# سطم — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B7%D9%85/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B7%D9%85/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سطم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B7%D9%85.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: سطم

| | ( السِّطامُ بالكَسْر : المِسْعَارُ لِحَدِيدةٍ | مَفْطُوحَةِ ) الطَّرفِ ( يُحرَّكُ بها النَّار ) | وتُسَعَّر . قال الأزهَرِيّ : لا أَدْرِي | أَعْجَمِيّة أم مُعرَّبة . وقد جاء في | الحَدِيث :   من قَضَيتُ له من | حَقّ أخيه شيئًا فلا يأخذَنَّه ؛ فإنما | أقطَع له سِطامًا من النَّار   . | | ( و ) السِّطامُ : ( الدَّرَوَنْد ) ، عن ابنِ | الأَعرابيّ ، وهو الذي يُرَدُّ به الباب . | | قال : ( و ) السِّطامُ : ( صِمامُ | القَارُورَة ) وسِدادُها وعِذامُها | وعِفاصُها وصِمادُها وصِبارُها . | | ( و ) السِّطامً : ( حَدُّ السَّيْف ) ، ومنه | الحَدِيث :   العَرَبُ سِطامُ النّاس   | أي : هم في شَوْكَتِهم وحِدَّتِهم | كالحَدّ من السَّيْف ، كذا في النهاية . | | ( وأُسْطُمَّة القَوْم كطُرْطُبَّة : وَسَطُهم |

| وأَشْرافُهم ) . وفي بعضِ نُسَخ | الصّحاح : وأَشْرَفُهُم ( أو | مُجْتَمَعُهُم ) ، وأنشد الجوهَرِيّ لرُؤْبة : | % ( وصَلْتُ من حَنظَلَة الأُسْطُمَّا % ) % | | ويُروَى بالصَّاد . قال : والأُطسُمَّة | مثله على القلب . وقال ابن | السِّكِّيت : هو في أسطُمَّةِ قَوِمه أي : | في سَرِّهم وخِيارَهم . وقيل : في | وَسَطِهم وأَشْرافِم . وقال | الأصمعيُّ :   هو إذا كان وَسَطًا فيهم | مصاصًا   . | | ( والسُّطُم بِضَمَّتَيْن : الأصولُ ) ، | عن ابنِ الأعرابيّ . | | قال : ( وسَطَم البابَ ) : إذا ( رَدَمه ) ، | كذا في النُّسَخ ، والصَّواب رَدَّه | كسَدَمه ، فهو مَسْطُوم ومَسْدوم . | | ( والإِسْطام بالكَسْر : المِسْعارُ ) ، | وبه رُوِي الحَدِيثُ أيضًا . | | ( و ) الإِسْطامُ : ( سَيْفُ عَبْدِ اللهِ بنِ | أَصْرم ) . | | [ ] ومِمّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْه : | | سُطُمَّة البَحْر والحَسَب كحُزُقّة | وأُسطُمّة : وَسَطُه ومُجْتمعه . | وأُسطُمَّة كلّ شيء : مُعْظَمُة ، | والجمع : الأساطم . وبنو تَمِيم | يقولون : الأساتم على المُعاقَبة ، | نَقَله الجوهريّ . | | والإسْطام : القِطعةُ من النَّار ، وبه | فُسِّر الحَدِيث أيضًا . |

### Türkçe

| | **السِّطامُ** kesre ile: (ucu açık) bir demir için **المِسْعَارُ**dur; (onunla ateş hareket ettirilir) ve tutuşturulur. el-Ezherî dedi: Bunun yabancı mı yoksa Arapçalaştırılmış mı olduğunu bilmiyorum. Ve hadiste gelmiştir: “Kime kardeşinin hakkından bir şey hükmettiysem, onu sakın almasın; çünkü ben ona ateşten bir **سِطامًا** kesmiş olurum.”. |
| | Ve **السِّطامُ**: **الدَّرَوَنْد**’dur; İbnü’l-A‘râbî’den. O, kapının kendisiyle geri çevrildiği şeydir. |
| | Dedi: Ve **السِّطامُ**: **صِمامُ القَارُورَة** ve onun tıkacı, ve onun **عِذامُها**’sı ve onun **عِفاصُها**’sı ve onun **صِمادُها**’sı ve onun **صِبارُها**’sıdır. |
| | Ve **السِّطامً**: **حَدُّ السَّيْف**tir; ve ondan hadistir: “**العَرَبُ سِطامُ النّاس**”; yani: onlar, güçlerinde ve keskinliklerinde, kılıcın ağzı gibi(ler)dir; Nihâye’de böyle(ce). |
| | (Ve **أُسْطُمَّة القَوْم** **كطُرْطُبَّة**: onların ortası ve onların eşrafı)dır. Sıhâh’ın bazı nüshalarında: ve onların en şereflisi (veya onların toplanma yeri)dir. Cevherî, Ru’be’den şu beyti okudu: |
| % ( وصَلْتُ من حَنظَلَة الأُسْطُمَّا % ) % |
| | Ve **بالصَّاد** ile de rivayet olunur. Dedi: ve **الأُطسُمَّة** bunun gibidir, kalb (harflerin yer değiştirmesi) üzere. İbnü’s-Sikkît dedi: “O, kavminin **أسطُمَّة**’sindedir”; yani: onların sırlarında ve seçkinlerindedir. Ve denildi: onların ortalarında ve eşraflarındadır. el-Asma‘î dedi: “O, onların içinde orta (mevkide) olduğunda, **مصاصًا** (olandır).”. |
| | **السُّطُم** iki damme ile: köklerdir; İbnü’l-A‘râbî’den. |
| | Dedi: **سَطَم البابَ**: **رَدَمه** ettiğinde; nüshalarda böyle(ce); doğrusu **رَدَّه**’dir, **سَدَمه** gibi; o hâlde o **مَسْطُوم** ve **مَسْدوم**dur. |
| | **الإِسْطام** kesre ile: **المِسْعارُ**dır; hadis de bununla rivayet olunmuştur. |
| | Ve **الإِسْطامُ**: **سَيْفُ عَبْدِ اللهِ بنِ أَصْرم**’dır. |
| | [ ] Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: |
| | **سُطُمَّة** denizin ve soyun, **كحُزُقّة**; ve **أُسطُمّة**: onun ortası ve onun toplanma yeridir. Ve her şeyin **أُسطُمَّة**’si: onun çoğunluğu/büyüğü(dür); cem‘i: **الأساطم**. Benû Temîm der ki: **الأساتم**; **المُعاقَبة** üzere; onu Cevherî nakletti. |
| | Ve **الإسْطام**: ateşten parça(dır); hadis de bununla tefsir olunmuştur. |
