# سرب — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%A8/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D8%A8/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%A8.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سرب

سَرَبَ
1 سَرَبَ ذ aor. سَرُبَ , inf. n. سُرُوبٌ, He went forth: and he went away. (M.) You say, سَرَبَ فِى الأَرْضِ, (M, A, Mgh, Msb,) aor. as above, (M, Msb,) and so the inf. n., (M, A, Msb,) He went away [into the country, or in the land]. (M, A, Mgh, Msb.) And سَرَبَ فِى حَاجَتِهِ He went, or went away, (A'Obeyd, M,) or, as some say, during the day, (M,) for the accomplishment of his want. (A'Obeyd, M.) And هُوَ يَسْرُبُ النَّهَارَ كُلَّهُ فِى حَوَائِجِهِ [He goes, or goes away, all the day, accomplishing his wants]. (A.) ― -b2- سَرَبَ [or rather سَرَبَ فِى الأَرْضِ] also signifies He (a man) went away at random into the country, or in the land. (Har pp. 448 and 511.) A poet says, (S,) namely, Keys Ibn-El-Khateem, (TA,)
↓ أَنَّى سَرَبْتِ وَكُنْتِ غَيْرَ سَرُوبِ
[i. e. Whence hast thou gone away at random? for thou wast not one wont to go away at random:] (S, TA:) thus, سربت, as related by IDrd: accord. to others, [سَرَيْتِ,] with ى. (TA.) ― -b3- سَرَبَتِ الاـِبِلُ, aor. and inf. n. as above, The camels went away into the country, or in the land, going forth whithersoever they would: and in like manner سَرَبَ is said of a stallion [camel]': (Az, TA:) or سَرَبَ, (S, K,) said of a stallion [camel], aor. as above, (S,) and so the inf. n., signifies he repaired, or betook himself, to the place of pasture: (S, A, K:) and سَرَبَ المَالُ, aor. سَرُبَ , inf. n. سَرْبٌ, the camels, or cattle, pastured during the day without a pastor. (Msb.) ― -b4- سَرَبَ المَآءُ, (A, Mgh, Msb,) aor. as above, (Msb,) inf. n. سُرُوبٌ; (Mgh, Msb;) or سَرِبَ, [aor. سَرَبَ ,] inf. n. سَرَبٌ; (M;) The water ran (A, Mgh) upon the surface of the ground: (A:) or flowed; as also ↓ انسرب: (M:) [or the latter signifies it ran swiftly: (see Har p. 586:)] and in like manner one says of the سَرَاب [or mirage], يَسْرَبُ, inf. n. سَرَبٌ, it runs. (AHeyth, TA.) And سَرِبَتِ العَيْنُ, inf. n. سَرَبٌ; and سَرَبَتْ, aor. سَرُبَ , inf. n. سُرُوبٌ; The عين [or source, or perhaps (assumed tropical:) eye, (see مَسْرَبٌ,)] flowed; as also ↓ تسرّبت: so says Lh. (M.) And سَرِبَتِ المَزَادَةُ, aor. سَرَبَ , (S, K,) inf. n. سَرَبٌ, (S,) The مزادة [or leathern water-bag] flowed. (S, K.) And خَرَجَ المَآءُ سَرَبًا The water came forth from the punctures made in sewing the skin. (TA.) [Or] سَرِبَتْ said of a new [water-skin such as is termed] قِرْبَة, or of a مَزَادَة, signifies It had water poured into it in order that the thong [with which it was sewed] might become moistened, so as to swell, and fill up the holes made in the sewing. (M.) ― -b5- See also سَرَبٌ, below. ― -b6- [Golius explains سَرَبَ, inf. n. سَرَبَانٌ, as on the authority of the KL, as signifying “ Ingressus fuit in rem, totum subivit implevitve locum: ” but this is a mistake, evidently occasioned by his finding سَرَبَانٌ, explained in this sense, instead of سَرَيَان, the reading in my copy of the KL.] -A2- سَرْبٌ [as an inf. n.] is [also] syn. with خَرْزٌ [signifying The sewing of a skin or the like]. (Kr, K, TA. [In a copy of the M, I find السَّرَبُ الخَرَزُ erroneously written for السَّرْبُ الخَرْزُ.]) You say, سَرَبْتُ القِرْبَةَ, inf. n. سَرْبٌ, I sewed the قربة [i. e. water-skin, or milk-skin]. (TK.) -A3- سُرِبَ, (M, K,) like عُنِىَ, [i. e. pass. in form but neuter in signification,] (K,) said of a man, (TA,) He became affected with suppression of the feces, or constipation of the bowels, (أَخَذَهُ حُصْرٌ or حَصَرٌ accord. to different copies of the K,) by the entrance of the fume of [molten] silver [see أُسْرُبٌّ] into the innermost parts of his nose, and other passages, (K,) or into his mouth, and the innermost parts of his nose, and his anus, (M, * TA,) and other passages: (TA:) the epithet applied to a man thus affected is ↓ مَسْرُوبٌ: (K:) sometimes he recovers, and sometimes he dies. (TA.)

2 سَرَّبَ [سرّب app. signifies, primarily, He sent camels in a herd or drove, together, to pasture. And hence, ― -b2- ] سرّب عَلَىَّ الاـِبِلَ (tropical:) He sent [against me] the camels [app. with armed riders], one detached number after another: (As, S, A, K, TA:) and in like manner, الخَيْلَ (tropical:) [the horsemen]. (S, A, Mgh, TA.) It is said in a trad. of ' ءïsheh, [referring to girls who were her playmates,] كَانَ يُسَرِّبُهُنَّ اـِلَىَّ فَيَلْعَبْنَ مَعِى (assumed tropical:) He used to send them to me [app. party after party, and they would play with me]. (TA.) And one says, سَرَّبْتُ اـِلَيْهِ الشَّىْءَ (assumed tropical:) I sent to him the thing, one by one; or rather, portion by portion. (L, TA.) And سَرَّبْتُ اـِلَيْهِ الأَشْيَآءَ (tropical:) I gave him the things, one after another. (A, TA.) And سَرَّبَهُ He sent him back in his سرب [i. e. سَرْب], meaning way [by which he had come]. (Har p. 20.) ― -b3- See also 4. -A2- سرّب سَرَبًا He made a subterranean excavation. (M, A.) ― -b2- سرّب الحَافِرُ, (As, TA,) inf. n. تَسْرِيبٌ, (S, K,) The digger [of a well], in digging, took [i. e. dug] towards the right and left: (As, S, * K, * TA:) in some copies of the K, [and in the S,] right or left: but the former is the correct explanation. (TA.) -A3- سرّب القِرْبَةَ, (S, M, A,) inf. n. as above, (K,) He poured water into the قربة [i. e. water-skin, or milk-skin], in order that the holes made in the sewing might become filled up (S, M, A, K) by their being moistened, (S, K,) or by the moistening, and consequent swelling, of the thong [with which it was sewed]; the قربة being new. (M.)

اسرب
4 اسرب ذ He made water to flow; as also ↓ سرّب. (M.)

5 تَسَرَّبَ see 1, near the middle of the paragraph. ― -b2- [Hence, app.,] تسرّبوا فِيهِ (assumed tropical:) They followed one another continuously in it; namely, a road. (M.) ― -b3- See also 7. -A2- تسرّب مِنَ المَآءِ He became full of water. (TA.)

7 اـِنْسَرَبَ see 1, near the middle of the paragraph. ― -b2- انسرب فِيهِ He entered into it; (S, M, K;) i. e., a wild animal, into his سَرَب, (S, M, Msb,) meaning his subterranean habitation, (S, Msb,) or his place of abode; (M;) and a fox, (S,) into his burrow; as also ↓ تسرّب. (S, K.)

