# سرطم (س-ر-ط-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - ر - ط - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D9%85/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

السين والطاء
س ر م ط، س ر ط م، ط م ر س، ط ر م س، ط ل م س، س ل ط م، ف ن ط س، ف ر ط س، ر س ط ن، ن س ط ر، س ف ن ط، س ب ط ر، ط ر ف س، ف ل س ط مستعملات
سرمط،
السَّسرَوْمَطُ: الطّويل من أقبل، قال:
بكلّ سامٍ سَرْمَطٍ سَرَوْمَطِ
سرطم:
السَّرْطَمُ: البيّن من القَوْل ومن الرِّجال. والسَّرْطَمُ: الواسعُ الحَلق، السريع البَلْع مع جِسْمٍ وخَلق.
طمرس:
الطِّمْرِس: اللئيم الدَّنيء. والطُّمْرُوس: الخروف.
طرمس:

الطَّرْمَسَةُ: الانقباض والنّكوص. والطِّرمِساء: الظّلمة الشّديدة
طلمس:
الطِّلمِساء: الظّلمة أيضاً.
سلطم:
السُّلاطِمُ: الطُّول.
قنطس:
فرطس:
فِنْطِيسةُ الخنزير: خَطْمُهُ، وهي الفِرْطيسةُ، والفَرْطَسَةُ: فِعلُه إذا مَدَّ خُرْطُومَهُ.
رسطن:
الرّساطون: شرابٌ لأهل الشّام من الخمر والعسل.
نسطر:
النّسطورية: أمّةٌ من النّصارَى يخالفون بقيّتهم. بالرّوميّة: نسطورس.
سفنط:
الإسْفَنْط: ضرب من الخمر.
سبطر:
السِّبَطرُ: الماضي، قال:
كمِشْيَةِ خادِرٍ ليثٍ سِبَطْرِ
واسبطرَّ الشّيء، أي: امتدّ وتوسَّعَ، قال:
ولما رأيت الخيلَ تجري كأنّهـا		جداولُ شَتَّى أرسلت فاسبطرَّتِ
طرفس:
طَرْفَسَ الرّجلُ، إذا حدّد النَّظَر.
فلسط:
فِلَسطين: كورة بالشّام، نونها زائدة، يقال: مَرَرْنا بفِلَسْطينَ، وهذه فِلَسْطون.

##### Türkçe

**السين** ve **الطاء**
س ر م ط، س ر ط م، ط م ر س، ط ر م س، ط ل م س، س ل ط م، ف ن ط س، ف ر ط س، ر س ط ن، ن س ط ر، س ف ن ط، س ب ط ر، ط ر ف س، ف ل س ط kullanımlı olanlardır.

سرمط،
**السَّسرَوْمَطُ**: önden gelenin uzunu; dedi ki:
بكلّ سامٍ **سَرْمَطٍ** **سَرَوْمَطِ**

سرطم:
**السَّرْطَمُ**: sözden ve erkeklerden açık/apaçık olan. Ve **السَّرْطَمُ**: boğazı geniş, cismi ve yaratılışıyla birlikte yutması hızlı olan.

طمرس:
**الطِّمْرِس**: alçak, bayağı (kimse). Ve **الطُّمْرُوس**: kuzu.

طرمس:
**الطَّرْمَسَةُ**: büzülme ve geri çekilme. Ve **الطِّرمِساء**: şiddetli karanlık.

طلمس:
**الطِّلمِساء**: karanlık da.

سلطم:
**السُّلاطِمُ**: uzunluk.

قنطس:

فرطس:
Domuzun **فِنْطِيسةُ**’si: burnu/sivri burnu; o, **الفِرْطيسةُ**’dir. Ve **الفَرْطَسَةُ**: hortumunu uzattığı zaman onun fiilidir.

رسطن:
**الرّساطون**: Şam ehli için şarap ve baldan (yapılan) bir içecek.

