# سرو — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%88/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B1%D9%88/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سرو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%88.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سرو

سَرُوَ
1 سَرُوَ ذ , (S, M, Mgh, K,) aor. يَسْرُو; (S, K;) and سَرَا, (S, M, K,) aor. as above; (S, K;) and سَرِىَ, (S, M, K,) aor. يَسْرَى; (S, K;) inf. n. سَرَاوَةٌ, (S, M, K,) of the first verb, (S, M,) and سَرْوٌ, (Sb, Lh, S, M, Mgh, K,) of the same verb, (M, Mgh,) and of the second, (S, M,) and of the third, (S,) and سَرًا and سَرَآءٌ, (M, K,) both of the third, but سَرَآءٌ, and this only, is mentioned by Lh as inf. n. of the second verb; (M;) He was, or became, possessed of liberality, bountifulness, munificence, or generosity, combined with manliness, or manly virtue: (S, Mgh:) or manliness, or manly virtue, (M, K,) and (M,) or combined with, (K,) high or elevated rank or condition, nobility, dignity, honour, or glory. (M, K.) -A2- سَرْوُ المَسَاقِى means The cleaning out of what are termed مَسَاقٍ [pl. of مَسْقَاةٌ or مِسْقَاةٌ, which see in art. سقى]. (TA.) -A3- سَرْوٌ also signifies, like تَسْرِيَةٌ [inf. n. of ↓ سرّى], and اـِسْرَآءٌ [inf. n. of ↓ اسرى], The throwing off a thing from oneself [or from another]; (K, TA;) and the pulling off a thing. (TA.) You say, سَرَوْتُ الثَّوْبَ عَنِّى, (ISk, S,) or عَنْهُ, aor. أَسْرُو, (Mgh,) inf. n. سَرْوٌ, I threw off the garment from me, (ISk, S,) or I removed the garment from over him; (Mgh;) and سَرَيْتُ is a dial. var. thereof; (S;) or سَرَا ثَوْبَهُ عَنْهُ, inf. n. سَرْوٌ; and ↓ سرّاهُ; he pulled off his garment from him: (M:) and سَرَوْتُ الجُلَّ عَنِ الفَرَسِ, (TA,) or عَنْ ظَهْرِ الفَرَسِ, (M,) and ↓ سَرَّيْتُهُ, and ↓ أَسْرَيْتُهُ, I threw off [the horse-cloth from the horse, or from the back of the horse]. (TA.) And سَرَوْتُ عَنِّى دِرْعِى [I threw off from me my coat of mail]: in this case the verb is only with و. (S.) [Hence,] عَنْهُ ↓ سُرِّىَ, (M,) or سُرِّىَ عَنْهُ الهَمُّ, (S, K, *) inf. n. تَسْرِيَةٌ, (TA,) (tropical:) Anxiety became removed from him; as also عَنْهُ ↓ انسرى الهَمُّ: (S, K, * TA:) or his anxiety became removed, or cleared away. (M, in explanation of the first of these phrases.) And عَنْهُ الخَوْفُ ↓ سُرِّىَ (assumed tropical:) Fear was made to quit him: the teshdeed denotes intensiveness. (TA.) And hence the phrase in a trad., عَنْهُ بُرَحَآءُ الوَحْىِ ↓ فَلَمَّا سُرِّىَ (assumed tropical:) [And when the vehement distress of mind arising from the oppression caused by inspiration was made to quit him]; referring to the Prophet. (Mgh.) -A4- سَرَتْ, (K,) inf. n. سَرْوٌ, (TA,) said of the female locust, She laid eggs: (K:) a dial. var. of سَرَأَتْ. (TA.)

اليَوْمَ تَسَرَّوْنَ
2 اليَوْمَ تَسَرَّوْنَ ذ , said by the Prophet on the occasion of the expedition of Ohod, means Today ye shall have your سَرِىّ [or that person, among you, who is distinguished by liberality and manliness, &c.,] slain: and [accordingly] Hamzeh was then slain. (TA.) -A2- See also 1, in six places.

ساراهُ
3 ساراهُ ذ , inf. n. مُسَارَاةٌ, i. q. فَاخَرَهُ [i. e. He vied with him, or contended with him for superiority, in glory, or rather in liberality and manliness, &c.: see 1, first sentence]. (TA.)

اسرى
4 اسرى ذ He became in, or upon, land, or ground, such as is termed سَرَاة: belonging to the present art., accord. to Er-Rلghib: (TA:) or he betook himself to the سَرَاة [app. meaning the mountainous tract so called]: (K and TA in art. سرى:) it is like أَنْجَدَ and أَتْهَمَ. (TA in that art.) -A2- See also 1, in two places.

