# سعر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B9%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D8%B9%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [سعر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B9%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: سعر

سَعَرَ النَّارَ
1 سَعَرَ النَّارَ ذ , (S, A, Msb, K,) aor. سَعَرَ , (Msb, K,) inf. n. سَعْرٌ; (Msb;) and ↓ اسعرها, (A, Msb, K,) inf. n. اـِسْعَارٌ; (Msb;) and ↓ سعّرها, (A, K,) inf. n. تَسْعِيرٌ; (TA;) or the last has an intensive signification; (S;) He lighted, or kindled, the fire; or made it to burn, to burn up, to burn brightly or fiercely, to blaze, or to flame; syn. أَوْقَدَهَا, (Msb, K,) or هَيَّجَهَا and أَلْهَبَهَا. (S, A.) In the Kur lxxxi. 12, some read سُعِرَتْ; and others, ↓ سُعِّرَتْ, which latter has an intensive signification. (S.) And سَعَرَ النَّارَ He stirred the fire with a مِسْعَر. (TA.) ― -b2- [Hence,] سَعَرَ الحَرْبَ, (S, K,) aor. as above, (K,) and so the inf. n.; (TA;) and ↓ اسعرها, and ↓ سعّرها; (K;) (tropical:) He kindled war; (K, TA;) excited, or provoked, it. (S, TA.) And سَعَرُوا نَارَ الحَرْبِ (tropical:) [They kindled, or excited, the fire of war]. (A.) ― -b3- [Hence also,] سَعَرَهُمْ شَرٌّ (tropical:) [Evil, or mischief, excited them, or inflamed them]. (A.) And سَعَرَ عَلَى قَوْمِهِ (tropical:) [He excited, or inflamed, against his people]. (A.) ― -b4- And سَعَرَهُمْ شَرًّا (tropical:) He did extensive evil, or mischief, to them: (ISk, S, TA: *) or he did evil, or mischief, to them generally, or in common; as also ↓ اسعرهم, and ↓ سعّرهم; (TA;) or one should not say ↓ اسعرهم. (ISk, S, TA.) ― -b5- And سَعَرْنَاهُمْ بِالنَّبْلِ (assumed tropical:) We burned and pained them [or inflicted upon them burning pain] with arrows. (S.) ― -b6- And سَعَرَ الاـِبِلَ, aor. as above, (K,) and so the inf. n., (TA,) (tropical:) He (a camel, TK) communicated to the [other] camels his mange, or scab. (K, TA.) ― -b7- And سُعِرَ, (S, A,) inf. n. سُعَارٌ, (TA,) (tropical:) He (a man) was smitten by the [hot wind called] سَمُوم. (S, A.) And (tropical:) He (a man) was, or became, vehemently hungry and thirsty. (TA.) And (assumed tropical:) He was, or became, mad, insane, or a demoniac. (MA.) ― -b8- You say also, سَعَرْتُ اليَوْمَ فِى حَاجَتِى سَعْرَةً (assumed tropical:) I made a circuit during the day, or to-day, for the accomplishment of my want. (S.) And لَأَسْعَرَنَّ سَعْرَهُ, i. e. لَأَطُوفَنُّ طَوْفَهُ (assumed tropical:) [app. meaning I will assuredly practise circumvention like his practising thereof]. (Fr, O, K.) ― -b9- And سَعَرَ اللَّيْلَ بِالمَطِىّ, inf. n. as above, (assumed tropical:) He journeyed throughout the night with the camels, or beasts, used for riding. (ISk, TA.) ― -b10- And سَعَرَتِ النَّاقَةُ (assumed tropical:) The she-camel was quick, or swift, in her going. (TA.) [See also سَعَرَانٌ, below.]

2 سَعَّرَ see 1, in four places. -A2- سعّرهُ [from سِعْرٌ], (Sgh, Msb,) inf. n. تَسْعِيرٌ; (Msb;) and ↓ اسعرهُ; (Sgh, Msb;) He assigned to it a known and fixed price: (Msb:) or he declared its current price, or the rate at which it should be sold. (Sgh.) And سعّر لَهُمْ, (A, TA,) inf. n. as above; (S;) and لهم ↓ اسعر; (A;) He (a governor, A) fixed the amount of the prices of provisions &c. for them; (S, TA;) the doing of which is not allowable. (TA.) ― -b2- And سعّروا, inf. n. as above; and ↓ اسعروا; They agreed as to a price, or rate at which a thing should be sold. (K.)

ساعرهُ
3 ساعرهُ ذ app. signifies (assumed tropical:) He acted with him, or it, like one mad, or like a mad dog; for, accord. to Et-Tebreezee, (Ham p. 785,) it is from مِسْعَرٌ as an epithet applied to a dog, meaning “ mad. ”]

4 أَسْعَرَ see 1, in four places. ― -b2- أَسْعَرَنَا قَفْزًا, said of a wild animal, means (assumed tropical:) He excited and annoyed us by leaping, or bounding. (TA, from a trad.) -A2- See also 2, in three places.