نسطر:
**النّسطورية**: Hristiyanlardan, geri kalanlarına muhalefet eden bir ümmet. Rumca: **نسطورس**.

سفنط:
**الإسْفَنْط**: şaraptan bir tür.

سبطر:
**السِّبَطرُ**: geçen (mâzî); dedi ki:
كمِشْيَةِ خادِرٍ ليثٍ **سِبَطْرِ**
Ve **واسبطرَّ** şey; yani: uzadı ve genişledi; dedi ki:
ولما رأيت الخيلَ تجري كأنّهـا		جداولُ شَتَّى أرسلت فاسبطرَّتِ

طرفس:
**طَرْفَسَ** adam, bakışı keskinleştirdiği zaman.

فلسط:
**فِلَسطين**: Şam’da bir kûre (bölge); onun **نون**’u ziyadedir. Denir: **مَرَرْنا بفِلَسْطينَ**; ve bu, **فِلَسْطون**’dur.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D9%85/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

السَرْطَمُ: الطويلُ.

##### Türkçe

**السَرْطَمُ**: uzun olan.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

السَّرْطَمُ: الطويل؛ قال عَدِيّ بن زيد:
كربَاعٍ لاحَهُ تَعْداؤه،
سَبِطٍ أَكْرُعُهُ، فيه طَرَقْ،
أَصْمَعِ الكَعْبَيْنِ، مَهْضومِ الحَشى،
سَرْطَمِ اللَّحْيَيْنِ، مَعّاجٍ تَئِقْ
ورجل سرْطَمٌ وسُرْطوم وسُراطِمٌ: طويل. والسَّرْطَمُ: البلعوم لسعته. والسَّرْطَم والسِّرْطِمُ: الواسع الحلق السريع البَلْعِ، وقيل: الكثير الابتلاع مع جسم وخَلْقٍ، وقيل: هو الذي يبتلع كل شيء، وهو ثلاثي عند الخليل. والسِّرْطِمُ: البَيِّنُ الأَقوال من الرجال في كلامه، وقيل: هو الذي يبتلع كل شيء، وقد تقدم في سرط لأَن بعضهم يجعل الميم زائدة.

##### Türkçe

**السَّرْطَمُ**: uzun; **عَدِيّ بن زيد** dedi ki:

Kurbâ‘ ile, onun **تَعْداؤه**’su ona göründü,
**سَبِطٍ**; onun **أَكْرُعُهُ**’u; onda **طَرَقْ**,
**أَصْمَعِ الكَعْبَيْنِ**; **مَهْضومِ الحَشى**,
**سَرْطَمِ اللَّحْيَيْنِ**; **مَعّاجٍ تَئِقْ**

Ve bir adam **سرْطَمٌ** ve **سُرْطوم** ve **سُراطِمٌ**: uzun. Ve **السَّرْطَمُ**: genişliği sebebiyle yutak.

Ve **السَّرْطَم** ve **السِّرْطِمُ**: boğazı geniş, yutması hızlı olan; ve denildi ki: beden ve yaratılış ile birlikte çok yutan; ve denildi ki: o, her şeyi yutan kimsedir; ve o, **الخليل**’e göre üç harflidir. Ve **السِّرْطِمُ**: erkeklerden, sözünde sözleri açık-seçik olan; ve denildi ki: o, her şeyi yutan kimsedir; ve daha önce **سرط**’ta geçti; çünkü onların bazısı **الميم**’i زائد (ek) kılar.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( السَّرْطَمُ كَجَعْفَر وَزِبْرِج ) ، | واقْتَصَر الجَوْهَرِيّ على الأول : | ( الطَّوِيلُ ) ، وأنشد لِعَدِيّ بنِ زَيْد : |

