# سرس — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D8%B3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سرس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: سرس

السرس، والسريس، ككتف وأمير: العنين من الرجال، قاله أبو عبيد، وأنشد لأبي زبيد الطائي:
  أفي حق مؤاساتي أخاكـم                      بمالي ثم يظلمني السريس وقد سرس، إذا عن، أو الذي لا يأتي النساء، عن ابن الأعرابي أو هو الذي لا يولد له، عن الأصمعي. ويروى الشريس المعجمة. وسريس بين السرس. والفحل إذا كان لا يلقح، وهو مجاز. والسريس: الضعيف، في لغة طييئ. وقال أبو عمرو: السريس: الكيس الحافظ لما في يده. وفي بعض الأصول: يديه، ج، سراس وسرساء. وقد سرس، كفرح، سرسا في الكل، ويقال في الأخير: ما أسرسه: ولا فعل له، وإنما هو من باب: أحنك الشاتين. وقال ابن الأعرابي: سرس الرجل، بالكسر، إذا عقل وحزم بعد جهل. وفي التكملة: مصحف مسرس، كمعظم: أي مشرز، وذلك إذا لم يضم طرفاه، ومثله في العباب. وسروس، كصبور، وربما قيل فيه: شروس: د، قرب إفريقية، وفي العباب: أهلها إباضية. ومما يستدرك عليه: سرس، بالكسر: قرية بمصر من أعمال المنوفية، وتعرف بسرس القثاء، وقد وردتها. وإبراهيم بن السريسي: أديب، ذكره منصور في الذيل.

### Türkçe

**السرس** ve **السريس**, **كتف** ve **أمير** gibi: erkeklerden **العنين** (iktidarsız) olan; bunu Ebû Ubeyd söylemiştir. Ebû Zübeyd et-Tâî’den şu şiiri okudu:
  “Kardeşinize malımla tesellî vermem hakkında mı (böyle), sonra da **السريس** bana zulmedip durur?
  Ve **سرس** etmiştir; **عن** olduğunda; yahut kadınlara gelmeyen kimse; İbnü’l-A‘râbî’den. Yahut kendisine çocuk doğmayan kimsedir; el-Asma‘î’den.”

Ve **الشريس** (mu‘ceme ile) diye rivayet edilir. Ve **سريس**; **السرس** arasında (olan). Ve aygır, dölleyici olmadığında; bu mecazdır. Ve **السريس**: zayıf; Tayyı’ dilinde. Ebû Amr dedi: **السريس**: elindekini muhafaza eden, zeki (kimse). Bazı asıllarda: **يديه**; çoğulu **سراس** ve **سرساء**. Ve **سرس** etmiştir; **فرح** gibi; hepsinde **سرسا** (olarak). Ve sonuncusunda denir: “**ما أسرسه**”; ve onun fiili yoktur; ancak şu babdandır: “**أحنك الشاتين**”. İbnü’l-A‘râbî dedi: adam **سرس** etti; kesre ile; cahillikten sonra akletti ve azmettiğinde. Ve **التكملة**’de: **مصحف مسرس**, **معظم** gibi: yani **مشرز**; bu, iki ucu birleştirilmediğinde (olur); bunun benzeri **العباب**’da (da vardır). Ve **سروس**, **صبور** gibi; ve belki onda: **شروس** denir: **د**; İfrîkıyye yakınında bir yer. Ve **العباب**’da: halkı İbâdîlerdir. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **سرس**, kesre ile: Mısır’da **المنوفية** amellerinden bir köy; **سرس القثاء** diye bilinir; ona vardım. Ve İbrâhîm b. **السريسي**: bir edip; onu Mansûr **الذيل**’de zikretti.