تسرّى
5 تسرّى ذ signifies تَكَلَّفَ السَّرْوَ, (S, K, * TA,) i. e. [He affected, or constrained himself, to possess liberality and manliness, &c., (see 1, first sentence,) or] high or elevated rank or condition, nobility, dignity, honour, or glory, and manliness, or manly virtue: (TA:) or it signifies أَخَذَ سُرِّيَّةً [he took a concubine-slave]: (K:) or -A2- one says also, تسرّى الجَارِيَةَ [He took the girl, or young woman, as a concubine-slave], from السُّرِّيَّةُ; said by Yaakoob to be originally تَسَرَّرَ, [which see in art. سر,] from السُّرُورُ. (S.) ― -b2- And تسرّاهُ signifies ↓ أَخَذَ أَسْرَاهُ [i. e. He took the best thereof]. (M, TA. [See also 8.])

7 اـِنْسَرَوَ see 1, in the latter part of the paragraph.

استرى
8 استرى ذ He chose, or selected, as being the best, (S, M, K,) a thing, (M,) or men, (S, K,) and camels, and sheep or goats. (S.) And اِسْتَرَيْتُهُ I took the best of it. (T, TA. [See also 5, last sentence.]) And اِسْتَارَ signifies the same as استرى, being formed from the latter by transposition. (TA.) One says, استرى المَوْتُ بَنِى فُلَانٍ, (S,) or الحَىَّ, (K,) i. e. Death chose [or took] the best of the sons of such a one, or of the tribe. (S, * K, * TA.)

سَرْوٌ
سَرْوٌ ذ an inf. n. of 1 [q. v.]. (S, M, K, &c.) [Used as a simple subst., Liberality, bountifulness, munificence, or generosity, combined with manliness, or manly virtue; &c.] ― -b2- Hence, أَبُو السَّرْوِ (assumed tropical:) Aloes-wood, or the like, that is used for fumigation; syn. البَخُورُ. (Har p. 228.) -A2- Also A part that rises from [the bottom of] a valley, and slopes down from the rugged portion of a mountain: (M, K:) or that rises from the channel in which the water flows, and slopes down from the rugged portion of a mountain: (M:) it is like a خَيْف. (S.) السَّرْوُ, (S, K,) or سَرْوُ حِمْيَرَ, occurring in a trad., is said to mean مَحَلَّةُ حِمْيَرَ [The settlement of Himyer]. (S, M, K.) -A3- And A certain kind of tree, (S, M, K,) well-known; (K;) [the common, or evergreen, cypress; cupressus sempervirens of Linn.: applied thereto in the present day: (Delile's Florو Aegypt. Illustr., no. 900:)] n. un. with ة. (S, M, K.) -A4- And Certain worms that light upon plants, (M, K, TA,) and eat them: (M:) الثِّيَاب, in [some of] the copies of the K, is a mistranscription for النَّبَات: (TA:) sing. [or rather n. un.] with ة. (M.)

سَرَاةٌ
سَرَاةٌ ذ The back (S, M, K) of anything: (S:) pl. سَرَوَاتٌ: (S, M, K:) it has no broken pl. (M.) And The higher, or highest, part of anything: (M in the present art., and K in art. سرى:) so [for instance] of a mountain. (TA in art. سرى.) [Hence,] سَرَاةُ اليَمَنِ, (M,) or السَّرَاةُ [by way of preeminence, for سَرَاة is prefixed to the names of a number of places and of tribes, as is said in the TA in art. سرى], A certain mountain [or mountainous tract] commencing near 'Arafلt and extending to Nejrلn of El-Yemen: (Msb:) pl. as above. (M.) ― -b2- The highest [or most advanced state] of the day: (TA:) [or] the state of advancement, when the sun has become somewhat high, (syn. اِرْتِفَاع,) of the day, (M, K, TA,) and so of other things; by some said to mean the middle thereof; (M;) so in the S, in relation to the day; but this is [said to be] a mistake: (TA:) in a verse of El-Bureyk El-Hudhalee, of the night: pl. as above: and the sing. also occurs used as a pl. (M.) ― -b3- The middle of anything: pl. as above. (S.) The middle and main part of a road; (Mgh, Msb;) the hard and elevated part thereof. (K.) It is said in a trad., لَيْسَ لِلْنِّسَآءِ سَرَوَاتُ الطَّرِيقِ (S, Mgh) The back and middle of the road, (S,) or the middle and main parts thereof, (Mgh,) are not for the women; meaning that they should walk upon the side parts. (S.) ― -b4- Accord. to Er-Rلghib, A wide tract of land. (TA in art. سرى.) -A2- It is also a pl., of a rare form, (S, Msb,) or a quasi-pl. n., (M, K,) of سَرِىٌّ [which see in several places]. (S, M, Msb, K.)