سَرْبٌ
سَرْبٌ ذ Pasturing مَال, (M, A, TA,) i. e. camels: (M, TA:) or camels, and مَال [here meaning cattle in general], that pasture: (S:) or مَال [i. e. camels or cattle] pasturing during the day without a pastor; an inf. n. used as a subst. in this sense; and ↓ سَارِبٌ [meaning مَالٌ سَارِبٌ] signifies the same: (Msb:) or, accord. to IAar, (M,) any مَاشِيَة [i. e. camels and other cattle]; (M, K;) thus say IJ and Ibn-Hishلm El-Lakhmee: and accord. to Kz, ↓ سِرْبٌ also, [q. v.,] with kesr, signifies مَالٌ [syn. with مَاشِيَةٌ]; and IO says the like: (TA:) pl. of the former سُرُوبٌ, (M, TA,) and some say أَسْرَابٌ [which is a pl. of pauc.]. (TA.) Hence the saying, اِذْهَبْ فَلَا أَنْدَهُ سَرْبَكَ, i. e. Go thou away, for I will not drive back thy [pasturing] camels; (S, Msb; *) they shall go, (S,) or I will leave them to pasture, (Msb,) where they will; (S, Msb;) meaning, I have no need of thee: (S:) in the Time of Ignorance, they used to divorce by saying thus, (S, M, Msb,) اِذْهَبِى فَلَا أَنْدَهُ سَرْبَكِ. (S, M, A.) ― -b2- [Freytag also explains it, from the Deewلn el-Hudhaleeyeen, as meaning A sheep-fold.] -A2- Also A way, or road; (AZ, S, M, A, Mgh, Msb, K;) and so ↓ سِرْبٌ with kesr; (M, K;) the latter accord. to Aboo-' Omar and Th, but' disallowed by Mbr, who knew only the former in this sense; said by Ibn-Es-Seed to have been pronounced by AZ with fet-h, and by Aboo-' Omar with kesr: (TA:) and one's way, or course; (M, K, * TA;) the way by which one goes. (T, TA. [See also سُرْبَةٌ, and مَسْرَبٌ.]) One says, خَلِّ سَرْبَهُ Leave thou free, or unobstructed, his way (T, M, Mgh, Msb, TA) by which he goes, (T, TA,) and his course; (M, TA;) and so ↓ سِرْبَهُ, with kesr; (M, TA;) accord. to Aboo-' Omar: (TA:) or خَلِّ لَهُ سَرْبَهُ leave thou free, or unobstructed, to him his way. (S, A.) And أَطْلَقَ الأَسِيرَ وَخَلَّى سَرْبَهُ [He loosed the captive and left free to him his way]. (A.) Hence, in a trad., مَنْ أَصْبَحَ آمِنًا فِى سَرْبِهِ, meaning فِى مُتَقَلَّبِهِ and مُتَصَرَّفِهِ [i. e. He who has become secure in his scope, or room, for free action]: or, accord. to one reading, the last words are فِى ↓ سِرْبِهِ, meaning, (tropical:) in respect of his wives, or women under covert, and his household, or family; a metaphorical sense, from the سِرْب of gazelles &c. (A, and so in the Fلïk. [See also سِرْبٌ.]) Hence also the saying, اـِذَا كَان مُخَلَّى السَّرْبِ, meaning When he is made to be in ample circumstances; not straitened. (Mgh.) And you say وَاسِعُ السَّرْبِ, instead of السِّرْبِ; meaning Whose way that he pursues is ample. (TA. [But see what follows.]) -A3- Also The bosom, or breast; or the mind; syn. صَدْرٌ. (Mbr, M, K.) اـِنَّهُ لَوَاسِعُ السَّرْبِ means Verily he is of ample bosom, or mind; and judgment; and love: (M, TA:) or, as some say, ample of bosom, or mind; slow of anger. (M. [The latter meaning is assigned in the Msb and TA to وَاسِعُ السِرْبِ: see the next paragraph.])

سِرْبٌ
سِرْبٌ ذ : see سَارِبٌ. ― -b2- [Hence, app.,] A قَطِيع, (S, M, K,) or جَمَاعَة, (Mgh, Msb,) [i. e. herd,] of gazelles, (S, M, A, Mgh, Msb, K,) and of oxen, (M, Mgh, Msb,) [app. meaning wild oxen,] and of [wild] asses, (M,) and of wild animals [in general], (S, Msb,) and [a flock or herd] of sheep or goats, (M,) and [a flock] of the birds called قَطًا, (S, Msb,) and of birds [in general], (M,) and [a party, or bevy,] of women, (S, M, Msb, K,) &c.; (K;) and, as used by El-' Ajjلj, it is of men also: (Sh, TA:) and a poet of the Jinn, as they assert, used it metaphorically in speaking of a سِرْب of the [lizards called] عَظَآء: (M:) it signifies also (assumed tropical:) a collection of palm-trees; (M, K; in some copies of the latter of which النَّحْل is erroneously put for النَّخْل; TA;) so says AHn; and Abu-l-Hasan thinks it to be by way of comparison: and ↓ سُرْبَةٌ is like it [in its meanings]: (M: [particularly mentioned in the K as used in the last of the senses above mentioned:]) each of these words is said to be applied to a قطيع of the birds called قَطًا, and of gazelles, and of sheep or goats, on the authority of As; and the latter [or each] of them is applied to a قطيع of women as being likened to gazelles: (TA:) the pl. of the former is أَسْرَابٌ; (Sh, M, Msb, TA;) and of ↓ the latter, سُرُبٌ, (K, accord. to the TA,) with two dammehs, (TA,) [in the CK سُرُوبٌ,] or سُرْبٌ, (so in my MS. copy of the K, [either a contraction of the former pl. or a coll. gen. n. of which سُرْبَةٌ is the n. un.,]) or both. (TA. [See also سُرْبَةٌ below, where the pl. is said to be سُرَبٌ.]) ― -b3- [Hence, as some explain them, two phrases mentioned below in this paragraph.] ― -b4- See also سَرْبٌ, first sentence. -A2- It is also syn. with سَرْبٌ as meaning A way, or road: and a course: see سَرْبٌ in two places. ― -b2- Also i. q. بَالٌ [app. as syn. with حَالٌ, i. e. State, or condition]. (S, Msb, K.) One says, فُلَانٌ وَاسِعُ السِّرْبِ, meaning رَخِىُّ البَالِ [i. e. Such a one is in an ample, or unstraitened, state or condition: or the meaning may be, such a one is easy, or unstraitened, in mind: see what follows, and see also بَالٌ]: (S, Msb:) or, as some say, ample of bosom, or mind; slow of anger: (Msb, TA:) [see also وَاسِعُ السَّرْبِ, in two places near the end of the next preceding paragraph:] MF thinks that for بَال we should read مَال, agreeably with an explanation of a phrase in what here follows. (TA.) ― -b3- Also The قَلْب [meaning heart, or mind]: (M, K:) and the نَفْس [meaning self]. (IAar, M, Msb, K.) One says, هُوَ آمِنٌ فِى سِرْبِهِ He is secure in, or in respect of, his heart, or mind: or, himself: (M:) but IDrd disallows this latter explanation; and says that the meaning is, his family, and his مَال [or camels, or cattle, or other property], and his, children; as though the phrase آمن فى سربه were originally used in relation to the pastor, and the stallion [camel], and then extended in its relation to others, metaphorically: (TA:) or the meaning is [simply], his مَال: or, his people, or party: (M, TA:) or as expl. above, voce سَرْبٌ, q. v.: or, accord. to Kz, his way. (TA.) The pl. is سِرَابٌ. (El-Hejeree, M, TA.) -A3- See also مَسْرُبَةٌ.

سَرَب
سَرَب ذ A subterranean excavation: (M, K:) or a habitation (S, Mgh, Msb, TA) of a wild animal, (S, * Msb,) in, (S, Mgh, Msb,) or beneath, (TA,) the earth, or ground, (S, Mgh, Msb, TA,) having no passage through it; also called وَكْرٌ: (Msb:) such as has a passage through it is termed نَفَقٌ: (Mgh, Msb:) the burrow, or hole, (M, K,) of a wild animal, (K,) or of a fox, and likewise [the den] of a lion, and of a hyena, and of a wolf; and the place into which a wild animal enters: (M:) pl. أَسْرَابٌ. (M, A, Msb.) In the saying in the Kur [xviii. 60], فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِى الْبَحْرِ سَرَبًا [And it (the fish) took its way into the sea &c.], Fr says that when the fish was restored to life by the water that came upon it from the fountain [of life], and fell into the sea, its way became congealed, and like a سَرَب [or subterranean excavation, &c.]: Zj says that سربا may be considered as put in the accus. case in two ways; either as a second objective complement of the verb, or as an inf. n. [of ↓ سَرِبَ, q. v.]: and AHلt thinks that it here means ذَهَابًا [going away]: or, accord. to IAth, سَرَبٌ signifies a secret, or hidden, place of passage: or, as used by El-Moatarid Edh-Dhafaree, it means [simply] a road, or way. (TA.) It signifies also A subterranean channel or conduit, by which water enters a حَائِط [or garden, or walled garden of palm-trees]. (M, K.) And طَرِيقٌ سَرَبٌ means A way, or road, in which people follow one another continuously. (M.) ― -b2- Also Flowing water: (M, K: [see also سَرِبٌ:]) or water flowing from a مَزَادَة [or leathern water-bag] and the like: (S:) or water dropping from the punctures made in the sewing of a water-skin. (A.) ― -b3- And Water that is poured into a قِرْبَة [or skin for water or milk], (M, K,) when it is new, or into a مَزَادَة [or leathern water-bag], (M,) in order that the thong [with which it is sewed] may become moistened, (M, K,) so as to swell, and fill up the holes made in the sewing. (M.)

