# سرق — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%82/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D9%82/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سرق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%82.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: سرق

القاف والسين والراء معهما
ق س ر، س ق ر، ق ر س، س ر ق مستعملات قسر: القَسوَر: الصياد والراعي، والجميع قَسْوَرةٌ.
والقَسْرُ: القهر على الكره. يقال: قَسَرْتُه قَسْراً، واقتَسَرْتُه أعم.
و"فرت من قَسْوَرة" أي رماة، ويقال: أسد.
والقَسْوَريُّ: الرامي.
والقَيسَريُّ: الضخم الشديد المنيع.
سقر: السَّقْرُ لغة في الصقر.
وسَقَرُ: اسم معرفة لجهنم نعوذ بالله منها.
قرس: القِرْسُ: أكثر الصقيع وأرده، قال العجاج:
تقذفنا بالقَرْسِ بعد القَـرْسِ		دون ظهارِ اللبسِ بعدَ اللبسِ
وقَرِسَ المقرور: لا يستطيع عملاً بيديه من شدت الخصر، قال أبو زبيد:
فقد تصليتُ حـرَّ حَـربـهـمُ		كما تصلىَّ المقرُور من قرسِ
وأَقْرَسَه البرد، وإنما سمي القَريسُ قَريساً لأنه يجمد فيصير ليس بجامس ولا ذائب. وقَرَسْنا قَريساً وتركناه حتى أقرَسَه البرد.
وقد أقرَسَ العود أي جمس ماؤه من البرد.
والقُراسِيةُ: الجمل الضخم. وناقة قُراسيةٌ أيضاً، وفي الفحول أعم: ليست نسبة أيضاً، إنما هي على بناء رباعية، وهذه باءات تزاد، قال جرير:
يكفي بنى سعدٍ إذا ما حاربوا		عزٌّ قُداسِيَةٌ وجدٌّ مِـدفـعُ
سرق: السَّرَقُ: أجود الحرير، الوحدة سَرَقة، قال:
يرفلنَ في سَرَقِ الحرير وخزه
وتقول: برئت إليك من الاباقِ والسَّرَقِ، في بيع العبد.
والسًّرَقُ: مصدر، والسَّرِقةُ اسم.
والاستِراقُ: الختل كالذي يستَرِقُ السمع أي يقرب من السماء فيستمع ثم يذيع واليوم يرجم، وكالكتبة يستَرِقون من بعض المحاسبات.
والاستِراق: أن يحبس إنسان نفسه من قوم ليذهب، كالمسارقة.

### Türkçe

**القاف** ve **السين** ve **الراء** bunlarla birlikte

ق س ر، س ق ر، ق ر س، س ر ق kullanımdadır. **قسر**: **القَسوَر**: avcı ve çoban; hepsi **قَسْوَرةٌ**dur.
Ve **القَسْرُ**: istemeyerek zorlama üzerine kahretme. Denir: Onu **قَسْراً** **قَسَرْتُه**; ve **اقتَسَرْتُه** daha geneldir.
Ve “**فرت من قَسْوَرة**” yani okçular; ve denir: aslan.
Ve **القَسْوَريُّ**: okçu.
Ve **القَيسَريُّ**: iri, şiddetli, sağlam.

**سقر**: **السَّقْرُ** doğanda bir dildir (bir söyleyiştir).
Ve **سَقَرُ**: cehenneme özel isimdir; Allah’a sığınırız ondan.

**قرس**: **القِرْسُ**: kırağının en çoğu ve en soğuğu; **العجاج** dedi ki:
تقذفنا بالقَرْسِ بعد القَـرْسِ		دون ظهارِ اللبسِ بعدَ اللبسِ
Ve üşümüş olan **المقرور** **قَرِسَ**: belin şiddetinden elleriyle bir iş yapamaz; **أبو زبيد** dedi ki:
فقد تصليتُ حـرَّ حَـربـهـمُ		كما تصلىَّ المقرُور من قرسِ
Ve soğuk onu **أَقْرَسَه**; ve ancak **القَريسُ** **قَريساً** diye adlandırıldı; çünkü donar da ne katılaşmış ne de erimiş olur. Ve biz **قَريساً** **قَرَسْنا** ve onu bıraktık; ta ki soğuk onu **أقرَسَه**.
Ve gerçekten dalı **أقرَسَ**; yani soğuktan suyu katılaştı.
Ve **القُراسِيةُ**: iri deve. Ve **قُراسيةٌ** bir dişi deve de; ve aygır develerde daha geneldir: nisbet de değildir; ancak dörtlü kalıp üzerinedir; ve bunlar artırılan **باءات**tır; **جرير** dedi ki:
يكفي بنى سعدٍ إذا ما حاربوا		عزٌّ قُداسِيَةٌ وجدٌّ مِـدفـعُ

**سرق**: **السَّرَقُ**: ipeğin en iyisi; birimi **سَرَقة**; dedi ki:
يرفلنَ في سَرَقِ الحرير وخزه
Ve dersin: kölenin satımında, **الاباقِ** ve **السَّرَقِ**den sana beri oldum.
Ve **السًّرَقُ**: mastardır; **السَّرِقةُ** isimdir.
Ve **الاستِراقُ**: gizlice alma; **السمع**i **يستَرِقُ** olan gibi; yani göğe yaklaşır da dinler, sonra yayar; ve bugün taşlanır. Ve muhasebelerden bazısından kâtiplerin **يستَرِقون** etmeleri gibi.
Ve **الاستِراق**: bir insanın, gitmek için kendisini bir kavimden alıkoymasıdır; **المسارقة** gibi.