سَرْوَةٌ
سَرْوَةٌ ذ n. un. of سَرْوٌ [q. v.] in two senses. -A2- See also سِرْوَةٌ.

سُرْوَةٌ
سُرْوَةٌ ذ : see what next follows.

سِرْوَةٌ
سِرْوَةٌ ذ (Th, AHn, T, S, M, K) and ↓ سُرْوَةٌ (Th, M, IAth, K) and ↓ سَرْوَةٌ (Kr, M, K) A small arrow: (S:) or a small and short arrow: or an arrow broad and long in the head; (M, K, TA;) but therewithal slender and short; with which one shoots at the butt: (TA:) or such as is round and smooth, not broad; the broad and long being termed مِعْبَلَةٌ: (M:) or the very slenderest of arrow-heads, that penetrates into the coats of mail: (Th, M:) or it [is an arrow that] penetrates into the coats of mail, for which reason it is called الدِّرْعِيَّةُ, its head entering like the needle: (T, TA:) or an arrow-head resembling an ordinary needle or a large needle: it is mentioned also in art. سرى, [as being a small, short, round and smooth arrow-head, having no breadth, and as being called سِرْوَةٌ and سِرْيَةً,] because the word belongs to that art. and to this: (M:) [see also مِرْمَاةٌ; and see سِرْوَةٌ in art. سرأ:] the pl. is سُرًى [or سِرًى?] accord. to the T, or سِرَآءٌ accord. to the S. (TA.) -A2- The first (سِرْوَةٌ) also signifies The locust in its first state, when it is a larva; (S;) or in its first state of growth, when it comes forth from its egg: (M:) originally with hemz: (S:) [see سَرْءٌ, in two places:] and سِرْيَةٌ is a dial. var. thereof. (S.) [See also جَرَادٌ.]

سَرِىٌّ
سَرِىٌّ ذ , as an epithet applied to a man, (S, M, K, &c.,) may be from اِسْتَرَيْتُ الشَّىْءَ “ I chose, or selected, the thing, ” or from السَّرَاةُ “ the higher, or highest, part ” of a thing, (Ham p. 337,) or, accord. to Er-Rلghib, from سَرَوْتُ الثَّوْبَ عَنِّى “ I pulled off the garment from me, ” (TA, [in which this derivation is said to be good, but I think it far-fetched,]) Possessing liberality, bountifulness, munificence, or generosity, combined with manliness, or manly virtue: (S, Mgh:) or possessing manliness, or manly virtue, (M, K,) and, (M,) or combined with, (K,) high or elevated rank or condition, nobility, dignity, honour, or glory: (M, K:) or i. q. رَئِيسٌ [meaning a chief, or person high in rank or condition]: (Msb:) [or a generous and manly or noble person:] fem. with ة: (M, K:) and ↓ مَسْرَوَانٌ signifies the same, applied to a man; and ↓ مَسْرَوَانَةٌ applied to a woman: (M:) the pl. of سَرِىٌّ is أَسْرِيَآءُ and سُرَوَآءُ (Lh, M, K) and سُرًى, (Az, K,) which is anomalous, (TA,) and سَرَاةٌ, (T, S, Mgh, * Msb,) [originally سَرَوَةٌ,] which is [also] anomalous, (T, TA,) the only instance of فَعَلَةٌ as the measure of a pl. of a word of the measure فَعِيلٌ, (S, Msb,) or it is a quasi-pl. n., (Sb, M, K,) and its pl. is سَرَوَاتٌ; (S, M, Mgh, * K;) meaning سَادَاتٌ [or chiefs, &c.]; (Mgh); and سُرَاةٌ, with damm, [originally سُرَوَةٌ,] is a dial. var. of سَرَاةٌ, as pl. [or quasi-pl. n.] of سَرِىٌّ: (IAth, TA:) the pl. of سَرِيَّةٌ is سَرِيَّاتٌ and سَرَايَا. (M, K.) Also Chosen, or choice, or select: (M:) what is good of anything; pl. [or quasi-pl. n.] سَرَاةٌ: (Ham p. 337:) the best, (Msb, TA, and Har p. 56,) and in like manner سَرَاةٌ [as a pl.]; (M, Msb, TA, and Ham p. 57, and Har ubi suprà;) the former, of men, (Har ubi suprà,) and of camels; (S;) and the latter, of men, (S, TA, and Ham ubi suprà, and Har,) and of cattle or camels and the like, (S, M, TA,) as also the former. (TA.) -A2- See also art. سرى.