سَرِبٌ
سَرِبٌ ذ Flowing water. (S, * M. [See also سَرَبٌ.]) You say also مَزَادَةٌ سَرِبَةٌ, i. e. [A leathern-water-bag] flowing. (S, K.)

سَرْبَةٌ
سَرْبَةٌ ذ : see the next paragraph. -A2- I. q. خَرْزَةٌ [A single puncture, or stitch-hole, made in sewing a skin or the like]. (K. [There expressly said to be, in this sense, with fet-h; but I think that we should read سُرْبَةٌ, and خُرْزَةٌ: see, again, the next paragraph.])

سُرْبَةٌ
سُرْبَةٌ ذ A short journey; (IAar, M;) or so ↓ سَرْبَةٌ. (K. [But I think that the former is the right.]) You say, اـِنَّكَ لَتُرِيدُ سُرْبَةً Verily thou desirest a short journey. (IAar, M.) A long journey is termed سُبْأَةٌ. (TA.) ― -b2- And i. q. مَذْهَبٌ (S, M, A, K) and طَرِيقَةٌ (A, K) [i. e. A way by which one goes or goes away, a proper meaning of the former word; and a way, course, mode, or manner, of acting or conduct or the like, which is a meaning of both of these words]. One says, فُلَانٌ بَعِيدُ السُّرْبَةِ, (S, A, TA,) meaning [Such a one is] one who takes a distant way into the country, or land: (TA:) or meaning بَعِيدُ المَذْهَبِ (S, A) and الطَّرِيقَةِ (A) [i. e., who follows a distant, or remote, way in journeying, and a long way, course, mode, or manner, of acting or conduct or the like. See also سَرْبٌ, and مَسْرَبٌ]. Esh-Shenfarà says,
عَدَوْنَا مِنَ الوَادِى الَّذِى بَيْنَ مِشْعَلٍ
وَبَيْنَ الحَشَا هَيْهَاتَ أَنْسَأْتُ سُرْبَتِى
[We passed from the valley that is between Mish' al and El-Hashà: distant was it: I made my way to lead me far off]; meaning, how distant was the place from which I commenced my journey! (TA.) And one says also, اـِنَّهُ لَقَرِيبُ السُّرْبَةِ, meaning قَرِيبُ المَذْهَبِ [i. e. Verily he is one who pursues a near way]; who hastens, or is quick, in accomplishing his want. (Th, M.) -A2- Also A portion, or detached number, (S, Mgh, Msb,) of what compose a سِرْب, (Mgh, Msb,) i. e., of a collection [or herd] of gazelles, and of [wild] oxen, (Mgh,) or [of a flock] of the birds called قَطًا, and of horses, and asses, and gazelles: (S:) pl. سُرَبٌ, like غُرَفٌ pl. of غُرْفَةٌ. (Msb.) See also سِرْبٌ, in two places; in the latter of which the pl. is said to be سُرُبٌ and سُرْبٌ. ― -b2- A collection of خَيْل [i. e. horses, or horsemen], from twenty to thirty, (M, K,) or from ten to twenty. (M.) ― -b3- A company of men who steal away from an army, and make a hostile incursion into the territory of a people, and return. (IAar, TA.) ― -b4- A row of grape-vines: (M, K:) and any طَرِيقَة [meaning row or line]. (M.) ― -b5- See also مَسْرُبَةٌ. ― -b6- Also i. q. خُرْزَةٌ [i. e. A seam, or a stitch, or a puncture, or stitch-hole, of a skin or the like]. (M. [See also سَرْبَةٌ.])

سَرَابٌ
سَرَابٌ ذ [The mirage;] i. q. آلٌ: (As, M, TA:) or the semblance of water, (S, M, A, K,) of running water, (M,) at midday, (S, M, A, K,) cleaving to the ground, (M,) and [in appearance] lowering everything so that it becomes [as though it were] cleaving to the ground, having no شَخْص; (TA;) whereas the آل is that which is in the ضُحَى [or early part of the day when the sun is yet low], raising figures seen from a distance, and making them to quiver: (M:) [several other distinctions between the سراب and the آل, mentioned here in the TA, see voce آلٌ:] سَرَابٌ has no pl. (S and K voce نَهَارٌ.) One says أَخْدَعُ مِنْ سَرَابٍ [More deceitful than a middaymirage]. (A.) -A2- سَرَابِ, like قَطَامِ, (A, K, TA,) i. e. indecl., with kesr for its termination, as also سَرَابُ, imperfectly decl., (TA,) determinate, (K, TA,) as a proper name, not having the article ال prefixed to it, (TA,) is the name of The she-camel of El-Basoos (البَسُوس), (K,) or the she-camel El-Basoos, (A, TA,) for El-Basoos was her surname: (TA:) whence the saying أَشْأَمُ مِنْ سَرَابِ [More inauspicious than Sarلbi]: (A, K, TA:) a celebrated prov.: for she was the cause of a famous war. (TA.)

سَرُوبٌ
سَرُوبٌ ذ [Wont to go away at random]: see 1, near the beginning of the paragraph.

سَرِيبَةٌ
سَرِيبَةٌ ذ A sheep, or goat, (شَاةٌ,) which one drives back, or brings back, from the water, when the sheep, or goats, are satisfied with drinking, and which they follow. (M, TA. [See also شَرِيبَةٌ.])

سَارِبٌ
سَارِبٌ ذ Going forth: and going away; as also ↓ سِرْبٌ; the latter expl. by IAar as syn. with ذَاهِبٌ and مَاضٍ: (M: [in one place in the TA the latter is erroneously written سيرب:]) or going away at random into the country, or in the land. (S, K.) See also سَرْبٌ, first sentence. You say مَالٌ سَارِبٌ, (A,) and فَحْلٌ سَارِبٌ, (TA,) i. e. [Camels, or cattle, and a stallion-camel,] repairing to the place of pasture: (A, TA:) and ظَيْبَةٌ سَارِبٌ (M) or سَارِبَةٌ (TA) [a she-gazelle] going away in her place of pasture. (M, TA.) A poet says, (S, M,) namely, El-Akhnas Ibn-Shihلb ElTeghlibee, (TA,)
وَكُلُّ أُنَاسٍ قَارَبُوا قَيْدَ فَحْلِهِمْ
وَنَحْنُ خَلَعْنَا قَيْدَهُ فَهُوَ سَارِبُ
[And all other men have contracted the shackles of their stallion-camel; but we have pulled off his shackles, and he is going away whithersoever he will in his place of pasture]: (S, M, TA: but in the last, حَلَلْنَا is put in the place of خَلَعْنَا: [in the Ham (p. 347) it begins thus: أَرَى كُلَّ قَوْمٍ:]) this, says As, is a prov.; meaning [other] men have abode in one place, not daring to remove to another, and have contracted the shackles of their stallion, that is, confined him, that he may not advance, and be followed by their [other] camels; fearing a hostile attack upon them: but we are people of might, wandering about the land, and going whithersoever we will; and we have pulled off the shackles of our stallion, that he may go whither he will; and whithersoever he hastes away to herbage produced by the rain, thither we follow him: (IB, TA:) or it may be that by the فحل he means the chief, whom, Abu-l-'Alà says, he likens to the stallion-camel. (Ham p. 347.) And hence the saying in the Kur [xiii. 11], مُسْتَخْفٍ بِاللَّيْلِ وَسَارِبٌ بِالنَّهَارِ, (S, M, TA,) i. e. [Hiding himself by night, and] appearing by day: (S:) or appearing by day in his way, or road, or in the roads: or, as is related on the authority of Akh, appearing by night, and hiding himself by day; and Ktr says the same of سارب. (TA.)

