# سرغ (س-ر-غ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%BA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D8%BA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - ر - غ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%BA/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والسين والراء معهما
غ س ر، غ ر س، ر غ س، ر س غ، س رغ مستعملات غسر: تَغَسَّر الغَزْلُ: التَبَسَ. والفحل غَسَرَ الناقةَ إذا ضربَها على غير ضَبْعَة.
غرس: الغِراسُ: وقت الغَرْسِ، والمَغْرِسُ موضعه.
والغِراس: فَسيل النَّخْل.
والغَرْسُ: الشَّجَرُ الذي يُغْرَسُ، وجمعه: أغراس.
والغِرْسُ: جُلَيْدَةٌ رقيقةٌ تخرُجُ على رأس الولد إذا حُسَّتِ افثاثَّتْ.
رغس: الرَّغْسُ: البركة والنماء.
وامرأة مَرْوُسةٌ: ولود، ورجل مَرْغُوسٌ: كثير الخير.
وعَيشٌ مُرغِسٌ: واسِعٌ. وهُمْ في مَرْغُوسٍ من أمرِهِم أي: في أخلاط.
رسغ: الرُّسْغ: مَفْصِلُ ما بين الساعد والكف، والساق والقدم.
والرِّساغُ: حبل يشد في رُسْغِ البَعير وهو المَرسَغ وجمعه مَراسِغُ. وإنه لمُرْسَغٌ عليه أي مُوَسَّعٌ. وعيشٌ رسيغٌ. وارتَسِغْ على عيالك.
سرغ سرغ: مَوْضِعٌ

##### Türkçe

غayn, sîn ve râ ile birlikte olan bâb
غ س ر، غ ر س، ر غ س، ر س غ، س رغ kullanımdadır.

**غسر**: **تَغَسَّر الغَزْلُ**: karıştı. Ve aygır, dişi deveyi **غَسَرَ**; onu **ضَبْعَة** olmaksızın (yani uygun zamanında olmaksızın) vurduğu (çiftleştiği) vakit.

**غرس**: **الغِراسُ**: dikme vakti; **المَغْرِسُ** ise onun yeridir.
Ve **الغِراس**: hurma fidanı.
Ve **الغَرْسُ**: dikilen ağaç; çoğulu: **أغراس**.
Ve **الغِرْسُ**: çocuğun başında çıkan ince bir deri; dokunulduğu vakit parçalanır.

**رغس**: **الرَّغْسُ**: bereket ve artma.
Ve **امرأة مَرْوُسةٌ**: doğurgan; **رجل مَرْغُوسٌ**: hayrı çok.
Ve **عَيشٌ مُرغِسٌ**: geniş. Ve “Onlar işlerinden **مَرْغُوسٍ** içindedir” yani: karışıklıklar içindedirler.

**رسغ**: **الرُّسْغ**: önkol ile el ayası arasındaki, ve bacak ile ayak arasındaki eklem.
Ve **الرِّساغُ**: devenin **رُسْغ**’unda bağlanan ip; o **المَرسَغ**’dır; çoğulu **مَراسِغُ**. Ve “O, onun üzerinde elbette **مُرْسَغٌ**’dur” yani genişletilmiş. Ve **عيشٌ رسيغٌ**. Ve “Ailene karşı **ارتَسِغْ**.”

**سرغ** **سرغ**: bir yer.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%BA/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

