# سرج — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%AC/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D8%AC/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سرج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%AC.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سرج

سَرَجَ
1 سَرَجَ ذ , (O, K,) aor. سَرُجَ , (K,) inf. n. سَرْجٌ, (TK,) (assumed tropical:) He lied; as also سَرِجَ, (O, K,) aor. سَرَجَ ; (K;) but the latter is outweighed [in authority]; (TA;) like سَدَجَ: (O:) and so ↓ سرّج: (TA:) and شَرَجَ. (O and K * in art. شرج.) You say, ↓ تَكَلَّمَ فُلَانٌ بِكَلِمَةٍ فَسَرَجَ عَلَيْهَا بِأُسْرُوجَةٍ (assumed tropical:) [Such a one spoke a word, or sentence, and followed it with a lie]. (O.) ― -b2- And سَرَجَ الكَذِبَ, aor. سَرُجَ , inf. n. سَرْجٌ, (assumed tropical:) He forged the lie. (TA.) [See also 2.] -A2- سَرَجٌ, as an inf. n., signifies The being bright, or shining. (KL.) ― -b2- [And hence,] سَرِجَ, (O, K,) aor. سَرَجَ , (K,) inf. n. سَرَجٌ, (TK,) said of one's face, (assumed tropical:) It was, or became, beautiful: (O:) or, said of a man, (TA,) (tropical:) he was or became, beautiful in his face: (K, TA:) but said by some, to be post-classical; and by some, to be strange. (TA.) -A3- سَرَجَتْ شَعْرَهَا, (O, K, TA, but not in the CK,) and ↓ سرّجت, (K, TA, but not in the O,) [thought by SM to be a mistranscription for سرّحت, with the unpointed ح,] She (a woman, O) plaited her hair; (O, K;) like سَجَرَتْهُ. (O.) -A4- [سَرَجَ, aor. سَرُجَ , expl. as signifying “ Ephippio instruxit instravitve equum ” by Golius and Freytag, by the latter as on the authority of the S and K, I do not find in either of those lexicons, nor in any other. The verb having this meaning is اسرج only.]

سرّجهُ
2 سرّجهُ ذ , (A, K,) inf. n. تَسْرِيجٌ, (K,) (tropical:) He rendered it beautiful; (A, K;) namely, a person's face; said of God: (A:) (assumed tropical:) he adorned, ornamented, decorated, or embellished, it; namely, a thing. (L.) The meaning given in the K [and A] has the authority of El-Beyhakee and IKtt and Es-Sarakustee and IKoot; but Aboo-' AbdAllah Mohammad Ibn-Esh-Shلdhilee thought it to be not of established authority as belonging to the ancient language. (TA.) [Hence,] one says, سَرِّجْ اـِلَيْهِ أَمْرَكَ (assumed tropical:) Embellish and elucidate thou to him thy affair, or case. (Ham p. 326.) ― -b2- And i. q. وَفَّقَهُ (assumed tropical:) [He accommodated, adapted, or disposed, him, or it, to a right course, or issue]. (TA.) ― -b3- One says also, ↓ سرّج عَلَىَّ أُسْرُوجَةً (tropical:) [He forged against me a lie]. (A, TA.) And عَلَىَّ ↓ تسرّج (tropical:) He lied, or lied purposely, against me. (A, TA. [See also تسدّج.]) And اـِنَّهُ يُسَرِّجُ الأَحَادِيثَ (tropical:) [Verily he forges traditions, or stories]. (A, TA.) ― -b4- See also 1, first sentence. -A2- سرّجت شَعْرَهَا: see 1.

أَسْرَجْتُ السِّرَاجَ
4 أَسْرَجْتُ السِّرَاجَ ذ (O, Msb, TA) I lighted the lamp, or wick. (Msb, TA.) ― -b2- [And اسرج signifies also He lighted himself or another with a lamp &c.; and so ↓ استسرج: or each of these, with بِهِ following it, he employed it (i. e. a lamp, or oil, &c.,) as a means of light: see اِصْطَبَحَ, in art. صبح.] -A2- أَسْرَجْتُ الدَّابَّةَ, (S, K, *) or الفَرَسَ, (Msb,) I bound the saddle, or his saddle, upon the beast, or horse: (Msb, K:) or I made a saddle for the [beast, or] horse. (Msb.)

5 تَسَرَّجَ see 2.