أُسْرُبٌ
أُسْرُبٌ ذ , (M, K,) and أُسْرُبٌّ, (M, Msb, K,) the former mentioned by Sh, (TA,) [the latter the more common,] a Pers. word, (M, TA,) arabicized, (Msb, TA,) originally أُسْرُبْ, (M,) [or أُسْرُپْ,] or أُسْرُفْ, (Msb, MF, TA,) [and in the TA سترب,] i. q. رَصَاصٌ [i. e. Lead], (M, Msb,) or آنُكٌ [which signifies the same, or black lead, or tin, or pewter]. (K.) ― -b2- And the latter, The fume of [molten] silver. (M. [See 1, last sentence.])

مَسْرَبٌ
مَسْرَبٌ ذ A way by which one goes; [like سَرْبٌ and سُرْبَةٌ;] syn. مَذْهَبٌ: (Har p. 448:) a place in which the مَال [i. e. camels, or cattle,] go to pasture (تَسْرُبُ); (Ham p. 99;) and ↓ مَسْرَبَةٌ signifies [the same, or] a place of pasture: (S, K:) pl. of the former مَسَارِبُ, (Ham ubi suprà,) and so of the latter. (S, K.) ― -b2- And A channel of water. (A, and Har ubi suprà.) [Hence,] one says, اِخْضَلَّتْ مَسَارِبُ عَيْنَيْهِ i. e. (tropical:) The channels of the tears [of his eyes became moist so as to scatter drops]. (A.)

مَسْرَبَةٌ
مَسْرَبَةٌ ذ : see the next preceding paragraph. ― -b2- Also The passage, and place of exit, of the dung; (Mgh, Msb, TA;) in this sense with fet-h (Mgh, Msb) only [i. e. to the ر]; or so and likewise ↓ مَسْرُبَةٌ: and both signify the upper part of the anus. (TA.) ― -b3- See also the next following paragraph. ― -b4- Also [A sitting-place] like a صُفَّة [q. v.], before a [chamber such as is called] غُرْفَة: not مشربة; for this is a غُرْفَة [itself]. (TA.)

مَسْرُبَةٌ
مَسْرُبَةٌ ذ , (S, M, A, Mgh, Msb, K,) with damm to the ر, (S, Mgh, Msb,) and ↓ مَسْرَبَةٌ, (M, Msb,) with fet-h, (Msb,) i. e. to the ر, (TA,) and ↓ سُرْبَةٌ, (M, K,) The narrow hair that extends from the breast to the navel: (S:) or the hair growing in the middle of the breast, extending to the belly: (M, K:) or the hair extending from the breast to the pubes: (A, Mgh:) or the hair of the breast, extending to the pubes: (Msb:) and ↓ سِرْبٌ, also, signifies the hair of the breast. (TA.) [See an ex. in a verse cited voce جِذْمٌ.] ― -b2- The مَسَارِب of beasts are The soft parts of their bellies: (M, TA:) or the مسربة of any beast means the upper parts, from the part next the neck to the root of the tail: and the soft parts of the belly, and the groins, or any similar parts. (A 'Obeyd, TA.) ― -b3- See also مَسْرَبَةٌ.

مَسْرُوبٌ
مَسْرُوبٌ ذ : see 1, last sentence.

مُنْسَرِبٌ
مُنْسَرِبٌ ذ Very tall; (K, TA;) applied to a man: and very long; applied to hair. (TA.)

### Türkçe

**سَرَبَ**
1 **سَرَبَ** ذ muzâri‘ı **سَرُبَ**, mastar ismi **سُرُوبٌ**, O çıktı: ve uzaklaştı. (M.) Dersin ki, **سَرَبَ فِى الأَرْضِ**, (M, A, Mgh, Msb,) muzâri‘ı yukarıdaki gibi, (M, Msb,) ve mastar ismi de böyledir, (M, A, Msb,) O [kıra, yahut arazide] uzaklaştı. (M, A, Mgh, Msb.) Ve **سَرَبَ فِى حَاجَتِهِ** O gitti, yahut uzaklaştı, (A'Obeyd, M,) yahut bazılarının dediği gibi, gündüz vakti, (M,) ihtiyacını gidermek için. (A'Obeyd, M.) Ve **هُوَ يَسْرُبُ النَّهَارَ كُلَّهُ فِى حَوَائِجِهِ** [O, bütün gün, ihtiyaçlarında gider, yahut uzaklaşır]. (A.) ― -b2- **سَرَبَ** [yahut daha doğrusu **سَرَبَ فِى الأَرْضِ**] ayrıca, O (bir adam) kıra, yahut arazide, rastgele uzaklaştı, mânâsına gelir. (Har s. 448 ve 511.) Bir şair der ki, (S,) yani Keys Ibn-El-Khateem, (TA,)
↓ **أَنَّى سَرَبْتِ وَكُنْتِ غَيْرَ سَرُوبِ**
[yani: Nereden rastgele uzaklaştın? çünkü sen rastgele uzaklaşmaya alışmış biri değildin:] (S, TA:) böylece, IDrd’nin rivayet ettiği üzere **سربت**; başkalarına göre, [**سَرَيْتِ,**] **ى** ile. (TA.) ― -b3- **سَرَبَتِ الاـِبِلُ**, muzâri‘ı ve mastar ismi yukarıdaki gibi, Develer kıra, yahut arazide, diledikleri yere doğru çıkarak uzaklaştılar: ve aynı şekilde **سَرَبَ** bir aygır [deve] hakkında söylenir: (Az, TA:) yahut **سَرَبَ**, (S, K,) bir aygır [deve] hakkında söylenir, muzâri‘ı yukarıdaki gibi, (S,) ve mastar ismi de böyledir, otlağa yöneldi, yahut otlağa gitti, mânâsına gelir: (S, A, K:) ve **سَرَبَ المَالُ**, muzâri‘ı **سَرُبَ**, mastar ismi **سَرْبٌ**, develer yahut sığırlar, çobansız olarak gündüz vakti otladılar. (Msb.) ― -b4- **سَرَبَ المَآءُ**, (A, Mgh, Msb,) muzâri‘ı yukarıdaki gibi, (Msb,) mastar ismi **سُرُوبٌ**; (Mgh, Msb;) yahut **سَرِبَ**, [muzâri‘ı **سَرَبَ**,] mastar ismi **سَرَبٌ**; (M;) Su (A, Mgh) yerin yüzeyi üzerinde aktı: (A:) yahut aktı; ve ayrıca ↓ **انسرب** da böyledir: (M:) [yahut ikincisi, onun hızlı aktığı mânâsına gelir: (bk. Har s. 586:)] ve aynı şekilde **السَّرَاب** [yahut serap] hakkında, **يَسْرَبُ**, mastar ismi **سَرَبٌ**, o akar, denir. (AHeyth, TA.) Ve **سَرِبَتِ العَيْنُ**, mastar ismi **سَرَبٌ**; ve **سَرَبَتْ**, muzâri‘ı **سَرُبَ**, mastar ismi **سُرُوبٌ**; **عين** [yahut kaynak, yahut belki (varsayılan mecaz:) göz, (bk. **مَسْرَبٌ**,)] aktı; ve ayrıca ↓ **تسرّبت** de böyledir: Lh böyle der. (M.) Ve **سَرِبَتِ المَزَادَةُ**, muzâri‘ı **سَرَبَ**, (S, K,) mastar ismi **سَرَبٌ**, (S,) **مزادة** [yahut deriden su tulumu] aktı. (S, K.) Ve **خَرَجَ المَآءُ سَرَبًا** Su, derinin dikilmesinde yapılan iğne deliklerinden çıktı. (TA.) [Yahut] yeni bir [su tulumu ki] **قِرْبَة** diye adlandırılır, yahut bir **مَزَادَة** hakkında söylenen **سَرِبَتْ**, Ona su döküldü; bununla, [dikildiği] kayışın ıslanıp şişmesi ve dikişte yapılan delikleri doldurması amaçlandı, mânâsına gelir. (M.) ― -b5- Aşağıda **سَرَبٌ**’a da bak. ― -b6- [Golius, KL’nin otoritesine dayanarak **سَرَبَ**, mastar ismi **سَرَبَانٌ**’ı “Ingressus fuit in rem, totum subivit implevitve locum:” mânâsında açıklar; fakat bu bir hatadır; açıkça, benim KL nüshamdaki okunuş olan **سَرَيَان** yerine, bu mânâda açıklanmış **سَرَبَانٌ**’u bulmasından kaynaklanmıştır.] -A2- **سَرْبٌ** [bir mastar ismi olarak] [ayrıca] **خَرْزٌ** ile eş anlamlıdır [deri vb.nin dikilmesi mânâsında]. (Kr, K, TA. [M’nin bir nüshasında, **السَّرَبُ الخَرَزُ**’ün, **السَّرْبُ الخَرْزُ** yerine yanlış yazıldığını buluyorum.]) Dersin ki, **سَرَبْتُ القِرْبَةَ**, mastar ismi **سَرْبٌ**, Ben **قربة**’yi [yani su tulumunu yahut süt tulumunu] diktim. (TK.) -A3- **سُرِبَ**, (M, K,) **عُنِىَ** gibi, [yani şekilce meçhul fakat mânâca lâzım,] (K,) bir adam hakkında söylenir, (TA,) O, [erimiş] gümüşün dumanının [bk. **أُسْرُبٌّ**] burnunun en iç kısımlarına ve diğer geçitlere girmesiyle, (K,) yahut ağzına, burnunun en iç kısımlarına ve anüsüne, (M, * TA,) ve diğer geçitlere girmesiyle, (TA:) dışkının tutulması yahut bağırsak kabızlığına (K’nin farklı nüshalarına göre **أَخَذَهُ حُصْرٌ** yahut **حَصَرٌ**) yakalandı: böyle etkilenmiş adama verilen sıfat ↓ **مَسْرُوبٌ**’dur: (K:) bazen iyileşir, bazen ölür. (TA.)
2 **سَرَّبَ** [**سرّب** görünüşe göre, aslî olarak, Develeri bir sürü yahut bir grup halinde, birlikte, otlağa gönderdi, mânâsına gelir. Ve bundan dolayı, ― -b2- ] **سرّب عَلَىَّ الاـِبِلَ** (mecaz:) O, develeri [görünüşe göre silahlı binicilerle] bana karşı, bir ayrılmış grup ardından bir ayrılmış grup olarak gönderdi: (As, S, A, K, TA:) ve aynı şekilde, **الخَيْلَ** (mecaz:) [atlıları]. (S, A, Mgh, TA.) ‘Âişe’den bir rivayette, [kendisiyle oynayan kızlara dair,] şöyle denir: **كَانَ يُسَرِّبُهُنَّ اـِلَىَّ فَيَلْعَبْنَ مَعِى** (varsayılan mecaz:) O, onları bana [görünüşe göre grup grup] gönderirdi; sonra benimle oynarlardı. (TA.) Ve denir ki, **سَرَّبْتُ اـِلَيْهِ الشَّىْءَ** (varsayılan mecaz:) Ben, şeyi ona, birer birer; yahut daha doğrusu, parça parça gönderdim. (L, TA.) Ve **سَرَّبْتُ اـِلَيْهِ الأَشْيَآءَ** (mecaz:) Ben, şeyleri ona, birinin ardından biri olarak verdim. (A, TA.) Ve **سَرَّبَهُ** O, onu, kendi **سرب**’inde [yani **سَرْب**’inde], yani geldiği yolunda geri gönderdi. (Har s. 20.) ― -b3- 4’e de bak. -A2- **سرّب سَرَبًا** O, yeraltı kazısı yaptı. (M, A.) ― -b2- **سرّب الحَافِرُ**, (As, TA,) mastar ismi **تَسْرِيبٌ**, (S, K,) Kuyu kazan, kazarken, sağa ve sola doğru aldı [yani kazdı]: (As, S, * K, * TA:) K’nin bazı nüshalarında, [ve S’de,] sağa yahut sola: fakat birincisi doğru açıklamadır. (TA.) -A3- **سرّب القِرْبَةَ**, (S, M, A,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (K,) O, **قربة**’ye [yani su tulumuna yahut süt tulumuna], dikişte yapılan deliklerin dolması için (S, M, A, K) su döktü; (S, K,) onların ıslanmasıyla, (S, K,) yahut [dikildiği] kayışın ıslanıp bunun sonucunda şişmesiyle; **قربة** yeni iken. (M.)
**اسرب**
4 **اسرب** ذ O, suyu akıttı; ve ayrıca ↓ **سرّب** de böyledir. (M.)