5 تَسَعَّرَ see the next paragraph.

استعرت النَّارُ
8 استعرت النَّارُ ذ , (S, A, Msb, K,) and ↓ تسعّرت, (S, A, K,) [but the latter, app., has an intensive signification,] The fire burned or burned up, burned brightly or fiercely, blazed, or flamed. (S, A, Msb, K.) ― -b2- [Hence,] استعرت الحَرْبُ (tropical:) The war [raged like fire, or] spread. (K, TA.) And in like manner, (TA,) استعر الشَّرُّ (tropical:) The evil, or mischief, [raged, or] spread. (K, TA.) ― -b3- And استعر اللُّصُوصُ, (S, A, K,) or استعرت, (TA,) (tropical:) The thieves, or robbers, put themselves in motion, (K, TA,) for mischief, (TA,) as though they were set on fire. (S, K, TA.) ― -b4- And استعر الجَرَبُ فِى البَعِيرِ (tropical:) The mange, or scab, began in the armpits and the groins or similar parts (AA, S, A, * K) and the lips (S) of the camels. (AA, S, A, K.) ― -b5- And استعر النَّاسُ فِى كُلِّ وَجْهٍ (assumed tropical:) The people ate the fresh ripe dates in every direction, and obtained them; like اِسْتَنْجَوْا. (Aboo-Yoosuf, TA.)

رَمْىٌ سَعْرٌ
رَمْىٌ سَعْرٌ ذ (tropical:) A vehement shooting or throwing: (A:) [or a burning, painful shooting; as is indicated in the S:] one says ضَرْبٌ هَبْرٌ وَ طَعْنٌ نَتْرٌ وَرَمْىٌ سَعْرٌ (assumed tropical:) [a smiting that cleaves off a piece of flesh, and a piercing inflicted with extraordinary force, and a burning, painful shooting]. (S.) It is said in a trad. of 'Alee, اِضْرِبُوا هَبْرًا وَارْمُوا سَعْرًا (assumed tropical:) [Smite ye so as to cleave off a piece of flesh, and] shoot ye quickly: the shooting being thus likened to the burning of fire. (TA.)

سُعْرٌ
سُعْرٌ ذ : see سُعَارٌ. ― -b2- [Hence,] (assumed tropical:) Madness, insanity, or demoniacal possession; (K;) as also ↓ سُعُرٌ: (S, K:) so ↓ the latter is expl. by AAF as used in the Kur liv. 47: and so it is expl. as used in verse 24 of the same chap.: (TA:) or it signifies in the former, (S,) or in the latter, (TA,) (assumed tropical:) fatigue, or weariness, or distress, or affliction, and punishment: (Fr, S, TA:) or, accord. to Az, اـِنَّا اـِذَا لَفِى ضَلَالٍ وَسُعُرٍ, in verse 24, may mean (assumed tropical:) verily we should in that case be in error, and in punishment arising from what would necessarily befall us: or, accord. to Ibn-'Arafeh, it means, in a state that would inflame and excite us. (TA.) ― -b3- Also (assumed tropical:) Hunger; and so ↓ سُعَارٌ: (Fr, K, TA:) or the former signifies vehemence of desire for flesh-meat: (K, TA:) and ↓ the latter, vehemence of hunger: (S:) or the burning of hunger: (TA:) and the burning of thirst. (A.) ― -b4- And (assumed tropical:) A disease, such as the mange, or scab, that is transitive from one to another; or the transition of the mange, or scab, or other disease, from one to another; syn. عَدْوَى. (K. [See 1.])

سِعْرٌ
سِعْرٌ ذ The current price, or rate, at which a thing is to be sold: (MA, K:) pl. أَسْعَارٌ. (S, A, Msb, K.) One says, لَهُ سِعْرٌ, meaning It is exceedingly valuable: and لَيْسَ لَهُ سِعْرٌ It is exceedingly cheap. (Msb.)

سَعَرٌ
سَعَرٌ ذ : see سُعْرَةٌ.

سَعِرٌ
سَعِرٌ ذ (assumed tropical:) Mad, insane, or possessed by a demon: (K:) and so ↓مَسْعُورَةٌ applied to a she-camel: (S:) or the latter, so applied, that will not remain still; from سُعُرٌ meaning “ madness, or insanity, or demoniacal possession: ” (Ham p. 785:) [See also مِسْعَرٌ:] the pl. of سَعِرٌ is سَعْرَى. (K.)

سُعُرٌ
سُعُرٌ ذ : see سُعْرٌ, in two places.