سُرِّيَّةٌ
سُرِّيَّةٌ ذ , said by some to be originally of the measure فُعُّولَةٌ, from سَرْوٌ: see art. سر.

أَسْرَى
أَسْرَى ذ is of the measure أَفْعَلُ [denoting the comparative and superlative degrees] from السَّرْوُ signifying “ liberality, bountifulness, munificence, or generosity, combined with manliness, or manly virtue: ” [&c.:] whence the phrase أَسْرَاهُمْ سُودَدًا, meaning The best of them in respect of chiefdom or the like: or it may be from السُّرَى; meaning in this instance that the fame of the chiefdom, or the like, of him to whom it relates has pervaded the countries and spread among mankind; and this is more worthy of regard in respect of the method of grammatical analysis; from Mtr: (Har p. 363: [see art. سرى:]) [ISd, however, assigns the word to the present art.:] see 5, last sentence.

أَرْضٌ مَسْرُوَّةٌ
أَرْضٌ مَسْرُوَّةٌ ذ A land containing the سِرْوَة, or locust in its first state, when it is a larva. (S.) [In a copy of the M, it is said to be from السَّرْوَةُ; and the context there indicates the meaning to be A land infested by a worm of the kind termed سَرْوٌ, of which سَرْوَةٌ is the n. un.: but probably السَّرْوَةُ, in this instance, is a mistranscription for السِّرْوَةُ, which is mentioned immediately after as meaning “ the locust in its first state of growth, when it comes forth from its egg. ”]

مَسْرَوَانٌ
مَسْرَوَانٌ ذ ; and its fem., with ة: see سَرِىٌّ.

### Türkçe

سَرُوَ
1 **سَرُوَ** ذ , (S, M, Mgh, K,) muzâri‘i **يَسْرُو**; (S, K;) ve **سَرَا**, (S, M, K,) muzâri‘i yukarıdaki gibi; (S, K;) ve **سَرِىَ**, (S, M, K,) muzâri‘i **يَسْرَى**; (S, K;) mastarı **سَرَاوَةٌ**, (S, M, K,) birinci fiilin; (S, M,) ve **سَرْوٌ**, (Sb, Lh, S, M, Mgh, K,) aynı fiilin, (M, Mgh,) ve ikinci fiilin de, (S, M,) ve üçüncü fiilin de, (S,) ve **سَرًا** ve **سَرَآءٌ**, (M, K,) ikisi de üçüncü fiilin; fakat **سَرَآءٌ**, ve yalnız bu, Lh tarafından ikinci fiilin mastarı olarak zikredilmiştir; (M;) Cömertlik, bol ihsan, eli açıklık yahut kerem ile, erkeklik yahut erkeklik fazileti birleşmiş olarak, onda vardı yahut ona sahip oldu: (S, Mgh:) yahut erkeklik yahut erkeklik fazileti, (M, K,) ve (M,) yahut (K,) yüksek yahut yüce mertebe yahut hâl, soyluluk, vakar, şeref yahut yücelik ile birleşmiş olarak. (M, K.)
-A2- **سَرْوُ المَسَاقِى** demek, **مَسَاقٍ** diye adlandırılanların içindeki şeyin temizlenip çıkarılmasıdır [**مَسَاقٍ**, **مَسْقَاةٌ** yahut **مِسْقَاةٌ**’nın çoğuludur; buna **سقى** maddesinde bak]. (TA.)
-A3- **سَرْوٌ** ayrıca, **تَسْرِيَةٌ** [↓ **سرّى**’nın mastarı] ve **اـِسْرَآءٌ** [↓ **اسرى**’nın mastarı] gibi, Bir şeyi kişinin kendinden [yahut başkasından] atması; (K, TA;) ve bir şeyi çekip çıkarması (soyması). (TA.) Şöyle dersin: **سَرَوْتُ الثَّوْبَ عَنِّى**, (ISk, S,) yahut **عَنْهُ**, muzâri‘i **أَسْرُو**, (Mgh,) mastarı **سَرْوٌ**, Elbiseyi üzerimden attım, (ISk, S,) yahut elbiseyi onun üzerinden kaldırdım; (Mgh;) ve **سَرَيْتُ** bunun bir lehçe varyantıdır; (S;) yahut **سَرَا ثَوْبَهُ عَنْهُ**, mastarı **سَرْوٌ**; ve ↓ **سرّاهُ**; onun elbisesini ondan çekip çıkardı: (M:) ve **سَرَوْتُ الجُلَّ عَنِ الفَرَسِ**, (TA,) yahut **عَنْ ظَهْرِ الفَرَسِ**, (M,) ve ↓ **سَرَّيْتُهُ**, ve ↓ **أَسْرَيْتُهُ**, [at örtüsünü attan, yahut atın sırtından] attım. (TA.) Ve **سَرَوْتُ عَنِّى دِرْعِى** [zırhımı üzerimden attım]: bu durumda fiil yalnız **و** ile olur. (S.) [Bundan dolayı,] **عَنْهُ** ↓ **سُرِّىَ**, (M,) yahut **سُرِّىَ عَنْهُ الهَمُّ**, (S, K, *) mastarı **تَسْرِيَةٌ**, (TA,) (mecaz:) Kaygı ondan giderildi; bunun gibi **عَنْهُ** ↓ **انسرى الهَمُّ**: (S, K, * TA:) yahut onun kaygısı giderildi, yahut açılıp dağıldı. (M, bu ibarelerin birincisinin açıklamasında.) Ve **عَنْهُ الخَوْفُ** ↓ **سُرِّىَ** (mecaz kabul edilir:) Korku ondan uzaklaştırıldı: şedde, şiddetlendirmeyi ifade eder. (TA.) Ve bundan dolayı bir hadisteki ibare: **عَنْهُ بُرَحَآءُ الوَحْىِ ↓ فَلَمَّا سُرِّىَ** (mecaz kabul edilir:) [Vahyin baskısından doğan şiddetli zihnî sıkıntı ondan giderilince]; Peygamber hakkında. (Mgh.)
-A4- **سَرَتْ**, (K,) mastarı **سَرْوٌ**, (TA,) dişi çekirge hakkında söylenir: Yumurtladı: (K:) **سَرَأَتْ**’in bir lehçe varyantıdır. (TA.)