5 **تَسَرَّبَ** bkz. 1, paragrafın ortalarına yakın. ― -b2- [Bundan dolayı, görünüşe göre,] **تسرّبوا فِيهِ** (mecazî farz edilen:) Onun içinde ardı ardına sürekli olarak gittiler; yani, bir yol. (M.) ― -b3- 7’ye de bkz. -A2- **تسرّب مِنَ المَآءِ** Su ile dolu hâle geldi. (TA.)

7 **اـِنْسَرَبَ** bkz. 1, paragrafın ortalarına yakın. ― -b2- **انسرب فِيهِ** Onun içine girdi; (S, M, K;) yani, bir yaban hayvanı, kendi **سَرَب**’ine, (S, M, Msb,) yani yeraltı meskenine, (S, Msb,) yahut ikamet yerine; (M;) ve bir tilki, (S,) kendi inine; ayrıca ↓ **تسرّب** da (böyledir). (S, K.)

**سَرْبٌ**

**سَرْبٌ** ذ Otlayan **مَال**, (M, A, TA,) yani develer: (M, TA:) yahut develer ve **مَال** [burada genel olarak sığır anlamında], otlayan: (S:) yahut gündüzleyin çobansız otlayan **مَال** [yani develer veya sığır]; bu mânada isim yerine kullanılan bir mastar; ve ↓ **سَارِبٌ** [**مَالٌ سَارِبٌ** mânasında] da aynı mânaya delâlet eder: (Msb:) yahut IAar’a göre, (M,) herhangi bir **مَاشِيَة** [yani develer ve diğer sığırlar]; (M, K;) IJ ve Ibn-Hishلm El-Lakhmee böyle derler: ve Kz’ye göre, ↓ **سِرْبٌ** da, [bkz.], kesr ile, **مَالٌ**’a [**مَاشِيَةٌ** ile eşanlamlı] delâlet eder; ve IO da bunun benzerini söyler: (TA:) ilkinin çoğulu **سُرُوبٌ**’dur, (M, TA,) ve bazıları **أَسْرَابٌ** der [ki bu, azlık çoğuludur]. (TA.) Bundan dolayı şu söz (vardır): **اِذْهَبْ فَلَا أَنْدَهُ سَرْبَكَ**, yani: Git; çünkü senin [otlayan] develerini geri çevirmeyeceğim; (S, Msb; *) onlar gidecekler, (S,) yahut onları otlamaya bırakacağım, (Msb,) nerede isterlerse; (S, Msb;) mânası: Sana ihtiyacım yoktur: (S:) Câhiliye devrinde, böyle söyleyerek boşarlardı, (S, M, Msb,) **اِذْهَبِى فَلَا أَنْدَهُ سَرْبَكِ**. (S, M, A.) ― -b2- [Freytag da onu, Deewلn el-Hudhaleeyeen’den, Bir koyun ağılı mânasında açıklar.] -A2- Ayrıca Bir yol, yahut cadde; (AZ, S, M, A, Mgh, Msb, K;) ve kesr ile ↓ **سِرْبٌ** da böyledir; (M, K;) ikincisi Aboo-’ Omar ve Th’ye göre; fakat Mbr tarafından reddedilmiştir; o, bu mânada yalnız birincisini bilirdi; Ibn-Es-Seed tarafından, AZ’nin fet-h ile, Aboo-’ Omar’ın ise kesr ile telaffuz ettiği söylenmiştir: (TA:) ve kişinin yolu, yahut gidiş tarzı; (M, K, * TA;) kişinin gittiği yol. (T, TA. [**سُرْبَةٌ** ve **مَسْرَبٌ**’a da bkz.]) Şöyle denir: **خَلِّ سَرْبَهُ** Onun gittiği yolu (T, M, Mgh, Msb, TA) serbest bırak, yahut engellenmemiş bırak, (T, TA,) ve onun gidiş tarzını; (M, TA;) ve kesr ile ↓ **سِرْبَهُ** da (böyledir); (M, TA;) Aboo-’ Omar’a göre: (TA:) yahut **خَلِّ لَهُ سَرْبَهُ** Ona yolunu serbest bırak, yahut engellenmemiş bırak. (S, A.) Ve **أَطْلَقَ الأَسِيرَ وَخَلَّى سَرْبَهُ** [Esiri salıverdi ve ona yolunu serbest bıraktı]. (A.) Bundan dolayı, bir rivayette, **مَنْ أَصْبَحَ آمِنًا فِى سَرْبِهِ**, mânası **فِى مُتَقَلَّبِهِ** ve **مُتَصَرَّفِهِ**’dir [yani: Kim hareket alanında ve serbest tasarrufunda emniyete kavuşmuş olarak sabahlarsa]: yahut bir kıraate göre, son sözler **فِى** ↓ **سِرْبِهِ**’dir; mânası, (mecazî:) örtü altındaki eşleri yahut kadınları ve hane halkı yahut ailesi bakımından; ceylanların vb. **سِرْب**’inden alınmış mecazî bir mânadır. (A, ve Fلïk’te de böyledir. [**سِرْبٌ**’a da bkz.]) Bundan dolayı ayrıca şu söz (vardır): **اـِذَا كَان مُخَلَّى السَّرْبِ**, mânası: Geniş imkânlar içinde kılındığı zaman; daraltılmamış. (Mgh.) Ve sen **وَاسِعُ السَّرْبِ** dersin, **السِّرْبِ** yerine; mânası: Takip ettiği yolu geniş olan. (TA. [Fakat aşağıda gelen şeye bak.]) -A3- Ayrıca Göğüs; yahut zihin; eşanlamlısı **صَدْرٌ**. (Mbr, M, K.) **اـِنَّهُ لَوَاسِعُ السَّرْبِ** demek: Şüphesiz o, göğsü yahut zihni geniş olandır; ve hükmü; ve sevgisi: (M, TA:) yahut bazılarına göre, göğsü yahut zihni geniş; öfkesi yavaş. (M. [İkinci mânanın Msb ve TA’da **وَاسِعُ السِرْبِ**’e verildiği söylenir: bir sonraki paragrafa bak.])