10 اـِسْتَسْرَجَ see 4.

سَرْجَنَ الأَرْضَ
Q. Q. 1 سَرْجَنَ الأَرْضَ ذ He manured the land with سِرْجِين. (L in art. سرجن.)

سَرْجٌ
سَرْجٌ ذ A certain appertenance of a horse or similar beast, (Msb, K, *) well known; (S, Msb;) i. e., his رَحْل [or saddle]: (TA:) an Arabic word; or, accord. to the Shifل el-Ghaleel, arabicized from سرك [which is written by Freytag شرك, and said by him to be Pers., but I know not either of these two words in Pers. with an apposite meaning]: (TA:) dim. ↓ سُرَيْجٌ: (Msb:) and pl. سُرُوجٌ. (Mgh, Msb, TA.) [Hence,] مَالَ سَرْجُكَ (assumed tropical:) Thy affair, or case, was or has become, in a disordered, or an unsound, state: a proverbial saying. (Ham p. 242.)

سُرْجَجٌ
سُرْجَجٌ ذ Continuing, or lasting; or continuing, or lasting, long; or, for ever. (O, K.)

سُرْجُوجٌ
سُرْجُوجٌ ذ Foolish, or stupid. (O, K.)

سِرْجِينٌ
سِرْجِينٌ ذ i. q. زِبْلٌ [i. e. dung of horses or other solid-hoofed animals, or fresh dung of camels, sheep and goats, wild oxen, and the like; used for manure]: (Msb, and K in art. سرجن:) a foreign, or Pers., word, (Msb,) originally سَرْكِين, [meaning سَرْگِينْ,] (Msb, K,) arabicized, (Msb, and S and K in art. سرجن,) by the conversion of the ك [or گ] into ج, and also into ق, so that one says also سِرْقِينٌ [q. v.]: As is related to have said, I know not how to say it, and I only say رَوْثٌ: it is with kesr to the first letter in order to agree with Arabic words; fet-h not being allowable, because there is no instance of the measure فَعْلِيلٌ; though it is said in the M to be سِرْجِينٌ and سَرْجِينٌ: (Msb:) [the word being arabicized, all its letters should be regarded as radical; but] many assert the ن to be augmentative [and therefore mention the word, or the two words, in the present art., as does the author of the Msb]. (TA.)

سُرْجُوجَةٌ
سُرْجُوجَةٌ ذ (S, O, K) and ↓ سِرجِيجَةٌ (O, K) Nature; or natural, native, or innate, disposition, or temper, or the like: (S, O, K, TA:) and a way, mode, or manner, of acting or conduct or the like. (S, O, TA.) One says, هُمْ عَلَى سُرْجُوجَةٍ وَاحِدَةٍ They are of one uniform nature or disposition. (As, S, O.) And الكَرَمُ مِنْ سِرْجِيجَتِهِ and سُرْجُوجَتِهِ Generosity is a quality of his nature or disposition. (Lh, TA.) And اـِنَّهُ لَكَرِيمُ السُّرْجُوجَةِ and السِّرْجِيجَةِ Verily he is generous of nature or disposition. (AZ, TA.)

سِرْجِيجَةٌ
سِرْجِيجَةٌ ذ : see the next preceding paragraph.

سِرَاجٌ
سِرَاجٌ ذ a word of well-known meaning; (S, O, K;) i. q. مِصْبَاحٌ [i. e. A lamp, or its lighted wick, (the latter of which meanings is assigned to both of these words by Jel in xxiv. 35,)] (L, Msb, TA) that gives light by night: (L, TA:) or, properly, a lighted wick; its employment to signify the place thereof [i. e. a lamp, generally a vessel of glass having in its bottom a small glass tube into which the lower part of the wick is inserted,] being a well-known tropical application: (MF, TA:) pl. سُرُجٌ. (O, Msb, TA.) [See also مَسْرَجَةٌ.] ― -b2- [Hence,] the sun is called a سِرَاج [in the Kur lxxi. 15, and also xxv. 62, and lxxviii. 13], (S, O,) and السِّرَاجُ, (K,) and سِرَاجُ النَّهَارِ (tropical:) [The lamp of day]. (A, TA.) So too is the Prophet. (Kur xxxiii. 45.) 'Omar, also, is called in a trad. سِرَاجُ أَهْلِ الجَنَّةِ (assumed tropical:) [The lamp of the people of Paradise]. (TA.) And one says, الهُدِى سِرَاجٌ المُؤْمِنِينَ (tropical:) [The Kur-لn is the lamp of the believers], (A,) or سِرَاجُ المُؤْمِنِ [the lamp of the believer]. (TA.) ― -b3- Also, metaphorically, (tropical:) The eye; because of its being often likened to a سِرَاج. (Har p. 554.)