اليَوْمَ تَسَرَّوْنَ
2 **اليَوْمَ تَسَرَّوْنَ** ذ , Peygamber tarafından Uhud seferi münasebetiyle söylenmiştir; anlamı: Bugün sizin **سَرِىّ**’niz [yahut aranızda cömertlik ve erkeklik vb. ile temayüz eden kimse] öldürülecektir: ve [buna göre] Hamze o zaman öldürüldü. (TA.)
-A2- 1’e de bak, altı yerde.

ساراهُ
3 **ساراهُ** ذ , mastarı **مُسَارَاةٌ**, **فَاخَرَهُ** ile aynı (yani: şanla, yahut daha ziyade cömertlik ve erkeklik vb. hususunda onunla üstünlük yarışına girdi: 1’in ilk cümlesine bak). (TA.)

اسرى
4 **اسرى** ذ **سَرَاة** diye adlandırılan türden bir arazi yahut yer üzerinde oldu: bu maddeye mensup olmak üzere, Er-Râghib’e göre; (TA:) yahut **السَّرَاةُ**’ye yöneldi [görünüşe göre bu adla anılan dağlık bölgeyi kasteder]: (K ve TA, **سرى** maddesinde:) **أَنْجَدَ** ve **أَتْهَمَ** gibidir. (TA, o maddede.)
-A2- 1’e de bak, iki yerde.

تسرّى
5 **تسرّى** ذ **تَكَلَّفَ السَّرْوَ** demektir, (S, K, * TA,) yani [cömertlik ve erkeklik vb.ne (1’in ilk cümlesine bak) sahip olmayı yapmacıklaştı yahut kendini buna zorladı; yahut] yüksek yahut yüce mertebe yahut hâl, soyluluk, vakar, şeref yahut yücelik ve erkeklik yahut erkeklik fazileti: (TA:) yahut **أَخَذَ سُرِّيَّةً** demektir [cariye-edindi]: (K:) yahut -A2- ayrıca şöyle de denir: **تسرّى الجَارِيَةَ** [kızı yahut genç kadını cariye-edindi], **السُّرِّيَّةُ**’den; Ya‘kûb tarafından aslının **تَسَرَّرَ** olduğu söylenmiştir, [buna **سر** maddesinde bak,] **السُّرُورُ**’dan. (S.)
― -b2- Ve **تسرّاهُ** demektir ki ↓ **أَخَذَ أَسْرَاهُ** [yani: onun en iyisini aldı]. (M, TA. [8’e de bak.])