**سِرْبٌ**

**سِرْبٌ** ذ : **سَارِبٌ**’e bak. ― -b2- [Bundan dolayı, görünüşe göre,] bir **قَطِيع** (S, M, K,) yahut **جَمَاعَة** (Mgh, Msb,) [yani sürü] ceylanların, (S, M, A, Mgh, Msb, K,) ve sığırların, (M, Mgh, Msb,) [görünüşe göre yaban sığırları kastedilerek,] ve [yaban] eşeklerin, (M,) ve [genel olarak] yaban hayvanlarının, (S, Msb,) ve koyun yahut keçinin [sürüsü], (M,) ve **قَطًا** denilen kuşların [sürüsü], (S, Msb,) ve kuşların [genel olarak], (M,) ve kadınların [bir topluluğu, yahut kümesi], (S, M, Msb, K,) vb.; (K;) ve El-‘Ajjلj tarafından kullanıldığı üzere, erkekler için de böyledir: (Sh, TA:) ve cinlerden bir şair, iddia ettiklerine göre, **عَظَآء** den [kertenkeleler denilen]in bir **سِرْب**’i hakkında konuşurken onu mecazen kullandı: (M:) ayrıca (farzedilen mecazî:) hurma ağaçlarının bir topluluğu anlamına da gelir; (M, K; ikincisinin bazı nüshalarında **النَّحْل** yanlışlıkla **النَّخْل** yerine konmuştur; TA;) AHn böyle der; ve Ebu-l-Hasan bunun benzetme yoluyla olduğunu düşünür: ve ↓ **سُرْبَةٌ** onun gibidir [anlamlarında]: (M: [özellikle K’da yukarıda zikredilen anlamların sonuncusunda kullanıldığı belirtilmiştir:]) bu iki kelimenin her birinin **قَطًا** denilen kuşların bir **قطيع**’ına, ve ceylanların, ve koyun yahut keçinin [sürüsüne] uygulandığı söylenir, As’tan rivayetle; ve ikincisi [yahut her biri] kadınların bir **قطيع**’ına, ceylanlara benzetilerek uygulanır: (TA:) birincinin çoğulu **أَسْرَابٌ**’dır; (Sh, M, Msb, TA;) ve ↓ ikincinin çoğulu **سُرُبٌ**’dur, (K, TA’ya göre,) iki damme ile, (TA,) [CK’da **سُرُوبٌ**,] yahut **سُرْبٌ**, (K’nın yazma nüshamda böyledir, [ya önceki çoğulun bir kısaltması yahut **سُرْبَةٌ**’nin tekil birimi olduğu bir cins ismi,]) yahut ikisi birden. (TA. [Aşağıda **سُرْبَةٌ**’ye de bak; orada çoğulun **سُرَبٌ** olduğu söylenir.]) ― -b3- [Bundan dolayı, bazılarınca açıklandığı üzere, aşağıda bu paragrafta zikredilen iki ibare.] ― -b4- Ayrıca **سَرْبٌ**’e bak, ilk cümle. -A2- Ayrıca **سَرْبٌ** ile eşanlamlıdır, “yol, yahut cadde” anlamında: ve “gidiş, seyir” anlamında: iki yerde **سَرْبٌ**’e bak. ― -b2- Ayrıca **بَالٌ** ile aynı mânâdadır [görünüşe göre **حَالٌ** ile eşanlamlı olarak, yani hâl, yahut durum]. (S, Msb, K.) Şöyle denir: فُلَانٌ وَاسِعُ السِّرْبِ, bunun anlamı **رَخِىُّ البَالِ** [yani: böyle biri geniş, yahut daralmamış, bir hâl ve durumdadır: yahut anlamı, böyle biri zihince kolay, yahut daralmamıştır: aşağıdakine bak, ve ayrıca **بَالٌ**’e bak]: (S, Msb:) yahut bazılarına göre, göğüsçe, yahut zihinçe geniş; öfkesi ağır: (Msb, TA:) [ayrıca bir sonraki önceki paragrafın sonuna yakın iki yerde **وَاسِعُ السَّرْبِ**’e de bak:] MF, burada **بَال** yerine **مَال** okunması gerektiğini, aşağıda gelen bir ibarenin açıklamasına uygun olarak, düşünür. (TA.) ― -b3- Ayrıca **قَلْب** [kalp, yahut zihin] demektir: (M, K:) ve **نَفْس** [nefs, yani kişi]. (IAar, M, Msb, K.) Şöyle denir: هُوَ آمِنٌ فِى سِرْبِهِ “Kalbinde, yahut zihninde emindir: yahut, kendisi [bakımından]”: (M:) fakat IDrd bu son açıklamayı kabul etmez; ve der ki: anlamı, ailesi, ve **مَال**’ı [yahut develeri, yahut sığırları, yahut diğer malı], ve çocuklarıdır; sanki آمن فى سربه ibaresi aslında çoban ve damızlık [deve] hakkında kullanılmış, sonra başkalarına nispetle mecazen genişletilmiştir: (TA:) yahut anlamı [sadece], **مَال**’ıdır: yahut, halkı, yahut taifesi: (M, TA:) yahut yukarıda, **سَرْبٌ** maddesinde açıklandığı üzere, ona bak: yahut Kz’ye göre, yolu. (TA.) Çoğulu **سِرَابٌ**’dır. (El-Hejeree, M, TA.) -A3- Ayrıca **مَسْرُبَةٌ**’ye bak.

