# سرم — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%85/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D9%85/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%85.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: سرم

| | ( السَّرْمُ : زَجْرٌ للكِلاَبِ : تقول : | سَرْمًا سَرْمًا ) : إذا هَيّجْتَه ، نقله اللّيث . | | ( و ) السُّرْمُ ( بالضَّمِّ : مَخْرَج الثُّفْل ، | وهو طَرَفُ المِعَى المُسْتَقِيم ، نقله | الجوهَرِيّ ، وقال : كَلِمة مُوَلّدة ، | وقال اللّيثُ : السُّرْم : باطِنُ طرف | الخَوْرَان ، وفي المُحكَم : حَرْف | الخَوْران ، والجَمْع : أَسْرامٌ . قال | الحَذْلَمِيّ : | % ( في عَطَنٍ أَكْرَسَ من أسْرامِها % ) % | | وخصّ بَعضُهم به ذَواتِ البَراثن من | السّ باع . | | ( و ) قال ابنُ الأعرابِيّ : السَّرَم | ( بالتَّحْريك : وَجَع ) العَوَّاء ، وهو | ( الدَّبُرُ ) . | | ( و ) السُّرْمان ( كَحُمْران : زُنْبورٌ | خَبِيثٌ ) أصفَرُ وَأَسْوَد وَمُجَزَّع . وفي | التَّهْذِيب : صُفْر . ومنها ما هو مُجَزَّع | بِحُمْرة ، وصُفْرة ، وهو من أَخْبَثها ، | ومِنها سُودٌ عِظام . | | ( والتَّسْرِيم : التَّقْطِيع . و ) يقال : | ( جاءَت الإِبِل مُتَسَرِّمةً ) أي : | ( مُتَقَطِّعَة ) . | | [ ] ومِمّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْه : | | رَوَى الأزهريّ عن ابنِ الأعرابيّ | أنه سَمِع أعرابِيًّا يقول :   اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي | ضِرسًا طَحُونا ، وَمَعِدَةً هَضُومًا ، | وسُرْمًا نَثُورًا   . قال : السُّرْم : أُمُّ | سُوَيْد . | | ورجل واسَعُ السُّرم : ضَخْم | البُلْعُوم ، يُكنَى به عن العَظِيم | الشَّدِيد ، أو عن المُبَذِّر المُسْرِف في | الأموال والدّماء . | | وغُرَّةً مُتَسَرِّمةٌ : غَلُظَت من مَوْضِع | ودَقَّت من آخر . |

| | والسِّرمانُ بالكَسْر : العَظِيم من | اليَعاسِيب ، والضّم لُغَة ، وأيضًا : | دُوَيْبّة كالحَجَل . | | وسِيرامُ بالكَسْر : مَدِينة بالرّوم ، | ومنها الشّيخ نِظامُ الدّين يَحْيَى بنُ | الشّيخ سَيْف الدّين يُوسُف بن فَهْد | السِّيراميّ الإمام العَلاَّمة النَحْوِيّ | البَيانِيّ ، أخذَ عن السَّعْدِ التَّفتازانِيّ | وغيره ، ويقال فيه أيضًا : الصَّيراميّ | بالصاد ، كذا نقله بَعْضُ الفُضلاء . |

### Türkçe

| | ( **السَّرْمُ** : köpekler için bir azarlama: dersin ki: | **سَرْمًا سَرْمًا** ) : onu kışkırttığın zaman; onu el-Leys nakletti. | | ( ve ) **السُّرْمُ** (ötre ile: dışkının çıktığı yer, | ve o, düz bağırsağın ucudur; onu | el-Cevherî nakletti ve dedi ki: türetilmiş bir kelimedir; | ve el-Leys dedi ki: **السُّرْم**: | **الخَوْرَان** ucunun iç tarafıdır; ve **المُحكَم**’de: | **الخَوْران**’ın kenarıdır; çoğulu: **أَسْرامٌ**’dur. Dedi | el-Ḥaẓlamî: | % ( في عَطَنٍ أَكْرَسَ من أسْرامِها % ) % | | Ve bazıları onu, | yırtıcılardan pençeli olanlara tahsis etti. | | ( ve ) İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **السَّرَم** | (hareke ile: ağrı) **العَوَّاء**’ın ağrısıdır; ve o | ( **الدَّبُرُ** )’dur. | | ( ve ) **السُّرْمان** ( **حُمْران** gibi: kötü bir | eşekarısıdır) sarı ve siyah ve alacalıdır. Ve | **التَّهْذِيب**’de: sarılardır. Onlardan alacalı olanı vardır | kırmızılık ve sarılık ile; ve o, onların en kötülerindendir; | ve onlardan iri siyahlar vardır. | | ( ve **التَّسْرِيم**: parçalamadır. ve ) denir ki: | ( develer **مُتَسَرِّمةً** geldi ) yani: | ( **مُتَقَطِّعَة** ) (parça parça). | | [ ] Ve kendisine istidrâk olunan şeylerdendir: | | el-Ezherî, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: | onun bir bedevîyi işittiğini; şöyle diyordu: “Allah’ım, bana rızık ver: | öğüten bir azı dişi, sindiren bir mide, | ve saçan bir **سُرْمًا نَثُورًا**.” Dedi ki: **السُّرْم**: **أُمُّ | سُوَيْد**’dir. | | Ve **واسَعُ السُّرم** bir adam: büyük | yutaktır; onunla, büyük şiddetliye | yahut mallarda ve kanlarda israf eden savurgana kinaye edilir. | | Ve **غُرَّةً مُتَسَرِّمةٌ**: bir yerden kalınlaştı | ve başka bir yerden inceldi. |

| | Ve **السِّرمانُ** kesre ile: | **اليَعاسِيب**’den büyük olan; ve ötre bir lugattır; ayrıca: | **الحَجَل** gibi küçük bir canlı. | | Ve **سِيرامُ** kesre ile: Rum’da bir şehirdir; | ve ondan, şeyh Nizâmü’d-dîn Yaḥyâ b. | şeyh Seyfü’d-dîn Yûsuf b. Fehd | **السِّيراميّ** olan imam, allâme, nahivci, | beyanî; **السَّعْدِ التَّفتازانِيّ**’den | ve başkasından aldı; ve onda ayrıca denir: | **الصَّيراميّ** ṣād ile; böylece onu bazı faziletliler nakletti. |