سُرَيْجٌ
سُرَيْجٌ ذ dim. of سَرْجٌ, q. v. (Msb.)

سِرَاجَةٌ
سِرَاجَةٌ ذ The craft, or occupation, of the سَرَّاج [or saddler]. (O, K, TA.)

سُيُوفٌ سُرَيْجِيَّةٌ
سُيُوفٌ سُرَيْجِيَّةٌ ذ , (O, K,) or سُرَيْجِيَّاتٌ, (As, S,) Certain swords so called in relation to a blacksmith named سُرَيْجٌ: (As, S, O, K:) or they may be so called because having much water, and [glistening] wavy marks or streaks or grain. (Ham p. 326.) [See also مُسَرَّجٌ.]

سَرَّاجٌ
سَرَّاجٌ ذ A saddler; i. e. a maker of سُرُوج [or saddles]: (O, K, * TA:) or a seller thereof. (TA.) -A2- Also (tropical:) A great, or habitual, liar, (K, TA,) who will not tell thee truly whence he comes, but will tell thee lyingly. (TA.) One says, اـِنَّهُ سَرَّاجٌ مَرَّاجٌ (tropical:) Verily he is a lying person, (A,) or a great, or habitual, liar, (TA,) who adds, or exaggerates, (يَزِيدُ,) in his narration, or talk, or discourse. (A, TA.) And it is used alone, [without مَرَّاجٌ,] so that one says, رَجُلٌ سَرَّاجٌ (tropical:) [A man who lies much, or habitually, &c.]. (TA.) [See also سَدَّاجٌ.]

جَبِينٌ سَارِجٌ
جَبِينٌ سَارِجٌ ذ (assumed tropical:) [A side of a forehead, or a forehead itself,] clear, or white, [and bright,] like the سِرَاج [or lamp]. (Th, TA.)

سِيرَجٌ
سِيرَجٌ ذ i. q. شَيْرَجٌ; (TA in the present art. and in art. شرج; [but in the present art., غير الشَّيْرَجِ is erroneously put for عَيْنُ الشَّيْرَجِ, meaning the same as الشيرج;]) but vulgar; (TA in art. شرج;) i. e. Oil of sesame, or sesamum: an arabicized word, from [the Pers.] شِيرَهٌ. (TA in the present art.)

أُسْرُوجَةٌ
أُسْرُوجَةٌ ذ (tropical:) A lie. (TA.) See 1 and 2.

مُسْرَجٌ
مُسْرَجٌ ذ , applied to a horse, (A,) or beast (دَابَّةٌ), [or app., when applied to the latter, with ة,] Saddled; i. e. having the سَرْج bound upon it. (TA.)

مَسْرَجَةٌ
مَسْرَجَةٌ ذ , with fet-h (S, Mgh, O, Msb) to the م and ر, (Msb,) [A lamp; i. e.] the thing in which is the wick and the oil: (S, Mgh, O, TA:) and also the thing upon which the سِرَاج [app. here meaning lamp] is put: (O:) or the thing upon which the ↓ مِسْرَجَة is placed: (Msb:) or ↓ مِسْرَجَةٌ, with kesr, has the last of these meanings: مَسْرَجَةٌ, with fet-h, having the first thereof: or, as some say, the reverse is the case; (Mgh;) [i. e.] ↓ مِسْرَجَةٌ, with kesr, signifies the thing in which is the wick [and the oil]: and مَسْرَجَةٌ, with fet-h, the thing upon which that is put: (A, TA:) the pl. (of either, Mgh) is مَسَارِجُ. (Mgh, Msb.) [See also سِرَاجٌ.]

مِسْرَجَةٌ
مِسْرَجَةٌ ذ : see the next preceding paragraph, in three places.

مُسَرَّجٌ
مُسَرَّجٌ ذ (tropical:) A face rendered beautiful by God. (A.) ― -b2- A nose beautiful in thinness and evenness: used in this sense by El-'Ajjلj: likened by him to the kind of sword called سُرَيْجِىّ. (S, O.)

