# سسب (س-س-ب) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B3%D8%A8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B3%D8%A8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: س - س - ب
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B3%D8%A8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

السيسبان أهمله الجوهري. وقال أبو حنيفة في كتاب النبات: هو شجر ينبت من حبه ويطول ولا يبقى على الشتاء، له ورق نحو ورق الدفلى حسن، والناس يزرعونه في البساتين يريدون حسنه، وله ثمر نحو خرائط السمسم إلا أنها أدق. وذكره سيبويه في الأبنية، وأنشد أبو حنيفة يصف أنه إذا جفت خرائط ثمره خشخش كالعشرق قال:
  كأن صوت رألها إذا جفـل
  ضرب الرياح سيسبانا قد ذبل كالسيسبى عن ثعلب، وعزاه الصاغاني للفراء، ومنه قول الراجز:
  وقد أناغي الرشأ المرببـا
  يهتز متناها إذا ما اضطربا كهز نشوان قضيب السيسبا إنما أراد السيسبان فحذف. إما أنه لغة أو للضرورة. وجعله رؤبة بن العجاج في الشعر سيسابا وهو قوله:
  راحت وراح كعصي السيساب
  مسحنفر الورد عنيف الأقراب يحتمل أن يكون لغة فيه أو زاد الألف للقافية، كما قال الآخر:
  أعوذ بالله من العقراب
  الشائلات عقد الأذناب

  قال: الشائلات، فوصف به العقرب وهو واحد لأنه على الجنس. وذكره ابن منظور في سبب بالباءين الموحدتين وهو وهم. والساسب: شجر تتخذ منه السهام، يذكر ويؤنث يؤتى به من بلاد الهند. ربما قالوا السيسب أي بالفتح، والمشهور على السنة من سمعت منهم بالكسر. ومنهم من يقلب الباء ميما، وهو شجر شاهق يتخذ منها القسي والسهام وأنشد:
  طلق وعتق عود السيسب

##### Türkçe

**السيسبان**: Cevherî onu ihmal etti. Ebû Hanîfe, Kitâbü’n-nebât’ta dedi ki: O, tanesinden biten bir ağaçtır; uzar ve kışa kalmaz. Onun, güzel, **ورق الدفلى** yaprağına benzer yaprağı vardır. İnsanlar onu bahçelerde güzelliğini isteyerek ekerler. Onun, **خرائط السمسم**’e benzer meyvesi vardır; ancak onlar daha incedir. Sîbeveyh onu **الأبنية**’de zikretti. Ebû Hanîfe, meyvesinin **خرائط**’i kuruduğu vakit **العشرق** gibi hışırdadığını vasfederek inşâd etti; dedi ki:
  Sanki **رأل**’inin sesi, kuruduğu vakit,
  Rüzgârların vurmasıdır; solmuş bir **سيسبانا**.

**كالسيسبى**: Sa‘leb’den. Sâgânî onu Ferrâ’ya nisbet etti. Ondandır ki râciz’in sözü:
  Ve ben, terbiye edilmiş **الرشأ**’yı ötüşürüm;
  Onun iki yanı, çalkalandığı vakit titrer,
  Sarhoş birinin **قضيب السيسبا**’yı sallaması gibi.

O, ancak **السيسبان**’ı kastetti; sonra hazfetti. Ya o bir lugattır yahut zaruret içindir. Ru’be b. el-‘Accâc onu şiirde **سيسابا** yaptı; o da onun sözüdür:
  Gitti ve gitti; **عصي السيساب** gibi,
  **الورد**’ün **مسحنفر**’i; **الأقراب**’ı şiddetli.

Onda bir lugat olması muhtemeldir; yahut kafiyeye (uydurmak için) elif ziyade etti; nitekim başkası dedi ki:
  Allah’a sığınırım **العقراب**’dan,
  Kulakların düğümünü kaldıran **الشائلات**’ten; kuyrukların.