| % ( أصمَعَ الكَعْبَيْن مَهْضُوم الحَشَا % | سَرْطَمِ اللَّحْيَيْنِ مَعَّاجٍ تَئِق ) % | | ( و ) السِّرْطِمُ بالكسر : ( البَيِّنُ القَوْل | في الكَلام ) ، وقد تَقَدَّم في سرط ؛ | لأن بعضَهم يجعل الميم زائدة . | ( و ) بالفَتْح والكَسْر : ( الوَاسِعُ | الحَلْقِ السَّريع البَلْع ) ، وقيل : الكَثِير | الابْتِلاع ( مع جِسْم وخَلْق ) ، وقيل : | هو الذي يَبْتَلِع كُلَّ شَيْء ، وهو | ثُلاثِيٌّ عند الخَلِيل ، وقد تَقدَّم | في سرط . | | [ ] ومِمّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْه : | | السَّرطَم : البُلعُوم لِسَعَتِه . ورجل | سُرْطُوم وسُرَاطم : طَوِيل . |

##### Türkçe

| | **السَّرْطَمُ** ( **جَعْفَر** ve **زِبْرِج** vezninde), | ve **الجَوْهَرِيّ** birincisiyle yetindi: | (**الطَّوِيلُ**), | ve **عَدِيّ بنِ زَيْد**’den inşad etti: |

| % ( **أصمَعَ الكَعْبَيْن مَهْضُوم الحَشَا** % | **سَرْطَمِ اللَّحْيَيْنِ مَعَّاجٍ تَئِق** ) % | | ve **السِّرْطِمُ** kesre ile: (sözde, konuşmada **البَيِّنُ القَوْل**), ve **سرط**’ta geçmişti; | çünkü onların bazısı **الميم**’i زائد kılar. | ve fetha ve kesre ile: (**الوَاسِعُ الحَلْقِ السَّريع البَلْع**), ve denildi: **الكَثِير الابْتِلَاع** (bir cisim ve yaratılış ile), ve denildi: | o, her şeyi yutan kimsedir; ve **الخَلِيل** katında ثلاثي’dir; ve **سرط**’ta geçmişti. | | [ ] Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: | | **السَّرطَم**: genişliğinden dolayı yutak (**البُلعُوم**). Ve bir adam **سُرْطُوم** ve **سُرَاطم**: uzun. |

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D9%85/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

سَرْطَمَ
Q. 1 سَرْطَمَ ذ He (a man) was, or became, silent. (Sh, TA in art. رطم.) ― -b2- [From what follows, it would seem to signify also He was perspicuous in speech, or eloquent.]

سَرْطَمٌ
سَرْطَمٌ ذ Long, or tall; (S, K;) as also ↓ سِرْطِمٌ: (K:) in the latter sense, the former epithet is applied to a man; as also ↓ سِرْطُومٌ and ↓ سُرَاطِمٌ: (M:) and a poet (namely 'Adee Ibn-Zeyd, TA) uses the phrase سَرْطَمُ اللَّحْيَيْنِ [long in the two jaw-bones]. (S.) ― -b2- And The gullet; because of its width. (M.) ― -b3- And, as also ↓ سِرْطِمٌ, Wide in the fauces, quick in swallowing, (M, K,) or that swallows much, (TA,) with [largeness of] body and make: (M, K:) or that swallows everything: held by Kh to be of the triliteral-radical class; (M, TA;) and mentioned in art. سرط. (TA. [See سُرَاطِىٌّ.]) ― -b4- And hence ↓ the latter, (assumed tropical:) An eloquent speaker: (M in art. سرط and in the present art., and K * in the former:) or perspicuous in speech; (M and K in the present art.;) as also سَرْطَمٌ. (K.) ― -b5- سَرْطَمٌ is also expl. as meaning الذى يستوعب الزمام [which may be rendered That takes the whole of the nose-rein, or leading-rope; but the exact meaning must be determined from the context]; and so ↓ سُرْطُمَانٌ. (Freytag, from the Deewلn of Jereer.)