### Türkçe

**سَرَجَ**
1 **سَرَجَ** ذ , (O, K,) muzâri‘ı **سَرُجَ** , (K,) mastarı **سَرْجٌ**, (TK,) (mecaz kabul edilerek:) Yalan söyledi; **سَرِجَ** da böyledir, (O, K,) muzâri‘ı **سَرَجَ** ; (K;) fakat ikincisi [rivayetçe] daha zayıftır; (TA;) **سَدَجَ** gibi: (O:) ve böylece ↓ **سرّج**: (TA:) ve **شَرَجَ**. (O ve K * **شرج** maddesinde.) Şöyle dersin: ↓ **تَكَلَّمَ فُلَانٌ بِكَلِمَةٍ فَسَرَجَ عَلَيْهَا بِأُسْرُوجَةٍ** (mecaz kabul edilerek:) [Falanca bir söz yahut cümle söyledi de onun üzerine bir yalan ekledi]. (O.) ― -b2- Ve **سَرَجَ الكَذِبَ**, muzâri‘ı **سَرُجَ** , mastarı **سَرْجٌ**, (mecaz kabul edilerek:) Yalanı uydurdu. (TA.) [2’ye de bak.] -A2- **سَرَجٌ**, mastar olarak, Parlak olmayı yahut ışıldamayı ifade eder. (KL.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **سَرِجَ**, (O, K,) muzâri‘ı **سَرَجَ** , (K,) mastarı **سَرَجٌ**, (TK,) yüz hakkında söylenerek, (mecaz kabul edilerek:) Güzel oldu yahut güzelleşti: (O:) yahut bir adam hakkında söylenerek, (TA,) (mecaz:) yüzünde güzel oldu yahut güzelleşti: (K, TA:) fakat bazılarınca, sonradan ortaya çıkmış (post-classical) sayılmış; bazılarınca da garip sayılmıştır. (TA.) -A3- **سَرَجَتْ شَعْرَهَا**, (O, K, TA, fakat CK’de değil,) ve ↓ **سرّجت**, (K, TA, fakat O’da değil,) [SM’ye göre, noktasız **ح** ile **سرّحت** için bir yanlış yazım olduğu sanılır,] O (kadın, O) saçını ördü; (O, K;) **سَجَرَتْهُ** gibi. (O.) -A4- [**سَرَجَ**, muzâri‘ı **سَرُجَ** , Golius ve Freytag tarafından “Ephippio instruxit instravitve equum” mânasında açıklanmıştır; ikincisi bunu S ve K’nın otoritesine dayandırarak vermiştir; ben bu iki sözlüğün hiçbirinde, ne de başka herhangi birinde bulmuyorum. Bu mânaya sahip fiil yalnızca **اسرج**’dir.]

**سرّجهُ**
2 **سرّجهُ** ذ , (A, K,) mastarı **تَسْرِيجٌ**, (K,) (mecaz:) Onu güzel kıldı; (A, K;) yani bir kimsenin yüzünü; Allah hakkında söylenir: (A:) (mecaz kabul edilerek:) onu süsledi, bezedi, tezyin etti yahut güzelleştirdi; yani bir şeyi. (L.) K’de [ve A’da] verilen mânanın El-Beyhakee ve IKtt ve Es-Sarakustee ve IKoot otoritesi vardır; fakat Aboo-’ AbdAllah Mohammad Ibn-Esh-Shلdhilee bunun kadim dile ait yerleşik bir otoriteye sahip olmadığını düşündü. (TA.) [Bundan dolayı,] şöyle denir: **سَرِّجْ اـِلَيْهِ أَمْرَكَ** (mecaz kabul edilerek:) İşini yahut hâlini ona süsle ve açıklığa kavuştur. (Ham s. 326.) ― -b2- Ve **وَفَّقَهُ** ile aynı mânadadır (mecaz kabul edilerek:) [Onu yahut onu doğru bir yola yahut sonuca uygun kıldı, uyarladı, yöneltti]. (TA.) ― -b3- Şöyle de denir: ↓ **سرّج عَلَىَّ أُسْرُوجَةً** (mecaz:) [Bana karşı bir yalan uydurdu]. (A, TA.) Ve **عَلَىَّ** ↓ **تسرّج** (mecaz:) Bana karşı yalan söyledi yahut kasten yalan söyledi. (A, TA. [**تسدّج**’e de bak.]) Ve **اـِنَّهُ يُسَرِّجُ الأَحَادِيثَ** (mecaz:) [Şüphesiz o, hadisleri yahut hikâyeleri uydurur]. (A, TA.) ― -b4- 1’in ilk cümlesine de bak. -A2- **سرّجت شَعْرَهَا**: 1’e bak.