7 **اـِنْسَرَوَ**: paragrafın son kısmında 1’e bak.

استرى
8 **استرى** ذ Bir şeyi, (M,) yahut adamları, (S, K,) ve develeri ve koyun yahut keçileri, (S,) en iyi olmak üzere seçti yahut ayırdı. (S, M, K.) Ve **اِسْتَرَيْتُهُ**: onun en iyisini aldım. (T, TA. [5’in son cümlesine de bak.]) Ve **اِسْتَارَ**, **استرى** ile aynı manaya gelir; ikincisinden takdim-tehir ile yapılmıştır. (TA.) Şöyle denir: **استرى المَوْتُ بَنِى فُلَانٍ**, (S,) yahut **الحَىَّ**, (K,) yani: Ölüm, falanın oğullarının, yahut kabilenin, en iyilerini seçti [yahut aldı]. (S, * K, * TA.)

سَرْوٌ
**سَرْوٌ** ذ 1’in bir mastarıdır [ona bak]. (S, M, K, vb.) [Basit isim olarak kullanılır: erkeklik yahut erkeklik faziletiyle birleşmiş cömertlik, bol ihsan, eli açıklık yahut kerem; vb.]
― -b2- Bundan dolayı, **أَبُو السَّرْوِ** (mecaz kabul edilir:) Tütsü için kullanılan öd ağacı yahut benzeri; eş anlamlısı **البَخُورُ**. (Har p. 228.)
-A2- Ayrıca: Bir vadinin [dibinden] yükselen ve bir dağın sarp kısmından aşağı doğru eğimlenen bir parça: (M, K:) yahut suyun aktığı yatağın içinden yükselen ve bir dağın sarp kısmından aşağı doğru eğimlenen: (M:) **خَيْف** gibidir. (S.) **السَّرْوُ**, (S, K,) yahut bir rivayette geçen **سَرْوُ حِمْيَرَ**, **مَحَلَّةُ حِمْيَرَ** [Himyer’in yerleşimi] demektir denilmiştir. (S, M, K.)
-A3- Ve: Belli bir ağaç türü, (S, M, K,) meşhur; (K;) [günümüzde buna, yaygın yahut herdem yeşil servi; Linn.’in cupressus sempervirens’i denir: (Delile’s Floræ Aegypt. Illustr., no. 900:)] tekili ة ile. (S, M, K.)
-A4- Ve: Bitkilerin üzerine konan ve onları yiyen belli kurtçuklar: (M, K, TA,) (M:) K’nin [bazı] nüshalarındaki **الثِّيَاب**, **النَّبَات** için yanlış yazımdır: (TA:) tekili [daha doğrusu birim ismi] ة ile. (M.)

سَرَاةٌ
**سَرَاةٌ** ذ Herhangi bir şeyin sırtı (S, M, K): (S:) çoğulu **سَرَوَاتٌ**: (S, M, K:) kırık çoğulu yoktur. (M.) Ve: Herhangi bir şeyin daha yüksek yahut en yüksek kısmı: (M, bu maddede, ve K, **سرى** maddesinde:) mesela bir dağın. (TA, **سرى** maddesinde.) [Bundan dolayı,] **سَرَاةُ اليَمَنِ**, (M,) yahut **السَّرَاةُ** [üstünlük yoluyla; çünkü **سَرَاة** birçok yer ve kabile adlarının başına getirilir, TA’da **سرى** maddesinde söylendiği üzere], 'Arafât yakınından başlayıp Yemen’in Necrân’ına kadar uzanan belli bir dağ [yahut dağlık bölge]: (Msb:) çoğulu yukarıdaki gibi. (M.)
― -b2- Günün en yüksek [yahut en ileri] hâli: (TA:) [yahut] güneş biraz yükselmişken günün ilerleme hâli (eş anlamlısı **اِرْتِفَاع**), (M, K, TA,) ve diğer şeylerde de böyledir; bazılarınca bunun ortası demek olduğu söylenmiştir; (M;) S’de, gün ile ilgili olarak böyledir; fakat bu [denilir ki] hatadır: (TA:) El-Bureyk El-Huzelî’nin bir beytinde, gece hakkında: çoğulu yukarıdaki gibi: ve tekil de çoğul olarak kullanılmış halde vârid olmuştur. (M.)
― -b3- Herhangi bir şeyin ortası: çoğulu yukarıdaki gibi. (S.) Bir yolun orta ve ana kısmı; (Mgh, Msb;) onun sert ve yüksek kısmı. (K.) Bir hadiste şöyle denilmiştir: **لَيْسَ لِلْنِّسَآءِ سَرَوَاتُ الطَّرِيقِ** (S, Mgh) Yolun sırtı ve ortası, (S,) yahut onun orta ve ana kısımları, (Mgh,) kadınlar için değildir; yani onların yan kısımlardan yürümeleri gerekir. (S.)
― -b4- Er-Râghib’e göre: geniş bir arazi parçası. (TA, **سرى** maddesinde.)
-A2- Ayrıca, nadir bir kalıpta bir çoğuldur, (S, Msb,) yahut bir yarı-çoğul isimdir, (M, K,) **سَرِىٌّ**’nin [buna birçok yerde bak] çoğulu. (S, M, Msb, K.)

