# سطر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B7%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B7%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سطر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B7%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سطر

سَطَرَ
1 سَطَرَ ذ , (S, M, Msb, &c.,) aor. سَطُرَ , (S, M, Msb;) inf. n. سَطْرٌ; (S, M, Msb, K; *) and ↓ سطّر; (M;) and ↓ استطر; (S, M, A, Msb, K;) He wrote (S, M, * A, Msb, K) a writing or book. (M, Msb.) ― -b2- [And سَطَرَ He ruled a book. (See مِسْطَرَةٌ.)] ― -b3- Also سَطَرَ, (TA,) inf. n. as above, (K, TA,) (tropical:) He cut another man with a sword. (K, * TA.) ― -b4- And سَطَرَهُ He prostrated him; threw him down prostrate. (S.)

سطّر
2 سطّر ذ : see 1. ― -b2- Also, inf. n. تَسْطِيرٌ, He composed (M, K) lies, falsehoods, (TA,) or أَسَاطِير, i. e. stories having no foundation, &c. (M.) ― -b3- Also, [not تسطّر as in Gol.,] He said what was false: and he pretended a false thing. (KL.) And سطّر عَلَيْنَا He told us أَسَاطِير, i. e. stories having no foundation; or no right tendency or tenour: (M, K:) or he told us stories resembling falsehoods: (Lth:) or he embellished stories to us with lies: (TA:) or he related to us wonderful stories of the ancients. (A.) And سطّر فُلَانٌ فُلَانًا Such a one told falsehoods to such a one. (Msb.) ― -b4- And سطّرهُ He made him to form wishes, or desires. (Sgh, TA.)

اسطر اسْمِى
4 اسطر اسْمِى ذ He passed over the line in which was my name. (Az, K.) ― -b2- And اسطر (tropical:) He committed a mistake, or an error, (Ibn-Buzurj, K, TA,) in his reading, or recitation. (K.)

8 اـِسْتَطَرَ see 1, first sentence.

اسطارّ
11 اسطارّ ذ , aor. يَسْطَارُّ, [app. signifies It (beverage, or wine,) became what is termed مُِسْطَار or مُسْطَارّ, q. v.] (TA.)

سَيْطَرَ عَلَيْنَا
Q. Q. 1 سَيْطَرَ عَلَيْنَا ذ , (S, M, A, K,) inf. n. سَيْطَرَةٌ; (A;) and سَوْطَرَ; (K;) or سُوطِرَ; (so in a copy of the M; [but see what is said below respecting the pass. form of سَيْطَرَ;]) and ↓ تَسَيْطَرَ; (A, K;) He had, or exercised, absolute authority over us: (M, A, K:) or he was set in absolute authority over us, to oversee us, and to pay frequent attention to our various states or conditions, and to write down our manner of action: (S:) or he acted as a watcher and guardian over us, (M, K, TA,) paying frequent attention to us: (TA:) also written with ص in the place of س; but originally it is with س, from السَّطْرُ: and every س immediately followed by ط may be changed into ص: (TA:) the pass. form of سَيْطَرَ is not used. (T.)

تَسَيْطَرَ
Q. Q. 2 تَسَيْطَرَ ذ : see the next preceding paragraph.