سَعْرَةٌ
سَعْرَةٌ ذ (assumed tropical:) A cough: (O, K:) or a sharp cough; as also ↓ سَعِيرَةٌ. (IAar, TA.) ― -b2- And (assumed tropical:) The beginning of an affair or a case; and the newness thereof: (K, TA:) in some copies of the K, حِدَّتُهُ is erroneously put for جِدَّتُهُ. (TA.)

سُعْرَةٌ
سُعْرَةٌ ذ A colour inclining to blackness, (S, TA,) a little above what is termed أُدْمَةٌ; as also ↓ سَعَرٌ. (TA.)

سَعَرَانٌ
سَعَرَانٌ ذ [an inf. n.] Vehemence of running. (O, K.) [See 1, last signification.]

سِعْرَارَةٌ
سِعْرَارَةٌ ذ (S, K) and ↓سُعْرُورَةٌ (K) (assumed tropical:) Daybreak. (K.) ― -b2- And (assumed tropical:) The rays of the sun entering an aperture of a house or chamber: (K, * TA:) or the motes that are seen in the rays of the sun (Az, S, TA) when they fall into a chamber, moving to and fro. (Az, TA.)

سُعْرُورَةٌ
سُعْرُورَةٌ ذ : see the next preceding paragraph.

سُعَارٌ
سُعَارٌ ذ The heat (S, K) of fire; (S;) as also ↓ سُعْرٌ: (K:) and (tropical:) of night. (A.) ― -b2- See also سُعْرٌ, in two places. ― -b3- Also (assumed tropical:) Evil, or mischief: so in the saying, لَا يَنَامُ النَّاسُ مِنْ سُعَارِهِ [Men will not sleep by reason of his evil, or mischief], occurring in a trad. (TA.)

سَعُورٌ
سَعُورٌ ذ (assumed tropical:) A she-camel quick, or swift, in her going. (TA.) [See 1, last signification.]

سَعِيرٌ
سَعِيرٌ ذ Lighted, or kindled; or made to burn, burn up, burn brightly or fiercely, blaze, or flame: (K, TA:) of the measure فَعِيلٌ in the sense of the measure مَفْعُولٌ: (TA:) [and thus] similar to دَهِينٌ and صَرِيعٌ; for you say نَارٌ ↓ مَسْعُورَةٌ: (Akh, S:) or نَارٌ سَعِيرٌ signifies fire kindled, or made to burn &c., with other fire. (Lh, TA.) ― -b2- Also Fire (S, K) itself; (S;) and so ↓ سَاعُورَةٌ and ↓ سَاعُورٌ: (K:) or [so in the TA, but in the K “ and, ”] its flame; (K;) as also ↓ سَاعُورَةٌ and ↓ سَاعُورٌ. (TA.) -A2- السَّعِيرُ: see what next follows.

السُّعَيْرُ
السُّعَيْرُ ذ , (O, K,) and ↓ السَّعِيرُ, (S,) or the latter is a mistake, (O, TA,) A certain idol, (S, K,) belonging peculiarly to [the tribe of] 'Anazeh. (Ibn-El-Kelbee, S.) [See an ex. in a verse cited in art. مور.]

سَعِيرَةٌ
سَعِيرَةٌ ذ : see سَعْرَةٌ.

سَاعُورٌ
سَاعُورٌ ذ : see سَعِيرٌ, in two places. ― -b2- Also A sort of fire-place, or oven, (تَنُّورٌ, K, TA,) dug in the ground, in which bread is baked. (TA.) -A2- And The chief of the Christians in the knowledge of medicine (K, TA) and of the instruments thereof: [said to be] originally سَاعُورَآء, a Syriac word, meaning the investigator of the cases of the diseased. (TA.)

سَاعُورَةٌ
سَاعُورَةٌ ذ : see سَعِيرٌ, in two places.

أَسْعَرُ
أَسْعَرُ ذ , applied to a man, Of the colour termed سُعْرَةٌ: fem. سَعْرَآءُ. (TA.) ― -b2- And, so applied, (TA,) Having little flesh, (K, TA,) lean, or lank in the belly, (TA,) having the sinews apparent, altered in colour or complexion, or emaciated, (K, TA,) and slender. (TA.)

مَسْعَرٌ
مَسْعَرٌ ذ The slender part of the tail of a camel. (K.) ― -b2- See also مَسَاعِرُ.