سَرْوَةٌ
**سَرْوَةٌ** ذ **سَرْوٌ**’un [ona bak] iki manada birim ismidir.
-A2- **سِرْوَةٌ**’ye de bak.

سُرْوَةٌ
**سُرْوَةٌ** ذ : hemen sonra gelene bak.

سِرْوَةٌ
**سِرْوَةٌ** ذ (Th, AHn, T, S, M, K) ve ↓ **سُرْوَةٌ** (Th, M, IAth, K) ve ↓ **سَرْوَةٌ** (Kr, M, K) Küçük bir ok: (S:) yahut küçük ve kısa bir ok: yahut başı geniş ve uzun bir ok; (M, K, TA;) fakat bununla beraber ince ve kısa; bununla hedef tahtasına atış yapılır: (TA:) yahut yuvarlak ve düzgün olan, geniş olmayan; geniş ve uzun olana **مِعْبَلَةٌ** denir: (M:) yahut zırh delip geçen, ok uçlarının en incesi: (Th, M:) yahut o, zırhlara giren [bir ok ucu]dur; bu sebeple **الدِّرْعِيَّةُ** diye adlandırılır; ucu iğne gibi girer: (T, TA:) yahut sıradan bir iğneye yahut büyük bir iğneye benzeyen bir ok ucu: ayrıca **سرى** maddesinde de zikredilmiştir, [küçük, kısa, yuvarlak ve düzgün, genişliği olmayan bir ok ucu olmak üzere; ve **سِرْوَةٌ** ve **سِرْيَةً** diye adlandırılmak üzere], çünkü kelime o maddeye de bu maddeye de aittir: (M:) [**مِرْمَاةٌ**’ye de bak; ve **سرأ** maddesinde **سِرْوَةٌ**’ye bak:] çoğulu T’ye göre **سُرًى** [yahut **سِرًى**?], yahut S’ye göre **سِرَآءٌ**’dur. (TA.)
-A2- Birincisi (**سِرْوَةٌ**) ayrıca: çekirgenin ilk hâli, larva iken; (S;) yahut büyümesinin ilk hâlinde, yumurtasından çıktığında: (M:) aslında hemzeli: (S:) [iki yerde **سَرْءٌ**’e bak:] ve **سِرْيَةٌ** bunun bir lehçe varyantıdır. (S.) [**جَرَادٌ**’a da bak.]