**أَسْرَجْتُ السِّرَاجَ**
4 **أَسْرَجْتُ السِّرَاجَ** ذ (O, Msb, TA) Kandili yahut fitili yaktım. (Msb, TA.) ― -b2- [Ve **اسرج** ayrıca, kandil vb. ile kendisini yahut başkasını aydınlattı mânasına gelir; ve böylece ↓ **استسرج**: yahut bunların her biri, ardından **بِهِ** gelmek üzere, onu (yani kandili yahut yağı vb.) aydınlanma vasıtası olarak kullandı: **صبح** maddesinde **اِصْطَبَحَ**’a bak.] -A2- **أَسْرَجْتُ الدَّابَّةَ**, (S, K, *) yahut **الفَرَسَ**, (Msb,) Bineğin yahut atın üzerine eyeri yahut onun eyeri­ni bağladım: (Msb, K:) yahut [binek yahut] at için bir eyer yaptım. (Msb.)

5 **تَسَرَّجَ**: 2’ye bak.

10 **اـِسْتَسْرَجَ**: 4’e bak.

**سَرْجَنَ الأَرْضَ**
Q. Q. 1 **سَرْجَنَ الأَرْضَ** ذ Araziyi **سِرْجِين** ile gübreledi. (L, **سرجن** maddesinde.)

**سَرْجٌ**
**سَرْجٌ** ذ Atın yahut benzeri bir hayvanın belli bir eklentisi, (Msb, K, *) iyi bilinen; (S, Msb;) yani onun **رَحْل**’i [yahut eyeri]: (TA:) Arapça bir kelimedir; yahut Shifل el-Ghaleel’e göre **سرك**’ten Arapçalaştırılmıştır [Freytag bunu **شرك** diye yazar ve Farsça olduğunu söyler; fakat ben bu iki kelimenin hiçbirini Farsçada uygun bir mânayla bilmiyorum]: (TA:) küçültmesi ↓ **سُرَيْجٌ**: (Msb:) ve çoğulu **سُرُوجٌ**. (Mgh, Msb, TA.) [Bundan dolayı,] **مَالَ سَرْجُكَ** (mecaz kabul edilerek:) İşin yahut hâlin bozuk yahut sağlam olmayan bir duruma düştü yahut düşmüş oldu: darb-ı mesel bir sözdür. (Ham s. 242.)

**سُرْجَجٌ**
**سُرْجَجٌ** ذ Devam eden yahut süren; yahut uzun süre devam eden yahut süren; yahut ebediyen. (O, K.)

**سُرْجُوجٌ**
**سُرْجُوجٌ** ذ Ahmak yahut budala. (O, K.)

**سِرْجِينٌ**
**سِرْجِينٌ** ذ **زِبْلٌ** ile aynı mânadadır [yani atların yahut başka tek tırnaklı hayvanların gübresi; yahut develerin, koyun ve keçilerin, yaban öküzlerinin ve benzerlerinin taze gübresi; gübreleme için kullanılır]: (Msb, ve K **سرجن** maddesinde:) yabancı yahut Farsça bir kelimedir, (Msb,) aslında **سَرْكِين**, [mânası **سَرْگِينْ**,] (Msb, K,) Arapçalaştırılmıştır, (Msb, ve S ve K **سرجن** maddesinde,) **ك** [yahut **گ**]’nin **ج**’ye ve ayrıca **ق**’ye çevrilmesiyle; öyle ki ayrıca **سِرْقِينٌ** da denir [bk.]: Şöyle dediği rivayet olunur: nasıl söyleyeceğimi bilmem, ben yalnız **رَوْثٌ** derim: birinci harfe kesre iledir; Arapça kelimelere uyması için; fetha câiz değildir; çünkü **فَعْلِيلٌ** vezninin bir örneği yoktur; her ne kadar M’de **سِرْجِينٌ** ve **سَرْجِينٌ** olduğu söylenmişse de: (Msb:) [kelime Arapçalaştırılmış olduğundan, bütün harfleri aslî sayılmalıdır; fakat] birçokları **ن**’yi ziyade sayar [ve bu sebeple kelimeyi yahut iki kelimeyi, Msb müellifinin yaptığı gibi, bu maddede zikreder]. (TA.)