غ س ر
غسر ، غرس ، رغس ، رسغ ، سرغ ، سغر : مستعملات .
غسر : قال الليث : تغسَّر الغزل إذا الْتبَسَ ، قلت : هذا حرف صحيح ، ومن العرب مسموع ، وكلُّ أَمر التبس وَعسرَ المخرجُ منه فقد تعسَّر وهذا أَمرٌ غَسِرٌ : أي مُلتبسٌ ملتاثٌ .
ثعلب عن ابن الأعرابي : الغَسْرُ : التَّشديدُ على الغريم بالغين مُعْجمةً ، وهو العَسْرُ أيضاً .
غرس : قال الليث : الْغِرَاسُ : وقت الْغَرْسِ ، والْمغْرِسُ : مَوْضِعُ الْغَرْسِ ، والفعل الْغَرْسُ والغِرَاسَةُ : فَسيلُ النَّخْلُ ، والغَرْسُ : الشَّجَرُ الذي يُغْرَسُ ويجمع على الأغْرَاس .
الحرانيُّ عن ابن السكيت : الغَرْسُ غَرْسُكَ الشجرَ ، والغِرْسُ واحد الأغْراسِ وهو جلدة رَقيقةٌ تخرج مع الولد إذا خرج من بطن أمه ، وأنشد :
يتركنَ في كلِّ مناخٍ أَبْسِ
كلَّ جنين مُشعَرٍ في الغِرْس
وقال أبو حاتم : قال الأصمعيُّ : الغِراسُ ما يُغْرَسُ من الشجرِ ، وأما ما يخرجُ من شارب دَواءِ المَشِيِّ فهو الْغراسُ بفتح الغين .
وقال ابن الأعرابيّ : الغِرْسُ : المشيمةُ ، والغِرْسُ : الغراب الصغيرُ .
رغس : في الحديث : ( أَنَّ رَجُلاً رَغسَهُ اللّهُ مالاً ) .
قال أبو عبيد : قال الأموي : رَغَسَهُ : أكثر له منه وبارك له فيه ، ويقال : رَغسَهُ الله يَرْغَسُهُ رَغساً إذا كان ماله نامياً كثيراً ، وكذلك في الحسب وغيره .
قال العجاجُ يمدح بعض الخلفاء :
خليفةً ساسَ بغير تَعس
إمامَ رَغسٍ في نصابٍ رَغس
وأنشد غيره :
حتى رأينا وجههُ الْمَرغوسَا
وقال الليث : الرَّغْسُ : البركة والنَّماء ، وامرأةٌ مَرْغوسَة إذا كانت وَلُوداً ، ورجلٌ مَرْغوسٌ : كثيرُ الخير .
رسغ : قال الليث : الرُّسْغُ مفصلُ ما بين الساعد والكفِّ ، والساق والقدم ، ومثلُ ذلك كذلك من كل دابةٍ ، والرِّساغُ : مُرَاسَغَةُ الصَّرِيعَيْنِ في الصراع إذا أَخذا أرْساغهما .
وقال ابنُ الأعرابيِّ : أَصابَنَا مَطَرٌ مُرَسَّغٌ إذا ثَرَّى الأرضَ حتى تبلغَ يد الحافر عنه إلى أَرْسَاغهِ .
وقال ابن بزرجَ : ارْتَسَغَ فلانٌ على عياله إذا وَسَّع عليهم النفقة ، ويقال : ارْتَسِغْ على عِيالك ولا تُقَتِّرْ .
وقال غيره : الرِّسَاغُ : حبلٌ يُشدُّ في رُسغي البعير إذا قُيِّدَ به .
وقال أبو مالكِ : عيشٌ رَسيغٌ : واسع ، وطعامٌ رَسيغٌ : كثيرٌ ، وإنه مُرَسَّغٌ عليه في العيش أي موسع عليه .
سرغ : ثعلب عن ابن الأعرابي : سُرُوغُ الكرم قضبانه الرطبةُ ، الواحدُ سَرْغٌ .
وقال أبو نصرٍ عن الأصمعيّ في السُّرُوغِ مِثْلُه بالغين .
وقال ابن الأعرابيِّ : سَرِغ الرَّجلُ إذا أَكل القُطوفَ من العنب بأصولها .
وقال الليث : هي السُّرُوعُ بالعين ، قلت : الغين فيها لُغةٌ مَعْروفةٌ .
سغر : ثعلب عن ابن الأعرابيِّ : السَّغْرُ النفيُ وقد سَغَرَه إذا نفاه .

##### Türkçe

غ س ر
**غسر** ، **غرس** ، **رغس** ، **رسغ** ، **سرغ** ، **سغر** : kullanımdadırlar.

**غسر** : Leys dedi: **تغسَّر الغزل** iplik eğirme işi, karıştığı zaman (böyledir). Dedim: Bu sahih bir harftir ve Araplardan işitilmiştir; her iş karışıp da ondan çıkış zorlaştığında, artık **تعسَّر** olmuştur; ve bu **أَمرٌ غَسِرٌ**dür: yani karışık, dolaşık.

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **الغَسْرُ**: **بالغين مُعْجمةً** (noktalanmış **الغين** ile) borçluya karşı sıkıştırmadır; o, **العَسْرُ**dur da.

**غرس** : Leys dedi: **الْغِرَاسُ**: **الْغَرْسِ** vakti; **الْمغْرِسُ**: **الْغَرْسِ** yeri; fiil **الْغَرْسُ** ve **الغِرَاسَةُ**: hurma fidanı; ve **الغَرْسُ**: dikilen ağaçtır; **الأغْرَاس** üzerine cem‘ olunur.

