# سرر — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B1/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D8%B1/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B1.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: سرر

* س ر ر * * السِّرُّ * الذي يكتم وجمعه * أسْرارٌ * و * السَّرِيرةُ * مثله وجمعها * سَرائِرُ * و * السُّرُّ * بالضم ما تقطعه القابلة من * سُرَّةِ * الصبي تقول عرفت ذلك قبل أن يقطع * سُرُّك * ولا تقل سرَّتك لأن * السُّرَّةُ * لا تقطع وإنما هي الموضع الذي قطع منه السر و * السَّرَرُ * بفتح السين وكسرها لغة يقال قطع * سَرَرُ * الصبي و * سِرَرُهُ * وجمعه * أسِرَّةٌ * وجمع * السُّرَّةِ سُرَرٌ * وسرَّاتٌ و * سَرَّ * الصبي قطع سرره وبابه رد وأما قول أبي ذؤيب بآية ما وقفت والركا ب بين الحجون وبين * السُّرَر * فإنما عنى به الموضع الذي سر فيه الأنبياء عليهم السلام وهو على أربعة أميال من مكة وفي بعض الحديث أنه بالمأزمين من منى كانت فيه دوحة قال بن عمر رضي الله تعالى عنه سُرَّ تحتها سبعون نبيا أي قطعت سررهم و * السُّرِّيَّةُ * الأمة التي بوَّأْتها بيتا وهي فعيلة منسوبة إلى السر وهو الإخفاء لأن الإنسان كثيرا ما يسرها ويسترها عن حرته وإنما صمت سينه لأن الأبنية قد تغير في النسب خاصة كما قالوا في النسبة إلى الدهر دهري وإلى الأرض السهلة سهلي بضم أولهما والجمع * السَّرارِيُّ * وقال الأخفش هي مشتقة من السرور لأنه يسر بها يقال * تَسَرَّرَ * جارية و * تَسَرَّى * أيضا كما قالوا تظنن وتظنى و * السُّرُورُ * ضد الحزن وقد * سَرَّهُ * يسره بالضم * سُرُورا * و * مَسَرَّةً * أيضا كمبرة و * سُرَّ * الرجل على ما لم يسم فاعله فهو * مَسْرُورٌ * وجمع * السَّرِير أسِرَّةٌ * و * سُرُرٌ * بضم الراء وبعضهم يفتحها استثقالا لاجتماع الضمتين مع التضعيف وكذا ما أشبهه من الجموع نحو ذليل وذلل وقد يعبر بالسرير عن الملك والنعمة و * سَرَرُ * الشهر بفتحتين آخر ليلة منه وكذا * ِسَرارُهُ * بفتح السين وكسرها وهو مشتق من قولهم * اسْتَسَرَّ * القمر أي خفي ليلة * السِّرَارِ * فربما كان ليلة وربما كان ليلتين و * السِّرَرُ * كالعنب بالكسر ما على الكمأة من القشور والطين وجمعه * أسرارٌ * و * السِّرَرُ * أيضا واحد * أسْرارِ * الكف والجبهة وهي خطوطها وجمع الجمع * أساريرُ * وفي الحديث ﴿تبرق أسارير وجهه﴾ و * السِّرارُ * بالكسر لغة في السرر وجمعه * أسِرَّةٌ * كحمار وأحمرة و * سَرَّهُ * طعنه في سرته و * السَّرَّاءُ * الرخاء وهو ضد الضراء و * أسَرَّ * الشيء كتمه وأعلنه وفسر بهما قوله تعالى ﴿وأسروا الندامة﴾ وأسر إليه حديثا أي أفضى إليه به وأسر إليه المودة وبالمودة و * سارَّهُ * في أذنه * مَسَارَّةً * و * سِراراً * بالكسر و * تَسارُّوا * تناجوا

