# سرو — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%88/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D9%88/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سرو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%88.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: سرو

* س ر و * * السَّرْوُ * شجر الواحدة * سَرْوَةٌ * و * السَّرْوُ * أيضا سخاء في مروءة وقد * سَرَا * يسرو و * سَرِيَ * بالكسر * سَرْوا * فيهما و * سَرُوَ * من باب ظرُف أي صار * سَرِياً * وجمع السري * سَرَاةٌ * وهو جمع عزيز أن يُجمع فعيل على فعلة ولا يُعرف غيره و * تَسَرَّى * تكلف السرو وتسرى الجارية أيضا من السُرية قال يعقوب أصله تسرر من السرو فأبدلوا من إحدى الراءات ياء كما قالوا تقضى من تقضض و * السَّرِيُّ * أيضا نهر صغير كالجدول و * السَّريَّةُ * قطعة من الجيش يقال خير * السَّرَايا * أربعمائة رجل و * انسَرَى * عنه الهم انكشف و * سُرِّيَ * عنه مثله و * سَرَاةُ * كل شيء أعلاه وسراة الفرس أعلى ظهره ووسطه والجمع * سَرَوَاتٌ * وفي الحديث ﴿ليس للنساء سروات الطريق﴾ أي ظهره ووسطه ولكنهن يمشين في الجوانب و * السَّارِيَةُ * الأُسطوانة والسارية السحابة التي تأتي ليلا و * سَرَى * يسري بالكسر * سُرًى * بالضم و * مَسْرًى * بالفتح و * أسْرَى * أي سار ليلا وبالألف لغة أهل الحجاز وجاء القرآن بهما جميعا قلت يريد قوله تعالى ﴿والليل إذا يسر﴾ ويقال ﴿سَرَيْنَا سَرْيَةً واحدة والاسم * السُّرْيَةُ * بالضم و * السُّرَى * أيضا و * أسْرَاهُ * و * أسْرَى * به مثل أخذ الخطام وأخذ بالخطام وإنما قال الله تعالى﴾ سبحان الذي أسرى بعبده ليلا { وإن كان السُرى لا يكون إلا بالليل تأكيدا لقولهم * سِرْتُ * أمس نهارا والبارحة ليلا و * السِّرَايةُ * بالكسر سُرى الليل وهو مصدر قليل النظير و * `سْرَاءِيلُ * اسم قيل هو مضاف إلى إيل قال الأخفش هو يُهمز ولا يُهمز قال ويقال إسراءين بالنون كما قالوا جبرين وإسماعين

### Türkçe

* س ر و * * **السَّرْوُ** * ağaçtır; bir tanesi **سَرْوَةٌ**’dur. Ve **السَّرْوُ** ayrıca, mertlikte cömertliktir. Ve **سَرَا** يسرو ve kesre ile **سَرِيَ**; ikisinde de **سَرْوا** (masdar). Ve **سَرُوَ** “ظرُف” bâbındandır; yani **سَرِياً** oldu. Ve **السري**’nin çoğulu **سَرَاةٌ**’dır; ve o, “فعيل”in “فعلة” üzerine çoğul yapılması bakımından nadir bir çoğuldur; ondan başkası bilinmez. Ve **تَسَرَّى**: **السرو**’yu tekellüf etti; ve câriye de **السُرية**’den (yani **السُّرِّيَّةُ**’den) **تسرى** olur. Ya‘kūb dedi: Aslı, **السرو**’dan **تسرر**’dir; sonra **تقضى**’yı **تقضض**’dan dedikleri gibi, iki **الراء**’dan birinin yerine **ياء** bedel ettiler. Ve **السَّرِيُّ** ayrıca, dere gibi küçük bir nehirdir. Ve **السَّريَّةُ**: ordudan bir parçadır; denir ki: **السَّرَايا**’nın hayırlısı dört yüz adamdır. Ve **انسَرَى** ondan gam: açıldı. Ve **سُرِّيَ** ondan: bunun benzeri. Ve her şeyin **سَرَاةُ**’ı: onun en üstüdür; ve atın **سراة**’ı: sırtının en üstü ve ortasıdır; çoğulu **سَرَوَاتٌ**’tır. Ve hadiste: { kadınlar için yolun **سروات**’ı yoktur } yani onun sırtı ve ortası yoktur; fakat onlar yanlarda yürürler. Ve **السَّارِيَةُ**: sütundur; ve **السارية**: gece gelen buluttur. Ve **سَرَى** يسري, kesre ile; **سُرًى** zamme ile ve **مَسْرًى** fetha ile; ve **أسْرَى**: yani gece yürüdü; ve elif ile (yani **أسرى**) Hicaz ehlinin lügatidir; Kur’an ikisiyle de gelmiştir. Dedim: onun muradı, Allah Teâlâ’nın sözü: { **والليل إذا يسر** }’dir. Ve denir: { bir tek **سَرْيَةً** **سَرَيْنَا** } ve isim, zamme ile **السُّرْيَةُ**’dir; ve **السُّرَى** da ayrıca. Ve **أسْرَاهُ** ve onunla **أسْرَى**: yuları almak ve yularla almak gibidir. Allah Teâlâ ancak şöyle dedi: { **سبحان الذي أسرى بعبده ليلا** } hâlbuki **السُرى** ancak gece olur; “**سِرْتُ** dün gündüz, ve geçen gece geceleyin” sözlerini te’kîd için. Ve kesre ile **السِّرَايةُ**: gecenin **سُرى**’sıdır; ve o, benzeri az olan bir masdardır. Ve **`سْرَاءِيلُ**: bir isimdir; denildi ki o, **إيل**’e muzâftır. el-Ahfeş dedi: hemze yapılır ve hemze yapılmaz. Dedi: **جبرين** ve **إسماعين** dedikleri gibi, **إسراءين** nûn ile de denir.