سَطْرٌ
سَطْرٌ ذ , (S, M, A, Msb, K,) originally an inf. n., [see 1,] (S,) and ↓ سَطَرٌ, (S, M, Msb, K,) A line (S, M, K) of a book or writing: (M, A, K:) and a writing: (S, K:) and (tropical:) a line or row (S, M, A, Msb, K) of buildings, (S, A,) and of trees, (S, M, A, Msb, K,) &c., (Msb, K,) and [particularly] of palm-trees, and the like, (M,) [and so, app., ↓ مُسْطَارٌ, q. v.:] pl. (of the former, S, Msb) أَسْطُرٌ (S, M, A, Msb, K) and (of the latter, S) أَسْطَارٌ (S, M, A, K) [both pls. of pauc.] and (of the former, S, Msb) سُطُورٌ, (S, M, A, Msb, K,) and أَسَاطِيرُ (Lh, S, M, K) is a pl. pl., (S, K,) i. e. pl. of أَسْطَارٌ. (S.) You say, كَتَبَ سَطْرًا مِنْ كِتَابَةٍ [He wrote a line of writing]: (A:) and بَنَى سَطْرًا (tropical:) He built a row (S, A) مِنْ بِنَائِهِ [of his building]: (A:) and غَرَسَ سَطْرًا (tropical:) He planted a row (S, A) مِنْ وَدِيِّهِ [of his palm-shoots, or young palm-trees]. (A.) ― -b2- [Hence the saying,] اِجْعَلِ الأَمْرَ سَطْرًا وَاحِدًا (assumed tropical:) Make thou the affair, or case, [uniform, or] one uniform thing. (Fr, TA in art. بأج.) -A2- Also the former, (سَطْرٌ,) A yearling (عَتُودٌ, T, M, K) of goats, (M,) or of sheep or goats: (T, K:) and صَطْرٌ is a dial. var. thereof. (IDrd, M.)

سَطَرٌ
سَطَرٌ ذ : see the next preceding paragraph.

سُطُرٌ
سُطُرٌ ذ : see أُسْطُورَةٌ.

سُطْرَةٌ
سُطْرَةٌ ذ (tropical:) An object of wish or desire. (K, TA.) You say, رَاجَعْتُ فُلَانًا وَلَمْ يُسَاعِدْ سُطْرَتِى (tropical:) [I consulted such a one, and he did not aid in the accomplishment of the object of my wish or desire]. (TK.)

سَطَّارٌ
سَطَّارٌ ذ : see what next follows.

سَاطِرٌ
سَاطِرٌ ذ (tropical:) A butcher; (Fr, O, K, TA;) as also ↓ سَطَّارٌ. (Fr, O, TA.)

سَاطُورٌ
سَاطُورٌ ذ A butcher's cleaver; (MA, O, K; *) i. e. the great knife with which the butcher cuts [the slaughtered beast: pl. سَوَاطِيرُ]. (O.)

أُسْطُورَةٌ
أُسْطُورَةٌ ذ [resembling the Greek ἱστορία] (S, M, A, Msb, K) and أُسْطُورٌ (M, Msb, K) and اـِسْطَارَةٌ (S, M, Msb, K) and اـِسْطَارٌ and اـِسْطِيرَةٌ and اـِسْطِيرٌ (M, K) sings. of أَسَاطِيرُ, (S, M, A, Msb, K,) which signifies Lies; or falsehoods; or fictions: (S, Msb, TA:) or stories having no foundation, or no right tendency or tenour: (لَا نِظَامَ لَهَا:) [such as we commonly term legends:] (M, K:) or wonderful stories of the ancients: (A:) or their written stories: (Bd in viii. 31:) or their written tales: (Jel in lxxxiii. 13:) or their written lies: (Bd in xxiii. 85, and Jel in xxvii. 70:) or stories embellished with lies; as also ↓ سُطُرٌ: (TA:) or, accord. to some, أَسَاطِيرُ is pl. of أَسْطَارٌ which is pl. of سَطْرٌ: or, accord. to AO, اساطير is pl. of أَسْطُرٌ which is pl. of سَطْرٌ: or, accord. to Abu-l-Hasan, اساطير has no sing.: (M:) or the pl. of أَسْطُرٌ, accord. to AO, is أَسَاطِرُ, i. e., without ى: or, as some say, اساطير is an irreg. pl. of سَطْرٌ. (TA.)

مِسْطَرَةٌ
مِسْطَرَةٌ ذ An instrument with which a book is ruled (يُسْطَرُ) [made of a piece of pasteboard with strings strained and glued across it, which is laid under the paper; the latter being ruled by being slightly pressed over each string]. (TA.)