مِسْعَرٌ
مِسْعَرٌ ذ and ↓ مِسْعَارٌ (S, K) The thing, (K,) or wood, (S,) or instrument of iron or of wood, (TA,) with which a fire is stirred [or made to burn or burn up &c.]: (S, * K, * TA:) pl. (of the former, A) مَسَاعِرُ (A, TA) and [of the latter] مَسَاعِيرُ. (TA.) ― -b2- Hence one says of a man, اـِنَّهُ لَمِسْعَرُ حَرْبٍ (tropical:) Verily he is one who makes the fire of war to rage; (S, A, * K, * TA;) a stirrer of the fire of war. (TA.) ― -b3- Also the former, (مِسْعَرٌ), (assumed tropical:) Long; (AA, S, K;) applied to a neck (K) or some other thing: (TA:) or strong. (As, K.) ― -b4- And, applied to a dog, (assumed tropical:) Mad. (Ham p. 785.) [See also سَعِرٌ.] ― -b5- المِسْعَرُ as an epithet applied to a horse means اَلَّذِى يُطِيحُ قَوَائِمَهُ مُتَفَرِّقَةٌ وَلَا ضَبْرَ لَهُ [i. e., app., That makes his legs to fall spread apart, and that has no leaping with his legs put together]: (K:) or, in the words of AO, [and so in the O,] الذى تُطِيحُ قَوَائِمَهُ [app. whose legs thow makest to fall &c.]: (TA:) [in the CK, ولا صَبْرَ لَهُ, which is, I doubt not, a mistake: and in the TA is added, وقيل وَثْبٌ مُجْتَمِعُ القَوَائِمِ, in which وقيل is evidently a mistranscription for وَهُوَ, referring to ضَبْر, which is well known as meaning وَثْبٌ مُجْتَمِعُ القَوَائِمِ:] and ↓ مُسَاعِرٌ signifies the same. (AO.)

مِسْعَارٌ
مِسْعَارٌ ذ : see the next preceding paragraph.

مَسْعُورٌ
مَسْعُورٌ ذ : see its syn. سَعِيرٌ. ― -b2- [Hence,] (tropical:) A man smitten by the [hot wind called] سَمُوم. (S, A.) ― -b3- And (tropical:) Vehemently hungry and thirsty: (TA:) eager for food, even though his belly be full; (K;) and, it is said, for drink also. (TA.) ― -b4- See also سَعِرٌ.

مَسَاعِرُ
مَسَاعِرُ ذ [a pl. of which the sing., if it have one, is probably ↓ مَسْعَرٌ,] (assumed tropical:) The armpits, and the groins or similar parts, (S, A, * K,) and the lips, (S,) of camels. (S, A, K.)

مُسَاعِرٌ
مُسَاعِرٌ ذ : see مِسْعَرٌ, last sentence.