Dedi ki: **الشائلات**; böylece onunla akrebi vasfetti; hâlbuki o birdir; çünkü o cins üzerinedir. İbn Manzûr onu, iki **الباء**’ ile **سبب** maddesinde zikretti; bu bir vehimdir.

**والساسب**: Ondan okların yapıldığı bir ağaçtır; müzekker de müennes de gelir. Hind diyarlarından getirilir. Bazen **السيسب** derler; yani fetha ile. Meşhur olan, kendilerinden işittiğim kimselerin dillerinde kesra iledir. Onlardan kimi **الباء**’yı **ميما**’ya çevirir. O, yüksek bir ağaçtır; ondan yaylar ve oklar yapılır. Ve inşâd etti:
  Serbest ve azat; **عود السيسب**.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B3%D8%A8/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

سَاسَبٌ
سَاسَبٌ ذ and ↓ سَيْسَبٌ, (M, K,) i. q. سَبْسَبٌ, with two ب s, (L, TA,) the second of which is commonly pronounced سِيسب, and by some سيسم, (TA,) A kind of tree, (M, K,) a kind of lofty tree, (TA,) of which arrows are made, (M, K, TA,) and bows. (TA.) In the saying of Rubeh,
↓ رَاحَتْ وَرَاحَ كَعِصِىِّ السَّيْسَابٌ
[She went, and he went, like the rods of the seysلb, (of which see another reading voce سَبْسَبٌ, in art. سب,) meaning, like arrows], it may be that السيساب is a dial. var. of السَّيْسَب, or it may be that the ا is added for the sake of the rhyme like as it is in العَقْرَاب in a verse cited in art. عقرب. (M. [Accord. to the K and TA, ↓ السَّيْسَاب is used by Ru-beh for السَّيْسَبَان: but this is evidently a mistake.])

سَيْسَبٌ
سَيْسَبٌ ذ : see the preceding paragraph: ― -b2- and see also سَيْسَبَانٌ.

سَيْسَبَا
سَيْسَبَا ذ , and سَيْسَبَى, and سَيْسَبًى, and سَيْسَبَآءُ: see the paragraph that next follows.

سَيْسَبَانٌ
سَيْسَبَانٌ ذ and ↓ سَيْسَبَى, (K,) or the former and ↓ سَيْسَبَآءُ, which is mentioned by Th, (M,) A kind of tree; (M, K;) accord. to AHn, it grows from its seeds, and becomes tall, but does not endure the winter; it has leaves like those of the دِفْلَى [q. v.], beautiful; people sow it in the gardens, desiring its beauty; and it has a produce like the oblong pericarps (خَرَائِط) of sesame, but thinner: (M, TA:) AHn adds that, when its pericarps dry, it makes a rustling sound (a sound such as is termed خَشْخَشَة) [in the wind], like the [species of cassia called] عِشْرِق: (TA:) [the sesbania Aegytiaca of Persoon; وschynomene sesban of Linn.; (Delile, Flor. Aegypt. Illustr., no. 682;) dolichos sesban of Forskهl (in his Flora Aegypt. Arab, p. lxx., no. 362):] AHn further says, وَحَكَى الفَرَّآءُ فِيهِ سَيْسَبًا: (M, TA:) [this may perhaps mean that Fr has mentioned, as a var. of this word, ↓ سَيْسَبٌ, as it is in the accus. case: but I think that the right reading is ↓ سَيْسَبًى, and also سَيْسَبَى, (which last has been mentioned above on the authority of the K,) for it is immediately added in the TA, “ it is masc. and fem., ” app. indicating that it is with, and without, tenween: then it is there further and strangely added, “ it is brought from India: ”] a rلjiz uses the form ↓ السَّيْسَبَا, at the end of a verse, for السَّيْسَبَانَ, necessarily eliding [the ن for the sake of the rhyme]. (M, TA.)

سَيْسَابٌ
سَيْسَابٌ ذ : see the first paragraph, in two places.