Harrânî, İbnü’s-Sikkît’ten: **الغَرْسُ** senin ağacı dikmendir; **الغِرْسُ** **الأغْراس**ın biridir; o, ince bir deridir; çocuk, anasının karnından çıktığında onunla beraber çıkar. Ve inşâd etti:
يتركنَ في كلِّ مناخٍ أَبْسِ
كلَّ جنين مُشعَرٍ في الغِرْس

Ebû Hâtim dedi: Asma‘î dedi: **الغِراسُ** ağaçtan dikilen şeydir; ama **دواءِ المَشِيِّ** içenin bıyığından çıkan şey ise, **الْغراسُ**dır, **الغين**in fethiyle.

İbnü’l-A‘râbî dedi: **الغِرْسُ**: eş; ve **الغِرْسُ**: küçük karga.

**رغس** : hadiste: (Bir adamı Allah mal ile **رَغسَهُ** etti).

Ebû Ubeyd dedi: Ümevî dedi: **رَغَسَهُ**: ona ondan çoğalttı ve onda ona bereket verdi; ve denir: Allah onu **رَغسَهُ** eder, **يَرْغَسُهُ** **رَغساً**; malı büyüyen, çok olan kimse olduğunda; nesepte ve başkasında da böyledir.

‘Accâc, bazı halifeleri överek dedi:
خليفةً ساسَ بغير تَعس
إمامَ رَغسٍ في نصابٍ رَغس

Ve başkası inşâd etti:
حتى رأينا وجههُ الْمَرغوسَا

Leys dedi: **الرَّغْسُ**: bereket ve artıştır; ve **امرأةٌ مَرْغوسَة**: doğurgan olduğunda; ve **رجلٌ مَرْغوسٌ**: hayrı çok.

**رسغ** : Leys dedi: **الرُّسْغُ** önkol ile el arasındaki, ve bacak ile ayak arasındaki eklemdir; her binek hayvanından da bunun benzeri böyledir; **الرِّساغُ**: güreşte iki güreşçinin, **أَرْساغ**larını tuttuklarında, **مُرَاسَغَةُ الصَّرِيعَيْنِ**idir.

İbnü’l-A‘râbî dedi: Bize **مَطَرٌ مُرَسَّغٌ** isabet etti; yeri ıslatıp yumuşattığında, ta ki kazıcının eli ondan onun **أَرْسَاغ**larına varıncaya kadar.

İbn Büzerc dedi: Falan, ailesi üzerine **ارْتَسَغَ** etti; onlara nafakayı genişlettiğinde; ve denir: Ailen üzerine **ارْتَسِغْ** et ve kısmaya gitme.

Başkası dedi: **الرِّسَاغُ**: deve onunla bağlandığında, devenin iki **رُسغي**ne bağlanan iptir.

Ebû Mâlik dedi: **عيشٌ رَسيغٌ**: geniş; **طعامٌ رَسيغٌ**: çok; ve o, geçimde onun üzerine **مُرَسَّغٌ**dur; yani ona genişletilmiştir.

**سرغ** : Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **سُرُوغُ الكرم** asmanın taze çubuklarıdır; teki **سَرْغٌ**dur.

Ebû Nasr, Asma‘î’den: **السُّرُوغِ** hakkında bunun benzeri, **بالغين** ile.

İbnü’l-A‘râbî dedi: Adam **سَرِغ** oldu; üzümden salkımları kökleriyle yediğinde.

Leys dedi: O, **السُّرُوعُ**dur, **بالعين** ile. Dedim: onda **الغين** bir bilinen lehçedir.

**سغر** : Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **السَّغْرُ** sürgündür; ve onu sürgün ettiğinde **سَغَرَه**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%BA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

ابن الأَعرابي: سُرُوغُ الكَرْمِ قُضْبانُه الرَّطْبةُ، الواحد سَرْغٌ.
وسَرِغَ الرجل إذا أَكلَ القُطُوفَ من العنب بأُصُولها، وقال الليث: هي السُّروع، بالعين، وقد تقدَّمت.
وسَرْغٌ: موضع من الشام قيل إنه وادي تَبُوكَ، وقيل بقرب تبوك؛ وفي حديث عمر، رضي الله عنه، وفي حديث الطاعونِ: أَنه لما خرج إلى الشام حتى إذا كان بِسَرْغ لقِيَه الناسُ فأُخْبِرَ أَنَّ الوباءَ قد وقع بالشام؛ هي بسكون الراء وفتحها قَرْية بِوادي تَبوك من طريق الشام، وقيل: هي على ثلاث عشرة مَرْحَلةً من المدينة، وقيل: هو موضع يَقْربُ من رِيفِ الشام.

