# سدن — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AF%D9%86/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%AF%D9%86/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سدن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AF%D9%86.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: سدن

باب السين والدال والنون معهما
س د ن، س ن د، ن د س مستعملات
سدن:
السَّدَنُ: السِّتْر، والسِّدانةُ: الحجابة.
والسَّدينُ: الحاجبُ، وسَدَنَهُ البَيُتِ حُجابُه.
سند:
السَّنَدُ: ما ارتَفَعَ من الارض في قُبُل جَبَلٍ أو وادٍ.
وكلُّ شيءٍ أسْنَدْتَ اليه شيئاً فهو مُسْنَدٌ.
والكلامُ سَنَدٌ ومُسنَدٌ كقولك: عبد اللهِ رجلٌ صالحٌ، فعبدُ الله سَنَدٌ ورجلٌ صالحٌ مُسنَدٌ إليه.
وناقة سِنادٌ أي طويلةُ القَوائِم مُسنَدَة السَّنام.
والسَّنْدُ: ضَربٌ من الثِّياب، قميص ثم يُلْبَس فوقه قَميصٌ أقصَرُ منه.
وكذلك قُمُصٌ قِصارٌ من خِرَقٍ مُغَيَّبٍ بعضُها تحت بعضٍ، وكلُّ ماظَهَرَ من ذلك يُسَمَّى سِمطاً، قال العَجّاج في الثَّوُر وما على قَوائمه من الوَشْي: كَتّانها أو سَنَدٍ أسماطِ والمُسْنَدُ: الدَّهْرُ لأنَّ الاشياء تُسنَد إليه، تقول: كانَ كذا في زَمانِ كذا.
والسِّنادُ في الشِّعر: اختِلاف حَرْفِ المُقيَّدِ والمُرْدَف نحو الدَّيْن مع الدِّين في القوافي، يقال: سانَدْتَ في شعرك كقوله: ألا هُبِّي بصَحنِك فاصبَحِينا ثم قال: تُصَفِّقُها الرِّياحُ اذا جَرَيْنا والسِّنْدَ أْوَةُ: الجريء الشَّديدُ، قال: سِندَأْوَةٌ مثل الفَنيقِ الحافِرِ والسِّنادُ: أن يَسْلَخَ شِعرَ غَيره فيُسنِده الى نفسه فيَدَّعيه أنه من شِعرِه.
ندس:
رجلٌ نَدِسٌ ونَدُسٌ أي فَطِنٌ.
والنَّدسُ: السَّريعُ الاستِماع للصَّوْتِ الخَفيِّ، ويكون الصَّوتُ الخَفِيُّ نَدْساً، وقد نَدِس نَدَساً.

### Türkçe

باب **السين** و**الدال** و**النون** معهما
**س د ن**، **س ن د**، **ن د س** müsta‘melât (kullanılanlar)

**سدن**:
**السَّدَنُ**: örtü; **السِّدانةُ**: kapıcılık (hâciblik).
**والسَّدينُ**: hâcib; **وسَدَنَهُ البَيُتِ**: onun (evin) hâcibleri.

**سند**:
**السَّنَدُ**: bir dağın veya vadinin ön tarafında yerden yükselen şey.
Ve her şey ki ona bir şeyi dayadın; o, **مُسْنَدٌ**’dir.
Ve söz **سَنَدٌ** ve **مُسنَدٌ**’dir; senin sözün gibi: **عبد اللهِ رجلٌ صالحٌ**; böylece **عبدُ الله** **سَنَدٌ**’dir ve **رجلٌ صالحٌ** ona **مُسنَدٌ**’dir.
Ve bir deve **سِنادٌ**: yani uzun bacaklı, hörgücü dayalı.
Ve **السَّنْدُ**: elbiselerden bir tür; bir gömlek, sonra onun üstüne ondan daha kısa bir gömlek giyilir.
Ve yine: paçavralardan kısa gömlekler; bazısı bazısının altına gizlenmiş; bunun görünen her şeyine **سِمطاً** denir. **العَجّاج** öküz hakkında ve onun bacakları üzerindeki nakış hakkında dedi: **كَتّانها أو سَنَدٍ أسماطِ**
Ve **المُسْنَدُ**: dehr (zaman); çünkü şeyler ona isnad edilir; dersin ki: falan, falan zamanda idi.
Ve **السِّنادُ** şiirde: kafiye harflerinde **المُقيَّدِ** ve **المُرْدَف** harfinin ihtilâfı; **الدَّيْن** ile **الدِّين** gibi kafiyelerde. Denir ki: şiirinde **سانَدْتَ**; onun sözü gibi: **ألا هُبِّي بصَحنِك فاصبَحِينا** sonra dedi: **تُصَفِّقُها الرِّياحُ اذا جَرَيْنا**
Ve **السِّنْدَ أْوَةُ**: cesur, şiddetli; dedi ki: **سِندَأْوَةٌ مثل الفَنيقِ الحافِرِ**
Ve **السِّنادُ**: başkasının şiirini soyması, onu kendisine isnad etmesi; onun kendi şiirinden olduğunu iddia etmesi.

**ندس**:
Bir adam **نَدِسٌ** ve **نَدُسٌ**: yani zeki.
Ve **النَّدسُ**: gizli sesi işitmede hızlı olan; ve gizli ses **نَدْساً** olur; ve gerçekten **نَدِس** **نَدَساً**.