##### Türkçe

سَاسَبٌ
**سَاسَبٌ** ذ ve ↓ **سَيْسَبٌ**, (M, K,) **سَبْسَبٌ** ile aynı, iki **ب** ile, (L, TA,) bunların ikincisi yaygın olarak **سِيسب** diye telaffuz edilir, ve bazılarınca **سيسم**, (TA,) bir tür ağaç, (M, K,) yüksek bir ağaç türü, (TA,) ondan oklar yapılır, (M, K, TA,) ve yaylar. (TA.) Rubeh’in sözünde,
↓ **رَاحَتْ وَرَاحَ كَعِصِىِّ السَّيْسَابٌ**
[O gitti, ve o gitti, **السَّيْسَابٌ**’ın çubukları gibi, (bunun başka bir okuyuşuna **سَبْسَبٌ** maddesinde, سب babında bak), yani, oklar gibi], **السيساب**’ın **السَّيْسَب**’in bir lehçe değişkesi olması mümkündür; yahut da kafiye için **ا** eklenmiştir; nitekim عقرب babında zikredilen bir beyitte **العَقْرَاب**’da olduğu gibi. (M. [K ve TA’ya göre, ↓ **السَّيْسَاب** Rubeh tarafından **السَّيْسَبَان** yerine kullanılır: fakat bu açıkça bir hatadır.])

سَيْسَبٌ
**سَيْسَبٌ** ذ : önceki paragrafa bak: ― -b2- ve ayrıca **سَيْسَبَانٌ**’a da bak.

سَيْسَبَا
**سَيْسَبَا** ذ, ve **سَيْسَبَى**, ve **سَيْسَبًى**, ve **سَيْسَبَآءُ**: hemen ardından gelen paragrafa bak.

سَيْسَبَانٌ
**سَيْسَبَانٌ** ذ ve ↓ **سَيْسَبَى**, (K,) yahut birincisi ve ↓ **سَيْسَبَآءُ**, ki bunu Th zikretmiştir, (M,) bir tür ağaç; (M, K;) AHn’e göre, tohumlarından biter, ve boylanır, fakat kışa dayanmaz; **دِفْلَى**’nın [bk.] yaprakları gibi yaprakları vardır, güzel; insanlar güzelliğini isteyerek onu bahçelerde ekerler; ve susamın uzunumsu meyve kılıfları (خَرَائِط) gibi, fakat daha ince, bir mahsulü vardır: (M, TA:) AHn şunu da ekler: meyve kılıfları kuruduğunda, [rüzgârda] **خَشْخَشَة** diye adlandırılan türden bir hışırtı sesi çıkarır, [**عِشْرِق** denilen kassiya türü] gibi: (TA:) [Persoon’un sesbania Aegytiaca’sı; Linn.’in وschynomene sesban’ı; (Delile, Flor. Aegypt. Illustr., no. 682;) Forskهl’in (Flora Aegypt. Arab, s. lxx., no. 362) dolichos sesban’ı:] AHn ayrıca der ki, **وَحَكَى الفَرَّآءُ فِيهِ سَيْسَبًا**: (M, TA:) [bu belki Fr’nin, bu kelimenin bir lehçe değişkesi olarak, ↓ **سَيْسَبٌ**’ü, mansub hâlde olduğu üzere, zikrettiği anlamına gelebilir: fakat ben doğru okuyuşun ↓ **سَيْسَبًى**, ve ayrıca **سَيْسَبَى** (bu sonuncusu yukarıda K’nin otoritesiyle zikredilmiştir) olduğunu düşünüyorum; çünkü TA’da hemen ardından “müzekker ve müennestir” ilave edilmiştir; görünüşe göre bunun, tenvinli ve tenvinsiz, olduğuna işaret eder: sonra orada ayrıca ve garip bir şekilde “Hindistan’dan getirilir” diye ilave edilmiştir:] bir recez şairi, bir beytin sonunda, **السَّيْسَبَانَ** yerine, zorunlu olarak [kafiye için **ن**’yi düşürerek], ↓ **السَّيْسَبَا** şeklini kullanır. (M, TA.)

سَيْسَابٌ
**سَيْسَابٌ** ذ : iki yerde, ilk paragrafa bak.