### Türkçe

**سَعَرَ النَّارَ**
1 **سَعَرَ النَّارَ** ذ, (S, A, Msb, K,) muzâri‘i **سَعَرَ**, (Msb, K,) mastarı **سَعْرٌ**; (Msb;) ve ↓ **اسعرها**, (A, Msb, K,) mastarı **اـِسْعَارٌ**; (Msb;) ve ↓ **سعّرها**, (A, K,) mastarı **تَسْعِيرٌ**; (TA;) yahut sonuncusu şiddet (mübalağa) mânası taşır; (S;) O, ateşi yaktı yahut tutuşturdu; yahut onu yanar kıldı; yanmak, yakıp tüketmek, parlak yahut şiddetli yanmak, alevlenmek yahut tutuşup alev vermek üzere; eşanlamlısı **أَوْقَدَهَا**, (Msb, K,) yahut **هَيَّجَهَا** ve **أَلْهَبَهَا**. (S, A.) Kur’ân’da lxxxi. 12’de bazıları **سُعِرَتْ** okur; diğerleri ise ↓ **سُعِّرَتْ** okur; bu ikincisi şiddet (mübalağa) mânası taşır. (S.) Ve **سَعَرَ النَّارَ**: O, ateşi bir **مِسْعَر** ile karıştırdı. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **سَعَرَ الحَرْبَ**, (S, K,) muzâri‘i yukarıdaki gibi, (K,) mastarı da böyledir; (TA;) ve ↓ **اسعرها**, ve ↓ **سعّرها**; (K;) (mecaz:) O, savaşı tutuşturdu; (K, TA;) onu kışkırttı yahut tahrik etti. (S, TA.) Ve **سَعَرُوا نَارَ الحَرْبِ** (mecaz:) [Onlar savaşın ateşini tutuşturdular yahut kışkırttılar]. (A.) ― -b3- [Bundan ayrıca,] **سَعَرَهُمْ شَرٌّ** (mecaz:) [Kötülük yahut fesat onları kışkırttı yahut alevlendirdi]. (A.) Ve **سَعَرَ عَلَى قَوْمِهِ** (mecaz:) [O, kavmine karşı kışkırttı yahut alevlendirdi]. (A.) ― -b4- Ve **سَعَرَهُمْ شَرًّا** (mecaz:) O, onlara geniş ölçüde kötülük yahut fesat yaptı: (ISk, S, TA: *) yahut onlara genel olarak, umumen kötülük yahut fesat yaptı; bunun gibi ↓ **اسعرهم**, ve ↓ **سعّرهم**; (TA;) yahut ↓ **اسعرهم** denmemelidir. (ISk, S, TA.) ― -b5- Ve **سَعَرْنَاهُمْ بِالنَّبْلِ** (farazî mecaz:) Biz onları oklarla yaktık ve acıttık [yahut onlara yakıcı acı verdik]. (S.) ― -b6- Ve **سَعَرَ الاـِبِلَ**, muzâri‘i yukarıdaki gibi, (K,) mastarı da böyledir, (TA,) (mecaz:) O (bir deve, TK) [diğer] develere uyuzunu yahut kabuğunu bulaştırdı. (K, TA.) ― -b7- Ve **سُعِرَ**, (S, A,) mastarı **سُعَارٌ**, (TA,) (mecaz:) O (bir adam) **سَمُوم** denilen [sıcak rüzgâr] ile vuruldu. (S, A.) Ve (mecaz:) O (bir adam) şiddetle acıktı ve susadı. (TA.) Ve (farazî mecaz:) O, deli oldu, aklını yitirdi yahut cinlenmiş oldu. (MA.) ― -b8- Yine dersin ki, **سَعَرْتُ اليَوْمَ فِى حَاجَتِى سَعْرَةً** (farazî mecaz:) Ben, ihtiyacımın yerine getirilmesi için gündüzün, yahut bugün, bir dolaşma yaptım. (S.) Ve **لَأَسْعَرَنَّ سَعْرَهُ**, yani **لَأَطُوفَنُّ طَوْفَهُ** (farazî mecaz:) [görünüşe göre mânası: onun dolaşması gibi dolaşmayı mutlaka yapacağım]. (Fr, O, K.) ― -b9- Ve **سَعَرَ اللَّيْلَ بِالمَطِىّ**, mastarı yukarıdaki gibi, (farazî mecaz:) O, binek için kullanılan develer yahut hayvanlarla gece boyunca yol aldı. (ISk, TA.) ― -b10- Ve **سَعَرَتِ النَّاقَةُ** (farazî mecaz:) Dişi deve yürüyüşünde çabuk yahut hızlı oldu. (TA.) [Aşağıda **سَعَرَانٌ**’a da bak.]

2 **سَعَّرَ**: 1’e bak, dört yerde. -A2- **سعّرهُ** [**سِعْرٌ**’dan], (Sgh, Msb,) mastarı **تَسْعِيرٌ**; (Msb;) ve ↓ **اسعرهُ**; (Sgh, Msb;) O, ona bilinen ve sabit bir fiyat tayin etti: (Msb:) yahut onun cari fiyatını, yahut satılacağı oranı bildirdi. (Sgh.) Ve **سعّر لَهُمْ**, (A, TA,) mastarı yukarıdaki gibi; (S;) ve لهم ↓ **اسعر**; (A;) O (bir vali, A) onlar için erzak vb. fiyatlarının miktarını belirledi; (S, TA;) bunun yapılması caiz değildir. (TA.) ― -b2- Ve **سعّروا**, mastarı yukarıdaki gibi; ve ↓ **اسعروا**; Onlar, bir şeyin satılacağı fiyat yahut oran üzerinde anlaştılar. (K.)

**ساعرهُ**
3 **ساعرهُ** ذ görünüşe göre (farazî mecaz:) O, onunla yahut onunla ilgili olarak, deli biri gibi yahut kuduz bir köpek gibi davrandı; çünkü Et-Tebrîzî’ye göre, (Ham s. 785,) bu, “deli” mânasında köpeğe sıfat olarak kullanılan **مِسْعَرٌ**’dan gelir.]

4 **أَسْعَرَ**: 1’e bak, dört yerde. ― -b2- **أَسْعَرَنَا قَفْزًا**, vahşi bir hayvan hakkında söylenir; (farazî mecaz:) O, sıçrayarak yahut atlayarak bizi kışkırttı ve rahatsız etti, demektir. (TA, bir rivayetten.) -A2- 2’ye de bak, üç yerde.

5 **تَسَعَّرَ**: bir sonraki paragrafa bak.