### Türkçe

* س ر ر * * **السِّرُّ** *: gizlenen şey; çoğulu * **أسْرارٌ** *. Ve * **السَّرِيرةُ** *: onun gibidir; çoğulu * **سَرائِرُ** *. Ve * **السُّرُّ** * (ضم ile): ebenin çocuğun * **سُرَّةِ** *sinden kestiği şey; “* **سُرُّك** * kesilmeden önce bunu bildim” dersin; “سرَّتك” deme; çünkü * **السُّرَّةُ** * kesilmez; ancak o, *السُّرّ*ün kesildiği yerdir. Ve * **السَّرَرُ** * (sîn’in fethiyle ve kesriyle) bir dildir; “çocuğun * **سَرَرُ** *u kesildi” ve “* **سِرَرُهُ** *” denir; çoğulu * **أسِرَّةٌ** *dur. Ve * **السُّرَّةِ** *nin çoğulu: * **سُرَرٌ** * ve *سرَّاتٌ*. Ve * **سَرَّ** * çocuk: onun سرر’ini kesti; bâbı: رد. Ebû Züeyb’in şu sözüne gelince:
بآية ما وقفت والركا ب بين الحجون وبين * **السُّرَر** *
Bununla ancak, peygamberlerin عليهم السلام içinde سرر’lerinin kesildiği yeri kastetmiştir; o, Mekke’den dört mil üzeredir. Bazı hadiste, onun Minâ’dan مأزمين’de olduğu; orada bir دوحة bulunduğu (gelmiştir). İbn Ömer رضي الله تعالى عنه dedi ki: “Onun altında yetmiş peygamber * **سُرَّ** * edildi”; yani سرر’leri kesildi. Ve * **السُّرِّيَّةُ** *: kendisine bir ev yerleştirdiğin cariye; o, sırra nisbetli فعيلة’dir; sır ise gizlemedir; çünkü insan onu çoğu kez gizler ve onu hür eşinden örter. Ancak sîn’i صمت kılındı; çünkü yapılar nisbet içinde, özellikle, değişebilir; nitekim onlar “dehr”e nisbetle “دهري”, “yumuşak yer”e nisbetle “سهلي” dediler; ikisinin evveli ضم iledir. Çoğulu: * **السَّرارِيُّ** *. Ahfeş dedi ki: o, sevinçten türemiştir; çünkü onunla sevinilir. “Bir cariye * **تَسَرَّرَ** * etti” denir; ve * **تَسَرَّى** * da (denir); nitekim “تظنن” ve “تظنى” dedikleri gibi. Ve * **السُّرُورُ** *: hüznün zıddıdır. Ve “onu sevindirdi”: * **سَرَّهُ** *; onu (ضم ile) sevindirir; * **سُرُورا** * ve * **مَسَرَّةً** * da; “مَبَرَّة” gibi. Ve adam * **سُرَّ** * edildi (faili anılmadan); o hâlde o * **مَسْرُورٌ** *dur. Ve * **السَّرِير** *in çoğulu: * **أسِرَّةٌ** * ve * **سُرُرٌ** * (râ’nın ضم’ıyla); bazısı, teşdîd ile iki ضamme’nin birleşmesi ağır geldiğinden, onu فتح eder; bunun gibi cem‘lerden olan şeylerde de böyledir; “ذليل” ve “ذلل” gibi. Ve bazen *السَّرِير* ile mülk ve nimet kastedilir. Ve * **سَرَرُ** * ay (iki fetha ile): onun son gecesi; ve bunun gibi * **ِسَرارُهُ** * (sîn’in fethiyle ve kesriyle). O, onların “* **اسْتَسَرَّ** * ay” sözünden türemiştir; yani * **السِّرَارِ** * gecesinde gizlendi; bazen bir gece olur, bazen iki gece olur. Ve * **السِّرَرُ** * (kesr ile), üzüm gibi: الكمأة üzerindeki kabuklar ve çamur; çoğulu * **أسرارٌ** *. Ve * **السِّرَرُ** * da: avuç ve alın * **أسْرارِ** *ının bir tekidir; yani onların çizgileridir; cem‘in çoğulu: * **أساريرُ** *. Hadiste: ﴿تبرق أسارير وجهه﴾. Ve * **السِّرارُ** * (kesr ile): السرر’de bir dildir; çoğulu * **أسِرَّةٌ** *; “حمار” ve “أحمرة” gibi. Ve * **سَرَّهُ** *: onu göbeğinden mızrakladı. Ve * **السَّرَّاءُ** *: bolluk; o, darlığın zıddıdır. Ve * **أسَرَّ** * şeyi: onu gizledi ve onu açıkladı; ve onunla, Yüce Allah’ın sözü ﴿وأسروا الندامة﴾ iki şekilde tefsir edildi. Ve “ona bir söz * **أسر** etti”: yani onu ona ulaştırdı. Ve “ona sevgi *أسر* etti”; ve sevgi ile. Ve * **سارَّهُ** *: onun kulağına (fısıldadı); * **مَسَارَّةً** * ve * **سِراراً** * (kesr ile). Ve * **تَسارُّوا** *: gizlice konuştular.