**سُرْجُوجَةٌ**
**سُرْجُوجَةٌ** ذ (S, O, K) ve ↓ **سِرجِيجَةٌ** (O, K) Tabiat; yahut tabiî, yerli, fıtrî yahut doğuştan olan huy yahut mizaç yahut benzeri: (S, O, K, TA:) ve bir iş tutma yahut davranış yolu, tarzı yahut biçimi yahut benzeri. (S, O, TA.) Şöyle denir: **هُمْ عَلَى سُرْجُوجَةٍ وَاحِدَةٍ** Onlar tek bir yeknesak tabiat yahut mizac üzeredirler. (As, S, O.) Ve **الكَرَمُ مِنْ سِرْجِيجَتِهِ** ve **سُرْجُوجَتِهِ** Cömertlik onun tabiatının yahut mizacının bir vasfıdır. (Lh, TA.) Ve **اـِنَّهُ لَكَرِيمُ السُّرْجُوجَةِ** ve **السِّرْجِيجَةِ** Şüphesiz o tabiatça yahut mizaçça cömerttir. (AZ, TA.)

**سِرْجِيجَةٌ**
**سِرْجِيجَةٌ** ذ : bir önceki paragrafın sonuna bak.

**سِرَاجٌ**
**سِرَاجٌ** ذ iyi bilinen mânalı bir kelimedir; (S, O, K;) **مِصْبَاحٌ** ile aynı mânadadır [yani bir kandil, yahut onun yanmış fitili; (bu iki mânanın ikisi de Jel tarafından xxiv. 35’te bu iki kelimeye verilmiştir,)] (L, Msb, TA) geceleyin ışık veren: (L, TA:) yahut aslında yanmış bir fitil; bunun yerini ifade etmek üzere kullanılması [yani kandil; genellikle camdan bir kap olup dibinde fitilin alt kısmının sokulduğu küçük bir cam tüp bulunan,] bilinen bir mecazî kullanımdır: (MF, TA:) çoğulu **سُرُجٌ**. (O, Msb, TA.) [**مَسْرَجَةٌ**’ye de bak.] ― -b2- [Bundan dolayı,] güneşe **سِرَاج** denir [Kur’ân lxxi. 15’te ve ayrıca xxv. 62’de ve lxxviii. 13’te], (S, O,) ve **السِّرَاجُ**, (K,) ve **سِرَاجُ النَّهَارِ** (mecaz:) [Gündüzün kandili]. (A, TA.) Peygamber de böyledir. (Kur’ân xxxiii. 45.) ‘Ömer de bir hadiste **سِرَاجُ أَهْلِ الجَنَّةِ** diye adlandırılır (mecaz kabul edilerek:) [Cennet ehlinin kandili]. (TA.) Ve şöyle denir: **الهُدِى سِرَاجٌ المُؤْمِنِينَ** (mecaz:) [Kur’ân müminlerin kandilidir], (A,) yahut **سِرَاجُ المُؤْمِنِ** [müminin kandili]. (TA.) ― -b3- Ayrıca, mecaz olarak, (mecaz:) Göz; çünkü sıkça **سِرَاج**’a benzetilir. (Har s. 554.)

**سُرَيْجٌ**
**سُرَيْجٌ** ذ **سَرْجٌ**’ün küçültmesidir, bk. (Msb.)

**سِرَاجَةٌ**
**سِرَاجَةٌ** ذ **سَرَّاج**’ın [yahut saraçın] sanatı yahut mesleği. (O, K, TA.)

**سُيُوفٌ سُرَيْجِيَّةٌ**
**سُيُوفٌ سُرَيْجِيَّةٌ** ذ , (O, K,) yahut **سُرَيْجِيَّاتٌ**, (As, S,) **سُرَيْجٌ** adlı bir demirciye nispetle böyle adlandırılan bazı kılıçlar: (As, S, O, K:) yahut çok suyu olduğu ve [parıldayan] dalgalı izleri yahut çizgileri yahut damarı bulunduğu için böyle adlandırılmış olabilir. (Ham s. 326.) [**مُسَرَّجٌ**’e de bak.]