مُسَطَّرٌ
مُسَطَّرٌ ذ Written. (S, M.)

مُسَطِّرٌ
مُسَطِّرٌ ذ : see مُسَيْطِرٌ.

مُسْطَارٌ
مُسْطَارٌ ذ : see سَطْرٌ. ― -b2- (assumed tropical:) Dust rising into the sky; (K, TA;) as being likened to a row of palm-trees or other things. (TA.) -A2- Also, (thus in some copies of the K, and so correctly written accord. to Sgh, with damm, TA,) or مِسْطَارٌ, (thus in the S, and in some copies of the K,) with kesr to the م, (S,) or with teshdeed, [مُسْطَارٌّ,] as written by Ks, and this also shows it to be with damm, being in this case from اـِسْطَارَّ, aor. يَسْطَارُّ, (Sgh, TA,) A kind of wine in which is acidity; (S;) an acid kind of wine: (A'Obeyd, K:) or a kind of wine which prostrates its drinker: (K:) or new, or recently-made, wine, (K,) of which the taste and odour are altered: (TA:) or wine made of the earliest of grapes, recently: (T, TA:) or a wine in which is a taste between sweet and sour; also termed ↓ مُسْطَارَةٌ: (Har p. 618:) Az says, it is of the dial. of the people of Syria; and I think that it is Greek, [or perhaps it is from the Latin “ mustarius, ” which is from “ mustum, ”] because it does not resemble an Arabic form: it is with ص, or, as some say, with س; and [app. a mistake for “ or ”] I think it to be of the measure مُفْتَعَلٌ from صَارَ, with the ت changed into ط. (TA.)

مُسْطَارَةٌ
مُسْطَارَةٌ ذ : see the next preceding paragraph,

مُسَيْطِرٌ
مُسَيْطِرٌ ذ (S, M, A, Msb, K) and ↓ مُسَطِّرٌ, (S, K,) as also مُصَيْطِرٌ, (S, A,) One who has, or exercises, absolute authority (M, A, K) over others: (M:) one who is set in absolute authority over a thing [or people], to oversee it, and to pay frequent attention to its various states or conditions, and to write down its manner of action: from السَّطْرُ: (S:) or a watcher and guardian; (M, K;) one who pays frequent attention to a thing. (Msb, * TA.)

### Türkçe

**سَطَرَ**
1 **سَطَرَ** ذ , (S, M, Msb, &c.,) muzâri‘i **سَطُرَ** , (S, M, Msb;) mastar ismi **سَطْرٌ**; (S, M, Msb, K; *) ve ↓ **سطّر**; (M;) ve ↓ **استطر**; (S, M, A, Msb, K;) O, bir yazı veya kitap yazdı. (S, M, * A, Msb, K) (M, Msb.) ― -b2- [Ve **سَطَرَ** O, bir kitabı satırladı/çizgiledi. (Bkz. **مِسْطَرَةٌ**.)] ― -b3- Yine **سَطَرَ**, (TA,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (K, TA,) (mecazen:) O, bir adamı kılıçla kesti. (K, * TA.) ― -b4- Ve **سَطَرَهُ** O, onu yüzüstü yere serdi; onu yüzüstü atıp düşürdü. (S.)

**سطّر**
2 **سطّر** ذ : bkz. 1. ― -b2- Yine, mastar ismi **تَسْطِيرٌ**, O, (M, K) yalanlar, asılsızlıklar, (TA,) yahut **أَسَاطِير**, yani temeli olmayan hikâyeler, vb. (M.) tertip etti/düzenledi. ― -b3- Yine, [Gol.’da olduğu gibi **تسطّر** değil,] O, asılsız olanı söyledi: ve asılsız bir şeyi uydurdu. (KL.) Ve **سطّر عَلَيْنَا** O, bize **أَسَاطِير**, yani temeli olmayan; yahut doğru bir yönelişi veya gidişi olmayan hikâyeler anlattı: (M, K:) yahut bize yalana benzeyen hikâyeler anlattı: (Lth:) yahut bize hikâyeleri yalanlarla süsledi: (TA:) yahut bize eskilerin şaşırtıcı hikâyelerini rivayet etti. (A.) Ve **سطّر فُلَانٌ فُلَانًا** Falanca, falancaya yalanlar anlattı. (Msb.) ― -b4- Ve **سطّرهُ** O, ona temenniler yahut arzular kurdurdu. (Sgh, TA.)