**استعرت النَّارُ**
8 **استعرت النَّارُ** ذ, (S, A, Msb, K,) ve ↓ **تسعّرت**, (S, A, K,) [fakat ikincisi görünüşe göre şiddet (mübalağa) mânası taşır,] Ateş yandı yahut yakıp tüketti, parlak yahut şiddetli yandı, alevlendi yahut tutuşup alev verdi. (S, A, Msb, K.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **استعرت الحَرْبُ** (mecaz:) Savaş [ateş gibi azdı yahut] yayıldı. (K, TA.) Ve aynı şekilde, (TA,) **استعر الشَّرُّ** (mecaz:) Kötülük yahut fesat [azdı yahut] yayıldı. (K, TA.) ― -b3- Ve **استعر اللُّصُوصُ**, (S, A, K,) yahut **استعرت**, (TA,) (mecaz:) Hırsızlar yahut soyguncular, (K, TA,) fesat için, (TA,) sanki ateşe verilmiş gibi harekete geçtiler. (S, K, TA.) ― -b4- Ve **استعر الجَرَبُ فِى البَعِيرِ** (mecaz:) Uyuz yahut kabuk, develerin koltuk altlarında ve kasıklarında yahut benzeri yerlerinde (AA, S, A, * K) ve dudaklarında (S) başladı. (AA, S, A, K.) ― -b5- Ve **استعر النَّاسُ فِى كُلِّ وَجْهٍ** (farazî mecaz:) İnsanlar her yöne taze olgun hurma yediler ve onları elde ettiler; **اِسْتَنْجَوْا** gibi. (Aboo-Yoosuf, TA.)

**رَمْىٌ سَعْرٌ**
**رَمْىٌ سَعْرٌ** ذ (mecaz:) Şiddetli bir atış yahut fırlatış: (A:) [yahut S’de işaret edildiği üzere yakıcı, acı verici bir atış;] denir ki **ضَرْبٌ هَبْرٌ وَ طَعْنٌ نَتْرٌ وَرَمْىٌ سَعْرٌ** (farazî mecaz:) [etten bir parça koparan bir vurma, olağanüstü kuvvetle yapılan bir saplama, ve yakıcı, acı verici bir atış]. (S.) ‘Alî hakkında bir rivayette şöyle denmiştir: **اِضْرِبُوا هَبْرًا وَارْمُوا سَعْرًا** (farazî mecaz:) [etten bir parça koparacak şekilde vurun ve] hızlı atın: atışın böylece ateşin yanmasına benzetilmesiyle. (TA.)

**سُعْرٌ**
**سُعْرٌ** ذ: **سُعَارٌ**’a bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] (farazî mecaz:) Delilik, akıl hastalığı yahut cin çarpması; (K;) bunun gibi ↓ **سُعُرٌ**: (S, K:) nitekim ↓ ikincisi, Kur’ân liv. 47’de kullanıldığı üzere AAF tarafından açıklanmıştır: ve aynı sûrenin 24. âyetinde kullanıldığı üzere de böyle açıklanmıştır: (TA:) yahut birincide, (S,) yahut ikincide, (TA,) (farazî mecaz:) yorgunluk yahut bitkinlik, yahut sıkıntı, yahut musibet ve azap mânasına gelir: (Fr, S, TA:) yahut Az’a göre, 24. âyetteki **اـِنَّا اـِذَا لَفِى ضَلَالٍ وَسُعُرٍ**, (farazî mecaz:) “şüphesiz biz o takdirde sapıklıkta ve bize zorunlu olarak isabet edecek şeyden doğan azapta oluruz” mânasına gelebilir: yahut İbn-‘Arafeh’e göre, “bizi alevlendirip kışkırtacak bir hâlde” demektir. (TA.) ― -b3- Yine (farazî mecaz:) Açlık; ve böylece ↓ **سُعَارٌ**: (Fr, K, TA:) yahut birincisi et yemeğine iştiyakın şiddeti mânasına gelir: (K, TA:) ve ↓ ikincisi, açlığın şiddeti: (S:) yahut açlığın yanması: (TA:) ve susuzluğun yanması. (A.) ― -b4- Ve (farazî mecaz:) Uyuz yahut kabuk gibi, birinden diğerine geçen bir hastalık; yahut uyuzun yahut kabuğun yahut başka bir hastalığın birinden diğerine geçmesi; eşanlamlısı **عَدْوَى**. (K. [1’e bak.])

**سِعْرٌ**
**سِعْرٌ** ذ Bir şeyin satılacağı cari fiyat yahut oran: (MA, K:) çoğulu **أَسْعَارٌ**. (S, A, Msb, K.) Denir ki **لَهُ سِعْرٌ**, mânası: O, son derece değerlidir: ve **لَيْسَ لَهُ سِعْرٌ**: O, son derece ucuzdur. (Msb.)