##### Türkçe

İbnü’l-A‘râbî: **سُرُوغُ الكَرْمِ** asmanın taze çubuklarıdır; tekili **سَرْغٌ**’dur.

Ve adam **سَرِغَ** olur; üzümün salkımlarını kökleriyle yediği zaman. Leys dedi: O, **السُّروع**’dur, **بالعين** ile; ve (bu) daha önce geçti.

Ve **سَرْغٌ**: Şam’dan bir yerdir; onun **وادي تَبُوكَ** olduğu söylenmiştir; ve (onun) Tebûk yakınında olduğu söylenmiştir. Ve Ömer’in, Allah ondan razı olsun, hadîsinde ve tâun hadîsinde: Şam’a çıkınca, nihayet **بِسَرْغ** olunca, insanlar onu karşıladı da kendisine, vebânın Şam’da vuku bulduğu haber verildi. O, **الراء**’ın sükûnu ve fethi ile, Şam yolu üzerinde Tebûk vadisinde bir köydür; ve (onun) Medine’den on üç merhale üzerinde olduğu söylenmiştir; ve (onun) Şam’ın kırsalına yakın bir yer olduğu söylenmiştir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%BA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

السرغ، أهمله الجوهري وقال ابن الأعرابي: هو قضيب الكرم الرطب، ج: سروغ وقال الليث: هي السروع، بالعين المهملة، وقد تقدم.
 وسرغ بلا لام: ع، قرب الشام، وهو في آخر الشام وأول الحجاز، بين المغيثة وتبوك، من منازل حاج الشام، وقيل: على ثلاث عشرة مرحلة من المدينة على ساكنها أفضل الصلاة والسلام هناك لقي عمر رضي الله عنه أمراء الأجناد، ومنه الحديث: حتى إذا كان بسرغ لقيه الناس، فأخبر أن الوباء قد وقع بالشام، وقيل: إنه من وادي تبوك، وقيل: يقرب من ريف الشام.
 وسرغى مرطى، كلاهما كسكرى: ة، بالجزيرة من ديار مضر نقله الصاغاني.
 وقال ابن الأعرابي: سرغ كفرح أكل السروغ، أي: القطوف من العنب بأصولها، ورواه الليث بالعين المهملة، وقد تقدم.
 ومما يستدرك عليه: سرغ، محركة: لغة في سرغ،بالفتح للموضع.

##### Türkçe

**السرغ**: Cevherî onu ihmal etti. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: O, yaş asmanın çubuğudur; çoğulu: **سروغ**. Leys dedi ki: O, **السروع**’dur; **بالعين المهملة** ile; ve daha önce geçti.

Ve **سرغ** lamsız: bir yer adı; Şam’a yakın; o, Şam’ın sonunda ve Hicaz’ın başındadır; **المغيثة** ile **تبوك** arasında; Şam hacısının menzillerindendir. Ve denildi ki: Medine’den —üzerinde oturana en faziletli salât ve selâm— on üç merhale üzeredir. Orada Ömer رضي الله عنه, **الأجناد** emirleriyle karşılaştı. Ve ondan hadis: “Nihayet **بسرغ** olunca insanlar onunla karşılaştı; Şam’da vebanın vuku bulduğunu haber verdi.” Ve denildi ki: O, **وادي تبوك**’tandır. Ve denildi ki: Şam’ın kırsalına yakındır.

Ve **سرغى** **مرطى**: ikisi de **سكرى** gibi; bir yer adı; **الجزيرة**’dedir, **ديار مضر**’dandır; Sâgânî onu nakletti.

İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **سرغ** ( **كفرح** ): **السروغ** yedi; yani: kökleriyle birlikte üzüm salkımları. Leys onu **بالعين المهملة** ile rivayet etti; ve daha önce geçti.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **سرغ** (harekeli): yer için fetha ile olan **سرغ**’da bir lugattır.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%BA/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

سَرِغَ
سَرِغَ A ( n. ac. سَرَغ 4 ),
a.  Swallowed bunches ( of grapes ).

سَرْغ
سَرْغ 1 , ( pl. سُرُوْغ 27 ),
a.  Vine-stem; stalk.

##### Türkçe

**سَرِغَ**
**سَرِغَ** A (mast. **سَرَغ** 4),
a. Üzüm salkımlarını yuttu.

**سَرْغ**
**سَرْغ** 1, (çoğ. **سُرُوْغ** 27),
a. Asma sapı; sap.