سَرَب

**سَرَب** ذ Yeraltı kazısı: (M, K:) yahut bir yaban hayvanının meskeni, (S, Mgh, Msb, TA) (S, * Msb,) yerin, (S, Mgh, Msb,) yahut yerin altında, (TA,) toprağın, yahut zeminin, (S, Mgh, Msb, TA,) içinde, içinden geçilen bir geçidi olmayan; buna **وَكْرٌ** da denir: (Msb:) içinden geçilen bir geçidi olanına **نَفَقٌ** denir: (Mgh, Msb:) bir yaban hayvanının (M, K,) (K,) yahut bir tilkinin in’i, deliği; ve aynı şekilde [aslanın ini], ve sırtlanın, ve kurdun; ve bir yaban hayvanının girdiği yer: (M:) çoğulu **أَسْرَابٌ**. (M, A, Msb.) Kur’ân’daki [xviii. 60] sözde, فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِى الْبَحْرِ سَرَبًا [Ve o (balık) denizde yolunu tuttu vb.], Fr der ki: balık, [hayat] pınarından üzerine gelen su ile hayata döndürülünce ve denize düşünce, onun yolu dondu ve bir **سَرَب** gibi oldu [yahut yeraltı kazısı vb. gibi]: Zj der ki: **سربا** iki yolla mansup kabul edilebilir; ya fiilin ikinci mef’ûlü olarak, yahut bir mastar ismi olarak [↓ **سَرِبَ**’den, ona bak]: ve AHلt bunun burada **ذَهَابًا** [gidip gitme] anlamına geldiğini düşünür: yahut IAth’a göre, **سَرَبٌ** gizli, yahut saklı, bir geçit yeri demektir: yahut El-Moatarid Edh-Dhafaree’nin kullandığı üzere, [sadece] bir yol, yahut yol demektir. (TA.) Ayrıca suyun bir **حَائِط**’a [yahut bahçeye, yahut hurma ağaçlarıyla çevrili bahçeye] girdiği yeraltı kanalı yahut su yolu demektir. (M, K.) Ve **طَرِيقٌ سَرَبٌ** “insanların birbirini kesintisiz takip ettiği bir yol, yahut cadde” demektir. (M.) ― -b2- Ayrıca akan su: (M, K: [ayrıca **سَرِبٌ**’e bak:]) yahut bir **مَزَادَة**’den [yahut deri su tulumundan] ve benzerinden akan su: (S:) yahut su kırbasının dikişinde yapılan deliklerden damlayan su. (A.) ― -b3- Ve yeni iken bir **قِرْبَة**’ye [yahut su yahut süt için deri kırbaya], (M, K,) yahut bir **مَزَادَة**’ye [yahut deri su tulumuna], (M,) dikiş ipinin [dikildiği kayışın] ıslanması için, (M, K,) şişip dikişte açılan delikleri doldursun diye, (M,) dökülen su. (M.)

سَرِبٌ

**سَرِبٌ** ذ Akan su. (S, * M. [Ayrıca **سَرَبٌ**’e bak.]) Şöyle de dersin: مَزَادَةٌ سَرِبَةٌ, yani [deri su tulumu] akan. (S, K.)

سَرْبَةٌ

**سَرْبَةٌ** ذ : sonraki paragrafa bak. -A2- I. q. **خَرْزَةٌ** [bir deri veya benzerini dikerken yapılan tek bir delik, yahut dikiş-deliği]. (K. [Orada açıkça bu mânâda fetḥ ile olduğu söylenmiştir; fakat ben **سُرْبَةٌ** ve **خُرْزَةٌ** okumamız gerektiğini düşünüyorum: yine, sonraki paragrafa bak.])

**سُرْبَةٌ**
**سُرْبَةٌ** ذ Kısa bir yolculuk; (IAar, M;) yahut bunun gibi ↓ **سَرْبَةٌ**. (K. [Fakat ben birincisinin doğru olduğunu düşünüyorum.]) Şöyle dersin: اـِنَّكَ لَتُرِيدُ **سُرْبَةً** “Şüphesiz sen kısa bir yolculuk istiyorsun.” (IAar, M.) Uzun yolculuğa **سُبْأَةٌ** denir. (TA.) ― -b2- Ve i. q. **مَذْهَبٌ** (S, M, A, K) ve **طَرِيقَةٌ** (A, K) [yani, kişinin gittiği yahut uzaklaştığı bir yol; bu, birinci kelimenin asıl mânâsıdır; ve bir yol, gidişat, tarz, usul yahut davranış/hal ve benzeri; bu ise bu iki kelimenin de mânâlarındandır]. Şöyle denir: فُلَانٌ بَعِيدُ **السُّرْبَةِ**, (S, A, TA,) mânâsı: [falanca] memlekete yahut araziye uzak bir yoldan giren kimsedir: (TA:) yahut mânâsı **بَعِيدُ المَذْهَبِ** (S, A) ve **الطَّرِيقَةِ** (A) [yani, yolculukta uzak/uzak bir yolu izleyen; ve davranış yahut hal ve benzerinde uzun bir yol, gidişat, tarz yahut usul izleyen. Ayrıca **سَرْبٌ** ve **مَسْرَبٌ**’e de bak]. Eş-Şenferâ der ki,
عَدَوْنَا مِنَ الوَادِى الَّذِى بَيْنَ مِشْعَلٍ
وَبَيْنَ الحَشَا هَيْهَاتَ أَنْسَأْتُ **سُرْبَتِى**
[Biz Miş‘al ile El-Ḥaşâ arasındaki vadiden geçtik: uzak idi: yolumu beni pek uzağa götürsün diye yaptım]; mânâsı: yolculuğuma başladığım yer ne kadar uzaktı! (TA.) Ve ayrıca şöyle denir: اـِنَّهُ لَقَرِيبُ **السُّرْبَةِ**, mânâsı **قَرِيبُ المَذْهَبِ** [yani, şüphesiz o yakın bir yol izleyen kimsedir]; ihtiyacını yerine getirmede acele eden, yahut çabuk olan. (Th, M.) -A2- Ayrıca bir **سِرْب**’i oluşturan şeylerden bir parça, yahut ayrılmış bir sayı, (S, Mgh, Msb,) yani ceylanlardan ve [yaban] öküzlerinden (Mgh,) yahut **قَطًا** denilen kuşlardan, ve atlardan, ve eşeklerden, ve ceylanlardan [oluşan] bir topluluktan: (S:) çoğulu **سُرَبٌ**, **غُرَفٌ** gibi; **غُرْفَةٌ**’nin çoğuludur. (Msb.) Ayrıca iki yerde **سِرْبٌ**’e bak; bunların ikincisinde çoğulun **سُرُبٌ** ve **سُرْبٌ** olduğu söylenir. ― -b2- Yirmiden otuza kadar, (M, K,) yahut ondan yirmiye kadar, (M,) **خَيْل** [yani atlar yahut süvariler] topluluğu. ― -b3- Bir ordudan sıvışıp ayrılan, bir kavmin ülkesine düşmanca bir akın yapan ve dönen erkekler topluluğu. (IAar, TA.) ― -b4- Üzüm asmalarından bir sıra: (M, K:) ve her **طَرِيقَةٌ** [sıra yahut çizgi mânâsında]. (M.) ― -b5- Ayrıca **مَسْرُبَةٌ**’ye bak. ― -b6- Ayrıca i. q. **خُرْزَةٌ** [yani, bir deri veya benzerinin dikişi, yahut bir dikiş, yahut bir delik, yahut dikiş-deliği]. (M. [Ayrıca **سَرْبَةٌ**’ye de bak.])

**سَرَابٌ**
**سَرَابٌ** ذ [serap;] i. q. **آلٌ**: (As, M, TA:) yahut öğle vaktinde, (S, M, A, K,) akan suya (M,) ait, (S, M, A, K,) yere yapışık bulunan, (M,) ve [görünüşte] her şeyi alçaltıp sanki yere yapışık hâle getiren, **شَخْص**’u olmayan su benzerliği; (TA;) hâlbuki **آل** ise **الضُحَى**’da [yahut günün erken kısmında, güneş henüz alçakken] olan, uzaktan görülen şekilleri yükselten ve onları titreştirir kılan şeydir: (M:) [**سَرَابٌ** ile **آلٌ** arasındaki başka ayrımlar burada TA’da zikredilmiştir; **آلٌ** maddesine bak:] **سَرَابٌ**’ın çoğulu yoktur. (S ve K, **نَهَارٌ** maddesinde.) Şöyle denir: أَخْدَعُ مِنْ **سَرَابٍ** [öğle serabından daha aldatıcı]. (A.) -A2- **سَرَابِ**, **قَطَامِ** gibi, (A, K, TA,) yani gayr-i munsarif; sonu için kesr ile; ayrıca **سَرَابُ** da, eksik i‘rablı, (TA,) belirli, (K, TA,) başına **ال** takısı getirilmeksizin, (TA,) özel ad olarak, El-Besûs’un (البَسُوس) dişi devenin adıdır; (K,) yahut El-Besûs’un dişi devesi; (A, TA,) zira El-Besûs onun lakabı idi: (TA:) buradan şu söz: أَشْأَمُ مِنْ **سَرَابِ** [Sarâb’dan daha uğursuz]: (A, K, TA:) meşhur bir darb-ı meseldir; çünkü o, meşhur bir savaşın sebebi idi. (TA.)