**اسطر اسْمِى**
4 **اسطر اسْمِى** ذ O, içinde benim adım bulunan satırı geçti. (Az, K.) ― -b2- Ve **اسطر** (mecazen:) O, okuyuşunda yahut tilâvetinde bir hata yahut yanlış yaptı. (Ibn-Buzurj, K, TA,) (K.)

8 **اـِسْتَطَرَ** bkz. 1, ilk cümle.

**اسطارّ**
11 **اسطارّ** ذ , muzâri‘i يَسْطَارُّ, [görünüşe göre şu manaya gelir: O (içecek yahut şarap) **مُِسْطَار** veya **مُسْطَارّ** denilen şey oldu; bkz.] (TA.)

**سَيْطَرَ عَلَيْنَا**
Q. Q. 1 **سَيْطَرَ عَلَيْنَا** ذ , (S, M, A, K,) mastar ismi **سَيْطَرَةٌ**; (A;) ve **سَوْطَرَ**; (K;) yahut **سُوطِرَ**; (M’nin bir nüshasında böyledir; [lâkin aşağıda **سَيْطَرَ**’nın meçhul sigası hakkında söylenene bak;]) ve ↓ **تَسَيْطَرَ**; (A, K;) O, bizim üzerimizde mutlak otorite sahibi oldu yahut mutlak otorite icra etti: (M, A, K:) yahut bizim üzerimize, bizi gözetlemek, çeşitli hâllerimize/şartlarımıza sık sık dikkat etmek ve davranış tarzımızı yazmak üzere mutlak otoriteye yerleştirildi: (S:) yahut bize karşı gözetleyici ve koruyucu gibi davrandı, (M, K, TA,) bize sık sık dikkat ederek: (TA:) ayrıca **س** yerine **ص** ile de yazılır; fakat aslında **س** iledir, **السَّطْرُ**’dan: ve her **س** hemen ardından **ط** gelirse **ص**’a çevrilebilir: (TA:) **سَيْطَرَ**’nın meçhul sigası kullanılmaz. (T.)

**تَسَيْطَرَ**
Q. Q. 2 **تَسَيْطَرَ** ذ : bkz. bir önceki paragraf.

**سَطْرٌ**
**سَطْرٌ** ذ , (S, M, A, Msb, K,) aslında bir mastar ismi, [bkz. 1,] (S,) ve ↓ **سَطَرٌ**, (S, M, Msb, K,) Bir kitabın yahut yazının satırı: (M, A, K:) ve bir yazı: (S, K:) ve (mecazen:) binaların, (S, A,) ve ağaçların, (S, M, A, Msb, K,) vb., (Msb, K,) bir çizgisi yahut sırası; ve [özellikle] hurma ağaçlarının ve benzerlerinin: (M,) [ve böylece, görünüşe göre, ↓ **مُسْطَارٌ**, bkz.:] çoğulu (birincinin, S, Msb) **أَسْطُرٌ** (S, M, A, Msb, K) ve (ikincinin, S) **أَسْطَارٌ** (S, M, A, K) [ikisi de azlık çoğullarıdır] ve (birincinin, S, Msb) **سُطُورٌ**, (S, M, A, Msb, K,) ve **أَسَاطِيرُ** (Lh, S, M, K) çoğulun çoğuludur, (S, K,) yani **أَسْطَارٌ**’ın çoğuludur. (S.) Sen dersin ki, كَتَبَ سَطْرًا مِنْ كِتَابَةٍ [O, yazıdan bir satır yazdı]: (A:) ve بَنَى سَطْرًا (mecazen:) O, (S, A) مِنْ بِنَائِهِ [binasından] bir sıra yaptı: (A:) ve غَرَسَ سَطْرًا (mecazen:) O, (S, A) مِنْ وَدِيِّهِ [hurma fidanlarından/filizlerinden] bir sıra dikti. (A.) ― -b2- [Bundan dolayı şu söz:] اِجْعَلِ الأَمْرَ سَطْرًا وَاحِدًا (farz edilen mecaz:) Sen işi yahut durumu [tekdüze, yahut] tek bir tekdüze şey yap. (Fr, TA, madde بأج.) -A2- Yine birincisi, (**سَطْرٌ**, ) Keçi yavrusu (عَتُودٌ, T, M, K) (M,) yahut koyun veya keçinin bir yaşındaki yavrusu: (T, K:) ve **صَطْرٌ** bunun bir lehçe varyantıdır. (IDrd, M.)