**سَعَرٌ**
**سَعَرٌ** ذ: **سُعْرَةٌ**’ya bak.

**سَعِرٌ**
**سَعِرٌ** ذ (farazî mecaz:) Deli, akıl hastası yahut cin çarpmış: (K:) ve dişi deveye uygulanan ↓ **مَسْعُورَةٌ** da böyledir: (S:) yahut ona böyle uygulanınca, “delilik, akıl hastalığı yahut cin çarpması” mânasındaki **سُعُرٌ**’dan; yerinde durmayan (dişi deve): (Ham s. 785:) [**مِسْعَرٌ**’a da bak:] **سَعِرٌ**’in çoğulu **سَعْرَى**’dır. (K.)

**سُعُرٌ**
**سُعُرٌ** ذ: iki yerde **سُعْرٌ**’a bak.

**سَعْرَةٌ**
**سَعْرَةٌ** ذ (farazî mecaz:) Bir öksürük: (O, K:) yahut keskin bir öksürük; bunun gibi ↓ **سَعِيرَةٌ**. (IAar, TA.) ― -b2- Ve (farazî mecaz:) Bir işin yahut bir hâlin başlangıcı; ve onun yeniliği: (K, TA:) K’nin bazı nüshalarında **حِدَّتُهُ**, yanlışlıkla **جِدَّتُهُ** yerine konmuştur. (TA.)

**سُعْرَةٌ**
**سُعْرَةٌ** ذ Siyahlığa meyleden bir renk, (S, TA,) **أُدْمَةٌ** denilenden biraz daha yukarı; bunun gibi ↓ **سَعَرٌ**. (TA.)

**سَعَرَانٌ**
**سَعَرَانٌ** ذ [bir mastar] Koşmanın şiddeti. (O, K.) [1’in son mânasına bak.]

**سِعْرَارَةٌ**
**سِعْرَارَةٌ** ذ (S, K) ve ↓ **سُعْرُورَةٌ** (K) (farazî mecaz:) Tan yeri ağarması. (K.) ― -b2- Ve (farazî mecaz:) Güneş ışınlarının bir evin yahut odanın bir deliğinden içeri girmesi: (K, * TA:) yahut güneş ışınlarında görülen toz zerrecikleri (Az, S, TA), bir odaya düştüklerinde ileri geri hareket ederken. (Az, TA.)

**سُعْرُورَةٌ**
**سُعْرُورَةٌ** ذ: bir önceki paragrafa bak.

**سُعَارٌ**
**سُعَارٌ** ذ Ateşin harareti (S, K); (S;) bunun gibi ↓ **سُعْرٌ**: (K:) ve (mecaz:) gecenin [harareti]. (A.) ― -b2- İki yerde **سُعْرٌ**’a da bak. ― -b3- Yine (farazî mecaz:) Kötülük yahut fesat: bir rivayette geçen **لَا يَنَامُ النَّاسُ مِنْ سُعَارِهِ** sözünde olduğu gibi [İnsanlar onun kötülüğü yahut fesadı yüzünden uyumaz]. (TA.)

**سَعُورٌ**
**سَعُورٌ** ذ (farazî mecaz:) Yürüyüşünde çabuk yahut hızlı bir dişi deve. (TA.) [1’in son mânasına bak.]

**سَعِيرٌ**
**سَعِيرٌ** ذ Yakılmış yahut tutuşturulmuş; yahut yanar kılınmış, yakıp tüketen, parlak yahut şiddetli yanan, alevlenen yahut tutuşup alev veren: (K, TA:) vezni **فَعِيلٌ**, vezin **مَفْعُولٌ** mânasında: (TA:) [ve böylece] **دَهِينٌ** ve **صَرِيعٌ**’e benzer; çünkü **نَارٌ** ↓ **مَسْعُورَةٌ** dersin: (Akh, S:) yahut **نَارٌ سَعِيرٌ**, başka bir ateşle tutuşturulmuş yahut yanar kılınmış vb. ateş demektir. (Lh, TA.) ― -b2- Yine Ateşin (S, K) kendisi; (S;) ve bunun gibi ↓ **سَاعُورَةٌ** ve ↓ **سَاعُورٌ**: (K:) yahut [TA’da böyle, fakat K’de “ve”] onun alevi; (K;) bunun gibi ↓ **سَاعُورَةٌ** ve ↓ **سَاعُورٌ**. (TA.) -A2- **السَّعِيرُ**: şimdi gelen şeye bak.

**السُّعَيْرُ**
**السُّعَيْرُ** ذ, (O, K,) ve ↓ **السَّعِيرُ**, (S,) yahut ikincisi bir hatadır, (O, TA,) [‘Anazeh kabilesine] mahsus bir put. (Ibn-El-Kelbee, S.) [مور maddesinde zikredilen bir beyitteki örneğe bak.]