**سَرُوبٌ**
**سَرُوبٌ** ذ [rastgele uzaklaşmaya alışkın]: paragrafın başına yakın, 1’e bak.

**سَرِيبَةٌ**
**سَرِيبَةٌ** ذ İçtikten doyduklarında koyunlar yahut keçiler su başından döndürülüp geri getirildiğinde, onların peşinden gittikleri bir koyun yahut keçi (**شَاةٌ**). (M, TA. [Ayrıca **شَرِيبَةٌ**’ye bak.])

**سَارِبٌ**
**سَارِبٌ** ذ Dışarı çıkmak: ve uzaklaşmak; bunun gibi ↓ **سِرْبٌ**; ikincisi IAar tarafından **ذَاهِبٌ** ve **مَاضٍ** ile eşanlamlı diye açıklanmıştır: (M: [TA’da bir yerde ikincisi yanlışlıkla سيرب yazılmıştır:]) yahut memlekete, yahut arazide, rastgele uzaklaşmak. (S, K.) Ayrıca **سَرْبٌ**’e, ilk cümleye bak. Şöyle dersin: مَالٌ **سَارِبٌ**, (A,) ve فَحْلٌ **سَارِبٌ**, (TA,) yani [develer yahut sığırlar, ve bir erkek deve,] otlak yerine yönelen: (A, TA:) ve ظَيْبَةٌ **سَارِبٌ** (M) yahut **سَارِبَةٌ** (TA) [bir dişi ceylan] otlağındaki yerinde uzaklaşan. (M, TA.) Bir şair der ki, (S, M,) yani El-Aḫnas İbn-Şihâb Et-Teğlibî, (TA,)
وَكُلُّ أُنَاسٍ قَارَبُوا قَيْدَ فَحْلِهِمْ
وَنَحْنُ خَلَعْنَا قَيْدَهُ فَهُوَ **سَارِبُ**

[Ve diğer bütün insanlar aygır-develerinin prangalarını bağlamışlardır; fakat biz onun prangalarını çıkardık ve o, otlağındaki yerinde dilediği yere gidip durmaktadır]: (S, M, TA: fakat sonuncusunda **حَلَلْنَا** **خَلَعْنَا**’nın yerine konulmuştur: [Ham’da (s. 347) şöyle başlar: **أَرَى كُلَّ قَوْمٍ**:]) bu, As der ki, bir darb-ı meseldir.; mânâsı: [diğer] insanlar bir yerde kalmışlardır, başka bir yere göçmeye cesaret etmeyerek; ve aygırlarının prangalarını bağlamışlardır, yani onu hapsetmişlerdir, ilerlemesin ve [diğer] develeri onun ardından gitmesin diye; kendilerine düşmanca bir saldırıdan korkarak: fakat biz, yeryüzünde dolaşan ve dilediğimiz yere giden bir kuvvet ehli kavimiz; ve aygırımızın prangalarını çıkardık ki dilediği yere gitsin; ve o, yağmurun bitirdiği ota acele edip gittiği her nereye ise, biz de oraya onu izleriz: (IB, TA:) yahut, **فحل** ile kastı, Ebu’l-‘Alâ der ki, onu aygır-deveye benzettiği reis olabilir. (Ham s. 347.) Ve bundan dolayı Kur’da [xiii. 11] şu söz: **مُسْتَخْفٍ بِاللَّيْلِ وَسَارِبٌ بِالنَّهَارِ**, (S, M, TA,) yani [gece gizlenen ve] gündüz görünen: (S:) yahut gündüz, kendi yolunda, yahut yolunda, yahut yollarda görünen: yahut, Akh’den rivayet olunduğu üzere, gece görünen ve gündüz gizlenen; ve Ktr, **سارب** hakkında da bunun aynısını söyler. (TA.)

**أُسْرُبٌ**
**أُسْرُبٌ** ذ , (M, K,) ve **أُسْرُبٌّ**, (M, Msb, K,) birincisi Sh tarafından zikredilmiştir, (TA,) [ikincisi daha yaygındır,] Farsça bir kelimedir, (M, TA,) Arapçalaştırılmıştır, (Msb, TA,) aslında **أُسْرُبْ**, (M,) [yahut **أُسْرُپْ**,] yahut **أُسْرُفْ**, (Msb, MF, TA,) [ve TA’da سترب,] **رَصَاصٌ** ile aynı mânâdadır [yani Kurşun], (M, Msb,) yahut **آنُكٌ** [ki aynı mânâya gelir; yahut kara kurşun; yahut kalay; yahut kalaylı alaşım]. (K.) ― -b2- Ve ikincisi: [eritilmiş] gümüşün dumanı. (M. [Bkz. 1, son cümle.])

**مَسْرَبٌ**
**مَسْرَبٌ** ذ Bir yol ki onunla gidilir; [**سَرْبٌ** ve **سُرْبَةٌ** gibi;] eş anlamlısı **مَذْهَبٌ**: (Har s. 448:) **مَال**’ın [yani develerin yahut sığırların] otlağa gittiği (**تَسْرُبُ**) bir yer; (Ham s. 99;) ve ↓ **مَسْرَبَةٌ** [aynısını, yahut] bir otlak yerini ifade eder: (S, K:) birincinin çoğulu **مَسَارِبُ**, (Ham, yukarıda geçen yerde,) ve ikincinin de böyledir. (S, K.) ― -b2- Ve bir su kanalı. (A, ve Har, yukarıda geçen yerde.) [Bundan dolayı,] şöyle denir: **اِخْضَلَّتْ مَسَارِبُ عَيْنَيْهِ** yani (mecazen:) gözyaşının kanalları [gözlerinin] damlalar saçacak şekilde nemlendi. (A.)

**مَسْرَبَةٌ**
**مَسْرَبَةٌ** ذ : bir önceki paragrafı gör. ― -b2- Ayrıca: dışkının geçidi ve çıkış yeri; (Mgh, Msb, TA;) bu mânâda yalnız fetḥ ile (Mgh, Msb) [yani **ر** üzerine]; yahut öyle ve ayrıca ↓ **مَسْرُبَةٌ**: ve ikisi de anüsün üst kısmını ifade eder. (TA.) ― -b3- Bir sonraki paragrafı da gör. ― -b4- Ayrıca: bir **غُرْفَة** denilen [oda] önünde, bir **صُفَّة** [bkz.] gibi [bir oturma yeri]: **مشربة** değildir; çünkü bu, [bizzat] bir **غُرْفَة**’dır. (TA.)

**مَسْرُبَةٌ**
**مَسْرُبَةٌ** ذ , (S, M, A, Mgh, Msb, K,) **ر** üzerine ḍamm ile, (S, Mgh, Msb,) ve ↓ **مَسْرَبَةٌ**, (M, Msb,) fetḥ ile, (Msb,) yani **ر** üzerine, (TA,) ve ↓ **سُرْبَةٌ**, (M, K,) göğüsten göbeğe uzanan dar kıl: (S:) yahut göğsün ortasında biten, karna uzanan kıl: (M, K:) yahut göğüsten kasıklara uzanan kıl: (A, Mgh:) yahut göğsün kılı, kasıklara uzanan: (Msb:) ve ↓ **سِرْبٌ** da, göğsün kılını ifade eder. (TA.) [Bir örnek için جِذْمٌ maddesinde zikredilen bir beyte bak.] ― -b2- Hayvanların **مَسَارِب**’i, karınlarının yumuşak kısımlarıdır: (M, TA:) yahut herhangi bir hayvanın مسربة’si, boyna yakın kısımdan kuyruğun köküne kadar olan üst kısımları ifade eder: ve karnın yumuşak kısımları, ve kasıklar, yahut benzeri herhangi kısımlar. (A ‘Obeyd, TA.) ― -b3- **مَسْرَبَةٌ**’yi de gör.

**مَسْرُوبٌ**
**مَسْرُوبٌ** ذ : 1’in son cümlesini gör.

**مُنْسَرِبٌ**
**مُنْسَرِبٌ** ذ Pek uzun boylu; (K, TA;) bir adama uygulanır: ve pek uzun; saça uygulanır. (TA.)
