# سرمد — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%AF/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%AF/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سرمد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%AF.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: سرمد

سرمد
سَرْمَدَ - يُسَرْمِدُ - سَرْمَد - سَرْمَداً
سَرْمَدَ - يُسَرمِدُ + الكائن أو الشيء: لا يتغير ويبقى على حال واحدة مهما امتد به الزمن
سَرْمَد: على وزن " فـَعـْلـَل" اسم فاعل صفة مشبهة من " سَرْمَدَ - يُسَرْمِدُ ": الذي لا يتغير ويبقى على حال واحدة مهما امتد به الزمن
سَرْمَداً : حال من " سَرْمَد ": بشكل لا يتغير ويبقى على حال واحدة مهما امتد به الزمن
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الدلالة على الاستمرار في الوجود والفعل مدة زمنية"، وهي:
ظَلَّ - يَظَلًّ، فَتِئَ - يَفْتَأُ، وَصَبَ - يَصِبُ، دامَ - يَدوْمُ، سَرْمَدَ - يُسَرمِدُ، أَبَدَ - يأبِدُ

سرمداً
	﴿قل أرأيتم إن جعل الله عليكم الليل سرمدا إلى يوم القيامة من إله غير الله يأتيكم بضياء أفلا تسمعون (71)﴾ القصص ﴿قل أرأيتم إن جعل الله عليكم النهار سرمدا إلى يوم القيامة من إله غير الله يأتيكم بليل تسكنون فيه أفلا تبصرون(72)﴾ القصص
جاء في التفسير: سرمداً: دائم مستمر
مختار الصحاح
● [سرمد] س ر م د: السَّرْمَدُ الدائم
الراغب
سرمد
- السرمد: الدائم، قال تعالى: }قل أرأيتم إن جعل الله عليكم الليل سرمدا﴿[القصص/71]، وبعده:﴾النهار سرمدا{ [القصص/72].
لسان العرب
● - سرمد: السرْمَدُ: دوام الزمان من ليل أَو نهار. وليل سرمد: طويل. وفي  التنزيل العزيز: قل أَرأَيتم إِن جعل الله عليكم النهار سرمداً؟ قال  الزجاج: السرمد الدائم في اللغة. وفي حديث لقمان: جَوّابُ ليل سَرْمَد؛ السرمد:  الدائم الذي لا ينقطع.
مقاييس اللغة:
ومن ذلك (السَّرمَد): الدائم، والميم فيه زائدة، وهو من سَرَدَ، إذا وَصَل، فكأنَّه زمان متّصل بعضُه ببعض.
القاموس المحيط:
السَّرْمَدُ الدائِمُ، والطويلُ من اللَّيالي، وع من عَمَلِ حَلَبَ.
تاج العروس:
س - ر - م - د
السَّرْمَدُ : الدائِمُ قاله الزجاج . وعليه اقتصر الجوهري وغيره وفي حديث لقمانَ : جَوَّابُ ليلٍ سَرْمَد السَّرْمَد : الدائم الذي لا يَنْقَطِع . ومثله في النهاية . وقال الخليل : السَّرْمَدُ : هو دَوَامُ الزَّمَانِ واتِّصالُه من لَيْلٍ أَو نَهَار . قاله المرزُوقيُّ في شرْح الحماسة . ومثله في اللِّسَان . والسَّرْمَدُ : الطَّوِيلُ من الليَالي يقال لَيلٌ سَرْمَدٌ أَي طويلٌ . وفي التنزيل العزيز : قلْ أَرَأَيْتُمْ إِن جَعَل الله عليْكُم النَّهار سَرْمَداً " وفسره الزجاج بما تقدم . وسَرْمَد : ع من عَمَلِ حَلَبَ نقله الصاغانيُّ . وسَرْمَدٌ : جَدُّ أَبي الحُسَيْن أحمد بن عبد الله بن محمد بن سَرْمَد الكرابيسي النَّيسابوريّ توفي سنة 366 . ونقل شيخُنا عن الفخر الرازي أن اشتقاقَ السَّرْمد من السَّرْد وهو التَّوالي والتعاقُب . ولمَّا كان الزمانُ إِنما يَبْقَى بِتعاقُبِ أَجزائِه وكان ذلك مُسَمًّى بالسَّرْد أَدْخلوا عليه الميمَ الزائدة ليُفِيدَ المبالغةَ في ذلك انتهى قال : وعليه فَوَزْنُه : فَعْمَلٌ وموضعه سَرَدَ