سِرْطِمٌ
سِرْطِمٌ ذ : see سَرْطَمٌ, in three places.

سُرْطُمَانٌ
سُرْطُمَانٌ ذ : see سَرْطَمٌ, last sentence.

سُرْطُومٌ
سُرْطُومٌ ذ : see سَرْطَمٌ, first sentence.

سُرَاطِمٌ
سُرَاطِمٌ ذ : see سَرْطَمٌ, first sentence.

##### Türkçe

سَرْطَمَ
Q. 1 **سَرْطَمَ** ذ O (bir adam) sustu, yahut sustu hâle geldi. (Sh, TA, **رطم** maddesinde.) ― -b2- [Aşağıdakinden, ayrıca “konuşmada açık-seçik idi, yahut beliğ idi” mânâsına da geldiği anlaşılır.]

سَرْطَمٌ
**سَرْطَمٌ** ذ Uzun, yahut boylu; (S, K;) ve ayrıca ↓ **سِرْطِمٌ**: (K:) bu ikinci mânâda, birinci sıfat bir adama uygulanır; ve ayrıca ↓ **سِرْطُومٌ** ve ↓ **سُرَاطِمٌ**: (M:) ve bir şair (yani ‘Adee İbn-Zeyd, TA) **سَرْطَمُ اللَّحْيَيْنِ** [iki çene kemiğinde uzun] ibaresini kullanır. (S.) ― -b2- Ve gırtlak; genişliğinden dolayı. (M.) ― -b3- Ve, ayrıca ↓ **سِرْطِمٌ** olarak, yutakta geniş, yutmada çabuk, (M, K,) yahut çok yutan, (TA,) beden ve yapıda [büyüklük] ile: (M, K:) yahut her şeyi yutan: Kh tarafından üçlü-köklü sınıftan sayılmıştır; (M, TA;) ve **سرط** maddesinde zikredilmiştir. (TA. [Bkz. **سُرَاطِىٌّ**.]) ― -b4- Ve bundan dolayı ↓ ikincisi, (mecazî sayılarak:) beliğ bir konuşmacı: (M, **سرط** maddesinde ve bu maddede; ve K * birincisinde:) yahut konuşmada açık-seçik; (M ve K bu maddede;) ve ayrıca **سَرْطَمٌ**. (K.) ― -b5- **سَرْطَمٌ** ayrıca **الذى يستوعب الزمام** mânâsıyla açıklanır [“burun yularının yahut sevk ipinin tamamını alan” diye tercüme edilebilir; fakat tam mânâ bağlamdan tayin edilmelidir]; ve böylece ↓ **سُرْطُمَانٌ**. (Freytag, Jereer’in Deewلn’ından.)

سِرْطِمٌ
**سِرْطِمٌ** ذ : üç yerde **سَرْطَمٌ**’a bak.

سُرْطُمَانٌ
**سُرْطُمَانٌ** ذ : **سَرْطَمٌ**’a bak, son cümle.

سُرْطُومٌ
**سُرْطُومٌ** ذ : **سَرْطَمٌ**’a bak, ilk cümle.

سُرَاطِمٌ
**سُرَاطِمٌ** ذ : **سَرْطَمٌ**’a bak, ilk cümle.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%B7%D9%85/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

سَرْطَمَ
سَرْطَمَ
a.  Was perspicacious in speech.

سَرْطَم
سَرْطَم 51 ,
a.  Gullet.

b.  Long, tall.

c.  see 53 .

سِرْطِم
سِرْطِم 53 ,
a.  Eloquent speaker.

##### Türkçe

سَرْطَمَ
سَرْطَمَ
a. Konuşmada anlayışlı idi.

سَرْطَم
سَرْطَم 51 ,
a. Gırtlak.

b. Uzun, boylu.

c. 53’e bak.

سِرْطِم
سِرْطِم 53 ,
a. Belîğ konuşmacı.