**سَعِيرَةٌ**
**سَعِيرَةٌ** ذ: **سَعْرَةٌ**’ya bak.

**سَاعُورٌ**
**سَاعُورٌ** ذ: iki yerde **سَعِيرٌ**’e bak. ― -b2- Yine, yerde kazılmış, içinde ekmek pişirilen bir çeşit ocak yahut fırın (**تَنُّورٌ**, K, TA). (TA.) -A2- Ve tıp bilgisinde (K, TA) ve onun aletlerinde Hristiyanların reisi: aslının, hastaların hallerini araştıran mânasında Süryanice bir kelime olan **سَاعُورَآء** olduğu söylenir. (TA.)

**سَاعُورَةٌ**
**سَاعُورَةٌ** ذ: iki yerde **سَعِيرٌ**’e bak.

**أَسْعَرُ**
**أَسْعَرُ** ذ, bir adama uygulanınca, **سُعْرَةٌ** denilen renkte olan: dişisi **سَعْرَآءُ**. (TA.) ― -b2- Ve, ona böyle uygulanınca, (TA,) eti az olan, (K, TA,) karnı zayıf yahut sarkık, (TA,) sinirleri belirgin, rengi yahut teni değişmiş yahut zayıflamış, (K, TA,) ve ince yapılı. (TA.)

**مَسْعَرٌ**
**مَسْعَرٌ** ذ Devenin kuyruğunun ince kısmı. (K.) ― -b2- **مَسَاعِرُ**’a da bak.

**مِسْعَرٌ**
**مِسْعَرٌ** ذ ve ↓ **مِسْعَارٌ** (S, K) Ateşin onunla karıştırıldığı [yahut yanar kılındığı yahut yakıp tükettiği vb.] şey, (K,) yahut odun, (S,) yahut demirden yahut ağaçtan alet: (TA,) (S, * K, * TA:) çoğulu (birincinin, A) **مَسَاعِرُ** (A, TA) ve [ikincinin] **مَسَاعِيرُ**. (TA.) ― -b2- Bundan dolayı bir adam hakkında şöyle denir: **اـِنَّهُ لَمِسْعَرُ حَرْبٍ** (mecaz:) Şüphesiz o, savaşın ateşini azdıran kimsedir; (S, A, * K, * TA;) savaşın ateşini karıştıran (kışkırtan). (TA.) ― -b3- Yine birincisi, (**مِسْعَرٌ**), (farazî mecaz:) Uzun; (AA, S, K;) bir boyna (K) yahut başka bir şeye uygulanır: (TA:) yahut güçlü. (As, K.) ― -b4- Ve, bir köpeğe uygulanınca, (farazî mecaz:) Deli. (Ham s. 785.) [**سَعِرٌ**’e de bak.] ― -b5- **المِسْعَرُ** bir ata sıfat olarak uygulandığında **اَلَّذِى يُطِيحُ قَوَائِمَهُ مُتَفَرِّقَةٌ وَلَا ضَبْرَ لَهُ** demektir [yani görünüşe göre: bacaklarını ayrı ayrı düşüren ve bacaklarını bitiştirerek sıçraması olmayan]: (K:) yahut AO’nun sözleriyle, [ve O’da da böyle,] **الذى تُطِيحُ قَوَائِمَهُ** [görünüşe göre: bacakları düşen vb.]: (TA:) [CK’de **ولا صَبْرَ لَهُ** vardır; bunun, şüphesiz, bir hata olduğundan kuşkulanıyorum: ve TA’da şu eklenmiştir: **وقيل وَثْبٌ مُجْتَمِعُ القَوَائِمِ**, burada **وقيل** açıkça **وَهُوَ** yerine yanlış yazımdır; **ضَبْر**’a dönmektedir; bu da “bacakları bitişik bir sıçrayış” mânasında meşhurdur:] ve ↓ **مُسَاعِرٌ** aynı mânaya gelir. (AO.)

**مِسْعَارٌ**
**مِسْعَارٌ** ذ: bir önceki paragrafa bak.

**مَسْعُورٌ**
**مَسْعُورٌ** ذ: eşanlamlısı **سَعِيرٌ**’e bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] (mecaz:) **سَمُوم** denilen [sıcak rüzgâr] ile vurulmuş bir adam. (S, A.) ― -b3- Ve (mecaz:) Şiddetle acıkmış ve susamış: (TA:) karnı dolu olsa bile yemeğe iştahlı; (K;) ve denilmiştir ki içeceğe de. (TA.) ― -b4- **سَعِرٌ**’e de bak.

**مَسَاعِرُ**
**مَسَاعِرُ** ذ [çoğuldur; tekili varsa muhtemelen ↓ **مَسْعَرٌ**’dır,] (farazî mecaz:) Develerin koltuk altları ve kasıkları yahut benzeri yerleri, (S, A, * K,) ve dudakları. (S, A, K.)

**مُسَاعِرٌ**
**مُسَاعِرٌ** ذ: **مِسْعَرٌ**’a bak, son cümle.