**سَطَرٌ**
**سَطَرٌ** ذ : bkz. bir önceki paragraf.

**سُطُرٌ**
**سُطُرٌ** ذ : bkz. **أُسْطُورَةٌ**.

**سُطْرَةٌ**
**سُطْرَةٌ** ذ (mecazen:) Bir temenni yahut arzu nesnesi. (K, TA.) Sen dersin ki, رَاجَعْتُ فُلَانًا وَلَمْ يُسَاعِدْ سُطْرَتِى (mecazen:) [Falancaya müracaat ettim ve o, temenni yahut arzu nesneme ulaşmada yardım etmedi]. (TK.)

**سَطَّارٌ**
**سَطَّارٌ** ذ : bkz. hemen ardından gelen.

**سَاطِرٌ**
**سَاطِرٌ** ذ (mecazen:) Bir kasap; (Fr, O, K, TA;) bunun gibi ↓ **سَطَّارٌ** da. (Fr, O, TA.)

**سَاطُورٌ**
**سَاطُورٌ** ذ Bir kasap satırı; (MA, O, K; *) yani kasabın [kesilmiş hayvanı] kestiği büyük bıçak: çoğulu **سَوَاطِيرُ**. (O.)

**أُسْطُورَةٌ**
**أُسْطُورَةٌ** ذ [Yunanca ἱστορία’ya benzeyen] (S, M, A, Msb, K) ve **أُسْطُورٌ** (M, Msb, K) ve **اـِسْطَارَةٌ** (S, M, Msb, K) ve **اـِسْطَارٌ** ve **اـِسْطِيرَةٌ** ve **اـِسْطِيرٌ** (M, K) **أَسَاطِيرُ**’ün tekilleridir, (S, M, A, Msb, K,) ki bu, Yalanlar; yahut asılsızlıklar; yahut kurmacalar demektir: (S, Msb, TA:) yahut temeli olmayan, yahut doğru bir yönelişi veya gidişi olmayan hikâyeler: (لَا نِظَامَ لَهَا:) [bizim yaygınca “efsaneler” dediğimiz gibi:] (M, K:) yahut eskilerin şaşırtıcı hikâyeleri: (A:) yahut onların yazılı hikâyeleri: (Bd, viii. 31’de:) yahut onların yazılı masalları: (Jel, lxxxiii. 13’te:) yahut onların yazılı yalanları: (Bd, xxiii. 85’te, ve Jel, xxvii. 70’te:) yahut yalanlarla süslenmiş hikâyeler; bunun gibi ↓ **سُطُرٌ** da: (TA:) yahut bazılarına göre, **أَسَاطِيرُ**, **أَسْطَارٌ**’ın çoğuludur; o da **سَطْرٌ**’ün çoğuludur: yahut AO’ya göre, اساطير, **أَسْطُرٌ**’ün çoğuludur; o da **سَطْرٌ**’ün çoğuludur: yahut Ebu’l-Hasan’a göre, اساطير’in tekili yoktur: (M:) yahut **أَسْطُرٌ**’ün çoğulu, AO’ya göre, **أَسَاطِرُ**’dür; yani ى’sız: yahut bazılarınca, اساطير, **سَطْرٌ**’ün düzensiz bir çoğuludur. (TA.)

