer], bu bir hatadır, (K,) Bir **مِسْحَاة** [yahut kürek, yahut bel]: yahut eğri bir **مِسْحَاة**: ‘Abd-el-Kays lehçesindendir: (S, L:) çoğulu **سَخَاخِينُ**. (L, K.) [Ve] Toprakta yahut çamurda çalışılan **مَرّ** [yahut kürek, yahut bel]: (JK:) yahut [**مِحْرَاث** denilen aletin] sapı; (L, K;) yani, (L,) onun **مَرّ**’ı; buna **مِعْزَق** da denir. (IAar, L.) Ve bir bıçak: yahut kasap bıçağı: çoğulu yukarıdaki gibidir. (IAar, L, K.)

**سُخَاخِينٌ**
**سُخَاخِينٌ** ذ : üç yerde **سُخْنٌ**’e bak. Ayrıca yazın şiddetli sıcağında gelen yağmur. (JK.)

**السُّخَيْخِينُ**
**السُّخَيْخِينُ** ذ : **سُخْنٌ**’ün son cümlesine bak.

**سَاخِنٌ**
**سَاخِنٌ** ذ ; ve onun müennesi, ة ile: üç yerde **سُخْنٌ**’e bak.

**اـِسْخِنَةٌ**
**اـِسْخِنَةٌ** ذ **اـِبْرِدَةٌ**’nin zıddı: (K:) [son kelimeye bak: ve] **سُخْنَةٌ**’ye bak.

**تَسْخَنٌ**
**تَسْخَنٌ** ذ ve **تَسْخَانٌ**: bir sonraki paragrafa bak; ikincisi, iki yerde.

**تَسَاخِينُ**
**تَسَاخِينُ** ذ , Sa‘leb’e göre, (Mgh, L, Msb,) tekili olmayan bir çoğuldur, (S, Mgh, L, Msb, K,) **تَعَاشِيبُ** gibi; (S;) yahut onun tekili ↓ **تَسْخَانٌ** ve ↓ **تَسْخَنٌ**’dır, (Mgh, L, Msb, K,) Mestler; **خِفَافٌ** [**خُفٌّ**’un çoğulu] ile eşanlamlıdır: (JK, S, Mgh, L, Msb, K:) bir rivayette geçer; orada şöyle denir: **أَمَرَهُمْ أَنْ يَمْسَحُوا عَلَى المَشَاوِذِ وَالتَّسَاخِينِ**, (S, L,) [açıklamasıyla] yani [onlara mesh etmelerini emretti] sarıklar ve mestler üzerine. (L.) [Fakat aşağıda gelen şeye bak.] ― -b2- Ayrıca **طَيَالِس** [**طَيْلَسَانٌ**’ın çoğulu] gibi bir şey türü: (K:) Hamze el-İsfahânî der ki, ↓ **تَسْخَانٌ** [Farsça] تَشْكن [?]’den Arapçalaştırılmış bir kelimedir; bu, belirli bir baş örtüsünün adıdır; Farsların âlimleri ve fakihleri yahut Mecûsîlerin kadıları, diğer kişilerden ayrı olarak, onu başlarına koyarlardı; ve onun Farsça aslını bilmeyenler tarafından “mest” anlamında açıklanmıştır. (IAth, L.) -A2- Ayrıca **مَرَاجِلُ** ile aynı [yani tencereler, yahut bakır tencereler, vb.; **مِرْجَلٌ**’in çoğulu, ona bak]. (L, K. [CK’da **المَرَاحِلُ الخِفافُ** yanlışlıkla **المَرَاجِلُ وَالخِفَافُ** yerine konmuştur. **مِسْخَنَةٌ**’ye de bak.])

**مُسْخَنٌ**
**مُسْخَنٌ** ذ : **سُخْنٌ**’ün ikinci cümlesine bak.

**مَسْخَنَةٌ**
**مَسْخَنَةٌ** ذ [Sıcaklığın yahut ılıklığın bir sebebi]: **مَبْرَدَةٌ** maddesinde örnek olarak geçene bak [ki bunun zıddını ifade eder].

**مِسْخَنَةٌ**
**مِسْخَنَةٌ** ذ **بِرَام** denilen türden (L, K,) [**بُرْمَةٌ**’nin çoğulu, ona bak], (L, K,) **تَوْر** [ona bak] gibi, (JK, S, L, K,) içinde yiyeceğin ısıtıldığı bir tencere (**قِدْرٌ**, JK, S, L): yahut ISh’ye göre, çocuk için yemek pişirilen küçük bir tencere. (L.)

**مُسَخَّنٌ**
**مُسَخَّنٌ** ذ : **سُخْنٌ**’ün ikinci cümlesine bak.