سَرِىٌّ
**سَرِىٌّ** ذ , bir erkeğe sıfat olarak, (S, M, K, vb.,) **اِسْتَرَيْتُ الشَّىْءَ** “Ben şeyi seçtim”den de olabilir, yahut bir şeyin **السَّرَاةُ**’sından “daha yüksek yahut en yüksek kısmı”ndan, (Ham p. 337,) yahut Er-Râghib’e göre **سَرَوْتُ الثَّوْبَ عَنِّى** “Elbiseyi üzerimden çektim”den, (TA, [orada bu türetmenin iyi olduğu söylenir; fakat ben onu uzak buluyorum,]) Erkeklik yahut erkeklik faziletiyle birleşmiş cömertlik, bol ihsan, eli açıklık yahut kereme sahip: (S, Mgh:) yahut erkeklik yahut erkeklik faziletine sahip, (M, K,) ve, (M,) yahut (K,) yüksek yahut yüce mertebe yahut hâl, soyluluk, vakar, şeref yahut yücelik ile birleşmiş: (M, K:) yahut **رَئِيسٌ** ile aynı (yani: reis, yahut mertebe yahut hâlce yüksek kimse): (Msb:) [yahut cömert ve erkekçe yahut soylu kimse:] dişisi ة ile: (M, K:) ve ↓ **مَسْرَوَانٌ** aynı manaya gelir, erkeğe uygulanır; ve ↓ **مَسْرَوَانَةٌ** kadına uygulanır: (M:) **سَرِىٌّ**’nin çoğulu **أَسْرِيَآءُ** ve **سُرَوَآءُ**’dur (Lh, M, K) ve **سُرًى**, (Az, K,) ki bu aykırıdır, (TA,) ve **سَرَاةٌ**, (T, S, Mgh, * Msb,) [aslında **سَرَوَةٌ**], ki bu da aykırıdır, (T, TA,) **فَعِيلٌ** veznindeki bir kelimenin çoğulu için **فَعَلَةٌ** vezninin tek örneğidir, (S, Msb,) yahut o bir yarı-çoğul isimdir, (Sb, M, K,) ve onun çoğulu **سَرَوَاتٌ**’dur; (S, M, Mgh, * K;) manası **سَادَاتٌ**’tır [yahut reisler vb.]; (Mgh); ve dammeli **سُرَاةٌ**, [aslında **سُرَوَةٌ**], **سَرَاةٌ**’nin, **سَرِىٌّ**’nin çoğulu [yahut yarı-çoğul ismi] olarak, bir lehçe varyantıdır: (IAth, TA:) **سَرِيَّةٌ**’nin çoğulu **سَرِيَّاتٌ** ve **سَرَايَا**’dır. (M, K.) Ayrıca: Seçilmiş, seçkin, seçme: (M:) herhangi bir şeyin iyisi; çoğulu [yahut yarı-çoğul ismi] **سَرَاةٌ**: (Ham p. 337:) en iyi, (Msb, TA, ve Har p. 56,) ve aynı şekilde **سَرَاةٌ** [çoğul olarak]; (M, Msb, TA, ve Ham p. 57, ve Har, yukarıda anılan yerde;) birincisi, insanlar hakkında, (Har, yukarıda anılan yerde,) ve develer hakkında; (S;) ve ikincisi, insanlar hakkında, (S, TA, ve Ham, yukarıda anılan yerde, ve Har,) ve sığır yahut develer ve benzerleri hakkında, (S, M, TA,) birincisi de böyledir. (TA.)
-A2- **سرى** maddesine de bak.

سُرِّيَّةٌ
**سُرِّيَّةٌ** ذ , bazılarınca aslının **فُعُّولَةٌ** vezninde olduğu söylenmiştir, **سَرْوٌ**’dan: **سر** maddesine bak.

أَسْرَى
**أَسْرَى** ذ **السَّرْوُ**’dan, “erkeklik yahut erkeklik faziletiyle birleşmiş cömertlik, bol ihsan, eli açıklık yahut kerem” manasındaki **السَّرْوُ**’dan, **أَفْعَلُ** veznindedir [karşılaştırma ve üstünlük derecelerini ifade eder]; [&c.:] buradan **أَسْرَاهُمْ سُودَدًا** ibaresi; manası: reislik yahut benzeri bakımından onların en iyisi: yahut **السُّرَى**’dan olabilir; bu durumda manası, kendisiyle ilgili olanın reislik yahut benzeri şöhretinin beldeleri kaplamış ve insanlar arasında yayılmış olmasıdır; ve bu, nahiv tahlili yöntemi bakımından daha layıktır; Mtr’den: (Har p. 363: [**سرى** maddesine bak:]) [ISd ise kelimeyi bu maddeye nispet eder:] 5’in son cümlesine bak.

أَرْضٌ مَسْرُوَّةٌ
**أَرْضٌ مَسْرُوَّةٌ** ذ **سِرْوَة**’yi, yani çekirgenin ilk hâlini, larva iken, barındıran bir arazi. (S.) [M’nin bir nüshasında bunun **السَّرْوَةُ**’dan olduğu söylenir; ve oradaki bağlam, mananın **سَرْوٌ** diye adlandırılan türden bir kurtçukla musallat olmuş arazi olduğunu gösterir; bunun birim ismi **سَرْوَةٌ**’dir: fakat muhtemelen **السَّرْوَةُ**, bu örnekte, hemen sonra “yumurtasından çıktığında büyümesinin ilk hâlindeki çekirge” manasıyla zikredilen **السِّرْوَةُ** yerine yanlış yazımdır.]

مَسْرَوَانٌ
**مَسْرَوَانٌ** ذ ; ve dişisi, ة ile: **سَرِىٌّ**’ye bak.