**سَرَّاجٌ**
**سَرَّاجٌ** ذ Saraç; yani **سُرُوج** [yahut eyerler] yapan: (O, K, * TA:) yahut onları satan. (TA.) -A2- Ayrıca (mecaz:) büyük yahut alışkanlık hâlinde yalancı, (K, TA,) sana nereden geldiğini doğru söylemeyip yalan söyleyerek söyleyen. (TA.) Şöyle denir: **اـِنَّهُ سَرَّاجٌ مَرَّاجٌ** (mecaz:) Şüphesiz o yalancı bir kimsedir, (A,) yahut büyük yahut alışkanlık hâlinde yalancıdır, (TA,) rivayetinde yahut konuşmasında yahut sözünde artıran yahut abartan (**يَزِيدُ**). (A, TA.) Ve tek başına da kullanılır, [**مَرَّاجٌ** olmaksızın,] öyle ki şöyle denir: **رَجُلٌ سَرَّاجٌ** (mecaz:) [çok yahut alışkanlıkla yalan söyleyen bir adam, vb.]. (TA.) [**سَدَّاجٌ**’a da bak.]

**جَبِينٌ سَارِجٌ**
**جَبِينٌ سَارِجٌ** ذ (mecaz kabul edilerek:) [Alnın bir yanı yahut alnın kendisi,] **سِرَاج** [yahut kandil] gibi berrak yahut beyaz [ve parlak]. (Th, TA.)

**سِيرَجٌ**
**سِيرَجٌ** ذ **شَيْرَجٌ** ile aynı mânadadır; (TA bu maddede ve **شرج** maddesinde; [fakat bu maddede, **غير الشَّيْرَجِ** yanlışlıkla **عَيْنُ الشَّيْرَجِ** yerine konmuştur; mânası **الشيرج** ile aynıdır;]) fakat avamîdir; (TA **شرج** maddesinde;) yani susam yağı: [Farsça] **شِيرَهٌ**’den Arapçalaştırılmış bir kelimedir. (TA bu maddede.)

**أُسْرُوجَةٌ**
**أُسْرُوجَةٌ** ذ (mecaz:) Yalan. (TA.) 1 ve 2’ye bak.

**مُسْرَجٌ**
**مُسْرَجٌ** ذ , ata nispetle, (A,) yahut bineğe (**دَابَّةٌ**), [yahut ikincisine nispetle, görünüşe göre **ة** ile,] Eyerlenmiş; yani üzerinde **سَرْج** bağlanmış. (TA.)

**مَسْرَجَةٌ**
**مَسْرَجَةٌ** ذ , **م** ve **ر**’ye fetha ile (S, Mgh, O, Msb) (Msb,) [kandil; yani] içinde fitil ve yağ bulunan şey: (S, Mgh, O, TA:) ve ayrıca **سِرَاج**’ın [burada görünüşe göre kandil mânasında] üzerine konduğu şey: (O:) yahut ↓ **مِسْرَجَة**’nin konduğu şey: (Msb:) yahut ↓ **مِسْرَجَةٌ**, kesre ile, bu son mânaya sahiptir: **مَسْرَجَةٌ**, fetha ile, onun birincisine sahiptir: yahut bazılarına göre bunun tersi böyledir; (Mgh;) [yani] ↓ **مِسْرَجَةٌ**, kesre ile, içinde fitil [ve yağ] bulunan şeyi ifade eder: ve **مَسْرَجَةٌ**, fetha ile, onun üzerine konduğu şeyi: (A, TA:) çoğulu (ikisinin de, Mgh) **مَسَارِجُ**’dur. (Mgh, Msb.) [**سِرَاجٌ**’a da bak.]

**مِسْرَجَةٌ**
**مِسْرَجَةٌ** ذ : bir önceki paragrafa, üç yerde, bak.

**مُسَرَّجٌ**
**مُسَرَّجٌ** ذ (mecaz:) Allah tarafından güzelleştirilmiş bir yüz. (A.) ― -b2- İncelik ve düzgünlükte güzel bir burun: El-‘Ajjلj tarafından bu mânada kullanılmıştır: onun tarafından **سُرَيْجِىّ** denilen kılıç türüne benzetilmiştir. (S, O.)