### Türkçe

سرمد
**سَرْمَدَ** - **يُسَرْمِدُ** - **سَرْمَد** - **سَرْمَداً**
**سَرْمَدَ** - **يُسَرمِدُ** + varlık veya şey: değişmez ve zaman ne kadar uzatılırsa uzatılsın tek bir hâl üzere kalır
**سَرْمَد**: "فـَعـْلـَل" vezni üzere, **سَرْمَدَ** - **يُسَرْمِدُ**’den müşebbehe sıfat olan ism-i fâil: değişmeyen ve zaman ne kadar uzatılırsa uzatılsın tek bir hâl üzere kalan
**سَرْمَداً**: **سَرْمَد**’dan hâl: değişmeyen ve zaman ne kadar uzatılırsa uzatılsın tek bir hâl üzere kalan bir biçimde
Ve lafız, "varlıkta ve fiilde bir zaman müddeti boyunca sürüp gitmeye delâlet" lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**ظَلَّ** - **يَظَلًّ**، **فَتِئَ** - **يَفْتَأُ**، **وَصَبَ** - **يَصِبُ**، **دامَ** - **يَدوْمُ**، **سَرْمَدَ** - **يُسَرمِدُ**، **أَبَدَ** - **يأبِدُ**

**سرمداً**
	﴿De ki: Bana haber verin; eğer Allah üzerinize geceyi kıyamet gününe kadar **سرمدا** kılsa, Allah’tan başka size bir aydınlık getirecek hangi ilâh vardır? Hâlâ işitmez misiniz (71)﴾ el-Kasas ﴿De ki: Bana haber verin; eğer Allah üzerinize gündüzü kıyamet gününe kadar **سرمدا** kılsa, Allah’tan başka size içinde sükûn bulacağınız bir gece getirecek hangi ilâh vardır? Hâlâ görmez misiniz (72)﴾ el-Kasas
Tefsirde geldi: **سرمداً**: daim, sürekli

Muhtâr es-Sıhâh
● [**سرمد**] س ر م د: **السَّرْمَدُ** daim olandır

er-Râgıb
سرمد
- **السرمد**: daim olan; Yüce Allah’ın sözü: }De ki: Bana haber verin; eğer Allah üzerinize geceyi **سرمدا** kılsa﴿[el-Kasas/71], ve onun ardından:﴾gündüzü **سرمدا**{ [el-Kasas/72].

Lisânü’l-ʿArab
● - **سرمد**: **السرْمَدُ**: geceden veya gündüzden zamanın devamlılığı. Ve **ليل سرمد**: uzun. Ve Aziz Tenzîl’de: “De ki: Bana haber verin; eğer Allah üzerinize gündüzü **سرمداً** kılsa?” Zecâc dedi: **السرمد** dilde daim olandır. Ve Lokman hadîsinde: **جَوّابُ ليل سَرْمَد**; **السرمد**: kesilmeyen daim olan.

Mekâyîsü’l-Luğa:
Bundan da (**السَّرمَد**): daim olan; içindeki **الميم** ziyadedir; ve o, **سَرَدَ**’dendir; (yani) bağladı/ulaştırdı, olduğunda; sanki o, bir kısmı bir kısmına bitişik olan bir zamandır.

el-Kâmûsü’l-Muhît:
**السَّرْمَدُ** daim olandır; ve gecelerden uzun olan; ve **ع** (özel ad) olarak **عَمَلِ حَلَبَ**’dandır.

Tâcü’l-ʿArûs:
س - ر - م - د
**السَّرْمَدُ**: daim olan; bunu Zecâc söyledi. Cevherî ve başkaları da bununla yetindi. Ve Lokman hadîsinde: **جَوَّابُ ليلٍ سَرْمَد**; **السَّرْمَد**: kesilmeyen daim olan. Ve bunun benzeri Nihâye’dedir. Halîl dedi: **السَّرْمَدُ**: geceden veya gündüzden zamanın devamı ve bitişikliği/bağlantısıdır. Bunu Merzûkî, Hamâse şerhinde söyledi. Ve bunun benzeri Lisân’dadır. Ve **السَّرْمَدُ**: gecelerden uzun olan; **لَيلٌ سَرْمَدٌ** denir, yani uzun. Ve Aziz Tenzîl’de: “De ki: Bana haber verdiniz mi; eğer Allah üzerinize gündüzü **سَرْمَداً** kılsa” ve Zecâc onu, daha önce geçenle tefsir etti. Ve **سَرْمَد**: **ع** (özel ad) olarak **عَمَلِ حَلَبَ**’dandır; bunu Sâğânî nakletti. Ve **سَرْمَدٌ**: Nîsâbûrî Kerâbîsî **أبو الحُسَيْن** Ahmed b. Abdullah b. Muhammed b. **سَرْمَد**’in babasının dedesidir; 366 yılında vefat etti. Ve şeyhimiz, Fahr er-Râzî’den nakletti ki **السَّرْمد**’in اشتقاق’ı **السَّرْد**’dendir; o da ard arda gelme ve peş peşe olmadır. Zaman ancak parçalarının peş peşe gelmesiyle kaldığından ve bu da **السَّرْد** diye adlandırıldığından, buna ziyade **الميم**’i dâhil ettiler ki bunda mübalağayı ifade etsin; bitti. Dedi ki: Buna göre vezni: **فَعْمَلٌ** ve yeri **سَرَدَ**’dır.
