# سدد — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AF%D8%AF/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AF%D8%AF/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AF%D8%AF.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: سدد

س د د
سد الثلمة فانسدت واستدت وهذا سدادها‏.‏
وضرب بينهما سد وسد وضربـت بينهمـا الأسداد وغشيت سدة فلان وهي ما بين يدي بابه أو بابه‏.‏
قال‏:‏ ترى الوفود قياماً عنـد سدتـه يغشون باب مـزور غيـر زوار وفـي الحديـث ‏"‏ الشعـث الـرءوس الذيـن لا تفتـح لهـم السـدد ‏"‏ أي الأبـواب‏.‏
وهـو علـى سـداد مـن أمـره وسدد‏.‏
وقلت له سداداً من القول وسددا‏:‏ صواباً‏.‏
قال كعب‏:‏ ماذا عليها وماذا كان ينقصهـا يوم الترحل لو قالت لنا سددا واللهـم سددنـي‏:‏ وفقني‏.‏
وسد الرجل يسد بكسر السين‏:‏ صار سديداً وسدّ قوله وأمره يسد بفتح السين وأمر سديد‏.‏
وأسد واستد ساعده وتسدد على الرمي‏:‏ استقام‏.‏
قال‏:‏ أعلمه الرماية كل يوم فلما استدّ ساعده رماني ومن المجاز‏:‏ فيه ‏"‏ سداد من عوز ‏"‏ بكسر السين‏.‏
وجراد سد‏:‏ يسد الأفق من كثرته‏.‏
قال العجاج‏:‏ سيل الجراد السد يرتاد الخضر آواه ليل غرضا ثـم ابتكـر وفتأت عنه ضحى الشرق الخصر فمـد أعـراف العجـاج وانتشر أي غـرض بمكانـه يريـد الانتشـار ومـع الجراد تهيج غبرة إذا طار شبه به الجيش‏.‏
وفلان بريء من الأسدة وهي العيوب يقال‏:‏ ما به سداد أي عيب يسد فاه فلا يتكلم‏.‏
وهو يسد مسد أبيه وهم يسدون مساد أسلافهم‏.‏
وهو من أسد المسد وهو بستان بني معمر‏.‏
وأتتنا الريح من سداد أرضهم‏:‏ من قصدها‏.‏
قال‏:‏ إذا الريح جاءت من سداد بلادها أتانـا بهـا مسك ذكيّ وعنبر وعين سادة‏:‏ ذهب نورها وهي قائمة‏.‏

### Türkçe

س د د
**سدّ الثلمة**: gedik/yarığı kapattı; böylece kapandı; ve kapandı. Ve bu, onun kapatılmasıdır.
Ve ikisinin arasına bir **سدّ** ve **سدّ** vurdu; ve aralarına **الأسداد** vuruldu. Ve falanın **سدة**sine büründüm; o, kapısının önünde olan şeydir yahut kapısının kendisidir.
Dedi ki:
Onun **سدة**si yanında elçiler ayakta görürsün; ziyaretçi olmayan bir ziyaret edilenin kapısını örterler. Ve hadiste: "Saçları dağınık olanlar ki onlara **السدد** açılmaz" yani kapılar.
Ve o, işinden bir **سداد** üzerinedir; ve **سدد**.
Ve ona sözden bir **سداداً** ve **سدداً** dedim: doğru olarak.
Ka‘b dedi ki:
Üzerinde ne var ve ondan ne eksik olurdu göç günü, bize **سدداً** deseydi. Ve "Allah’ım, beni **سددني**": beni muvaffak kıl.
Ve adam **سدّ** eder, **يسدّ** (س’nin kesresiyle): **سديداً** oldu. Ve onun sözü ve işi **سدّ** etti, **يسدّ** (س’nin fethasıyla); ve **أمر سديد**.
Ve **أسد** ve **استد** onun pazusu; ve atış üzerine **تسدد** etti: doğruldu/düzeldi.
Dedi ki:
Ona her gün ok atmayı öğretti; pazusu **استدّ** olunca beni vurdu. Ve mecazdan: onda "yoksulluktan bir **سداد**" (س’nin kesresiyle).
Ve **جراد سدّ**: çokluğundan ufku kapatır.
El-‘Accâc dedi ki:
**سيل الجراد السد يرتاد الخضر آواه ليل غرضا ثم ابتكر وفتأت عنه ضحى الشرق الخصر فمد أعراف العجاج وانتشر**
Yani: **غرض** yerinde, yayılmayı ister; ve çekirge ile, uçtuğu zaman bir toz kalkar; ordu ona benzetildi.
Ve falan **الأسدة**den berîdir; o, ayıplardır. Denir ki: onda **سداد** yoktur; yani ağzını kapatıp konuşmayan bir ayıp.
Ve o, babasının yerini **يسدّ** eder; ve onlar, atalarının yerlerini **يسدون** ederler.
Ve o, **أسد المسد**dendir; o, Benî Mu‘ammer’in bir bostanıdır.
Ve bize rüzgâr, onların toprağının **سداد**ından geldi: onun kastından.
Dedi ki:
**إذا الريح جاءت من سداد بلادها أتانـا بهـا مسك ذكيّ وعنبر**
Ve **عين سادة**: nuru gitti; hâlbuki ayaktadır.