**مِسْطَرَةٌ**
**مِسْطَرَةٌ** ذ Bir kitabın satırlandığı/çizgilendiği (يُسْطَرُ) alet; [iplerin gerilip üzerine yapıştırıldığı bir karton parçasından yapılır; kâğıdın altına konur; kâğıt her ipin üzerinden hafifçe bastırılarak çizgilenir]. (TA.)

**مُسَطَّرٌ**
**مُسَطَّرٌ** ذ Yazılmış. (S, M.)

**مُسَطِّرٌ**
**مُسَطِّرٌ** ذ : bkz. **مُسَيْطِرٌ**.

**مُسْطَارٌ**
**مُسْطَارٌ** ذ : bkz. **سَطْرٌ**. ― -b2- (farz edilen mecaz:) Göğe yükselen toz; (K, TA;) hurma ağaçları yahut başka şeylerin sırasına benzetilmesi sebebiyle. (TA.) -A2- Yine, (K’nin bazı nüshalarında böyle; ve Sgh’ye göre doğru olarak م’ye damme ile yazılır, TA,) yahut **مِسْطَارٌ**, (S’de ve K’nin bazı nüshalarında böyle,) م’ye kesre ile, (S,) yahut şedde ile, [**مُسْطَارٌّ**,] Ks’nin yazdığı gibi; ve bu da onun damme ile olduğunu gösterir; çünkü bu durumda **اـِسْطَارَّ**’dan gelir, muzâri‘i يَسْطَارُّ, (Sgh, TA,) İçinde ekşilik bulunan bir çeşit şarap; (S;) ekşi bir çeşit şarap: (A'Obeyd, K:) yahut içenini yüzüstü yere seren bir çeşit şarap: (K:) yahut tadı ve kokusu değişmiş yeni yahut yeni yapılmış şarap: (TA:) yahut en erken üzümlerden yakın zamanda yapılmış şarap: (T, TA:) yahut tadı tatlı ile ekşi arasında olan bir şarap; buna ayrıca ↓ **مُسْطَارَةٌ** denir: (Har s. 618:) Az der ki, bu Şam halkının lehçesindendir; ve ben onun Yunanca olduğunu zannediyorum, [yahut belki Latin “ mustarius ”tandır; o da “ mustum ”dandır,] çünkü Arapça bir kalıba benzemez: ص ile yahut bazılarınca س iledir; ve [görünüşe göre “yahut” için bir hata] ben onun صَارَ’dan, ت’nin ط’ya çevrilmesiyle, مُفْتَعَلٌ vezninde olduğunu zannediyorum. (TA.)

**مُسْطَارَةٌ**
**مُسْطَارَةٌ** ذ : bkz. bir önceki paragraf,

**مُسَيْطِرٌ**
**مُسَيْطِرٌ** ذ (S, M, A, Msb, K) ve ↓ **مُسَطِّرٌ**, (S, K,) bunun gibi **مُصَيْطِرٌ** da, (S, A,) Başkaları üzerinde mutlak otorite sahibi olan yahut mutlak otorite icra eden kimse: (M, A, K) (M:) bir şey [yahut insanlar] üzerinde, onu gözetlemek, çeşitli hâllerine/şartlarına sık sık dikkat etmek ve onun davranış tarzını yazmak üzere mutlak otoriteye yerleştirilmiş kimse: **السَّطْرُ**’dan: (S:) yahut gözetleyici ve koruyucu; (M, K;) bir şeye sık sık dikkat eden kimse. (Msb, * TA.)
